Nhận vốn từ Trung Quốc, châu Phi thế chấp tài sản cho Bắc Kinh

25 Tháng Chín 20182:34 SA(Xem: 520)

Đầu tư của Trung Quốc vào Châu Phi có thể thúc đẩy nợ trên toàn lục địa và tạo ra các nền kinh tế “hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc”.

Đã có khoảng 86 tỷ USD trong các khoản vay được Trung Quốc “móc hầu bao” từ giai đoạn 2000-2014 nhằm tài trợ cho hơn 3.000 dự án cơ sở hạ tầng ở châu Phi. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo những khoản đầu tư này không phải chỉ màu hồng. 

Ông Zuneid Yousuf, Chủ tịch tập đoàn MBI Group, cho biết: “10.000 công ty nhà nước tại Trung Quốc đã để lại các khoản đầu tư khổng lồ và không nghi ngờ gì về việc những khoản đầu tư đã tác động tích cực tới nhiều nơi tại khu vực này. Các dự án cơ sở hạ tầng tạo công ăn việc làm, tạo cơ hội cho phát triển các kỹ năng và chuyển giao công nghệ mới. Tuy nhiên, những công ty được đầu tư chịu sự ràng buộc về ‘quan hệ đối tác’, kết hợp lợi ích ngắn hạn nhằm che đậy những vấn đề dài hạn”.

blank
Biểu đồ của Diễn đàn kinh tế Thế giới cho thấy 20 quốc gia tại châu Phi mà Trung Quốc đã gia tăng hiện diện thông qua đầu tư. (Ảnh: Brook/ weforum)

Một trong những vấn đề chính trong các phương pháp tiếp cận của Trung Quốc đối với các thị trường mục tiêu, đó là những khoản nợ “nguy hiểm” mà nó mang lại, thể hiện tình trạng không bền vững đối với những nền kinh tế đang phát triển. Ngoài ra còn có một nguy cơ khác, toàn bộ lục địa châu Phi trở nên quá lệ thuộc vào một quốc gia, khiến Trung Quốc nắm trong tay quyền thao túng ở mức độ đáng lo ngại, theo Independent.

blank
Tổng thống Zambia Lungu và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và những người đứng đầu nhà nước các quốc gia châu Phi tại Diễn đàn Trung Quốc – Châu Phi (FOCAC). (Ảnh: lusakatimes)

Ông Yousuf cho biết: “Trung Quốc đang tìm cách thể hiện bản thân như một gương mặt mới của toàn cầu hóa. Nhưng vấn đề là mô hình hiện tại của ‘toàn cầu hoá’ theo cách Trung Quốc không khuyến khích tăng cường tương tác giữa các quốc gia toàn cầu. Thực tế là ở châu Phi, mô hình toàn cầu hoá chỉ hoạt động vì lợi ích của Trung Quốc”.

blank
Biểu đồ các lĩnh vực Trung Quốc đầu tư tại châu Phi giai đoạn 1998-2012. (Ảnh: Brook.gs)

Ông Yousuf đưa ra giải pháp: “Một mô hình hiệu quả hơn, không làm mất đi lợi ích ngắn hạn mà tránh được cạm bẫy nợ không bền vững, đó là nên tập trung đầu tư quan hệ đối tác giữa các doanh nghiệp địa phương. Bằng cách này sẽ không cần thiết tới các khoản vay lớn của chính phủ, và tạo ra việc làm, phát triển kỹ năng và chuyển giao công nghệ sâu rộng ở cấp địa phương và phát triển hữu cơ”.

blank
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Diễn đàn Hợp tác Trung Phi tổ chức tại Nam Phi, với kế hoạch 10 lĩnh vực được nhận quỹ tài trợ bao gồm các dự án cơ sở hạ tầng. (Ảnh: Reuters)

Trong các quốc gia châu Phi, Zambia là một trường hợp điển hình về mối quan hệ châu Phi – Trung Quốc. Trung Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của quốc gia này, nhưng Zambia thường được nhìn nhận là một ví dụ minh chứng cho những hạn chế trong đầu tư của Bắc Kinh.

Kiểu cho vay theo mô hình “top-down” (cách tiếp cận từ trên xuống dưới) đã gây nên những căng thẳng. Không những thế, Trung Quốc còn liên can đến vấn đề luật lao động tại đây, với việc các nhà đầu tư Trung Quốc ngăn cản khiến đại diện của những người lao động không được xuất hiện tại các công trường xây dựng.

blank
Đường sắt Kenya trị giá 4 tỷ USD với khoản vay từ Ngân hàng Exim Bank Trung Quốc. (Ảnh: Getty Images)

Trong một bài báo đăng tải ngày 18/9/2018 trên tờ Quartz Africa, ký giả Lynsey Chutel cho hay: Sau khi Tổng thống Zambian Edgar Lungu quay trở về từ Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc – châu Phi (FOCAC) tại Bắc Kinh, bắt đầu có tin đồn lan truyền rằng Zambia đang đàm phán để có một khoản vay mới, có thể là “sự thế chấp” công ty điện lực quốc gia, Zesco.

Mặc dù chính phủ Zambia phủ nhận, khả năng Bắc Kinh sở hữu một công ty nhà nước Zambia đã trở thành “câu chuyện cảnh giác” về sự việc đang diễn ra giữa Trung Quốc và châu Phi.

Việc bàn giao tài sản nhà nước là kết quả của việc cho vay và được vay không hạn chế giữa Trung Quốc và các quốc gia châu Phi dưới chính sách Vành đai Con đường, theo các nhà phân tích.

