1945-1975: Tính Chính Thống Và Chủ Quyền Quốc Gia - Nếu mà trong quốc nội, dân chúng bị gạt ra ngoài, thì cái đó không có tính chính đáng quốc gia.

04 Tháng Chín 20183:07 SA(Xem: 122)
  • Tác giả :

1945-1975: Tính chính thống và chủ quyền quốc gia

Việt NamBản quyền hình ảnhAFP/GETTY IMAGES
Image captionNăm nay, nhà nước Việt Nam đánh dấu 73 năm Cách mạng Tháng Tám và 2/9.

Nhân đánh dấu 73 năm cuộc Cách mạng Tháng Tám và ngày 2/9 ở Việt Nam năm nay, BBC Tiếng Việt giới thiệu thêm các ý kiến về một số mốc lịch sử và vấn đề tính chính thống của nhà nước đang cầm quyền, cũng như vấn đề chủ quyền ở Việt Nam.

Nhà biên khảo Trương Nhân Tuấn từ Bordeaux, Pháp hôm 01/9/2018 cho rằng nếu không có vấn đề chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa thì ngày nay 'không có gì bàn lại'. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia "mới", chính quyền có được do "chinh phục bằng vũ lực" và "ngay cả ngày 30/4/1975 cũng vậy".

Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Phản biện Độc lập IDS (đã tự giải thể) từ Hà Nội cho rằng nếu hiểu tính chính danh hay tính chính đáng (legitimacy) theo nghĩa mà Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn tuyên bố là 'của dân, do dân, vì dân' thì chế độ này 'không có tính chính danh', bởi vì người dân 'không có quyền chính trị cơ bản nhất' là bầu chọn ra những người cai trị mình.

Luật sư Trần Thanh Hiệp từ Paris, Pháp cho rằng ý nghĩa về mặt công nhận quốc tế 'không thể là ý nghĩa của quốc nội' được mà theo ông nếu trong quốc nội dân chúng 'bị gạt ra ngoài rìa', thì nhà nước sẽ bị coi là 'không có tính chính đáng quốc gia'.

 

Trước hết, trước câu hỏi liệu tính chính thống, hay tính chính danh của nhà nước cộng sản Việt Nam hiện nay còn có vấn đề gì đáng lưu ý để bàn luận nữa hay không còn cần bàn lại hoặc bàn thêm sau 73 năm tính từ mốc Cách mạng Tháng Tám, từ Bordeaux, ông Trương Nhân Tuấn, tác giả của cuốn biên khảo 'Biên Giới Việt-trung 1885-2000' đáp:

"Nếu không có vấn đề chủ quyền các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thì không có gì bàn lại. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia "mới", chính quyền có được do "chinh phục bằng vũ lực". Ngay cả ngày 30/4/1975 cũng vậy, "thống nhất" bằng vũ lực, một lãnh thổ này đơn thuần sáp nhập vào một lãnh thổ khác, không có kế thừa.

"Đứng trên quan điểm này thì [nếu xử lý không cẩn thận] Hoàng Sa và Trường sẽ được coi là thuộc chủ quyền của Trung Quốc. Trung Quốc chiếm Hoàng Sa trên tay của Việt Nam Cộng hòa, không dính dáng gì đến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đồng thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được cho là đã nhìn nhận chủ quyền của Trung Quốc tại Hoàng Sa và Trường Sa qua công hàm 1958.

"Nhưng nếu vẫn khẳng định Hoàng Sa và Trường Sa thuộc Việt Nam thì có nhiều điều cần bàn. Đó là tính chính danh trong việc "kế thừa" di sản thực dân Pháp, di sản Việt Nam Cộng hòa."

Việt NamBản quyền hình ảnhAFP/GETTY IMAGES
Image captionViệt Minh cướp chính quyền năm 1945

Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A hôm 01/9/2018 nêu quan điểm với BBC:

"Nếu hiểu tính chính danh hay tính chính đáng (legitimacy) theo nghĩa mà Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn muốn có là của dân, do dân, vì dân) thì chế độ này của Đảng Cộng sản Việt Nam không có tính chính danh," ông nhấn mạnh và giải thích.

