Chân Dung BRI Và Chiến Tranh Thương Mại

28 Tháng Tám 201811:36 CH(Xem: 83)

Chân dung BRI và chiến tranh thương mại

blank
Lê Minh Nguyên ( Danlambao) - Theo ông Matt Schrader trên China Brief của The Jamestown Foundation ngày 10/8/2018, trong hai tuần lễ vừa qua, rõ ràng có những dấu hiệu bất ổn cho Đảng CSTQ do bởi chính sách đầy tham vọng của ông Tập Cận Bình. Dư luận tấn công ông trên nhiều mặt trận, từ bóp nghẹt tự do đến muốn ngồi ghế chủ tịch suốt đời.


Một trong những chỉ trích là “ngoại viện” chi ra vung vãi cho các nước Phi Châu và những nơi khác, rõ ràng là dư luận muốn nhắm tới chương trình Vành Đai Con Đường (BRI) đầy tham vọng trên thế giới của ông Tập được ra đời năm 2013.


Ở TQ, khi có sự phê bình công khai của dư luận như vậy có nghĩa là đã hiện hữu một sự đồng lòng mới, là nên hạn chế lại tham vọng BRI. Trong thực tế, cho vay BRI giảm xuống đáng kể từ năm 2015. Nếu nó tiếp tục giảm sẽ gây ra những hậu quả chiến lược nghiêm trọng ở lục địa Á-Âu và Phi Châu.


TQ đã chi $500 tỷ đôla ở 166 nước và gởi 600,000 công nhân đi thực hiện BRI và ngoại viện. TQ tái phát triển các hạ tầng cơ sở chủ yếu, xây các đường hàng hải và các đường rây mới để tăng tốc thương mại. Tuy nhiên, các nước trong BRI bị cột buộc với quá nhiều điều kiện, từ đấu thầu kín đến thuê đất bất công, đến quyền kiểm soát của TQ sau khi các dự án hoàn thành.


Tập Cận Bình hồi đầu tháng 7/2018 thông báo sẽ chi $20 tỷ đôla cho Các Dự Án Tái Thiết Quan Trọng (Dedicated Reconstruction Projects) ở thế giới Á Rập và nghiên cứu cung cấp thêm $1 tỷ quan tệ để giúp đỡ các nỗ lực ổn định xã hội ở vùng Vịnh Ba Tư. Dư luận ở TQ chống đối vì tại sao đi giúp các nước giàu dầu khí mà bỏ qua cả trăm triệu dân TQ đang sống dưới mức nghèo nàn.
Dư luận cho rằng xu hướng xài tiền vung vãi này của Đảng CSTQ nhằm làm lợi cho các nhóm lợi ích của Đảng, bởi vì các dự án cố ý phô trương nhưng thường thua lỗ này thiếu vắng sự minh bạch và sự giám sát (transparency and oversight), chính yếu là nhằm gây tiếng vang, nịnh bợ cấp trên để được ân sủng.


Dư luận đồng hoá BRI - có tính cách thương mại - với ngoại viện. Trong thực tế các món nợ mà BRI cho vay là phải hoàn trả và được coi là “bẫy nợ”, nó có thể biến thành lãnh thổ 99 năm như cảng Hambantota ở Sri Lanka. 


Các nghiên cứu cho thấy chỉ có 14% các dự án của BRI là gặp trở ngại, nhưng chính quyền CSTQ không muốn cho dân chúng biết, vì các ngân hàng TQ bị kẹt nhiều chục tỷ đôla trong các dự án có vấn đề. Bây giờ họ hạn chế lại mức độ cho vay. Các ngân hàng quốc doanh (PRC banks) đã giảm 89% từ năm 2015, các ngân hàng tư (commercial banks) thì hầu như hoàn toàn chấm dứt (http://bit.ly/2NkQ7uo).


Trong khi đó cánh diều hâu trong chính quyền Trump như đại diện thương mại Robert Lighthizer, cố vấn thương mại Peter Navarro... muốn cuộc chiến thương mại nên đi xa hơn, đòi những thay đổi phải có tính cách cơ chế và lâu dài trong chính sách của TQ - như chấm dứt tài trợ công nghệ, chấm dứt đánh cắp tài sản trí tuệ - tức hát qua giọng cao hay thay đổi tầng số (Spectrum Shift) và họ đang thắng thế trong chính quyền Trump, họ đã bắn vài phát cảnh cáo trong mùa hè, và đang chuẩn bị tấn công mạnh hơn vào mùa thu 2018 này.


Trong những ngày qua TT Trump một mặt tập trung giải quyết các lấn cấn NAFTA với Mexico và Canada, đồng thời tung ra các giới hạn mới về đầu tư của TQ vào Mỹ. Hôm 24/8 các giới chức của chính quyền Trump làm việc với các đối tác ở Âu Châu và Nhật để ép TQ thay đổi đường lối, nên nó tạo thêm khí thế cho cánh diều hâu.


