Tàu Anh vào Biển Đông thực thi 'quyền tự do đi lại'

03 Tháng Sáu 20184:28 SA(Xem: 159)
  • Tác giả :

Tàu Anh vào Biển Đông thực thi 'quyền tự do đi lại'

Getty Images
Tàu HMS Sutherland khi tới Nhật Bản hồi tháng Tư

Anh Quốc chú trọng tới việc duy trì quy tắc 'tự do đi lại trên biển' và thể hiện thái độ bằng việc cho các tàu hải quân đi qua Biển Đông, nhà nghiên cứu Bill Hayton nêu vấn đề trong một bài viết đăng trên Chattham House hôm 1/06/2018.

Đây là quy tắc đã giúp ngăn việc làm nổ ra xung đột giữa các cường quốc từ 70 năm qua, tác giả viết.

Trong tháng Năm vừa qua, các tàu Anh HMS Albion và HMS Sutherland đã đi qua các vùng biển mà Trung Quốc đang tìm cách hạn chế quyền đi lại.

 

HMS Albion đi qua Quần đảo Trường Sa hồi đầu tháng, trên đường từ Brunei tới Nhật Bản.

Không rõ HSM Sutherland đi vào thời điểm nào, nhưng tàu này gần đây đã đi từ Nhật Bản tới Singapore với hải trình cũng đi qua vùng biển đó.

Các sự kiện trên cho thấy Anh nhìn nhận tầm quan trọng của việc cần làm sống lại lợi ích của Anh trong vấn đề an ninh châu Á sau bốn năm không có chiếc tàu nào của hải quân Anh tới vùng châu Á - Thái Bình Dương, tác giả Bill Hayton nhận xét.

Lý giải nguyên nhân khiến Anh coi trọng việc tàu thuyền đi qua những vùng biển nằm rất xa nước Anh, Bill Hayton nói rằng lý do rất đơn giản.

Đó là bởi Trung Quốc đang tìm cách đi ngược lại điều đã được quốc tế đồng thuận từ nhiều năm nay khi muốn đóng cửa các vùng biển, không cho tàu bè quân sự qua lại.

BBC
Tàu HMS Albion từng đưa công dân và binh lính Anh bị mắc kẹt tại Afghanistan về nước trong cuộc khủng hoảng bụi núi lửa hồi 2010

Nếu thái độ của Bắc Kinh không bị phản ứng thì thế giới sẽ quay trở lại kỷ nguyên xưa, khi mà các lực lượng hải quân phải giành giật tìm cách đi qua các rào cản, và khi việc giao thương trên biển, mạch máu chính của nền kinh tế toàn cầu, bị phụ thuộc vào các quốc gia ven biển.

Do vậy, việc Anh cho tàu đi qua Quần đảo Trường Sa là động tác của Anh nhằm đẩy lui nỗ lực của Bắc Kinh trong việc 'rào dậu' vùng biển này, và nhằm đứng lên bảo vệ quyền tự do đi lại trên biển cho toàn thế giới, và Trung Quốc nên đứng lên nói rõ rằng họ cũng tôn trọng các quyền trên, Bill Hayton viết.

Luật pháp quốc tế quy định thế nào về quyền tự do đi lại trên biển?

Theo Công ước của Liên hiệp quốc về Luật Biển (UNCLOS), tàu thuyền quân sự các nước được phép đi tới hầu như bất kỳ nơi nào.

Nói cách khác, việc tàu hải quân các nước đi vào các vùng biển, kể cả những nơi có tranh chấp căng thẳng như Biển Đông, là hoàn toàn hợp pháp.

Luật quốc tế quy định rằng các quốc gia chỉ có quyền 'sở hữu' biển tới phạm vi cách bờ biển nước mình tối đa là 12 hải lý.

 

Nhưng ngay cả như vậy, luật vẫn cho phép tàu quân sự được đi qua 'vùng lãnh hải' đó, tới tận sát bờ biển nước chủ nhà, với điều kiện là không làm gì đe dọa đến 'hòa bình, trật tự hoặc an ninh', và không gây phương hại tới sự an toàn của bất kỳ ai.