"bởi vì người dân không có quyền chính trị cơ bản nhất là bầu chọn ra những người cai trị mình: dân Việt Nam đã chưa bao giờ có quyền đó và nhiều quyền chính trị và dân sự khác dưới sự cai trị của Đảng Cộng sản Việt Nam.

"Tuy nhiên nếu hiểu theo nghĩa rộng là việc đảm bảo an ninh, việc làm,... thì có thể nói nó có tính chính đáng nhất định, nhưng tính chính đáng mang tính công cụ như vậy sẽ nhanh chóng tan biến khi kinh tế gặp khó khăn hay có biến động xã hội.

"Đảng Cộng sản muốn có tính chính danh thì đầu tiên nó phải 'đăng ký' với nhà nước, chấp nhận đa đảng và thúc đẩy dân chủ hoá, còn ngược lại thì tính chính danh thật đã không có và tính chính danh công cụ sẽ mau chóng tan biến với tham nhũng tràn lan, với khó khăn kinh tế... đang lù lù trước mặt."

Chính danh và các mốc lịch sử

Trước câu hỏi có thể bình luận chi tiết như thế nào về tính chính thống của chính quyền do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo trải qua các mốc sự kiện như 2/9/1945, Hiệp định Geneva, Hòa đàm Paris và 30/4/1975, nhà biên khảo Trương Nhân Tuấn đáp:

 

"Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không nhìn nhận Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam, xem đây là "ngụy". Đến khi họ chịu ngồi vào bàn đàm phán bốn bên để ký kết Hiệp định Paris thì họ lại nhìn nhận "quyền tự quyết của dân tộc miền Nam".

"Tức là mặc nhiên nhìn nhận Việt Nam Cộng hòa là một "quốc gia độc lập có chủ quyền". Bởi vì yếu tố "dân tộc tự quyết" chỉ áp dụng cho "quốc gia". Cuối cùng họ phủ nhận nốt hiệp định Paris 1973, dùng vũ lực "thống nhất đất nước".

Việt NamBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionViệc thống nhất quốc gia 'bằng bạo lực và biện pháp chiến tranh' cũng đặt ra nhiều vấn đề về tính chính danh của chế độ và nhà nước CHXHCN Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo, theo giới phân tích và quan sát

"Về hiệp định Genève 1954. Khi ông Hồ Chí Minh ký hiệp định sơ bộ với Pháp 1948 thì mặc nhiên ông Hồ phủ nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là "một quốc gia mới, phủ nhận di sản của phong kiến và thực dân". Tức là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chỉ là "một bên" của Việt Nam, bên kia là Việt Nam Cộng hòa, lúc đó là Quốc gia Việt Nam.

"Vì vậy lập luận về "sự liên tục quốc gia" của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, sau này là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, theo tôi rất là phức tạp, khó thuyết phục được dư luận quốc tế. Vấn đề là Đảng CSVN đặt nền tảng trên "sức mạnh vũ lực". Họ dùng vũ lực để giải quyết tất cả và không cần biện hộ cái gì. Bây giờ, gặp lúc Trung Quốc đòi chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa, nếu không dựa vào quốc tế, hoặc bên ngoài, chẳng hạn có người cho là dựa vào Mỹ (?), thì Việt Nam không hay khó có tư cách hay thực lực gì gì để bảo vệ chủ quyền."

Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A đưa ra quan điểm của mình:

"Theo tôi, năm 1945, Đảng Cộng sản Việt Nam đã có tính chính danh của nó vì đấu tranh giành độc lập, bầu cử 1946 cũng tương đối dân chủ trong bối cảnh lúc đó; đến hiệp dịnh Geneva vẫn thế họ vẫn giữ được tính chính danh (dù chưa phải hoàn toàn) đó; đến 1973 cũng thế, tuy tiến hành cuộc chiến uỷ nhiệm nhưng với sự tuyên truyền khéo léo của họ về chống ngoại xâm,... họ vẫn có tính chính đáng, nếu không thì họ đã chẳng được sự ủng hộ quốc tế và sự ủng hộ của dân trong nước như họ đã được.