Hồi đầu tháng 6/2018 khi bộ trưởng ngân khố Mnuchin và bộ trưởng thương mại Wilbur Ross đi Bắc Kinh thì ưu tiên là đòi hỏi TQ gia tăng số lượng mua đậu nành, khí hoá lỏng LNG, các mặt hàng tiêu dùng, và giảm khiếm hụt mậu dịch. Nay thì khác và mạnh hơn, qua những đòi hỏi thay đổi cơ chế.


Đấu tranh nội bộ trong Toà Bạch Ốc đã chấm dứt với cánh diều hâu thắng thế, cánh này muốn tách bạch hai nền kinh tế ra, không cho quấn quyện như từ trước tới nay, và mang đường dây sản xuất (supply chains) trở về Mỹ.
Tuy thế, nhưng cái nhìn về cuộc chiến nên kết thúc như thế nào thì đội hình Trump cũng vẫn còn chưa rõ. Mỹ muốn đè bẹp kinh tế TQ nhưng không làm được, trong khi đó thì tư bản Mỹ và người tiêu thụ Mỹ tỏ dấu bất bình, không muốn có chiến tranh thương mại. Kinh tế Mỹ đang tốt nên nó cho phép đội hình Trump leo thang chiến tranh. Những tác động của chiến tranh thương mại vào quần chúng có lẽ tới năm 2019 mới xảy ra (https://bloom.bg/2BRXdVP).
Các nước trong quỹ đạo BRI như Mã Lai nay bắt đầu xét lại việc vay nợ và việc ráp nối vào bức tranh kinh tế TQ.


Sau khi Liên Minh Hy Vọng (Pakatan Harapan) của ông Mahathir Mohamad thắng cử, Thủ tướng Mã Lai công du Trung Quốc đầu tiên trong chuyến đi kéo dài 5 ngày. Vào ngày 21/8/2018, ngày cuối cùng của chuyến đi, ông tuyên bố tại Bắc Kinh rằng Mã Lai hủy bỏ hai dự án do TQ tài trợ, trị giá $22.5 tỷ đôla, trong đó có $20 tỷ đôla đường sắt cao tốc chạy từ đông nam Thái Lan dọc theo bờ biển phía đông rồi nối Kuala Lumpur (ECRL hay East Coast Rail Link), và dự án về hai đường ống dẫn khí đốt tự nhiên trị giá $2.5 tỷ đôla, một ở bang Sabah trên đảo Borneo (Trans-Sabah Gas Pipeline hay TSGP) và một từ Malacca đến bang Kedah ở mạng bắc. 


Trong cuộc phỏng vấn giữa tháng 8/2018 với báo New York Times, ông Mahathir nói chứng cớ cho thấy ECRL có thể được xây bởi công ty Mã Lai chỉ bằng nửa giá so với công ty China Communications Construction của TQ (https://nyti.ms/2wgNlja).
Ông cho biết Mã Lai hiện tại không cần các dự án này và Mã Lai không trả nợ nỗi. Nợ quốc gia của Mã Lai hiện nay là $250 tỷ đôla.


Trước đó một ngày, ông Mahathir cho biết trong một cuộc họp báo chung với Thủ tướng TQ Lý Khắc Cường rằng ông "không muốn nhìn thấy sự xuất hiện của chủ nghĩa thực dân mới" và (Mã Lai) “trao đổi với các cường quốc phải là thương mại công bằng" v.v.. Ông nói “chủ nghĩa thực dân mới được hình thành là bởi vì những nước nghèo không thể cạnh tranh được với những nước giàu trong thương mại công bình, mở cửa và tự do.”


Bộ trưởng tài chánh Mã Lai hôm tháng 7/2018 nói rằng trị giá của hai ống dẫn khí đốt là $9.4 tỷ quan tệ thì Mã Lai đã trả 88% rồi, nhưng nhà thầu TQ chỉ mới làm có 13%.
Ông Mahathir nói rằng “do Mã Lai truớc đây đã ngu si trong việc thương thảo, cho nên nếu phải trả tiền phạt bồi thường thiệt hại thì đành phải chịu thôi để thoát ra”.
Mã Lai là quốc gia đầu tiên tham gia vào sáng kiến "Vành Đai Con Đường” của TQ, và bây giờ cũng là quốc gia đầu tiên tuyên bố rút khỏi dự án lớn này. 


