GS Trọng kiêm chủ tịch nước: Phản ứng ban đầu

04 Tháng Mười 201811:33 CH(Xem: 123)
  • Tác giả :

GS Trọng kiêm chủ tịch nước: Phản ứng ban đầu

Nguyễn Phú Trọng, Tập Cân BìnhBản quyền hình ảnhAFP CONTRIBUTOR
Image captionÔng Nguyễn Phú Trọng (phải) và ông Tập Cận Bình tại Hà Nội năm 2017

Truyền thông nước ngoài và giới bình luận người Việt có đánh giá khác nhau về việc Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được Đảng Cộng sản "tín nhiệm giới thiệu" kiêm chức Chủ tịch nước Việt Nam.

Ông Nguyễn Phú Trọng chắc chắn sẽ đảm nhận chức Chủ tịch nước sau quyết định của Hội nghị Trung ương 8, mặc dù theo lý thuyết, còn chờ Quốc hội bỏ phiếu thông qua.

 

'Quyền uy nhất kể từ thời Lê Duẩn'

Tại Trung Quốc, chức chủ tịch nước bị bãi bỏ một thời gian dài sau khi Chủ tịch nước Lưu Thiếu Kỳ bị hạ bệ vào đầu Cách mạng Văn hóa năm 1968.

Đến năm 1983, Trung Quốc mới có Chủ tịch nước trở lại, nhưng lúc này, Trung Quốc vẫn thi hành cơ chế "tứ trụ": Tổng Bí thư, Thủ tướng, Chủ tịch nước và "Lãnh tụ tối cao" Đặng Tiểu Bình.

Cho tới năm 1993, lần đầu tiên Tổng Bí thư Giang Trạch Dân mới được bầu kiêm chức vụ Chủ tịch nước - chính sách "nhất thể hóa" ở Trung Quốc mới được áp dụng cho đến hiện nay.

Bài bình luận trên Asia Times của David Hutt nói: "Nếu việc sáp nhập diễn ra, vốn gần như chắc chắn, ông Trọng có thể trở thành nhân vật quyền lực nhất trong chính trường Việt Nam kể từ thời Lê Duẩn."

"Không rõ các đảng viên trong Đảng Cộng sản sẽ phản ứng thế nào với quyết định bất ngờ này. Nhưng nó gần như chắc chắn sẽ gây xích mích trong bộ máy quyền lực cao cấp của Đảng, nơi mà lòng trung thành, sự bảo trợ và tranh chấp chính sách từ lâu đã được kiểm soát bởi cấu trúc "tứ trụ" cùng chia sẻ quyền lực."

Bài báo của David Hutt dẫn lời GS Carl Thayer, chuyên gia kỳ cựu của Đại học New South Wales, nói:

"Từ khi Chủ tịch Trần Đại Quang được chẩn đoán mắc trọng bệnh... ông Trọng đã bắt đầu vận động hành lang cho việc nhất thể hóa."

David Hutt tìm cách lý giải vì sao ông Trọng có vẻ thay đổi suy nghĩ khi mà trước đây ông từng bày tỏ lo ngại về nguy cơ dồn quyền lực vào một người.

"Một khả năng là ông muốn củng cố thêm sức mạnh chính trị. Một khả năng khác là nhất thể hóa có thể mang lại sự ổn định vào thời điểm Đảng Cộng sản, cũng như xã hội Việt Nam, đang thay đổi nhanh chóng."

Nguyễn Phú Trọng, Tập Cân BìnhBản quyền hình ảnhNA SON NGUYEN
Image captionÔng Nguyễn Phú Trọng và ông Tập Cận Bình tại Hà Nội năm 2017

Vẫn theo David Hutt, hiện tại, không rõ liệu việc ông Trọng lên làm Chủ tịch nước chỉ là động thái tạm thời, hay sẽ có những thay sửa đổi trong Hiến pháp để nhất thể hóa vĩnh viễn hay không.

Tác giả đoán: "Nó có thể là một giải pháp tạm thời bởi vì Đảng hiện có ít ứng cử viên để lựa chọn thay thế ông Trần Đại Quang nếu căn cứ theo các điều lệ của Đảng Cộng Sản: Chủ tịch nước phải là một chính trị gia từng ở trong Bộ Chính trị trước Đại hội Đảng năm 2016."

