Luật Trưng Cầu Ý Dân Ở Việt Nam: Khi Nào Áp Dụng? - Căn cứ vào đâu để nói 'Dân đồng ý'

13 Tháng Mười 201812:27 SA(Xem: 43)
  • Tác giả :

Luật Trưng cầu Ý dân ở Việt Nam: Khi nào áp dụng?

Trưng cầu dân ýBản quyền hình ảnhVIETNAM NEWS AGENCY

Ý kiến luật sư rằng Việt Nam đã có luật trưng cầu dân ý nhưng đến nay chưa được dùng đến vì nhiều lý do.

 

Hai sự kiện gần đây thu hút sự quan tâm của dư luận Việt Nam là sự kiện Quốc hội sẽ bầu chủ tịch nước sau khi chủ tịch Trần Đại Quang qua đời, và quyết định xây nhà hát 1.500 tỷ đồng ở Thủ Thiêm.

Có ý kiến người dùng mạng xã hội cho rằng người dân có nên được hỏi ý kiến trực tiếp về những vấn đề như vậy.

Về vấn đề này, luật sư Lê Công Định cho BBC hay hôm 11/10 rằng ông không thấy hai sự kiện này nằm trong các quy định cần trưng cầu dân ý, theo luật liên quan.

Luật sư Định lý giải: "Có bốn vấn đề Quốc hội có thể xem xét, quyết định trưng cầu ý dân theo Luật Trưng cầu Ý dân do Quốc hội thông qua ngày 25/11/2015. Bao gồm: Toàn văn Hiến pháp hoặc một số nội dung quan trọng của Hiến pháp; Vấn đề đặc biệt quan trọng về chủ quyền, lãnh thổ quốc gia, về quốc phòng, an ninh, đối ngoại có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của quốc gia; Vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước; Vấn đề đặc biệt quan trọng khác của đất nước."

"Bầu chức danh chủ tịch nước không thuộc phạm vi các nhóm nêu trên, bởi đã được quy định trong Hiến pháp 2013 (Chương VI từ Điều 86 đến Điều 93).

"Phê duyệt xây nhà hát ở Thủ Thiêm cũng khó có thể xem là loại "vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước" [mục 2] cần phải trưng cầu ý dân".

Vấn đề nào mới là quan trọng?

Cùng chung quan điểm với luật sư Định, luật sư Hoàng Việt từ TP Hồ Chí Minh nói thêm: "Luật Trưng cầu Ý dân không làm rõ "vấn đề quan trọng khác" là gì, cũng không biết việc bầu chức danh chủ tịch nước hay xây nhà hát có được Quốc Hội coi là vấn đề quan trọng hay không?"

Luật sư Ngô Anh Tuấn từ Hà Nội thì nói với BBC hôm 11/10 rằng ông chưa thấy văn bản nào nói "vấn đề quan trọng khác là vấn đề gì? Và như thế nào thì được coi là quan trọng."

"Có thể với hai sự kiện nói trên, tôi và một bộ phận người dân cho là quan trọng, nhưng gần 500 đại biểu Quốc Hội là không cho là quan trọng, nên mới không trưng cầu dân ý?"

"Khi luật chưa xác định rõ ràng vấn đề nào là quan trọng với đất nước thì rất khó có cơ sở để thực hiện trưng cầu ý dân,"

"Thực ra họ [Quốc Hội] làm đúng luật. Việc bầu chủ tịch nước thì đã có Hiến pháp và các luật hiện hành quy định rồi nên không cần trưng cầu dân ý. Việc xây nhà hát ở Thủ Thiêm có thể xếp vào "các vấn đề về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước" nhưng luật không nêu rõ nên họ có quyền không tiến hành [trưng cầu dân ý]."

"Tuy nhiên dù luật không rõ ràng, nhưng người dân bày tỏ sự quan tâm, thì Quốc Hội cần căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để đánh giá vấn đề nào quan trọng, cần mang ra trưng cầu dân ý."

"Luật này có hiệu lực từ năm 2016 nhưng tới nay chưa thấy người dân được hỏi ý kiến lần nào. Điều này cho thấy luật không phát huy được mong muốn của người làm luật và không có giá trị thực tiễn đối với người dân," luật sư Tuấn nói với BBC.