Việc Mã Lai rút sẽ làm suy yếu đến cái được gọi là “chiến lược thế kỷ" BRI của TQ. Chính quyền Mã Lai dưới thời thủ tướng Najib Razak trước đây có quan hệ nồng ấm với TQ và TQ đầu tư rất lớn, xem Mã Lai là một mãnh của BRI. Nhưng dư luận chỉ trích là thiếu minh bạch và các điều khoản của thoả thuận, như lãi suất, rất bất lợi cho Mã Lai. Qua vụ tham nhũng hàng nhiều tỷ đôla quỹ 1MDB mà nguồn tiền là từ TQ đi vòng vo qua Trung Đông (Saudi Arabia), người ta nghi ngờ động lực thực sự của ông Najib khi tham gia BRI (http://bit.ly/2NnMJPo).


Tuy huỷ bỏ hai dự án có liên quan đến BRI, nhưng ông Mahathir vẫn tiếp nhận những đầu tư nước ngoài, ông không muốn đối đầu với TQ mà chỉ muốn những dự án kinh tế được công bằng hơn, và bất đồng về BRI không làm thiệt hại các quan hệ tích cực với TQ. Ông muốn Mã Lai tuy là nước nhỏ, bị lệ thuộc tài chánh với TQ, nhưng vẫn giữ được vị thế và khả năng quyết định cái gì tốt nhất cho Mã Lai, chứ không riu ríu chiều theo những gì TQ muốn (http://bit.ly/2BU7ot6).


Quyết định của ông Mahathir là một cái tát mạnh vào mặt ông Tập Cận Bình, vì ông Tập coi BRI là Trung Quốc Mộng, mở ra một thời đại mới mà TQ sẽ lãnh đạo thế giới. Nó làm thất bại đường lối ngoại giao kinh tế của ông. Với BRI, TQ muốn vượt qua mặt phương tây (Mỹ) và cùng lúc quốc tế hóa các công ty TQ.


Nhưng BRI gây tai hại cho các nước nhỏ trong những vấn đề như phải gánh nợ quá khả năng chi trả, các dự án hạ tầng to lớn nhưng không đủ người dùng, ô nhiễm môi trường, xáo trộn xã hội, tham nhũng..., và nó dễ đi với các chính quyền nhu nhược. Theo báo cáo của Bộ Quốc Phòng Mỹ giữa tháng 8/2018, TQ dùng BRI để tạo lợi thế chiến lược, kiểm soát các nước đang phát triển (https://wapo.st/2Nrxt3N).


Về địa chính trị, Mã Lai là món quà của đế quốc vì nằm ở vị thế bản lề nối liền Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương nhưng là nước nhỏ nên dễ chinh phục. Mã Lai có diện tích khoảng 330,00 km2, bằng y chang diện tích Việt Nam, nhưng dân số chỉ bằng 1/3 VN (31 triệu) và tổng sản lượng GDP $315 tỷ đôla năm 2017, trong khi VN chỉ có $220 tỷ đôla, nên lợi tức đầu người của Mã Lai là $29,000 đôla so với VN là $6,900 đôla. Trong quá khứ Bồ Đào Nha, Hoà Lan, Anh Quốc đã chen nhau đến đây, rồi đến Mỹ, và bây giờ là TQ.


May mắn cho Mã Lai là khi nước Anh trả độc lập, trước đó họ dọn dẹp sạch sẽ phiến quân Cộng Sản rồi mới trao lại, không như nước Pháp tham lam ở lại Việt Nam và bắt tay thông đồng với Cộng Sản để tiêu diệt các đảng phái quốc gia. Và may mắn hơn nữa là ông Mahathir, từng làm thủ tướng Mã Lai từ 1981 đến 2003 đã cứng rắn giữ vững độc lập cho Mã Lai không để lệ thuộc Mỹ và các quốc gia phương tây, bây giờ ông coi TQ là bá quyền muốn khống chế kinh tế các nước nhỏ như Mã Lai (và VN?). Ông ta luôn lo ngại các cường quốc, truớc đây là Mỹ và bây giờ là TQ.