Nguyễn Thiện NhânBản quyền hình ảnhKAZUHIRO NOGI
Image captionÔng Nguyễn Thiện Nhân từng được cho là một trong những ứng cử viên cho chức Chủ tịch nước

David Hutt suy nghĩ rằng có thể do thiếu ứng cử viên, nên việc nhất thể hóa vị trí của ông Trọng hiện nay chỉ là tạm thời cho đến Đại hội Đảng sắp tới.

Nhưng tác giả cũng nói: "Nhưng sau khi đã cho ông Trọng quyền lực đáng kể trong hai năm nữa, không có gì đảm bảo là ông Trọng sẽ tuân theo hay bị buộc tuân theo các quy định của Đảng Cộng sản về chia sẻ quyền lực và nhiệm kỳ."

"Với nhiều quyền lực hơn trong tay, biết đâu ông có thể quyết định thay đổi các quy định về nhiệm kỳ và tiếp tục tranh cử để làm Tổng bí thư, kiêm Chủ tịch nước, vào năm 2021. Điều này sẽ khiến ông trở thành một Tập Cận Bình của Việt Nam," tác giả của bài viết trên Asia Times bình luận.

'Trách nhiệm hơn'

Một nhà bình luận khác, TS Lê Trung Tĩnh từ Anh Quốc, nói với BBC với quyền lực rất lớn trong tay, ông Nguyễn Phú Trọng sẽ có nhiều quyền quyết định hơn nhưng cũng sẽ đối mặt với trách nhiệm cá nhân hơn.

"Một trong những vấn đề đầu tiên đối với ông Trọng sẽ là luật đặc khu. Các cuộc biểu tình của người dân vào tháng sau và cuộc nổi dậy ở Bình Thuận là chỉ dấu rất rõ ràng của lòng dân về dự luật này. Ông Trọng sẽ đứng trước lựa chọn quan trọng: lắng nghe ý kiến người dân hay thông qua việc hình thành đặc khu để có tiền nuôi dưỡng các lực lượng bảo vệ chế độ và đàn áp."

Ông Lê Trung Tĩnh nói tiếp: "Ông Trọng cũng sẽ đối diện trực tiếp với mâu thuẫn giữa ý nguyện của dân chúng và của đảng Cộng Sản đang cầm quyền."

"Dầu vẫn là lãnh đạo của một nước độc tài độc đảng, vị trí Chủ tịch nước đặt ông Trọng rõ ràng hơn trước trách nhiệm đối với gần 100 triệu dân, chứ không chỉ 4 triệu đảng viên."

Việt Nam, chính trịBản quyền hình ảnhHOANG DINH NAM
Image caption(Từ trái qua) Ông Trần Quốc Vượng, ông Ngô Xuân Lịch, bà Tòng Thị Phóng, ông Đinh Thế Huynh

Chủ tịch nước và việc cải cách tư pháp

Luật sư Ngô Ngọc Trai từ Hà Nội viết cho BBC rằng việc ông Nguyễn Phú Trọng lên làm chủ tịch nước khiến ông phải có trách nhiệm với cải cách tư pháp:

"Từ năm 2005 Nghị quyết 49 đề ra mục tiêu "thu hẹp đối tượng người có thẩm quyền quyết định việc áp dụng các biện pháp tạm giam", và đây là một nội dung rất tiến bộ. Nhưng nó đã không được thực hiện và trong tương lai vấn đề này sẽ đặt ra với Tân Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng. "

"Theo đó tinh thần của Nghị quyết 49 sẽ vẫn tiếp tục cần được thực hiện, tôi cho rằng cần cắt bỏ thẩm quyền bắt giam giữ đối với các chủ thể thuộc Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát. Khi đó thẩm quyền bắt giam giữa chỉ thuộc về duy nhất chủ thể Tòa án, điều này phù hợp với thông lệ chung của nền tư pháp các nước trên thế giới chỉ cho phép Tòa án được ra lệnh bắt giam giữ."