Trưng cầu dân ýBản quyền hình ảnhSTR

Căn cứ vào đâu để nói 'Dân đồng ý'

Về lý do vì sao trong hai sự kiện nói trên, Quốc Hội đều nói 'người dân hoàn toàn nhất trí' dù không thông qua trưng cầu dân ý, luật sư Hoàng Việt phân tích:

"Trên thế giới, để thực hiện dân chủ người ta có hai cách để tiến hành. Cách thứ nhất gọi là dân chủ trực tiếp - người dân sẽ trực tiếp cho ý kiến về một số vấn đề cụ thể nào đó. Luật trưng cầu ý dân 2015 thuộc dạng này."

"Cách thứ hai là dân chủ gián tiếp, tức là người dân bầu ra một số đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình. Những đại diện dân cử này sẽ nói lên tiếng nói của người dân, thay cho người dân."

"Ở Việt Nam, về lý thuyết thì Quốc Hội gồm các đại diện cho ý chí, nguyện vọng của người dân cả nước. Hội đồng nhân dân sẽ đại diện cho ý chí, nguyện vọng của người dân ở từng địa phương tương ứng."

"Có lẽ trong các trường hợp nói trên, Quốc Hội hoặc hội đồng nhân dân đã nhất trí 100% nên chính quyền đã tuyên bố là người dân đã đồng ý."

"Nhưng trong một số trường hợp cụ thể như vụ xây nhà hát ở Thủ Thiêm, Hội đồng nhân dân đồng ý 100%, nhưng nhiều người dân lại không đồng ý. Điều đó cho thấy có khoảng cách giữa ý chí, nguyện vọng của các đại biểu Quốc Hội hoặc Hội đồng nhân dân với người dân."

Luật sư Lê Công Định thì cho rằng nói 'người dân nhất trí' là "cách nói cưỡng đoạt ngôn từ nhằm mục đích tuyên truyền của Đảng Cộng sản và nhà cầm quyền".

"Khoan bàn đến việc có trưng cầu ý dân hay không, chỉ xét riêng tính chính danh thật sự của bộ máy nhà nước Việt Nam hiện tại, đặc biệt là cách thức thực thi quyền tự do thể hiện nguyện vọng và ý chí của toàn dân trong việc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, hay sự chấp nhận quyền lãnh đạo tuyệt đối và duy nhất của đảng cộng sản đương quyền, cũng đã thấy hoàn toàn không có sự kiện 'cử tri cả nước hoàn toàn ủng hộ".

Cần sửa luật hay xem lại vai trò ĐBQH?

Theo luật sư Hoàng Việt, dư luận Việt Nam cho rằng chính quyền đã quá xa dân khi tự quyết nhiều việc trong khi có những vấn đề bức thiết hơn lại chưa giải quyết.

"Phản ứng của dư luận, dù chỉ trên Facebook, đã dẫn đến một số dự án của chính quyền phải tạm ngưng, ví dụ như dự án chặt hàng loạt cây cổ thụ ở Hà Nội."

"Điều này cho thấy, cùng với việc xem xét để cho ra đời Luật Biểu tình, cũng cần xem xét sửa đổi Luật Trưng cầu ý dân cho gần với cuộc sống hơn, và có ý nghĩa thiết thực hơn với quyền lợi của người dân."

Luật sư Ngô Anh Tuấn cũng cho rằng Luật Trưng cầu Ý dân cần quy định cụ thể hơn những vấn đề quan trọng là vấn đề gì.

Chẳng hạn, "những vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến kinh tế" được đề cập trong Luật Trưng cầu Ý dân, cần đưa cụ thể các con số để làm căn cứ đánh giá mức độ quan trọng.

"Ví dụ dự án trên 1000 tỷ thì cần trưng cầu dân ý", theo luật sư Tuấn.

Tuy nhiên, luật sư Tuấn cũng cho rằng trên thực tế, một bộ luật khó có thể cụ thể đến mức như vậy.

"Cái quan trọng là vai trò của đại biểu Quốc Hội đã thực sự được phát huy hay chưa?"

