Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc

21 Tháng Bảy 20183:26 SA(Xem: 263)

Nam Âu đang dần trở thành “cứ điểm” mới trong chiến lược “Vành đai và con đường” của Trung Quốc.
 

Những năm gần đây, sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI) của Trung Quốc đang “càn quét” mạnh mẽ qua từng ngõ ngách của các quốc gia Á – Phi – Âu với một loạt dự án hạ tầng được khởi động.

Khi Bắc Kinh mở rộng phạm vi kinh tế của họ bằng sáng kiến BRI đầy tham vọng, các nước nghèo tại châu Á, châu Phi và thậm chí cả một số nước ở Nam Âu đã bị cuốn vào các khoản vay hấp dẫn và những hứa hẹn của Trung Quốc về các dự án cơ sở hạ tầng giúp chuyển đổi đất nước.

Điều này cho phép các nước đó phát triển theo những cách mà có thể không thực hiện được nếu không tiếp cận được với khối dự trữ ngoại hối khổng lồ của Trung Quốc. Một số quốc gia như Sri Lanka, Djibouti, Mông Cổ, Malaysia hay Myanmar đã cảm nhận bị đè nặng bởi áp lực nợ nần và ngày càng phụ thuộc vào sự hào phóng của Bắc Kinh.

Montenegro là quốc gia đầu tiên ở châu Âu nhận thấy mình bị rơi vào vị trí đó khi chính phủ nhấn sâu vào ước mơ con đường cao tốc mới lấp lánh đất nước đến một tương lai tươi sáng hơn.

Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc
Công nhân Trung Quốc tại công trình xây đường ở Montenegro. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc cho Montenegro vay 850 triệu Euro để hoàn thành 85% giai đoạn 1 của tuyến đường cao tốc dài 165 km (bao gồm cầu, hầm chui qua núi) từ cảng Bar đến nước láng giềng Serbia do Tập đoàn xây dựng cầu đường Trung Quốc (CRBC) thực hiện. Nhưng khi công trình mới được khởi công, chính phủ nước này đã phải đối mặt với khó khăn.

Giai đoạn 1 của đường cao tốc đã đội vốn lên đến gần 1 tỷ Euro, chiếm 1/4 GDP của Montenegro.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính chi phí xây dựng phần còn lại của tuyến đường là 1,2 tỷ Euro. Nhưng Montenegro không thể tiếp tục mượn tiền để hoàn thành dự án đầy tham vọng này, vì tổng nợ nước ngoài sau khi vay Trung Quốc được dự báo sẽ bằng 80% GDP trong năm 2018.

Hơn thế, không tổ chức tài chính quốc tế nào, kể cả Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Đầu tư châu Âu, muốn duyệt khoản vay cho Montenegro.

Khoản vay do Trung Quốc cấp với lãi suất 2%, thời hạn trả nợ 20 năm và thời gian ân hạn 6 năm, giờ đây là một gánh nặng dài hạn cho đất nước với dân số chỉ có khoảng 620.000 người.

Khoản vay cho giai đoạn đầu đã buộc chính phủ Montenegro phải tăng thuế, cắt bớt tiền lương của khu vực công và cắt chương trình phúc lợi dành cho các bà mẹ để có tiền trả nợ.

Lưu lượng giao thông hiện nay tại cũng Montenegro rất thấp, điều này đồng nghĩa với việc lợi ích kinh tế của dự án đường cao tốc này không mang lại đủ lợi tức cho nhà đầu tư. Theo nghiên cứu của công ty URS, chính phủ Montenegro trông mong tỷ suất hoàn vốn đạt 8%, nhưng thực tế tỷ lệ này chỉ đạt khoảng dưới 2%.

Mặc dù Thủ tướng Montenegro Dusko Markovic tuyên bố sẽ hoàn thành đường cao tốc này với bất kỳ chi phí nào, nhưng giới chức nước này lo ngại về một nguy cơ vỡ nợ và phụ thuộc Trung Quốc.

