Những món quà của Trung Quốc: Phúc hay họa cho Cam Bốt ?

05 Tháng Chín 201810:37 CH(Xem: 117)
  • Tác giả :

Những món quà của Trung Quốc: Phúc hay họa cho Cam Bốt ?

mediaHàng trang trí cho Tết âm lịch phục vụ khách Trung Quốc được bày bán tại Phnom Penh, 11/02/2018.TANG CHHIN Sothy / AFP

Theo tác giả Pheakdey Heng thuộc Enrich Institute viết trên Diễn Đàn Đông Á, năm nay là năm kỷ niệm 60 năm quan hệ ngoại giao giữa Cam Bốt với Trung Quốc, và mối liên hệ giữa đôi bên chưa bao giờ chặt chẽ như thế.

Trung Quốc ngày càng là đối tác kinh tế và ngoại giao quan trọng nhất của Cam Bốt. Chỉ riêng trong hai năm vừa qua, Cam Bốt đã ký kết hơn 30 thỏa thuận song phương với Trung Quốc.

Bắc Kinh cũng là nhà đầu tư trực tiếp lớn nhất từ năm 2013 đến 2017, trong thời gian này đã bỏ vào tổng cộng 5,3 tỉ đô la. Riêng trong năm 2017, đầu tư từ Trung Quốc vào bất động sản ở Cam Bốt đã là 1,4 tỉ đô la, chiếm đến 27% tổng đầu tư nước ngoài vào quốc gia Đông Nam Á này.

Thương mại song phương năm ngoái đạt trên 5,1 tỉ đô la. Hàng Cam Bốt xuất sang Trung Quốc hầu hết là nông sản như gạo, khoai mì, hạt điều, dầu cọ, trong khi nhập về từ Trung Quốc xe hơi, xe gắn máy, vật liệu xây dựng, vải, thuốc lá, thuốc trừ sâu.

Cũng trong năm 2017, Cam Bốt nhận được khoảng 4,2 tỉ đô la từ Trung Quốc dưới dạng viện trợ hoặc cho vay lãi nhẹ. Đến cuối 2017, nợ công của chính phủ Cam Bốt cộng dồn lại là 9,6 tỉ đô la, trong đó 42% là nợ Trung Quốc.

Trung Quốc đã làm thay đổi hẳn Cam Bốt. Tiền từ Trung Quốc đã giúp Cam Bốt cải thiện cơ sở hạ tầng, kết nối với khu vực và tăng tính cạnh tranh. Cho đến cuối năm ngoái, đã có hơn 2.000 km đường, 7 cây cầu lớn và một cảng container mới đã được xây dựng với sự hỗ trợ của Bắc Kinh. Đầu tư vào ngành dệt may cũng đóng góp cho phát triển kinh tế xã hội, tạo việc làm cho nửa triệu công nhân.

Trong lãnh vực du lịch, Trung Quốc đầu tư nhiều dự án lớn, trong đó có một phức hợp resort quốc tế ở tỉnh Koh Kong, một tổ hợp nghỉ dưỡng và khách sạn năm sao tại Preah Sihanouk. Khách du lịch Trung Quốc đến Cam Bốt vượt quá một triệu người trong năm 2017, mang lại 700 triệu đô la cho nền kinh tế.

Trung Quốc cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất về năng lượng, với tổng vốn trên 7,5 tỉ đô la cho bảy nhà máy thủy điện, khoảng 4 tỉ đô la cho hai nhà máy điện chạy bằng than đá.

Tuy nhiên, sự thống trị của Trung Quốc càng lớn, quan ngại càng tăng tại Cam Bốt. Mặc dù có những lợi ích kinh tế, việc quá lệ thuộc vào Bắc Kinh mang lại nhiều rủi ro. Dựa dẫm vào viện trợ từ Trung Quốc có thể khiến Cam Bốt rơi vào bẫy nợ, mất đi sự tự chủ và chủ quyền, đồng thời làm xấu đi mối quan hệ với các nước ASEAN.