"Là đại diện dân bầu, đại biểu Quốc Hội hoàn toàn có thể tự xem xét một vấn đề có quan trọng hay không để xem xét, trình lên Quốc Hội. Từ đó bàn thảo, đánh giá xem có quan trọng tới mức cần trưng cầu dân ý hay không, kể cả khi vấn đề đó không được nêu rõ ràng trong luật."

"Trên danh nghĩa là do dân bầu, gần 500 đại biểu Quốc hội không thể tự quyết mọi vấn đề trong cuộc sống thay cho người dân."

Luật Trưng cầu Ý dân được Quốc Hội thông qua ngày 25/11/2015 gồm 8 chương, 52 điều,có hiệu lực thi hành từ 1/7/2016.

Luật quy định cuộc trưng cầu ý dân hợp lệ phải được ít nhất 3/4 tổng số cử tri cả nước có tên trong danh sách cử tri đi bỏ phiếu.

Nội dung trưng cầu ý dân được quá nửa số phiếu hợp lệ tán thành có giá trị thi hành.

Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ hoặc ít nhất 1/3 tổng số đại biểu Quốc hội có quyền đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định việc trưng cầu ý dân.

Theo luật này, kết quả trưng cầu ý dân có giá trị quyết định đối với vấn đề đưa ra trưng cầu ý dân và có hiệu lực kể từ ngày công bố.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Người phụ nữ trong vụ ném giày ở Thủ Thiêm nói với BBC rằng bà "làm việc đó do bức xúc lâu năm" và "không có bất kỳ sự đền bù nào có thể bù đắp cho những mất mát của nhân dân". Trong khi đó, một nhà quan sát nói "lãnh đạo đừng hứa suông nữa mà hãy dũng cảm nhặt chiếc giày lên và trân trọng gửi lại cho người ném giày". Khi tường thuật về buổi tiếp xúc cử tri quận 2 vào sáng 20/10/2018, các báo ở Việt Nam không hề đề cập đến sự kiện một phụ nữ trong khán phòng đã ném thẳng chiếc giày về bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân TP.Hồ Chí Minh.
Do chiếc giày bà Nguyễn Thị Thùy Dương ném về phía hội trường trong buổi tiếp xúc cử tri ở quận 2 TP. HCM KHÔNG TRÚNG AI nên bà bị phạt hành chính 750 ngàn đồng. Như chúng ta đã biết, các buổi tiếp xúc với cử tri Thủ Thiêm đều diễn ra trong bầu khí rất căng thẳng, có người dân ngất xỉu tại chỗ, có người bật khóc vì những bức xúc dồn nén hàng chục năm nay. Hàng trăm người dân Thủ Thiêm không chỉ mang theo bản đồ Thủ Thiêm mà còn nhiều hồ sơ chứng minh quyền sở hữu của họ với đất đai họ đang sinh sống.
Tổ chức theo dõi nhân quyền Amnesty International vào ngày 22 tháng 10 gửi thư ngỏ đến các đại biểu quốc hội Việt Nam về quan ngại đối với vấn đề nhân quyền trong Luật An Ninh Mạng của Việt Nam. Theo thư của Ân Xá Quốc Tế thì quan ngại của tổ chức này là Luật An Ninh Mạng không tuân thủ luật pháp quốc tế và chính Hiến Pháp năm 2013 của Việt Nam. Một điều luật cụ thể trong Luật An Ninh Mạng của Việt Nam được Ân Xá Quốc Tế chỉ rõ là Điều 8 đưa ra các hành vi và hoạt động như ‘xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc’
Cáo buộc rằng chính quyền TP HCM đã 'dàn xếp những người dân được mời đến tham dự, ông Lung cho BBC biết rằng dù hàng trăm người dân oan đã kéo đến Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị Quận 2 từ sáng sớm 18/10, chỉ có 30 người dân đại diện cho 30 hộ được tham gia buổi tiếp dân. Ngoài số người dân ít ỏi được cho vào, điều làm ông Lung "vô cùng bất ngờ" là trong 30 người này, chỉ có 5 người, trong đó có bản thân ông, thực sự là những người dân còn đang khiếu kiện. 25 người còn lại là những người đã nhận tiền bồi thường, lấy nền, lấy nhà đi ở chỗ khác từ lâu.