"Lẽ ra sau 1975, họ phải tiến hành cải cách chính trị để có được tính 'chính đáng thật'. Tôi tin lúc đó nếu có bầu cử dân chủ thật họ đã vẫn thắng, rất tiếc họ đã không làm vậy và kể từ đó trở đi tính chính đáng của nó sụt liên tục cho đến đầu các năm 1990, thực sự lúc đó họ mới trả lại cho dân một số quyền kinh tế mà họ gọi là "đổi mới"; trong thời kỳ "đổi mới" với sự phát triển kinh tế, tính chính đáng của họ được cải thiện và rồi lại giảm trong mấy năm qua khi tham nhũng tràn lan, và đối mặt với nhiều vấn đề xã hội trầm trọng."

Tại sao còn đặt ra câu hỏi?

Cộng đồng quốc tế, trong đó có Liên Hợp Quốc và nhiều định chế quốc tế về chính trị, kinh tế, văn hóa, pháp luật, đã công nhận nhà nước CHXHCN Việt Nam. Trước câu hỏi tại sao dường như vẫn còn có những ý kiến tới tận ngày hôm nay đặt câu hỏi về tính chính thống hay tính chính danh của nhà nước CHXHCN Việt Việt Nam và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản tại nước này, ông Trương Nhân Tuấn đáp:

"Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và sau này Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tiếp nối, đã nói là "một quốc gia mới", quyền lực "chinh phục được" bằng vũ lực, với sự giúp đỡ tận lực của Trung Quốc và Liên Xô. Quốc gia này được sự nhìn nhận hiển nhiên của khối cộng sản.

"Cũng tương tự như Trung Quốc, đến một lúc nào đó người ta nhìn nhận "sự đã rồi", là nhìn nhận Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Ở Liên Hợp Quốc, thủ tục "kế thừa" Việt Nam Cộng hòa rất đơn giản, chỉ là việc thay thế tên Việt Nam Cộng hòa bằng Cộng hòa Miền nam Việt Nam.

Việt NamBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionTranh chấp chủ quyền tại Biển Đông liên quan tới các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa đang đặt ra vấn đề chính quyền và nhà nước CHXHCN Việt Nam sẽ xử lý ra sao và có công nhận hay không nhà nước và chế độ Việc Nam Cộng hòa trước 30/4/1975

"Nhưng tôi cũng đã nói là việc xét lại tính "chính danh" của VNDCCH và CHXHCNVN là cần thiết, trước hết vì "lịch sử", thứ hai vì "hồ sơ pháp lý" ở Hoàng Sa và Trường Sa. Nhà nước CHXHCNVN luôn nói là có chủ quyền bất khả tranh biện ở Hoàng Sa và Trường Sa, nhưng bằng chứng đưa ra thì không thuyết phục.

"Đơn giản vì Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đơn thuần là "quốc gia mới", không kế thừa Hoàng Sa và Trường Sa. Nhưng với tư cách người Việt Nam có hiểu biết, tôi nghĩ mình cần phải đặt lại vấn đề, thuyết phục nhà nước Cộng sản Việt Nam kế thừa danh nghĩa Việt Nam Cộng hòa để thiết lập tính "liên tục quốc gia" bổ túc cho hồ sơ chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam."

Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A về phần mình nêu quan điểm:

"Các tổ chức quốc tế và các định chế quốc tế như Liên Hợp Quốc, Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, UNESCO v.v... có nhiều thành viên còn tồi tệ hơn Việt Nam nhiều, về mọi mặt; chuyện tính chính danh và sự công nhận quốc tế cũng như tham gia vào các định chế quốc tế có liên quan đến nhau nhưng không có nghĩa là 'không có tính chính danh thật' hay chỉ có tính chính danh công cụ thì không được công nhận.

"Tính chính danh chúng ta đang bàn ở đây là tính chính danh của kẻ cai trị đối với những người bị trị, tức là của ĐCSVN và nhân dân Việt Nam, chứ không phải trong quan hệ quốc tế giữa các quốc gia với nhau. Tất nhiên trong quan hệ quốc tế như vậy nhà nước CHXHCN Việt Nam có tính chính danh "đối ngoại" của nó đối với các nước khác và các định chế quốc tế."