Tình trạng thiếu minh bạch, không có sự giải trình về các dự án của Trung Quốc tạo ra những thách thức về xã hội và môi trường. Các công ty Trung Quốc khai thác tài nguyên thiên nhiên của Cam Bốt, mà không quan tâm đến các nguyên tắc quốc tế, các nhân tố xã hội dân sự.

Đập Kamchay, dự án lớn nhất của Trung Quốc tại Cam Bốt, là một minh chứng cụ thể. Đập thủy điện này khiến 2.000 hecta rừng có thảm thực vật phong phú bị phá hủy, nhiều loài thú bị đe dọa, chất lượng nước xuống thấp, ảnh hưởng tiêu cực đến kế sinh nhai của cộng đồng địa phương.

Công ty Union Development của Trung Quốc được nhượng đến 40.000 hecta đất, gấp bốn lần số lượng mà luật pháp Cam Bốt cho phép, để phát triển một trung tâm du lịch nhiều tỉ đô la tại tỉnh Koh Kong. Các tổ chức nhân quyền báo động việc những ngư dân sinh sống trong khu vực qua nhiều thế hệ đã bị trục xuất một cách tùy tiện. Các ngư dân này bị đưa vào sâu trong nội địa, và bảo rằng bây giờ họ trở thành nông dân !

Đầu tư của Trung Quốc vào thị trường địa ốc hầu như chỉ dành riêng cho giới thượng lưu Cam Bốt, khách du lịch Trung Quốc và doanh nhân. Luồng đầu tư này làm giá thị trường tăng lên, khiến việc mua nhà đối với hầu hết người dân Cam Bốt trở nên không mơ thấy nổi.

Thành phố Sihanoukville, trước kia là thành phố nghỉ dưỡng ven biển hàng đầu cả nước, bị Trung Quốc biến thành một thành phố casino sôi động. Số lượng du khách Trung Quốc cao chưa từng thấy và lượng casino đông đảo tại đây chỉ mang lại lợi lộc cho một thiểu số rất nhỏ người giàu Cam Bốt. Đa số người dân địa phương đành phải rời nơi sinh sống quen thuộc của mình vì vật giá lên quá cao, không kham nổi.

Lợi ích do đầu tư Trung Quốc mang lại chỉ nằm gọn trong cộng đồng người Hoa. Cư dân gốc Hoa và du khách từ Hoa lục chỉ mua hàng từ những cửa hàng do người Hoa làm chủ, ăn uống trong những nhà hàng Trung Quốc, lưu trú tại những khách sạn của người Hoa. Các doanh nghiệp địa phương may mắn lắm chỉ vớt vát được chút ít « cơm thừa canh cặn ».

Tác giả kết luận, chia sẻ trách nhiệm và hợp tác với nhiều đối tác cần phải là nguyên tắc chỉ đạo khi đón nhận đầu tư nước ngoài.