Tại cuộc họp với người dân Thủ Thiêm của đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh vào sáng ngày 20/10, một cử tri Thủ Thiêm yêu cầu thành phố phải “xử lý hình sự ông Lê Thanh Hải, Tất Thành Cang”, là những lãnh đạo thành phố có liên quan trực tiếp đến việc thực hiện quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ông Cao Văn Ca, cử tri phường Bình Khánh, Quận 2 phát biểu trước đông đảo cử toạ cuộc họp rằng người dân Thủ Thiêm không muốn tiếp tục nghe lời xin lỗi của lãnh đạo thành phố, nhất là khi những lời xin lỗi đó lại không đến từ những người tham gia trực tiếp là cựu Bí thư thành phố Lê Thanh Hải và đương kim Phó Bí thư Thành uỷ Tất Thành Cang
Dự án “Khu Đô thị mới Thủ Thiêm” không chỉ đẫm nước mắt mà còn đẫm máu. Tiền có thể bù đắp những thiệt hại về tài sản, những thiệt hại vật chất, song tiền có thể tái sinh những cá nhân đã uổng mạng vì bị dồn đến cùng đường, vì thiếu thốn, cay cực trong hai thập niên lặn ngụp giữa oan khiên? Tiền có thể khôi phục hạnh phúc, sự đầm ấm cho những gia đình tan nát, bảo đảm tương lai cho những thanh niên, thiếu nữ trưởng thành trong dở dang về giáo dục, lỡ làng về nghề nghiệp vì bị tước mất những cơ hội vốn là nền móng để từ đó bước vào đời một cách vững vàng?
“Sự chào đón của mọi người làm tôi cảm thấy không hề cô đơn chút nào trong suốt 787 ngày qua”, Blogger Mẹ Nấm-Nguyễn Ngọc Như Quỳnh xúc động nói ngay giây phút đầu bước ra khỏi phi trường trong vòng vây của cộng đồng người Việt và báo giới ở thành phố Houston, bang Texas, Hoa Kỳ. Blogger Mẹ Nấm đến phi trường George Bush vào khoảng gần 11 giờ đêm 17/10, giờ địa phương.
Trước tin tù nhân lương tâm Mẹ Nấm- Nguyễn Ngọc Như Quỳnh được tự do và cùng thân nhân đi Hoa Kỳ, tổ chức Ân Xá Quốc Tế và Human Rights Watch đồng loạt lên tiếng, gọi đây là một tin vui cho tù nhân lương tâm này, nhưng đồng thời cảnh báo về phương thức đàn áp và trả tự do cho các tiếng nói đối lập của chính quyền Việt Nam. Ân Xá Quốc Tế ra thông cáo cho rằng đây là tin vui nhưng cũng coi đây là điều nhắc nhở mọi người về tình trạng bỏ tù hằng loạt những tiếng nói chỉ trích ôn hòa khác tại Việt Nam.
Tròng thêm 1 sợi dây vào cổ người dùng Nhận định đầu tiên khi tìm hiểu về Dự thảo của Nghị định quy định Luật An ninh mạng, Luật sư Đặng Đình Mạnh cho biết những nội dung chi tiết trong hơn 40 trang giấy đó thể hiện quan điểm rất độc tài trị. “Nó lấn sân rất nhiều đối với cơ quan tài phán. Gần như là mọi hành vi của cơ quan công an và cơ quan an ninh sẽ vượt mặt cơ quan tài phán.”
Bài diễn văn hôm 04/10 của Phó Tổng thống Mike Pence khiến một số người ở Trung Quốc coi như 'lời tuyên chiến' từ Chính phủ Trump nhắm vào Trung Quốc từ thương mại, công nghệ tới quân sự và ý thức hệ....Không chỉ bài diễn văn của Phó Tổng thống Mike Pence ngày 4/10 (tại Viện Hudson), mà bài diễn văn "nảy lửa" ngay trước đó của chính Tổng thống Donald Trump tại phiên họp khoáng đại thường niên của Liên Hiệp Quốc đã nêu lên những vấn đề tệ hại của các quốc gia theo đường lối Xã hội Chủ nghĩa trên toàn cầu, và kêu gọi các quốc gia đang phát triển nên tránh xa CNXH, đã lần nữa làm nổi bật sự trở lại của cuộc 'Chiến Tranh Lạnh Mới'.
Bảo Trợ