Lãnh đạo phe đối lập Dritan Abazovic cảnh báo: “Dự án này chỉ giúp Trung Quốc gia tăng sức ảnh hưởng đối với Montenegro và mở rộng khắp khu vực”.

Nhưng chuyên gia Mladen Grgic, từng tham gia nghiên cứu tiền khả thi dự án, cho rằng “đây là một cái bẫy. Bẫy đã được giăng và con mồi đã sập bẫy. Các chính trị gia không thể cứu gỡ. Thẳng thắn mà họ cũng không thể ngăn chặn”.

Không chỉ riêng gì Montenegro, nước láng giềng Serbia cũng đang là “cứ điểm” tiếp theo trong sáng kiến BRI của Trung Quốc tại Nam Âu.

Tính đến hết năm 2017, Trung Quốc đã cho Serbia vay khoảng 5,5 tỷ Euro để xây dựng cầu, đường cao tốc và đường sắt. Hầu hết các khoản đầu tư đều đến từ các khoản cho vay của các ngân hàng Trung Quốc, với lãi suất từ 2% đến 2,5% trong vòng 20 đến 30 năm. Nợ nước ngoài của Serbia đang ở mức gần 70% GDP.

Còn ở Albania, các tập đoàn Trung Quốc đẩy mạnh thu mua cổ phần công ty dầu mỏ, sở hữu sân bay quốc tế Tirana, cùng lúc Bắc Kinh kêu gọi nước này sớm ký kết thỏa thuận tham gia BRI. Tuy nhiên, IMF cũng đã đề xuất chính phủ Albania tăng cường biện pháp để tránh nguy cơ vỡ nợ.

Sri Lanka trước đó đã là một bài học điển hình cho các quốc gia khác khi đã chào đón quá nhiều đầu tư từ Trung Quốc và không trả được nợ, buộc phải gán nợ bằng việc cho thuê cảng chiến lược Hambantota trong 99 năm.

Chiến lược của Bắc Kinh khi “tấn công” vào Nam Âu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng tới trung tâm châu Âu.

Vào tháng 4/2018, đại sứ của 27 nước EU đã ký vào văn bản lên án dự án hạ tầng tham vọng của Trung Quốc vì cho rằng kế hoạch này có thể gây tổn thương đến lợi ích thương mại của toàn bộ châu Âu.