Quốc tế có quan tâm?

Trước câu hỏi các giới nghiên cứu, quan sát và phân tích khu vực, quốc tế có sự quan tâm ra sao về vấn đề tính chính thống, tính chính danh của chế độ và nhà nước CSVN hiện đã và đang cầm quyền nhiều thập niên qua và nếu có thì khía cạnh nào được quan tâm, cùng lý do ra sao, nhà biên khảo Trương Nhân Tuấn đáp:

Luật sư Trần Thanh Hiệp (trái)Bản quyền hình ảnhBBC NEWS TIẾNG VIỆT
Image captionLuật sư Trần Thanh Hiệp (trái) nêu quan điểm về tính chính thống hay tính chính danh của chính quyền do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo kể từ Cách mạng tháng Tám đến nay.

"Hiện nay không ai quan tâm đến tính "chính thống, chính danh" của Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Chỉ có chúng ta đặt ra vì quyền lợi của đất nước, vì sự toàn vẹn lãnh thổ.

"Theo tôi, nếu Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam không chứng minh được sự "liên tục quốc gia", tức có kế thừa các nhà nước tiền nhiệm như nhà Nguyễn, thực dân Pháp, và ngay cả Việt Nam Cộng hòa... thì Việt Nam sẽ mất vĩnh viễn danh nghĩa chủ quyền ở Hoàng Sa và Trường Sa.

"Việt Nam chỉ có thể [buộc phải] giải quyết bằng sức mạnh hay thuơng thuyết với Trung Quốc. Nhưng không thể giải quyết bằng pháp lý.

"Mà không giải quyết bằng pháp lý, Việt Nam là một nước nhỏ, yếu so với Trung Quốc, chắc chắc Việt Nam sẽ bị nhiều thiệt hại."

Còn Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A bình luận:

"Theo tôi biết thì họ có quan tâm đến tính chính danh của Đảng Cộng sản Việt Nam và vai trò lãnh đạo của ĐCSVN tương tự như những ý kiến mà tôi đã nói vì tính chính danh có thể phụ thuộc vào sự chính danh do bầu cử và tính chính danh "công cụ" do thành tích, chẳng hạn an ninh, phát triển kinh tế, thành công ngoại giao v.v... mang lại.

"Họ quan tâm đến cả hai hay nhiều khía cạnh của tính chính danh."

Trong một trao đổi gần đây với BBC Tiếng Việt từ Paris hôm 29/8/2018, cựu Luật sư Tòa Thượng thẩm Sài Gòn và Tòa Thượng thẩm Paris, ông Trần Thanh Hiệp đưa ra một số bình luận về tính tính chính danh liên quan tới chế độ và nhà nước cộng sản Việt Nam đang cầm quyền lâu nay ở Việt Nam:

"Ý nghĩa về mặt quốc tế không thể là ý nghĩa của quốc nội được. Nếu mà trong quốc nội, dân chúng bị gạt ra ngoài, thì cái đó không có tính chính đáng quốc gia. Mà không có tính chính đáng quốc gia, thì dù rằng quốc tế có nhìn nhận, thì quốc tế cũng chỉ ở mặt quốc tế của quốc gia mà thôi, chứ quốc tế không thay mặt dân chúng quốc gia để mà công nhận có tính chính đáng của quốc nội, nếu dân chúng không được tham gia vào việc quản trị đất nước."

Nhìn lại giai đoạn với các dấu mốc lịch sử giữa 1945-1975 với Việt Nam, ông nói tiếp: "Đảng Cộng sản Việt Nam khi cướp chính quyền (1945) thì giữ luôn chính quyền cho riêng mình và giành lấy độc quyền, rồi từ đó đến nay mở ra đường lối toàn trị. Thành ra Đảng Cộng sản tự cho mình quyền thay dân chúng để sử dụng chủ quyền quốc gia.

