Tinh Thần Tự Do

04 Tháng Bảy 20182:15 SA(Xem: 709)

Tinh thần Tự do

Learned Hand * Trần Quốc Việt (Danlambao) dịch - Lời người dịch: Chánh án Learned Hand đọc bài diễn văn sau vào ngày 21 tháng Năm, 1944 ở Central Park, New York, nhân dịp buổi lễ "Ngày Tôi Là Người Mỹ". Hàng ngàn người tham dự trong đó có rất nhiều người là công dân mới.

chim hong hac
Chúng ta tập trung ở đây để khẳng định lòng tin, lòng tin vào mục đích chung, xác tín chung, tình yêu chung. Nhiều người trong chúng ta đã chọn Mỹ làm đất dung thân; những người còn lại là con cháu những người đã chọn như thế. Vì lý do này chúng ta có quyền nào đấy coi mình là nhóm tuyển chọn, nhóm người đã có can đảm đoạn tuyệt với quá khứ và dũng cảm đương đầu với bao hiểm nguy và cô đơn trên đất lạ quê người. Mục đích nào đã ban cho chúng ta, hay cho những người đi trước chúng ta, sức mạnh cho sự chọn lựa này? Chúng ta đã tìm tự do; tự do khỏi áp bức, tự do khỏi nghèo khổ, tự do để được là chính mình. Ngày xưa chúng ta đi tìm tự do; bây giờ chúng ta tin rằng chính nhờ tự do chúng ta đang chiến thắng.


Chúng ta muốn nói gì khi chúng ta nói rằng trước tiên chúng ta tìm tự do? Tôi thường tự hỏi phải chăng chúng ta không đặt rất nhiều hy vọng vào hiến pháp, vào luật pháp, và vào tòa án. Những hy vọng như thế là hão huyền; hãy tin tôi, những hy vọng như thế là hão huyền. Tự do sống trong lòng người; khi tự do chết trong lòng người thì không có hiến pháp nào, luật pháp nào, tòa án nào có thể cứu tự do; không có hiến pháp nào, không có luật pháp nào, không có tòa án nào làm được gì nhiều để giúp cho tự do. Khi tự do sống trong lòng người, tự do không cấn hiến pháp, luật pháp, tòa án để cứu mình.


Vậy tự do sống trong lòng người này là tự do gì? Tự do ấy không phải là ý muốn tàn bạo, ý muốn không bị kiềm chế; tự do ấy không phải là tự do muốn làm gì thì làm. Tự do như thế là phủ nhận tự do, và đưa thẳng đến phá đổ tự do. Xã hội mà ở đấy con người không thừa nhận sự hạn chế về tự do của mình chẳng mấy chốc trở thành xã hội nơi tự do chỉ là sở hữu của thiểu số tàn ác; như chúng ta đã đau đớn biết đến.


Vậy thì tinh thần tự do là gì? Tôi không thể nào định nghĩa tinh thần tự do; tôi chỉ có thể nói với các bạn lòng tin của tôi. Tinh thần tự do là tinh thần mà không chắc chắn rằng nó đúng; tinh thần tự do là tinh thần tìm cách hiểu được tâm hồn con người; tinh thần tự do là tinh thần cân nhắc mà không có thành kiến quyền lợi của người cùng với quyền lợi của mình; tinh thần tự do nhớ rằng cho dù một cánh én rơi xuống đất ta cũng không nên thờ ơ; tinh thần tự do là tinh thần của Người gần cách đây hai ngàn năm dạy nhân loại bài học mà nhân loại không bao giờ học, nhưng cũng không bao giờ quên hẳn; rằng có thể có vương quốc nơi người thấp hèn nhất cũng sẽ được lắng nghe và kính trọng bên cạnh người cao sang nhất.