Triệu Hằng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
"Chúng tôi phản đối những tuyên bố bất hợp pháp và nguy hiểm này. Các quốc gia thành viên phải đoàn kết để duy trì luật pháp quốc tế và tự do hàng hải," ông Mike Pompeo tweet cùng hagtag #FreeAndOpenInoPacific (Ấn Độ Thái Binh Dương Tự do và Cởi mở). Carl Thayer nhận định việc Mỹ mời VN tập trận Vành đai Thái Bình Dương
Hiện nay, có ít nhất một thị trưởng thành phố lớn của Hoa Kỳ đang kêu gọi chính phủ liên bang điều tra nhằm ngăn chặn tình trạng bất ổn và gây bạo động, vì cho rằng đây có thể là một nỗ lực “được dàn dựng”. Các chuyên gia an ninh ở các thành phố khác phát hiện ra bằng chứng rằng nhiều sự cố bạo lực xảy ra cuối tuần qua có thể đã được lên kế hoạch phối hợp từ trước. Theo báo Chicago Business, Chủ nhật vừa qua (31/5), thị trưởng tiểu bang Chicago Lori Lightfoot nói với truyền thông rằng bà tin chắc có “bằng chứng mạnh mẽ” về một nỗ lực có tổ chức, nhằm sử dụng các cuộc biểu tình bạo loạn chống đối cảnh sát vào cuối tuần qua để che giấu âm mưu bạo lực.
Hoa Kỳ hiện đang sử dụng oanh tạc cơ B-1 trong các cuộc tập trận với mục tiêu chế ngự Nga và Trung Quốc, trong đó có nhắm tới các đảo nhân tạo, mà Bắc Kinh đã xây dựng thành các tiền đồn quân sự ở Biển Đông.
Chính phủ Trump có thể trục xuất hàng ngàn sinh viên cao học Trung Quốc..../ Ngày 28/05/2020, một khu trục hạm của Hải Quân Mỹ lại tuần tra vì tự do lưu thông hàng hải ở quần đảo Hoàng Sa mà Trung Quốc chiếm của Việt Nam. Đây là lần thứ hai liên tiếp trong vòng một tháng, Hải Quân Mỹ thách thức yêu sách chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông.
Hôm nay, 27/05/2020, chính quyền Hồng Kông đã huy động một lực lượng cảnh sát hùng hậu để giải tán những người biểu tình phản đối dự luật xem hành vi xúc phạm quốc ca Trung Quốc là một tội hình sự. Theo hãng tin AFP, khoảng 100 người biểu tình tập trung tại một khu thương mại đã bị cảnh sát bắn hơi cay giải tán vào trưa nay. Cuộc biểu tình diễn ra vào lúc Hội đồng Lập pháp Hồng Kông đang thảo luận về dự luật hình sự hóa hành vi xúc phạm quốc ca Trung Quốc. Những người bị kết tội xúc phạm quốc ca có thể lãnh án tù đến 3 năm.
Cắt đứt với truyền thống của nền kinh tế kế hoạch hóa từ nhiều năm qua, chế độ cộng sản Trung Quốc giờ đây từ bỏ việc ấn định mục tiêu tăng trưởng cho năm 2020. Bắc Kinh nhìn nhận việc tái khởi động nền kinh tế sau đại dịch virus corona là một tiến trình khó khăn và lâu dài.
Ngày 24/05/2020, hàng ngàn người dân Hồng Kông đã xuống đường biểu tình phản đối một dự luật an ninh mới của Trung Quốc. Những người biểu tình cáo buộc đây là một đạo luật bóp nghẹt các quyền tự do của người dân đặc khu hành chính này.
Theo nhà báo, nhà sử học Thierry Wolton, cũng giống như Liên Xô cũ trong thời kỳ giảm căng thẳng, Trung Quốc thủ lợi từ những trao đổi thương mại với phương Tây và phô bày tham vọng thống trị thế giới. Thời trước, phương Tây đáp trả bằng việc chận đứng sự bành trướng của Liên Xô ; và nay vẫn có đủ phương tiện để chống lại người khổng lồ châu Á nếu muốn.
122 quốc gia ủng hộ lời kêu gọi điều tra đại dịch viêm phổi Vũ Hán của Úc, Trung Quốc đe dọa sẽ 'trả thù' / Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã tố cáo thái độ thù địch của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đối với Úc. Ông cũng khẳng định thế giới hiện đã có một “sự hiểu biết thực tế hơn” về “bản chất của chế độ này” sau khi chứng kiến cách xử lý thiếu minh bạch của ĐCSTQ đối với đại dịch virus Corona Vũ Hán. Phát biểu tại một cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao vào ngày 20/5, ông Pompeo nói: “ĐCSTQ đã chọn đe dọa Úc bằng những đòn “trả đũa” kinh tế chỉ vì một hành động đơn giản [của chính phủ Úc] là yêu cầu [thực hiện] một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của virus (Corona Vũ Hán)”.
Đối với giám đốc phụ trách tin tức của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ VOA người đã có một quyết định ‘định mệnh’ thì cuộc phỏng vấn sốt dẻo hôm đó quá đặc biệt và quan trọng không thể bỏ qua. Chỉ 10 ngày sau cuộc tấn công khủng bố 11/9/2001 giết chết 2.977 người Mỹ và làm bị thương vô số người khác, đồng minh thân cận nhất và cũng là người bảo vệ Osama bin Laden tại Afghanistan—Mullah Omar—đồng ý cho ban tiếng Pashto đài VOA phỏng vấn độc quyền. Bà Myrna Whitworth, quyền giám đốc VOA lúc bấy giờ, chỉ định hai nhà báo phỏng vấn bằng điện thoại thủ lĩnh bí ẩn của Taliban, người đã cho phép bin Laden, kẻ chủ mưu vụ 11/9, trú ngụ tại Afghanistan.
Bảo Trợ