"Vì thế cho nên không thể nào coi là có tính chính đáng hay là theo từ ngữ cũ gọi là tính chính thống (legitimacy). Tôi cho rằng Đảng Cộng sản tự phong cho mình quyền thay dân chúng, chứ không trả lại cho dân chúng để bình thường hóa việc cướp chính quyền."

"Cho đến năm 1975 cũng vẫn không trả lại cho dân chúng để bình thường hóa việc cho dân chúng tham gia vào việc quản trị đất nước, thì đó chỉ là mở rộng phạm vi chính quyền đã cướp được để cho chính quyền đó có tính chất cả nước, chứ không thể gọi là thống nhất, mà cũng không thể gọi là giải phóng được," Luật sư Trần Thanh Hiệp nêu quan điểm với BBC.

Chụp màn hình báo Nhân dânBản quyền hình ảnhNHAN DAN DIEN TU

'Tiến bước một chặng dài'

Nhân dịp 2/9 năm nay, báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Cộng sản Việt Nam có đoạn:

"Cách đây 73 năm, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Và trước đó, 15 năm kể từ ngày có Đảng, dân tộc Việt Nam đã tiến bước một chặng đường dài.

"Trải qua bao gian khó, thác ghềnh, biết bao mồ hôi, xương máu và trí tuệ của lớp lớp đồng bào, chiến sĩ đã đổ để có được Tổ quốc Việt Nam XHCN hôm nay đàng hoàng, đã thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, kém phát triển, đĩnh đạc sánh vai cùng bạn bè quốc tế với thế và lực mới.

"Ngày 2-9-1945 đã trở thành thời khắc lịch sử thiêng liêng, là mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước hàng nghìn năm của dân tộc. Lần đầu tiên nhân dân Việt Nam đập tan xiềng xích nô lệ của thực dân, đế quốc trong gần một thế kỷ, chế độ quân chủ chuyên quyền hàng nghìn năm để lập nên nhà nước công nông đầu tiên ở Đông - Nam Á. Từ đó, nhân dân ta thật sự thoát khỏi ách đô hộ, bước ra làm chủ đất nước, làm chủ xã hội, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và CNXH cho đất nước.

"Có được chiến thắng vinh quang này là nhờ đường lối cách mạng đúng đắn và sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhờ gắn bó máu thịt với nhân dân, biết phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp sức mạnh thời đại, biết tận dụng thời cơ và chớp thời cơ để đi tới ngày toàn thắng," bài báo với tựa đề "Vững bước trên con đường cách mạng" của báo Nhân Dân hôm 2/9/2018 viết.

Còn từ Viện Nghiên cứu Chính sách, Pháp luật và Phát triển (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - Vusta), PGS. TS. Hoàng Ngọc Giao bình luận với BBC:

"Tính chính danh của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam - phản ánh trong mối quan hệ giữa Người 'lãnh đạo' với Người bị 'lãnh đạo'. Có thực sự Người lãnh đạo ở Việt Nam là đại diện cho lợi ích và ý chí của Người bị lãnh đạo không? Tính chính danh của Chính quyền VN là ở chỗ này. Trong quan hệ quốc tế, người ta chỉ bàn về tính chính danh của một chính thể mới xuất hiện bằng con đường bạo lực ('cách mạng', đảo chính), nghĩa là chính thể mới có được quyền lực nhà nước này có thực sự được sự tín nhiệm, ủng hộ của người dân hay không.

Gạc MaBản quyền hình ảnhOTHER
Image captionMới đây Việt Nam vừa xuất hiện một cuốn sách liên quan tới sự kiện Gạc Ma, trên Biển Đông, do nhiều tác giả tham gia.

"Điều này sẽ được sử dụng cho lập luận của các quốc gia khác khi xác định thái độ của mình với chính thể mới này thông qua hành vi Công nhận (tư cách chủ thể Luật Quốc tế) để thiết lập quan hệ ngoại giao. Tính chính danh của một Nhà nước, dưới góc độ Công pháp Quốc tế không liên quan tới câu chuyện chủ quyền đối với Hoàng Sa và Trường sa.

