Vì Sao Người Dân Việt Chỉ Phản Đối Trung Quốc?

02 Tháng Mười 20184:24 SA(Xem: 154)

Vì sao người dân Việt chỉ phản đối Trung Quốc?

Phạm Chí Dũng

blank
Người dân Việt Nam biểu tình chống dự luật Đặc Khu Kinh Tế cho Trung Cộng thuê 99 năm vào ngày 10 Tháng Sáu, 2018. (Hình: Kao Nguyễn/AFP/Getty Images)

blankTom Fawthrop đã làm việc với tư cách một nhà báo ở Cambodia trong 8 năm, Đông Timor, Philippines và Thái Lan trong khoảng thời gian 30 năm, và thực hiện một loạt các phim tài liệu về vùng Mekong và xuất bản một cuốn sách về Cambodia.

Có lần Tom Fawthrop hỏi tôi: “Việt Nam có một lịch sử lâu dài về cuộc đấu tranh giành độc lập – Trung Quốc, thực dân Pháp và chiến tranh Hoa Kỳ. Bạn có thấy những phản đối mạnh mẽ trong những năm gần đây về vai trò ngày càng tăng của Trung Quốc tại Việt Nam, vai trò của nó trong các đảo Biển Đông và kiểm soát sông Mekong như là một sự liên tục với quá khứ? Hay là hiện tượng hoàn toàn khác với niềm đam mê định kỳ về độc lập chống lại bất kỳ kẻ xâm lược nước ngoài nào hay các mối đe dọa hiện tại mà Trung Quốc đặt ra cho sự độc lập của Việt Nam?”



(Vietnam has a long history of independence struggles- China, French colonialism and the US war. Do you see the strong protests in recent years over China”s increasing role in Vietnam, its role in East Sea islands and control of the Mekong as a continuity with the past? Or is radically different phenomenon to the recurring passion for independence against any foreign invader or the current threats posed by China to Vietnamese independence?)

Một câu hỏi khó và ẩn chứa cả một chiều dài lẫn chiều sâu lịch sử.

Thực ra, để đánh giá một cách khách quan và tương đối chính xác về cái nhìn và quan niệm của người dân Việt Nam đối với Trung Quốc và Mỹ, có thể dựa vào kết quả khảo sát của Trung Tâm Nghiên Cứu Pew của Mỹ vào Tháng Sáu năm 2015 về khảo sát quan điểm toàn cầu về Mỹ, Trung Quốc. Theo đó, có đến 78% người Việt Nam được khảo sát cho biết họ có cái nhìn tích cực về nước Mỹ. Nhưng lại có đến 74% người Việt Nam có quan điểm tiêu cực về Trung Quốc, trong khi chỉ 19% người Việt Nam có quan điểm tích cực về Trung Quốc.

Cần chú ý rằng từ trước đến nay không có một cơ quan quản lý hay cơ quan nghiên cứu nào của chính quyền Việt Nam công bố kết quả khảo sát nào về người Việt Nam “thích Trung Quốc” và “không thích Trung Quốc,” cũng không có khảo sát nào so sánh thái độ của người Việt Nam đối với Trung Quốc và Mỹ. Cũng từ trước đến nay, đã không có một tổ chức khảo sát độc lập (phi nhà nước) nào ở Việt Nam được phép nghiên cứu về vấn đề này hay công bố kết quả khảo sát về vấn đề bị chính quyền xem là rất nhạy cảm chính trị này.

Trung Quốc từng có lịch sử xâm lược Việt Nam, và Mỹ cũng từng có lịch sử can dự vào chiến tranh Việt Nam. Nhưng kết quả khảo sát của Pew có thể là bằng chứng rõ nhất cho thấy một quy luật về quan điểm chính trị – xã hội của người Việt Nam đối với nước ngoài: nước nào xâm lược hoặc đô hộ Việt Nam càng lâu thì càng bị người Việt Nam căm ghét hoặc căm thù.

Lịch sử xâm lược của Trung Quốc đối với Việt Nam là khoảng 1000 năm, trong khi lịch sử can dự chiến tranh của Mỹ vào Việt Nam là chưa đầy 30 năm.