Sáng kiến này không phải hướng tới mục đích thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế toàn cầu cũng như “có lợi cho đôi bên” như Bắc Kinh tuyên bố, mà đó là công cụ để mở rộng ảnh hưởng chính trị và hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Kiều Ngọc ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ là một trong những trung tâm điểm tại cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở New York tuần sau. Ông Trump sẽ có bài phát biểu trước Liên Hiệp Quốc vào thứ Ba, ca ngợi các thành tích của ông. Vào hôm thứ Hai, ông Trump sẽ bỏ không dự hội nghị về thay đổi khí hậu do tổng thư ký LHQ tổ chức.
Chiến lược gây áp lực toàn diện phải chăng đang được chính quyền của tổng thống Mỹ Donald Trump áp dụng để tấn công Trung Quốc ? Sau các sức ép liên quan đến Biển Đông, Đài Loan và Tân Cương, mới đây, Washington đã bất ngờ chĩa mũi dùi công kích Bắc Kinh trên vấn đề Tây Tạng, cụ thể là cảnh cáo Trung Quốc là không nên áp đặt người thay thế đức Đạt Lai Lạt Ma, lãnh đạo Phật Giáo Tây Tạng.
Sản lượng lương thực của Bắc Hàn trong năm nay dự kiến sẽ giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm qua, gây thiếu hụt lương thực nghiêm trọng cho 40% dân số, do khô hạn và thủy lợi kém, Reuters đưa tin theo đánh giá của Liên Hiệp Quốc.
Trợ lý Ngoại trưởng, ông David Stilwell nêu ra trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Thượng viện Mỹ hôm 18/9 các hành vi 'bắt nạt và đàn áp' của Trung Quốc với Việt Nam, Hong Kong. Đây là lần đầu tiên ông David Stilwell trình bày trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Hoa Kỳ từ khi ông nhậm chức vào tháng Sáu vừa qua. Bài phát biểu của ông đề cập tầm nhìn của Hoa Kỳ về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, hành động của Trung Quốc trong khu vực và vấn đề Hong Kong.
Ngày 18/09/2019, bộ Ngoại Giao Trung Quốc lại lên tiếng khẳng định rằng các hoạt động của tàu Trung Quốc tại vùng Bãi Tư Chính hoàn toàn hợp pháp, đồng thời tố cáo Việt Nam là đã “đơn phương” khoan dò dầu khí tại vùng Biển Đông “thuộc chủ quyền” Trung Quốc, và đòi Việt Nam phải “đình chỉ ngay lập tức các hoạt động xâm phạm đơn phương”. Luận điệu của Trung Quốc đã lập tức làm dấy lên những tiếng nói từ giới chuyên gia, cho rằng Trung Quốc đã công khai biện minh cho những hành động vi phạm luật quốc tế.
USD chiếm 88% giao dịch tiền tệ còn yuan mới đạt 4,3% - Vào năm 2018, giới phân tích tài chính tin rằng đồng yuan chuyển đổi của Trung Quốc sẽ trở thành ngoại tệ quan trọng trên thế giới, theo trang CNBC. Thậm chí có dự báo đồng tiền Trung Quốc sẽ "thoán ngôi" của đồng đô la Mỹ. Nhưng đến nay, đồng tiền của Trung Quốc chỉ nhích lên một chút, đạt 4,3% kinh doanh tiền tệ toàn cầu, theo cuộc điều tra Bank for International Settlements.
Khóa họp thường niên của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc đã mở ra từ hôm qua, 17/09/2019. Theo dự kiến, ngày 28/09 tới đây, Philippines sẽ có dịp phát biểu. Trên nhật báo The Philippine Star số ra hôm nay, 18/09, cựu ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario đã cho rằng họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc sẽ là một « cơ hội tuyệt vời » để chính quyền Philippines nêu lên phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye về Biển Đông để tìm kiếm sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế buộc Trung Quốc tuân thủ.
AFP đưa tin, Dongyuan Li, 41 tuổi, hôm thứ Ba (17/8) đã nhận tội điều hành đường dây đưa người Trung Quốc sang Mỹ sinh con để lấy quốc tịch trước tòa án bang California. Li thừa nhận rằng, từ năm 2013 đến tháng 3/2015, công ty You Win USA Vacation Services của bà đã hỗ trợ khoảng 500 công dân Trung Quốc, trong đó có cả các quan chức chính phủ sang Mỹ sinh con. Các nhà chức trách cho biết, Li tính phí mỗi khách hàng từ 40.000 – 80.000 USD. Trong hơn hai năm, bà đã nhận được 3 triệu đô tiền chuyển khoản từ Trung Quốc.
Trung Quốc đang tăng cường kiểm soát Biển Đông với một tàu tiếp tế mới có tầm hoạt động bao phủ toàn bộ vùng biển này. Vừa được cho chạy thử đến đảo Phú Lâm vào cuối tháng 8, tàu tiếp tế « Tam Sa 2 », có trọng tải lên tới hơn 8.000 tấn, có thể chạy 6.000 km mà không cần được tiếp nhiên liệu và có thể chở đến 400 người, theo khẳng định của Tân Hoa Xã. Theo giới phân tích, chiếc tàu tiếp tế khổng lồ này sẽ tham gia vận chuyển các thiết bị đến quần đảo Hoàng Sa mà Trung Quốc đang kiểm soát toàn bộ, và có thể là đến cả quần đảo Trường Sa.
Tuần tra trên biển, bắn thử tên lửa, diễn tập đổ bộ, bộ Quốc Phòng Mỹ gần đây đã có nhiều hành động trong vùng châu Á Thái Bình Dương. Washington muốn nhắc nhở Trung Quốc tránh vượt qua lằn ranh đỏ hay chính quyền Trump tăng tốc chặn đứng những tham vọng chiến lược của Bắc Kinh ?
Bảo Trợ