"Sau 1975, Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã thực hiện kế thừa quốc gia về mặt tài sản, tư cách thành viên một số tổ chức quốc tế, về nợ công, v.v. Đây là một sự kế thừa không chỉ "de facto" (trên thực tế) mà còn là "de jure" (dựa trên luật, hay theo luật định). Không cần thiết phải có một hành vi tuyên bố kế thừa bởi Nhà nước CHXHCNVN đối với Hoàng Sa, Trường Sa từ Việt Nam Cộng hòa.

"Dù là một hay nhiều hơn một chủ thể Công pháp quốc tế (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Việt Nam Cộng hòa, Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) - thì Hoàng Sao, Trường Sa vẫn luôn là thuộc chủ quyền của Việt Nam về cả mặt De Facto cũng như về De Jure," PGS Hoàng Ngọc Giao, người cũng từng là Phó Vụ trưởng Ban Biên giới Chính phủ Việt Nam nêu quan điểm hôm 03/9/2018 từ Hà Nội.

*Trên đây là quan điểm riêng của các nhà bình luận, quan sát. Mời quý vị theo dõi và tham khảo thêm một số bài vở khác của BBC Tiếng Việt trong dịp này tại đây, hay tại đây.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Khoảng hơn một tuần nay, một số tờ báo trong nước đã cho đăng tải các bài viết về sự kiện Trung Quốc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam vào ngày 19/1/1974, trong đó có một số bài nhấn mạnh đến thái độ “ngang ngược” của Trung Quốc với “mưu đồ bành trướng ra toàn bộ Biển Đông”. Động thái này của truyền thông trong nước có ý nghĩa gì đối với mối quan hệ Việt-Trung, vấn đề vốn được xem là nhạy cảm trong mắt của chính phủ Việt Nam từ trước đến nay?
Freedom Now, một tổ chức phi chính phủ đặt trụ sở tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ, hôm 18/1/2019 loan báo đề cử nhà báo Nguyễn Văn Hóa, hiện đang bị giam giữ ở Việt Nam, cho Giải Tự Do Báo chí Thế giới Guillermo Cano của UNESCO. Giải thưởng hàng năm của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc-UNESCO, được trao cho một cá nhân hoặc tổ chức có những đóng góp đặc biệt để bảo vệ và cổ suý tự do báo chí trên thế giới. Nhấn mạnh rằng Freedom Now lấy làm tự hào khi đề cử nhà báo Nguyễn Văn Hóa, Giám đốc điều hành của Freedom Now, Maran Turner, phát biểu:
Để biện minh cho hành vi phá nhà, cướp đất của bà con Vườn Rau Lộc Hưng, nhà cầm quyền cộng sản lu loa cho rằng, bà con chiếm đất công, xây dựng trái phép. 1/ Đất công? Trước hết, cần khẳng định Hiến pháp và pháp luật không có qui định về cái gọi là “đất công”. Bộ luật Dân sự 2015 qui định về “tài sản công” là “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu
Việt Nam đã gia tăng chính sách đàn áp có hệ thống các quyền dân sự và chính trị cơ bản trong năm 2018. Đây là nội dung được đề cập đến trong bản Phúc trình toàn cầu 2019 của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Human Rights Watch đưa ra vào ngày 17/1. Bản Phúc trình 2019 dài 674 trang của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã xem xét các hoạt động nhân quyền tại hơn 100 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo bản phúc trình, các hình thức đàn áp của chính phủ Hà Nội bao gồm các cuộc tấn công vào quyền tự do ngôn luận, quyền lập hội, hội họp, và quyền tự do tôn giáo.