Trong các chuyến thăm của các tổng thống Mỹ Clinton và Obama đến thủ đô Hà Nội của Việt Nam vào các năm 2001 và 2016, hình ảnh hàng chục ngàn người dân Việt Nam đứng chật kín hai bên đường với biểu ngữ ủng hộ và thân thiện, cười rất tươi và reo hò và vẫy tay chào đón cho thấy phần lớn người Việt Nam đã quên lãng quá khứ chiến tranh và trở nên thân thiện với Mỹ, đặc biệt khi đại đa số người Việt Nam đang khao khát một chế độ dân chủ, hoặc tối thiểu là một chế độ cải cách để thay thế cho chế độ độc tài bảo thủ trong nước.

Còn các chuyến thăm Việt Nam của các tổng bí thư Trung Quốc như Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào, Tập Cận Bình đều nhận được sự đón tiếp rất lạnh nhạt từ người dân Việt Nam, trái ngược hoàn toàn với cảnh người Việt Nam đón tiếp các tổng thống Mỹ.

Với Pháp có lịch sử đô hộ Việt Nam 100 năm, và Nhật Bản có một ít năm xâm lược Việt Nam, nhưng cũng nhận được thái độ thân thiện của người dân Việt Nam, đặc biệt là sự đồng cảm với văn hóa Pháp.

Những dẫn chứng trên cho thấy người dân Việt Nam không phải sẵn sàng xuống đường biểu tình phản đối bất cứ kẻ thù quá khứ nào như một truyền thống, một thói quen hay một niềm đam mê “bài ngoại,” mà họ phản đối một cách có chọn lọc.

Từ năm 1975 đến nay, đã chưa từng diễn ra cuộc biểu tình nào của người dân Việt Nam chống Mỹ, chống Pháp hay chống Nhật Bản, mà hầu hết chỉ chống Trung Quốc.

Điều hiển nhiên là phần lớn người dân Việt Nam, trừ những quan chức Việt Nam bị xem là “cõng rắn cắn gà nhà” khi khiến Việt Nam bị phụ thuộc nặng nề vào Bắc Kinh về kinh tế và chính trị, đã phân biệt rất rõ là Mỹ, Pháp, Nhật Bản đã mang lại cho Việt Nam những lợi ích kinh tế và giá trị văn hóa nào, trong khi Trung Quốc đã và đang biến Việt Nam thành một bãi rác thải công nghệ khổng lồ, một thị trường nhập siêu đến khoảng $50 tỷ hàng năm từ Trung Quốc, một nền chính trị bị Trung Quốc chi phối, thao túng về đường lối đối ngoại, đối nội và cả về nhân sự chủ chốt, và Trung Quốc ngày càng lộ rõ ý đồ cùng hành động độc chiếm Biển Đông, biến phần biển thuộc lãnh hải Việt Nam thành “ao nhà” của họ.

Các cuộc phản đối và biểu tình chống Trung Quốc của người dân Việt Nam đã trở nên quy mô về số lượng, có chiều sâu về kỹ thuật và gia tăng phạm vi ở Việt Nam từ năm 2011. Các cuộc biểu tình này được khởi xướng từ giới đấu tranh dân chủ và nhân quyền ở Hà Nội, Sài Gòn và đã lan nhanh đến các tầng lớp dân chúng.

Vào năm 2014, cuộc biểu tình ở Sài Gòn phản đối giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc xâm phạm Biển Đông đã lần đầu tiên lên tới 10,000 – 12,000 người.

Vào năm 2018, cuộc biểu tình ở Sài Gòn phản đối Luật Đặc khu đã lần đầu tiên lên tới hàng trăm ngàn người và lan rộng trên 50% tỉnh và thành phố ở Việt Nam.

Trong trường hợp giàn khoan Hải Dương 981 (năm 2014) và Luật Đặc Khu (năm 2018), cùng với mạng xã hội phát triển mạnh, hệ thống báo chí nhà nước (hơn 800 tờ) cũng tham gia vào việc lên án Trung Quốc, ảnh hưởng của truyền thông đã tác động rộng rãi đến dân chúng và tạo nên những cuộc biểu tình khổng lồ.

Không biết vô tình hay hữu ý, đúng vào ngày quốc khánh 2 Tháng Chín năm 2018 và gần như ngay sau khi xuất hiện thông tư “Nhân dân tệ hóa biên giới phía Bắc” của Ngân Hàng Nhà Nước, trang báo điện tử VietNamNet chợt nổi lên một bài lược sử với tiêu đề: “Kết cục bi thảm của những kẻ bán nước nhà Trần” (http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/trac-nghiem/ket-cuc-bi-tham-cua-nhung-ke-ban-nuoc-nha-tran-va-bai-hoc-cho-hau-the-474526.html).