Đây là điều khoản mà bản thân Trung Quốc từng vận dụng, Bill Hayton nói.

Nhà nghiên cứu từ Chattham House, đồng thời là phóng viên BBC nhìn lại sự kiện hồi 7/2017, khi ba tàu hải quân Trung Quốc, trong đó có tàu khu trục mang theo tên lửa dẫn đường Lớp 052D, đi qua eo biển Manche giữa Anh và Pháp, để minh họa.

Eo biển này ở chỗ hẹp nhất chỉ rộng có 18 hải lý, và do đó đoàn tàu của Trung Quốc phải đi qua vùng lãnh hải hoặc của Anh, hoặc của Pháp.

Hải quân Trung Quốc đã dùng quyền 'đi qua vô hại' để tiến vào Biển Baltic tham dự tập trận với hải quân Nga, bằng cách đi ngang qua các căn cứ hải quân của Anh ở Plymouth và Portmouth mà không hề bị ai phản đối.

Đó là một ví dụ rõ ràng về quyền tự do đi lại trên biển.

Candice Villarreal/U.S. Navy via Getty Images
Tàu USS Higgins của hải quân Mỹ là khu trục hạm có mang tên lửa dẫn đường

Để so sánh, nếu Anh có thái độ giống như thái độ của Bắc Kinh ở Biển Đông đối với các tàu hải quân của Mỹ, thì Anh đã có thể chặn đường, không cho các tàu hải quân Trung Quốc đi qua eo biển này.

Tương tự, ở Á châu, các nước Indonesia, Malaysia và Singapore cũng có thể lập luận tương tự để chặn Eo biển Malacca, không cho tàu Trung Quốc qua.

Và giả sử các nước ven biển đều làm vậy, thì hậu quả đối với hòa bình quốc tế sẽ vô cùng thảm khốc.

Hồi cuối tháng Năm, hai tàu chiến của Hải quân Mỹ vừa áp sát các hòn đảo thuộc vùng biển Quần đảo Hoàng Sa mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền.

Ngay lập tức, Trung Quốc lên tiếng phản đối, gọi đó là hành động "vi phạm pháp luật Trung Quốc và pháp luật quốc tế" và "làm tổn hại niềm tin giữa quân đội hai nước".