"Tới nay Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ được bầu làm Chủ tịch nước và đảm nhiệm cương vị Trưởng ban chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương. Với những quan điểm của ông về chống tham nhũng và sắp xếp tổ chức lại ngành công an. Điều này tạo ra hy vọng cho những tiến bộ về cải cách tư pháp sẽ được thực hiện."

Hy vọng mô hình dân chủ?

Từ Hà Nội, TS Phạm Quý Thọ nhận định với BBC rằng:

"Câu hỏi lớn nhất cho nhất thể hoá là liệu 'quyền lực tuyệt đối' có 'dẫn đến tha hoá tuyệt đối', mà Lord Acton đã cảnh báo từ thế kỷ 19, và được phân tích nhiều, đặc biệt khi cạnh tranh gay gắt giữa hai mô hình thể chế: cộng sản và tư bản trong thế kỷ 20."

"Hệ thống XHCN Đông Âu sụp đổ, nhưng còn đó mô hình Trung Quốc ở châu Á và sự thất bại của một số nước theo mô hình dân chủ phương Tây vẫn tạo nên chủ đề nóng."

Ông Phạm Quý Thọ so sánh với lịch sử Trung Quốc:

"Quá trình cải cách mở cửa của Đặng Tiểu Bình đã đưa Trung Quốc lên vị trí kinh tế thứ 2 thế giới như ngày nay. Tuy nhiên, cải cách kinh tế càng sâu rộng sang thị trường thì Đảng cộng sản ngày càng 'tách xa' nhà nước, chính phủ."

"Điều này tạo nên những 'bất ổn', trước hết là trong kinh tế sau là xã hội. Đây là nguyên nhân quan trọng mang tính thể chế khiến Trung Quốc xuất hiện 'Hoàng đế đỏ', khi lãnh đạo Tập Cận Bình được quy hoạch đã 'chín muồi'."