Tuy nhiên, có một thực tế đáng ngao ngán là dù mạng xã hội ngày càng chiếm vai trò quan trọng và có đến 60 – 70% người Việt Nam dùng mạng xã hội, song tỷ lệ người Việt Nam quan tâm đến các vấn đề chính trị, dân chủ và nhân quyền lại khá thấp, và họ thường đọc các nội dung chính trị trên báo nhà nước chứ không phải trên mạng xã hội là nơi họ chủ yếu dùng để giải trí. Vậy nên bài học cần rút ra là: nếu nhiều tờ báo nhà nước đồng thuận với mạng xã hội trong việc đưa tin bài về phản đối Trung Quốc, chắc chắn sẽ có nhiều người dân quan tâm và tự tin xuống đường biểu tình hơn.

Nhưng cho đến nay, toàn bộ hơn 800 tờ báo nhà nước vẫn bị siết cứng về tư tưởng và nội dung bởi Ban Tuyên Giáo Trung Ương và Bộ Thông Tin và Truyền Thông. Tất cả những gì mà một ít tờ báo nhà nước còn chất phản biện và còn dám lên tiếng cũng chỉ giống như một hòn đá nhỏ ném xuống cái ao tù bị đùn lên mặt nước hàng đống bọt ô nhiễm hôi thối. 
Phạm Chí Dũng NV