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lục Khảng khi đó nói rằng khu trục hạm Higgins và tuần dương hạm Antietam của hải quân Mỹ đã đi vào vùng lãnh hải của Trung Quốc khi chưa được chính phủ Trung Quốc cho phép.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Takeshi Iwaya (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis (giữa) và Bộ trưởng Quốc phòng Nam Hàn Jeong Kyeong-doo, bắt tay tại cuộc gặp ba bên ở Singapore hôm 19/10/2018
Trung Quốc vừa báo cáo mức tăng trưởng quý thấp nhất kể từ khi có cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cho tới nay. Số liệu cho thời gian từ tháng Bảy đến tháng Chín là 6,5%, Cục Thống kê Quốc gia nói. Kết quả này thấp hơn mức dự đoán mà Reuters đưa ra, 6,6%.
Hôm nay, 18/10/2018, Bộ Tư lệnh Lực lượng Không quân Thái Bình Dương của Mỹ thông báo là 2 oanh tạc cơ B-52 hôm thứ Ba vừa qua đã bay trên vùng Biển Đông, một hành động có thể làm gia tăng căng thẳng Mỹ - Trung trước khi cuộc họp bộ trưởng Quốc Phòng thường niên của ASEAN và các đối tác ở Singapore khai mạc hôm nay. Bên lề cuộc họp này, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis đã gặp đồng nhiệm Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa.
Washington Post nổi tiếng là một tờ báo chống Trump, nhưng ngày 11/10, chính tờ này đã đăng một bài viết với tiêu đề: “Donald Trump có thể là vị tổng thống trung thực nhất trong lịch sử Mỹ hiện đại”. Nhà báo Marc A. Thiessen, tác giả bài báo, cho rằng khi nói đến việc giữ lời hứa – phong vũ biểu thực tế về tính trung thực của một tổng thống – ông Trump là một hình ảnh trung thực. “Kể từ khi nhậm chức, ông Trump đã làm chính xác những gì ông đã hứa”, ông Thiessen nhận xét. Và ông liệt kê những việc mà ông Trump đã làm theo lời hứa tranh cử: Ông Trump đã giữ lời hứa của mình về việc di chuyển Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Israel từ Tel Aviv đến Jerusalem, một điều mà 3 người tiền nhiệm của ông đều đã hứa nhưng không làm (1).
Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis cho hay, Washington rất quan ngại về Trung Quốc với hành vi “ăn mồi sống” và quân sự hoá phi pháp trên Biển Đông, theo SCMP. Lãnh đạo Lầu Năm Góc nhấn mạnh những lo ngại của Washington đối với Trung Quốc về các hoạt động tại Biển Đông và hành động đẩy các quốc gia nhỏ hơn vào tình cảnh phải “chạy vạy” để trả các khoản nợ lớn. Ông Mattis đang trên hành trình tới Việt Nam vào thứ Ba, và gặp gỡ các quan chức nước này, một nỗ lực nhằm thắt chặt mối quan hệ quân sự giữa Hà Nội – nơi sở hữu chủ quyền trên Biển Đông – và Washington, theo SCMP. Bộ trưởng Quốc phòng James N. Mattis tới Hà Nội, Việt Nam hôm 24/1/2018. (Ảnh: DoD photo / Army Sgt. Amber I. Smith) Ông Mattis, cựu tướng Mỹ, nhấn mạnh Mỹ không chỉ lo ngại về các vùng biển tranh chấp
Hoa Kỳ rất lo ngại vì Trung Quốc gia tăng biểu dương sức mạnh quân sự tại châu Á và thực hiện một chính sách kinh tế « cá lớn nuốt cá bé » đối với các nước láng giềng nhỏ yếu hơn. Trên đây là tuyên bố của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis với phóng viên quốc tế trên chuyến bay đưa ông đến Hà Nội thăm viếng hai ngày 16 và 17 tháng 10 năm 2018.
Cố vấn An ninh Mỹ John Bolton mới đây lên tiếng cảnh báo Trung Quốc đã lợi dụng trật tự thế giới quá lâu trong khi Hoa Kỳ đã thất bại trong việc đối phó với Trung Quốc. Ông đồng thời cũng nói đến khả năng Mỹ sẽ hợp tác khai thác dầu khí ở Biển Đông dù có Trung Quốc hay không. Ông John Bolton không nói cụ thể Mỹ sẽ hợp tác khai thác với nước nào trong số các quốc gia đòi chủ quyền ở Biển Đông bao gồm Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, Đài Loan.
Tướng James Mattis chính thức thăm Việt Nam trong hai ngày 16 và 17/10/2018. Đây là lần thứ nhì trong năm 2018, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ tới Việt Nam. Theo giới quan sát, Washington đặc biệt quan tâm đến Hà Nội trong nỗ lực kềm tỏa ảnh hưởng của Trung Quốc đối với khu vực.
Sau tổng thống và phó tổng thống Mỹ, đến lượt cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ John Bolton, công khai lên tiếng đả kích Trung Quốc. Vào hôm qua, 12/10/2018, ông Bolton khẳng định rằng chính quyền Donald Trump sẽ có chính sách cứng rắn hơn với Trung Quốc, yêu cầu Bắc Kinh thay đổi cách hành xử, kể cả ở vùng Biển Đông mà ông cho rằng sẽ không bao giờ trở thành "một tỉnh của Trung Quốc".
Âm thầm nhưng kiên quyết, từ đầu năm 2018 đến nay, năm quốc gia trong nhóm Five Eyes (Năm con mắt) - mạng lưới chia sẻ tình báo hàng đầu thế giới hiện nay bao gồm Anh, Mỹ, Canada, Úc và New Zealand - đã gia tăng trao đổi thông tin mật với nhiều nước cùng chí hướng về hoạt động đối ngoại của Trung Quốc.
Bảo Trợ