Nhưng liệu có khả thi với một chính quyền đầy tai tiếng tham nhũng, và người « bạn vàng » phương bắc từng bị không ít cáo buộc là « thực dân mới » ?
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ít nhất 2 người thiệt mạng và một số người khác bị thương khi lực lượng an ninh chính quyền Maduro đã nổ súng vào một nhóm thường dân tại biên giới Venezuela – Brazil, BBC trích dẫn truyền thông địa phương. Quân đội Venezuela đã nổ súng vào một nhóm thường dân là những người đã cố gắng ngăn việc chặn biên giới, theo BBC.
Ít ngày trước thềm thượng đỉnh Kim - Trump tại Việt Nam, phái bộ Bắc Triều Tiên tại Liên Hiệp Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế « hỗ trợ khẩn cấp » giúp người dân nước này vượt qua nạn đói. Người phát ngôn Chương Trình Lương Thực Thế Giới, hôm 21/02/2019, đã xác nhận thông tin nói trên......Điểm tin thế giới 22/2: Hải quân Mỹ-Anh tiếp tục tập trận trên Biển Đông; Triều Tiên kêu gọi cứu trợ khủng hoảng lương thực
Chính quyền Nicolas Maduro tuyên bố đóng cửa biên giới của Venezuela với Brazil khi Tổng thống lâm thời Juan Guaido đang cố gắng đưa hàng viện trợ vào đất nước. Ông Maduro không có dấu hiệu muốn từ bỏ quyền lực dù tiếp tục có thêm một quan chức cấp cao kêu gọi ông từ chức.
Mục tiêu rõ ràng về công nghệ và sáng tạo được đặt ra khiến người ta đưa ra sự so sánh giữa Vùng Vịnh Lớn và Thung lũng Silicon của California. Thế nhưng các nhà phân tích nói khu vực này còn lâu mới cạnh tranh nổi với cổng công nghệ của Mỹ, nếu như đó thực sự là mục tiêu Trung Quốc muốn hướng tới. "Các hãng công nghệ của Trung Quốc chỉ đáng giá nhiều nhất là bằng một phần ba so với các hãng của Mỹ. Chúng cũng tạo ra không bao nhiêu doanh thu ở nước ngoài," bà Su nói.
Theo tin của nhật báo Hồng Kông South China Morning Post (SCMP) ngày 20/02/2019, Trung Quốc vừa kết thúc một tháng tập trận ở Biển Đông và khu vực ở phía tây và trung Thái Bình Dương, với sự tham gia của các đơn vị hải quân, không quân và tên lửa.
Ngày 17/2/2019 là tròn 40 năm kể từ xảy ra Chiến tranh biên giới Việt – Trung. Một người tự nhận là cựu chiến binh Trung Quốc đại lục đã tiết lộ 11 sự tình liên quan đến cuộc chiến này, NTD đưa tin. Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc lúc bấy giờ vẫn không biết tại sao năm đó đại lục lại muốn gây chiến với Việt Nam.
Các khóa học tiếng Tây Tạng do các nhà sư chủ trì là « bất hợp pháp ». Các tu viện là « hiểm họa về an toàn » và « không được trang bị tốt » để đón học sinh. Trả lời AFP ngày 18/02/2019, tỉnh Thanh Hải tiếp tục bảo vệ lệnh cấm dạy thêm tiếng Tây Tạng cho trẻ em trong bối cảnh các tổ chức tôn giáo ngày càng bị thắt chặt trên quy mô quốc gia......21/2-Thế giới đêm qua: Putin đe dọa Mỹ bằng vũ khí siêu âm; Samsung ra mắt điện thoại gập
Ba nữ nghị sĩ Heidi Allen, Sarah Wollaston và Anna Soubry bỏ đảng Bảo thủ Anh để ra đứng độc lập vì mâu thuẫn quan điểm với lãnh đạo đảng này Trong tuần này, một loạt nghị sĩ ở Anh tuyên bố bỏ hai chính đảng lớn nhất trong Quốc hội vì bất đồng quan điểm. Hôm 20/02/2019, ba nghị sĩ thuộc đảng Bảo thủ đang cầm quyền tuyên bố họ trở thành dân biểu độc lập vì đảng Bảo thủ 'thiên về phía hữu quá mức'.
Đài Loan sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào phá hủy nền dân chủ và chủ quyền của mình, Reuters dẫn lời Tổng thống Thái Anh Văn nói hôm 20/2 sau khi Quốc Dân Đảng đối lập nói họ có thể ký một thỏa thuận hòa bình với Trung Quốc nếu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới....Ông Trump nói không có ‘ngày kỳ diệu’ cho thỏa thuận thương mại với Trung Quốc
Hãng tin Reuters ngày 20/02/2019, trích dẫn hai nguồn tin thông thạo, cho biết lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un sẽ từ Bình Nhưỡng đến Hà Nội bằng xe lửa để họp thượng đỉnh với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hai ngày 27 và 28/02. Hành trình của lãnh đạo Bình Nhưỡng trên đoạn đường dài hàng ngàn km sẽ mất hai ngày rưỡi, xuyên qua Trung Quốc từ bắc xuống nam.
Bảo Trợ