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trước hết cần nói ngay cả 3 đặc khu - Vân Đồn, Bắc Vân Phong, và Phú Quốc - đều đang được triển khai dồn dập. Không hề có chuyện hoãn, chứ đừng nói gì đến ngưng, 3 dự án này bất kể có luật hay không. Các chứng cớ đã rất hiển nhiên: - Ngay từ ngày đầu, chính bà Kim Ngân nói trước Quốc hội: BCT đã có quyết định về 3 đặc khu, QH phải soạn cho ra luật để tiến hành. Nghĩa là QH không phải là nơi lấy quyết định có làm hay không. Quyết định đó đã có rồi, do ông Đinh Thế Huynh thay mặt BCT ký, và cho đến nay quyết định đó chưa hề được rút lại.
Ngày 30 tháng 11 năm 2018 – dưới sự chỉ đạo trực tiếp của huyện Yên Thành, tại trụ sở UBND xã Khánh Thành tổ chức một ngày đấu tố Linh mục Anton Đặng Hữu Nam vu cáo nhiều điều và đòi trục xuất Linh mục Nam ra khỏi giáo xứ. Trong cuộc đấu tố này có sự hiện diện của chính quyền cấp tỉnh, huyện, các đài truyền hình tỉnh và các huyện, thành phần chủ yếu là công an, cựu chiến binh, phụ nữ, đoàn viên và hội cờ đỏ. Tại đây Nguyễn Đình Thọ, Phan Đình Đệ, Nguyễn Xuân Ngô, Nguyễn Văn Hoàng, Phạm Công Sơn, Nguyễn Công Nam, Phạm Thị Thuận, Phạm Thị Bé, Phạm Thị Ngàn… đua nhau tố tội và báo cáo thành tích đã lập công: đã từng chửi bới, đột nhập vào nhà thờ, nhà xứ, dọa đánh, đòi giết Linh mục Nam.
Bộ trưởng, chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo thành lập tổ công tác đặc biệt do phó thủ tướng Trương Hòa Bình làm tổ trưởng để xử lý các vụ việc nổi cộm. "Ví dụ như trong mấy tháng gần đây bà con tỉnh phía Nam ra Hà Nội nhiều, với nhiều bức xúc của nhân dân chưa được giải quyết, xử lý như vụ việc Thủ Thiêm. Để dịp Tết bà con hạn chế ra Hà Nội, Thủ tướng yêu cầu mời bí thư các tỉnh, thành tham gia tổ công tác này để giải quyết các vụ việc nổi cộm"
Hôm 8/12 Uỷ ban Chống tra tấn Liên Hiệp Quốc chính thức ra văn bản bày tỏ lo ngại về những quy định trong luật của Việt Nam cho phép các giới chức có thể thực hiện việc tra tấn người dân mà không phải chịu trách nhiệm trước pháp luật hoặc chỉ phải chịu những án phạt quá nhẹ. Quan ngại này được nêu ra trong kết luận của Uỷ ban nhằm đánh giá về việc thực hiện Công ước Chống tra tấn của Việt Nam.
Sông Hóa chỉ là một nhánh sông nhỏ tách ra từ sông Luộc tại địa phận An Khê; thế nhưng nó đã in dấu trong lòng người Việt từ thế hệ này sang thế hệ khác chỉ vì nó khắc ghi lời thề của một dũng tướng: “Phen này không phá xong giặc Nguyên, ta thề không trở lại khúc sông này nữa”. Con sông đã trôi đi hàng nghìn năm nhưng câu nói của Hưng Đạo Vương như còn âm vang trong cỏ cây trời nước. Ngài nói câu ấy khi voi chiến bị sa lầy ở bờ sông Hóa; ngay trước phút xuất quân đánh trận Bạch Đằng với danh tướng giặc là Ô Mã Nhi.
Những người nắm quyền ở Đà Nẵng dường như đang quên mất quyền lực của họ đến từ đâu và họ ngồi đó để làm gì. Họ ngang nhiên coi công thổ thành phố như của riêng, khi thì giành giật lẫn nhau, lúc thì chia phần với nhau, cho bản thân, gia đình và vòng thân hữu. Họ cười vào mũi người dân chúng ta, cười cả vào khẩu hiệu ‘dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra’ trong mỗi cuộc thương thảo ăn chia... Là người Đà Nẵng, bạn có thấy đau không?
Nhà dột từ nóc ! Nếu như triết lý giáo dục của Việt Nam Cộng Hòa trước kia là NHÂN BẢN, DÂN TỘC, KHAI PHÓNG thì giáo dục Việt Nam hiện nay được xây dựng trên “Triết lý giáo dục Hồ Chí Minh”. Một triết lý đưa giáo dục Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng và trở thành ngôi nhà mục nát như không thể nát hơn. Những sự việc tiêu cực xảy ra trong ngành giáo dục chẳng khác nào những mảng tường lở loét, sụp đổ. Chúng ta có thể hô hoán hay cuống cuồng chống đỡ, tô trét từng nơi bị hư hỏng, nhưng điều đó không hề giúp cho ngôi nhà trở nên chắn chắn, an toàn vì nó không được xây dựng trên một nền móng vững chắc là một triết lý giáo dục đúng đắn.
Linh mục Phạm Hùng cũng cho biết, ngài đã gọi điện đến báo trước, nhưng người có trách nhiệm tại UBND Quận nói rằng, lãnh đạo Quận đã có lịch làm việc nên không thể tiếp đoàn. Tuy nhiên, trước việc công trình tại số 29 Phố Nhà Chung, vốn là khu đất của Tòa Tổng Giám Mục Hà Nội (trường Dũng Lạc) đang bị đập phá xây dựng lại, dù Tòa Tổng Giám mục Hà Nội là Đức Hồng Y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn đã có văn thư khẩn cấp gửi các cấp chính quyền, yêu cầu dừng thi công công trình
Thư ngỏ của cháu Trần Lê Bảo Trâm, con gái của anh Trần Huỳnh Duy Thức, viết gửi các tổ chức quốc tế cũng như đồng bào trong và ngoài nước * Ngày 26 tháng 11, 2018 Tôi là Trần Lê Bảo Trâm, con gái của một tù nhân lương tâm Việt Nam, Trần Huỳnh Duy Thức. Cha tôi đã bị bắt vào năm 2009 và bị kết án oan sai dựa trên Điều 79 của Bộ luật Hình sự Việt Nam “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”. Cha tôi đã bị tuyên án 16 năm tù, từ đó đến nay cha tôi đã bị giam giữ trong tù hơn 9 năm.
Hôm 30/11, hội nghị của các tổ chức đoàn thể tỉnh Nghệ An họp tại UBND xã Khánh Thành, huyện Yên Thành lên án linh mục Anton Đặng Hữu Nam và đòi trục xuất ông ra khỏi địa phương. Mạng báo Công an Nghệ An ngày 3/12 tường thuật lại sự kiện nêu trên và cho rằng một số đại diện các đoàn thể gồm cựu chiến binh, đoàn thanh niên, hội nông dân, hội phụ nữ nêu mong muốn lãnh đạo các cấp xử lý nghiêm hành vi của linh mục Đặng Hữu Nam mà theo họ gây xáo trộn cuộc sống người dân địa phương.
Bảo Trợ