"Vì tương đồng về thể chế chính trị, cải cách mở cửa ở Việt Nam luôn 'nhìn' sang Trung Quốc để học tập...Nay là vấn đề nhất thể hoá. Thể chế chính trị như một khuôn đúc định hình sản phẩm. Không thể có sản phẩm khác mẫu trong khuôn đúc giống nhau. Vậy thì liệu người dân có hy vọng vào một mô hình dân chủ cho VN tới đây hay không?"
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Phân tích về luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc, giám đốc văn phòng tư vấn DCA Chine Analyse của Pháp cho rằng văn bản này sẽ "không tạo được môi trường thuận lợi hơn với các doanh nghiệp nước ngoài". Kỳ vọng nhanh chóng khép lại chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc vừa thông qua một bộ luật mới về đầu tư ngoại quốc hôm 15/03/2019. Bắc Kinh cam kết "đối xử bình đẳng với các nhà đầu tư quốc tế và cấm các vụ cưỡng ép chuyển giao công nghệ". Đây là hai trong số những đòi hỏi chính của chính quyền Donald Trump trong cuộc đọ sức về thương mại với Bắc Kinh đã kéo dài từ tháng 03/2018.
Quyền biểu tình của người dân Việt Nam đã mang trên mình một món nợ thời gian khủng khiếp: hơn một phần tư thế kỷ ma mị kể từ Hiến pháp 1992 mà không lộ hình một chút thiện tâm nào, dù chỉ là loại thiện tâm ảo ảnh.
Ngày 11/3/2019, trên Tạp chí Washington Post bà Nancy Pelosi chủ tịch Hạ Viện, cho biết: “Tôi không luận tội Tổng Thống. Tôi chưa từng trả lời bất cứ nhà báo nào, nhưng vì được hỏi và tôi đã suy nghĩ kỹ, luận tội gây chia rẽ quốc gia, trừ khi phải thật chính đáng, thật nghiêm trọng và không thiên vị đảng phái.” Bà kết luận: “Tôi không nghĩ chúng ta nên đi theo hướng luận tội vì đất nước sẽ bị chia rẽ. Và ông ấy không đáng cho chúng ta làm vậy.”
Nối tiếp nhiệm vụ ‘phản bác các luận điệu phản động’ mà rất có thể được một bàn tay ngầm trong đảng chỉ đạo và một ngân sách đính kèm, vào đầu năm 2019 các trang mạng nguyenphutrong.org, nguyenxuanphuc.org, tolam.org, nguyentandung.org… lại hùng hổ mở một đợt tấn công mới vào giới đấu tranh dân chủ nhân quyền, với quan điểm, luận điệu và bài viết rập khuôn mục ‘phòng chống diễn biến hòa bình’ trên các báo đảng Quân Đội Nhân dân, Nhân Dân, Công An Nhân Dân…
Chính phủ đánh đòn thuế quan và Trung Cộng trả đũa; nhưng số hàng Mỹ nhập cảng vẫn tăng thêm 11.3%, còn hàng bán qua Trung Quốc chỉ tăng 0.7%. Trước những con số đó, nhiều người Mỹ lo lắng. Nước Mỹ đang thua nước Tàu trong cuộc chiến tranh thương mại này chăng? Không có gì đáng lo. Người ta sẽ không lo sợ khi biết những lý do nào đưa tới khiếm hụt mậu dịch.
Ngày 19/2/2019, Genie Nguyễn của Voice of Vietnamese Americans phỏng vấn Dr. Patrick Cronin về tình hình Biển Đông sau khi ông tham dự cuộc họp với các nước ASEAN tuần trước đó. Genie Nguyễn: Thưa Tiến Sĩ, được biết ông vừa tham dự hội nghị tại Đông Nam Á. Xin ông vui lòng chia sẻ nhận định về tình hình Biển Đông, các khó khăn Trung Cộng gây ra cho Đông Nam Á và Bộ Quy Tắc Ứng Xử tại Biển Đông giữa Hiệp Hội Các Nước Đông Nam Á và Trung Cộng. TS Cronin: Tôi đã có cuộc thảo luận sâu rộng cả ở Phi Luật Tân và Nam Dương. Tại Nam Dương, chúng tôi tham dự một cuộc Hội Thảo với tất cả các thành viên của ASEAN – Hiệp Hội Các Nước Đông Nam Á. Thật khó tóm tắt tất cả các điều thảo luận trong vài phút .
Mỹ với trách nhiệm của một nước đang đứng ở tuyến đầu trong việc đảm bảo trật tự an ninh quốc tế đã hình thành từ lâu và đến bây giờ vẫn chưa có gì thay đổi cả thì không có lý do gì mà họ không đảm bảo quyền lợi quốc gia của họ trong bối cảnh ở khu vực Biển Đông mà có lợi ích của quốc gia đó. Nếu nói như thế thì có thể thấy rằng việc can dự của Hoa Kỳ vào Biển Đông là có cơ sở về mặt chính trị cũng như chiến lược, dựa trên nền tảng đảm bảo an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Không thể giảm đi mà chỉ có tăng lên thôi -TS. Hà Hoàng Hợp
theo Phó Giáo sư Mạc Văn Trang, việc phê và tự phê chẳng qua chỉ là nhắc lại thôi. Rồi thì cũng lên gân cho quyết liệt hơn, nhưng mà thực tế thì đâu vẫn vào đấy thôi, từ xưa đến nay bao nhiêu lần vẫn vậy.
Tham vọng của châu Âu cạnh tranh với Mỹ trong ngành hàng không bị một đòn đau : 12 năm sau ngày đi vào hoạt động, máy bay A380 có khả năng chở đến 800 hành khách và hiện đại hơn so với Boeing 747 vừa bị khai tử. Là chiếc máy bay được khách hàng chấm điểm cao nhất, được giới chuyên gia coi là sản phẩm công nghệ cao, là biểu tượng của hợp tác châu Âu nhưng thuần túy về thương mại, A380 là một « thất bại ê chề ».
Con đường Tơ lụa mới còn giúp Trung Quốc kiểm soát các nước có tuyến đường chạy qua. Đây là điểm đáng lo lắng nhất. Các khoản vay mà Trung Quốc cấp cho các nước sở tại bị coi là chiếc bẫy tài chính để ép họ phụ thuộc vào Bắc Kinh. Pakistan như đang rơi vào tình cảnh này. Malaysia có lẽ cũng đã bị sập bẫy nếu thủ tướng Mahathir Mohamad, ngay sau khi nhậm chức, không sáng suốt rút khỏi dự án mà ông chỉ trích là “tân thực dân”.
Bảo Trợ