Bắt đầu từ năm 2000, để thực hiện dã tâm cướp đất của bà con Vườn Rau Lộc Hưng, nhà cầm quyền địa phương thực hiện “thủ tục” không cấp QSD đất cho bà con đang sử dụng ổn định đất và công bố đất bà con đang sử dụng từ năm 1954 đến nay là “đất công”. Và sau khi xảy ra vụ cưỡng chế đất bà con dân oan Vườn Rau Lộc Hưng kinh hoàng, tàn sát ngay giữa lòng thành phố mang tên Hồ Chí Minh vào ngày 04 và 08.01.2019, dưới sự đinh hướng của tuyên giáo cộng sản, đồng loạt các loa “nhà”, loa công cộng lu loa lên rằng “nhà nước đập phá nhà vì bà con xây dựng trên đất công”.
Khu vườn rau phường 6 nằm trên trục đường Chấn Hưng, có diện tích khoảng 4,8ha, nằm trong khu đất rộng khoảng 6,8ha có nguồn gốc là đất của Hội truyền giáo Việt Nam (Hội Thừa sai Paris). Một phần diện tích khoảng 2ha được Đài Phát tín Chí Hòa mượn làm trụ sở, hiện nay vẫn còn khu nhà trụ sở Đài Phát tín có kiến trúc cổ thời Pháp được sử dụng làm trường đào tạo nghiệp vụ bưu điện. Riêng phần diện tích khoảng 4,8ha cho bà con giáo dân Sơn Tây di cư vào Nam sử dụng để trồng rau từ những năm 1954-1955. Hiện nay, chúng tôi vẫn còn lưu giữ những khế ước của bà con ký với Hội truyển giáo về việc thỏa thuận sử dụng đất.
Khoảng 164 hộ dân đã tham gia ký đơn khiếu kiện việc chính quyền quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, tiến hành cưỡng chế, phá dỡ gần 200 căn nhà tại khu vườn rau Lộc Hưng, phường 6, quận Tân Bình hôm 4 và 8 tháng 1 vừa qua. Ông Cao Hà Trực, đại diện những người ký đơn kiện cho Đài Á Châu Tự Do biết như vậy vào ngày 15 tháng 1, đồng thời cho biết thêm là khả năng con số người ký sẽ tăng thêm trong ngày mai khi các hộ dân ở đây dự kiến sẽ nộp đơn lên các cơ quan chức năng của thành phố. “Số lượng người đến ngày hôm nay là 164 người ký đơn khiếu kiện và tố cáo đập tài sản, gửi đến các cơ quan chức năng, và con số này là chưa hết.”
Vào ngày 14/1, đại diện một số tôn giáo đã đến thăm vườn rau Lộc Hưng vừa bị chính quyền quận Tân Bình, TP HCM cưỡng chế hôm 4 và 8/1 vừa qua. Theo bản tin của Hội đồng Liên tôn VN, đại diện Hội đồng bao gồm đại diện Phật giáo, Cao Đài, Tin Lành, Hòa Hảo và các linh mục thuộc Dòng Chúa Cứu Thế đã đến thăm vườn rau Lộc Hưng ở phường 6, quận Tân Bình để trình bày quan điểm và chia sẻ nỗi đau đối với các giáo dân tại vườn rau Lộc Hưng.
Trong câu chuyện đầu năm với Hồ Thị Thuy Thủy (1991), em gái của Hồ Duy Hải, nghe kể mới thấy rợn người vì sự đốn mạt của ngành công an tỉnh Long An. Suốt trong nhiều năm, công an ở đó không ngừng đến gia đình để khuyên nhủ Thủy và mẹ của cô đừng kêu oan cho Hải nữa, đừng nghe lời xúi giục mà đau thương cho người thân của mình. Thủy tốt nghiệp ngành tài chính ngân hàng, hành nghề kế toán, sau đó làm việc ở bệnh viện Thủ Thừa, Long An. Rồi cùng mẹ vác đơn đi kêu oan cho Hải nên bị CA là áp lực với chỗ làm khiến cô phải thôi việc vào đầu năm 2015.
Trong hai ngày 4 và 8-1, chính quyền quận Tân Bình thực hiện chiến dịch triệt hạ nhà cửa của 112 hộ dân ở khu vườn rau Lộc Hưng, được cho là xây dựng “trái phép”. Việc cưỡng chế nhà cửa được tiến hành gấp rút, đẩy hàng trăm người dân vào cảnh “vong gia thất thổ”, trong khi chỉ còn hơn ba tuần là đến tết cổ truyền của dân tộc, gây một chấn động lớn trong dư luận. Đó là một hành động vô cảm – hơn nữa, tàn nhẫn.
Bảo Trợ