Nhận vốn từ Trung Quốc, châu Phi thế chấp tài sản cho Bắc Kinh

25 Tháng Chín 20182:34 SA(Xem: 78)

Đầu tư của Trung Quốc vào Châu Phi có thể thúc đẩy nợ trên toàn lục địa và tạo ra các nền kinh tế “hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc”.

Đã có khoảng 86 tỷ USD trong các khoản vay được Trung Quốc “móc hầu bao” từ giai đoạn 2000-2014 nhằm tài trợ cho hơn 3.000 dự án cơ sở hạ tầng ở châu Phi. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo những khoản đầu tư này không phải chỉ màu hồng. 

Ông Zuneid Yousuf, Chủ tịch tập đoàn MBI Group, cho biết: “10.000 công ty nhà nước tại Trung Quốc đã để lại các khoản đầu tư khổng lồ và không nghi ngờ gì về việc những khoản đầu tư đã tác động tích cực tới nhiều nơi tại khu vực này. Các dự án cơ sở hạ tầng tạo công ăn việc làm, tạo cơ hội cho phát triển các kỹ năng và chuyển giao công nghệ mới. Tuy nhiên, những công ty được đầu tư chịu sự ràng buộc về ‘quan hệ đối tác’, kết hợp lợi ích ngắn hạn nhằm che đậy những vấn đề dài hạn”.

blank
Biểu đồ của Diễn đàn kinh tế Thế giới cho thấy 20 quốc gia tại châu Phi mà Trung Quốc đã gia tăng hiện diện thông qua đầu tư. (Ảnh: Brook/ weforum)

Một trong những vấn đề chính trong các phương pháp tiếp cận của Trung Quốc đối với các thị trường mục tiêu, đó là những khoản nợ “nguy hiểm” mà nó mang lại, thể hiện tình trạng không bền vững đối với những nền kinh tế đang phát triển. Ngoài ra còn có một nguy cơ khác, toàn bộ lục địa châu Phi trở nên quá lệ thuộc vào một quốc gia, khiến Trung Quốc nắm trong tay quyền thao túng ở mức độ đáng lo ngại, theo Independent.

blank
Tổng thống Zambia Lungu và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và những người đứng đầu nhà nước các quốc gia châu Phi tại Diễn đàn Trung Quốc – Châu Phi (FOCAC). (Ảnh: lusakatimes)

Ông Yousuf cho biết: “Trung Quốc đang tìm cách thể hiện bản thân như một gương mặt mới của toàn cầu hóa. Nhưng vấn đề là mô hình hiện tại của ‘toàn cầu hoá’ theo cách Trung Quốc không khuyến khích tăng cường tương tác giữa các quốc gia toàn cầu. Thực tế là ở châu Phi, mô hình toàn cầu hoá chỉ hoạt động vì lợi ích của Trung Quốc”.

blank
Biểu đồ các lĩnh vực Trung Quốc đầu tư tại châu Phi giai đoạn 1998-2012. (Ảnh: Brook.gs)

Ông Yousuf đưa ra giải pháp: “Một mô hình hiệu quả hơn, không làm mất đi lợi ích ngắn hạn mà tránh được cạm bẫy nợ không bền vững, đó là nên tập trung đầu tư quan hệ đối tác giữa các doanh nghiệp địa phương. Bằng cách này sẽ không cần thiết tới các khoản vay lớn của chính phủ, và tạo ra việc làm, phát triển kỹ năng và chuyển giao công nghệ sâu rộng ở cấp địa phương và phát triển hữu cơ”.

blank
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Diễn đàn Hợp tác Trung Phi tổ chức tại Nam Phi, với kế hoạch 10 lĩnh vực được nhận quỹ tài trợ bao gồm các dự án cơ sở hạ tầng. (Ảnh: Reuters)

Trong các quốc gia châu Phi, Zambia là một trường hợp điển hình về mối quan hệ châu Phi – Trung Quốc. Trung Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của quốc gia này, nhưng Zambia thường được nhìn nhận là một ví dụ minh chứng cho những hạn chế trong đầu tư của Bắc Kinh.

Kiểu cho vay theo mô hình “top-down” (cách tiếp cận từ trên xuống dưới) đã gây nên những căng thẳng. Không những thế, Trung Quốc còn liên can đến vấn đề luật lao động tại đây, với việc các nhà đầu tư Trung Quốc ngăn cản khiến đại diện của những người lao động không được xuất hiện tại các công trường xây dựng.

blank
Đường sắt Kenya trị giá 4 tỷ USD với khoản vay từ Ngân hàng Exim Bank Trung Quốc. (Ảnh: Getty Images)

Trong một bài báo đăng tải ngày 18/9/2018 trên tờ Quartz Africa, ký giả Lynsey Chutel cho hay: Sau khi Tổng thống Zambian Edgar Lungu quay trở về từ Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc – châu Phi (FOCAC) tại Bắc Kinh, bắt đầu có tin đồn lan truyền rằng Zambia đang đàm phán để có một khoản vay mới, có thể là “sự thế chấp” công ty điện lực quốc gia, Zesco.

Mặc dù chính phủ Zambia phủ nhận, khả năng Bắc Kinh sở hữu một công ty nhà nước Zambia đã trở thành “câu chuyện cảnh giác” về sự việc đang diễn ra giữa Trung Quốc và châu Phi.

Việc bàn giao tài sản nhà nước là kết quả của việc cho vay và được vay không hạn chế giữa Trung Quốc và các quốc gia châu Phi dưới chính sách Vành đai Con đường, theo các nhà phân tích.