Tiếc cho Việt Nam bị Đảng CSVN cai trị với chủ trương nắm quyền bằng mọi giá, để được vậy họ tựa lưng vào Đảng CSTQ, và cái giá phải trả là sự khiếp nhược yếu hèn trước BRI và sự xâm lăng mềm của TQ như hiện nay.
27/8/2018
blank
blankblank
blank
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Châu Á-Thái Bình Dương ngày càng khẳng định là đầu tầu kinh tế của thế giới, nhưng thách thức lớn đối với khu vực là thiếu đi một kiến trúc an ninh và hợp tác quốc tế. Sự trỗi dậy của Trung Quốc đi kèm với nhiều đe dọa về an ninh, đặc biệt với các hoạt động quân sự hóa của Bắc Kinh tại Biển Đông. Liệu khối ASEAN có tham gia được vào dự án Ấn Độ - Thái Bình Dương « mở và tự do », mà Hoa Kỳ và các đồng minh đang khởi xướng để tận dụng được cơ chế an ninh mới này, đề kháng được các đe dọa từ Trung Quốc ?
Blogger, nhà hoạt động Huỳnh Thục Vy tâm tình với BBC về cuộc sống và công việc buôn bán cà phê ở Buôn Hồ trước ngày ra tòa hôm 22/11. Tòa án Nhân dân thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk dự kiến xử sơ thẩm bà Thục Vy về cáo buộc tội "Xúc phạm quốc kỳ" theo Điều 276 Bộ luật Hình sự 1999. Bà Thục Vy được biết đến như người sáng lập tổ chức Hội Phụ nữ Nhân quyền Việt Nam, với mục tiêu cổ vũ các giá trị của nhân quyền và ủng hộ các nhà bảo vệ nhân quyền là nữ giới.
VN: Nghiệp đoàn sau CPTPP 'không làm chính trị'? Đối với nước đang phát triển như Việt Nam tham gia hiệp định TTP cũ hay CPTPP mới mang lại lợi ích đó là mở của thị trường cho hàng xuất khẩu, đặc biệt là Mỹ thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, Mỹ đã rút khỏi không tham gia hiệp định này, do đó lợi ích kinh tế của Việt Nam được khi tham gia hiệp định CPTPP này là không đáng kể.
Thiên hạ vốn chỉ biết trên đời này có: Chuẩn tướng, Thiếu tướng, Trung tướng, Đại tướng, Thống tướng, Nguyên soái. Giờ, sau… Tâm tư tướng, Việt Nam sắp sửa có thêm… Tủi thân tướng! Dưới lá cờ vẻ vang của đảng CSVN, Việt Nam vốn đã có nhiều thứ không giống ai nhưng không giống ai đã được khẳng định là “đặc thù” - thiên hạ không theo Việt Nam thì thôi chứ Việt Nam dứt khoát không theo thiên hạ.
Hôm ngày 7/11 Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố ông Nguyễn Thành Phong tại buổi tiếp xúc người dân Thủ Thiêm khi bị chất vấn lãnh đạo thành phố có thực tâm giải quyết vấn đề Thủ Thiêm hay không, ông Nguyễn Thành Phong trần tình rằng “Tôi làm Chủ tịch Thành phố mà không xuất phát từ lợi ích của người dân thì làm cái gì? Không quan tâm đến lợi ích của người dân thì làm sao đủ tư cách làm chủ tịch”
Trong bối cảnh tấn công ngoại giao chống Bắc Kinh, chính quyền Mỹ đón tiếp hai viên chức cao cấp của Trung Quốc trong ngày thứ Sáu 09/11/2018. Kết quả cuộc đối thoại « ngoại giao và an ninh » Mỹ-Trung lần thứ hai có thể cho phép suy đoán hai bên tìm được đồng thuận xuống thang chiến tranh thương mại hay chưa, ba tuần trước cuộc gặp Donald Trump-Tập Cận Bình tại Achentina.
Cuộc gặp cấp cao Mỹ - Trung tới đây sẽ diễn ra bên lề Hội nghị G20 tại Buenos Aires. Bất giác, địa danh cuộc gặp làm tôi chợt nhớ tới câu chuyện "nàng lọ lem" Evita từ góc nhìn không mấy lạ lẫm. Thánh nữ Evita là một chứng nhân, một bài học cho thấy cuộc sống luôn dành cho ta cơ hội, giúp làm nên những điều kỳ vĩ lớn lao với điều kiện ta "cần phải thay đổi, không thể để cho cuộc đời này trôi nổi trên những lối mòn" như chính ca khúc trong chủ đề trung tâm "Don't cry for me, Argentina!" của vở nhạc kịch "Evita" nổi tiếng.
Triển lãm hàng không Trung Quốc được tổ chức tại thành phố ven biển Châu Hải từ ngày 06 đến ngày 11/11/2018. Triển lãm năm nay là dịp để Bắc Kinh phô trương với toàn thế giới các tiến bộ công nghệ hàng không, không gian của Trung Quốc.
Cuộc bầu cử giữa kỳ vừa qua Tổng Thống Trump và đảng Dân Chủ đều tuyên bố thắng cử, cẩn thận phân tích sẽ thấy rõ điều đó thực sự đã xảy ra. Phân tích sâu hơn sẽ thấy rõ cử tri Mỹ đã ủng hộ ông Trump trong cuộc chiến chống lại Bắc Kinh và ủng hộ đảng Dân Chủ kiểm soát ông Trump tập trung vào hướng đối ngoại này.
còn gì mỉa mai và cay đắng bằng khi bộ luật tước đi quyền ẩn danh của dân chúng lại được Quốc hội bỏ phiếu ẩn danh. Ngoại trừ lác đác vài ba vị đại biểu đã lên tiếng, cho đến nay dân chúng hoàn toàn không biết ai đã bỏ phiếu thuận, ai đã bỏ phiếu chống Luật An ninh mạng.
Bảo Trợ