Và bây giờ theo tinh thần ấy, tinh thần của một nước Mỹ mà chưa từng bao giờ tồn tại, và có thể không bao giờ tồn tại; hay nói cho đúng hơn sẽ không bao giờ tồn tại ngoại trừ khi lương tâm và can đảm của người Mỹ tạo ra tinh thần tự do ấy; tuy nhiên trong tinh thần của nước Mỹ ấy mà tồn tại ẩn kín dưới hình thức nào đấy trong nguyện vọng của tất cả chúng ta; trong tinh thần của nước Mỹ ấy mà vào lúc này bao người trai trẻ của chúng ta đang chiến đấu và đang chết; trong tinh thần tự do và trong tinh thần nước Mỹ tôi yêu cầu các bạn cùng đứng lên với tôi thề trung thành với số phận vinh quang của đất nước yêu quý của chúng ta.
blank
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Để chuẩn bị đón Tết cho thật “đàng hoàng,” mẹ tôi cũng như những người phụ nữ lãnh đạo gia đình khác đều phải đi chợ Tết. Đi chợ Tết như là một thủ tục đầu tiên để đón ông bà, đưa ông Táo nghinh Xuân cho thật chu đáo.
Một năm bốn mùa Tạo Hoá tặng ban cho nhân loại, mùa nào cũng có những dấu ấn riêng và đặc trưng của nó. Đông có cái lạnh và xơ xác khiến con tim ta ngậm ngùi. Thu có cơn gió êm đềm nhẹ nhàng giỡn chơi cùng mặt hồ lăn tăn cùng chiếc lá. Hạ có bầu trời xanh trong vắt thanh cao. Còn xuân thì luôn gợi lên trong ta cái gì đó vừa nhẹ nhàng, vừa tươi vui, vừa ấm cúng.
Đến năm mười ba, tôi mới biết dành dụm những đồng tiền mừng tuổi cho một hy vọng mà, hôm nay, hy vọng đó, tôi gọi là một hạnh phúc. Hạnh phúc của tôi thường được tôi nhìn lại. Nhìn lại từ đoạn đầu đời tăm tối nhất, hồn nhiên nhất. Tôi không tin, không bao giờ tin nữa, thứ hạnh phúc người ta tưởng rằng tôi đang nắm chặt hay thứ hạnh phúc tôi còn mơ ước khi tôi bị đẩy xuống vực thẳm của phiền muộn.
Bên cạnh ca khúc « Ly rượu mừng » ( mà đến đầu năm 2016 mới được cho phép hát ở Việt Nam ! ), cứ mỗi Tết đến, những ca khúc quen thuộc của mùa Xuân lại rộn ràng cất lên trong các chương trình văn nghệ mừng năm mới. Đại đa số các sáng tác bất hủ về chủ đề Xuân đều là những bài hát có từ trước năm 1975. Trước thềm năm mới Kỷ Hợi, hôm nay chúng tôi xin mời quý vị điểm qua một số bản nhạc Xuân tiêu biểu, với sự tham gia của giáo sư – nhạc sĩ Trần Quang Hải tại Paris.
Lời dẫn của Phạm Tôn: Bài này Phạm Quỳnh viết bằng tiếng Pháp nhan đề Psychologie du Tet, đăng trên phần Pháp văn của Tạp chí Nam Phong số 149-1924, sau này có in trong Tiểu luận 1922-1932 (Essais 1922-1932) và đã được nhà văn Nguyên Ngọc dịch rất đạt ra tiếng ta, xuất bản năm 2007. Nhưng ở đây, chúng tôi giới thiệu với bạn đọc bản dịch của Tiến sĩ Phạm Thị Ngoạn, con gái Phạm Quỳnh, và là tác giả luận văn Tìm hiểu tạp chí Nam Phong để tạo thêm một nét hứng thú trong ngày Tết này.
Trong ngôn ngữ, có lẽ không có chữ nào gợi nên những điều tốt đẹp bằng chữ “xuân”: nắng xuân, mưa xuân, chiều xuân, đêm xuân, ngày xuân, hoa xuân, vườn xuân, sắc xuân, thanh xuân, tuổi xuân, hồi xuân, nghênh xuân, du xuân, tình xuân, đón xuân rồi những là bến xuân, phiên gác đêm xuân, nhớ một chiều xuân…
Đặc điểm cơ bản của thể chế Trung Quốc là hạn chế sự tự do của con người, bóp chết tính sáng tạo, bóp chết tinh thần doanh nhân. Thời đại người Trung Quốc có sức sáng tạo nhất là thời Xuân Thu Chiến Quốc và thời nhà Tống. Đây không phải là sự ngẫu nhiên. Hai thời đại này cũng là những thời đại người Trung Quốc được tự do nhất.
Tôi là người sinh trưởng ở vùng Mỹ Tho – Bến Tre, lớn lên đi làm việc ở Sài Gòn. Nhưng tôi cũng có cơ hội đến Vĩnh Long hai lần: lần thứ nhất vào khoảng năm 1959 khi tôi được trường (Petrus Ký) cử đi học khóa Nhân Vị ở một nhà thờ ở Vĩnh Long, và lần thứ nhì vào khoảng năm 1973 khi tôi đi thăm viếng các sở học chánh và trường Trung Tiểu Học thuộc các tỉnh Miền Tây Nam Phần. Bây giờ, sau hơn ba mươi năm xa cách, khi nhắc lại Vĩnh Long tôi vẫn còn một số hình ảnh đẹp đẽ của tỉnh này.
Kahlil Gibran * Nguyễn Ước (Danlambao) dịch - Người thương yêu ơi, hôm qua anh cô đơn trong thế giới này, cô đơn của anh tàn nhẫn chẳng kém cái chết. Anh cô đơn như đóa hoa mọc dưới chiếc bóng của các tảng đá sừng sững. Cuộc đời chẳng để mắt tới sự hiện hữu của anh và anh cũng chẳng lưu tâm tới sự hiện hữu của Cuộc đời.
Đêm Giáng Sinh, gió đập mạnh vào cánh cửa không ngừng, tiếng đập như có người về gọi cửa. Gia đình đang chờ các con về mừng sinh nhật Chúa. Bà chủ nhà mở cửa ra, không phải các con, bà thấy một người đàn ông lạ, trung niên, đang co ro đứng lặng yên trước hiên nhà mình. Bộ dáng của ông ta đúng là bộ dáng của một kẻ không nhà, một homeless.
Bảo Trợ