Triệu Hằng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Washington Post nổi tiếng là một tờ báo chống Trump, nhưng ngày 11/10, chính tờ này đã đăng một bài viết với tiêu đề: “Donald Trump có thể là vị tổng thống trung thực nhất trong lịch sử Mỹ hiện đại”. Nhà báo Marc A. Thiessen, tác giả bài báo, cho rằng khi nói đến việc giữ lời hứa – phong vũ biểu thực tế về tính trung thực của một tổng thống – ông Trump là một hình ảnh trung thực. “Kể từ khi nhậm chức, ông Trump đã làm chính xác những gì ông đã hứa”, ông Thiessen nhận xét. Và ông liệt kê những việc mà ông Trump đã làm theo lời hứa tranh cử: Ông Trump đã giữ lời hứa của mình về việc di chuyển Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Israel từ Tel Aviv đến Jerusalem, một điều mà 3 người tiền nhiệm của ông đều đã hứa nhưng không làm (1).
Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis cho hay, Washington rất quan ngại về Trung Quốc với hành vi “ăn mồi sống” và quân sự hoá phi pháp trên Biển Đông, theo SCMP. Lãnh đạo Lầu Năm Góc nhấn mạnh những lo ngại của Washington đối với Trung Quốc về các hoạt động tại Biển Đông và hành động đẩy các quốc gia nhỏ hơn vào tình cảnh phải “chạy vạy” để trả các khoản nợ lớn. Ông Mattis đang trên hành trình tới Việt Nam vào thứ Ba, và gặp gỡ các quan chức nước này, một nỗ lực nhằm thắt chặt mối quan hệ quân sự giữa Hà Nội – nơi sở hữu chủ quyền trên Biển Đông – và Washington, theo SCMP. Bộ trưởng Quốc phòng James N. Mattis tới Hà Nội, Việt Nam hôm 24/1/2018. (Ảnh: DoD photo / Army Sgt. Amber I. Smith) Ông Mattis, cựu tướng Mỹ, nhấn mạnh Mỹ không chỉ lo ngại về các vùng biển tranh chấp
Hoa Kỳ rất lo ngại vì Trung Quốc gia tăng biểu dương sức mạnh quân sự tại châu Á và thực hiện một chính sách kinh tế « cá lớn nuốt cá bé » đối với các nước láng giềng nhỏ yếu hơn. Trên đây là tuyên bố của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis với phóng viên quốc tế trên chuyến bay đưa ông đến Hà Nội thăm viếng hai ngày 16 và 17 tháng 10 năm 2018.
Cố vấn An ninh Mỹ John Bolton mới đây lên tiếng cảnh báo Trung Quốc đã lợi dụng trật tự thế giới quá lâu trong khi Hoa Kỳ đã thất bại trong việc đối phó với Trung Quốc. Ông đồng thời cũng nói đến khả năng Mỹ sẽ hợp tác khai thác dầu khí ở Biển Đông dù có Trung Quốc hay không. Ông John Bolton không nói cụ thể Mỹ sẽ hợp tác khai thác với nước nào trong số các quốc gia đòi chủ quyền ở Biển Đông bao gồm Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, Đài Loan.
Tướng James Mattis chính thức thăm Việt Nam trong hai ngày 16 và 17/10/2018. Đây là lần thứ nhì trong năm 2018, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ tới Việt Nam. Theo giới quan sát, Washington đặc biệt quan tâm đến Hà Nội trong nỗ lực kềm tỏa ảnh hưởng của Trung Quốc đối với khu vực.
Sau tổng thống và phó tổng thống Mỹ, đến lượt cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ John Bolton, công khai lên tiếng đả kích Trung Quốc. Vào hôm qua, 12/10/2018, ông Bolton khẳng định rằng chính quyền Donald Trump sẽ có chính sách cứng rắn hơn với Trung Quốc, yêu cầu Bắc Kinh thay đổi cách hành xử, kể cả ở vùng Biển Đông mà ông cho rằng sẽ không bao giờ trở thành "một tỉnh của Trung Quốc".
Âm thầm nhưng kiên quyết, từ đầu năm 2018 đến nay, năm quốc gia trong nhóm Five Eyes (Năm con mắt) - mạng lưới chia sẻ tình báo hàng đầu thế giới hiện nay bao gồm Anh, Mỹ, Canada, Úc và New Zealand - đã gia tăng trao đổi thông tin mật với nhiều nước cùng chí hướng về hoạt động đối ngoại của Trung Quốc.
Viện lý do an ninh quốc gia, bộ Năng Lượng Hoa Kỳ ngày 11/12/2018 ra thông cáo hạn chế chuyển giao công nghệ hạt nhân sang Trung Quốc. Washington lo ngại Bắc Kinh khai thác "bất hợp pháp" các công nghệ của Mỹ nhằm phục vụ mục đích quân sự.
Điểm tin thế giới 11/10: Không quân Mỹ sẵn sàng tăng cường lực lượng giữa bối cảnh cạnh tranh quyền lực với Trung Quốc, Nga- Không quân Mỹ sẵn sàng tăng cường lực lượng giữa bối cảnh cạnh tranh quyền lực với Trung Quốc, Nga Quân đội Mỹ cần nhiều phi đội máy bay chở dầu hơn nhằm cạnh tranh với sự hiện đại hóa của quân đội Trung Quốc”, Bộ trưởng Không quân Hoa Kỳ Heather Wilson cho biết hôm thứ Tư (10/10).
Chính quyền Trung quốc đã công bố “Những Quy Luật Mới” về việc kiểm tra các trang web có các hoạt động tôn giáo qua internet. Từ nay trở đi, việc truyền giảng Tin mừng trên mạng internet hoàn toàn bị cấm. Hồng Thủy - Vatican
Bảo Trợ