Thông điệp của Phật Đản và tự do tôn giáo ở VN

01 Tháng Sáu 20185:29 CH(Xem: 32)
  • Tác giả :

Thông điệp của Phật Đản và tự do tôn giáo ở VN

Phật giáo
Bên trong một ngôi chùa Phật giáo châu Á ở Paris, Pháp

Thông điệp chính của Phật Đản là 'hòa bình, không chiến tranh' cùng với 'từ bi, hỷ xả với muôn loài', một nhà nghiên cứu về Phật giáo từ thủ đô Paris của Pháp nói với BBC trong tháng Năm này.

Vẫn theo ‎ý kiến này, Việt Nam nhìn bề ngoài hiện có sự 'tự do' và 'dễ thở hơn' đối với vấn đề 'tự do tôn giáo và tín ngưỡng', nhưng xét về thực chất đó là một sự 'tự do có điều kiện'.

Mặt khác, thách thức lớn nhất đối với cộng đồng và tăng chúng Phật giáo Việt Nam ở trong nước và hải ngoại hiện nay là nạn 'buôn thần bán thánh', 'mê tín dị đoan' và xa rời chánh pháp, ông Thành Đỗ, Trưởng ban Nghiên cứu Phật học thuộc Học viện Phật giáo Linh Sơn tại Pháp nói với BBC Tiếng Việt.

 

Mở đầu cuộc trao đổi sau đây, nhà nghiên cứu này đưa ra bình luận về thông điệp của Phật đản với cộng đồng quốc tế:

"Tinh thần chính của phật đản là thông điệp hoà bình, không chiến tranh, là tình yêu thương giữa con người với nhau mà Đức Phật đã truyền dạy trong suốt 45 năm từ 2.562 năm về trước;

ông Thành ĐỗThông điệp chính của Phật đản là 'Tinh thần hòa bình, không chiến tranh và từ bi, hỷ xả', theo ông Thành Đỗ, nhà nghiên cứu tại Học viện Phật giáo Linh Sơn, Pháp

"Là tình yêu thương con người với nhau và lòng từ bi, hỷ xả với muôn loài, cũng như với thiên nhiên, để bảo tồn di sản cho nhân loại và thế hệ mai sau."

BBC: Theo ông Việt Nam hiện nay ở trong nước có tự do tôn giáo, tín ngưỡng như thế nào, đối với riêng Phật giáo ra sao?

Ô. Thành Đỗ: Nhìn về bề ngoài thì tự do tôn giáo tại Việt Nam có dễ thở hơn, nhưng chỉ là một tự do tôn giáo có điều kiện với sự giám sát chặt chẽ của nhà cầm quyền. Những vị tu sỹ từ chối sự giám sát và tự do có điều kiện thì hoàn toàn bị khống chế và loại ra ngoài vòng của hoạt động tôn giáo.

Một tự do tôn giáo của một con chim được nuôi trong lồng, phải ăn, phải uống những gì mà người chủ cho, không làm khác hơn được. Tự do đó, nhiều vị tu sỹ chân chính đã từ chối từ mấy mươi năm nay như Hòa Thượng Thích Quảng Độ hay nhiều vị giám mục, linh mục bên Công giáo.


BBC
: Liệu Phật giáo với tư cách một tôn giáo có được nhà nước cộng sản Việt Nam lâu nay 'cưng chiều' hơn Công giáo và các tôn giáo khác không? Hay thực sự có một sự đối xử, đối đãi bình đẳng?


Ô. Thành Đỗ: Chỉ những ai chấp nhận khuôn khổ do chủ nhân ông hướng dẫn mới được 'cưng', không nhất thiết là Phật giáo hay bất cứ các tôn giáo nào khác, mặc dù một số tôn giáo hay tín ngưỡng như thờ cúng cố Chủ tịch Hồ Chí Minh ở các không gian tôn giáo công cộng, hay đạo Thánh Mẫu hết sức được cưng chiều bởi chính quyền.

Phật giáo
Phật giáo là một trong các tôn giáo bắt rễ lâu đời trong đời sống của nhiều người dân châu Á và Việt Nam, dù họ ở trong nước hay ra hải ngoại sinh sống.

Thách thức lớn nhất?


BBC:
 Thách thức lớn nhất đối với cộng đồng tăng chúng và tín đồ, phật tử của Phật giáo Việt Nam ở trong nước và hải ngoại hiện nay là gì và tại sao?


Ô. Thành Đỗ
Thách thức lớn nhất và nhiệm vụ muôn đời của người Phật tử , tăng hay tục là làm sao cho chánh pháp được trường tồn.

Lịch sử dân tộc đã cho thấy rất nhiều thời kỳ mà chánh pháp bị kiếp nạn như thời Lê Ngoạ Triều róc mía trên đầu tu sỹ và làm bộ róc hụt tay cho cây dao phập xuống đầu vị sư, hay những bạo chúa đốt kinh điển và phá chùa.

Ngày nay, nhiều nơi thờ phượng tôn giáo trở thành các siêu địa điểm du lịch mà nhiều cấp chính quyền đã 'dung túng' để thu hút ngoại tệ và khách du lịch, kể cả khách du lịch nước ngoài, không cần tôn trọng nơi thờ phượng, đi mà nói cho hẳn hòi, không thực sự là tự do tôn giáo đúng nghĩa, cũng là một ví dụ của thách đố với Phật giáo nói riêng, các tôn giáo chân chính khác nói chung.

Ngày nay, cộng đồng Phật giáo ở Việt Nam và hải ngoại nên cùng nhau xây dựng lại văn hoá dân tộc gắn liền với lời kinh tiếng kệ, mạnh dạn tránh xa các nạn buôn thần bán thánh và các tệ nạn ấy. Đức Phật có lời dạy rằng "Khi còn có người có chánh tín thì chánh pháp sẽ còn trường tồn", theo tôi, chúng ta chỉ hãy làm công việc duy nhất là vững niềm tin vào chánh pháp.

Phật giáo
Phật giáo đề cao tinh thần từ bi, hỷ xả, nhiều tu sỹ, tăng ni lựa chọn cuộc sống thanh đạm, bần hàn để 'an ủi chúng sinh khổ đau'.

BBC: Ông bình luận thế nào về một số mô hình giáo hội, tăng đoàn Phật giáo ở Việt Nam và thậm chí tại hải ngoại với các 'siêu trung tâm', cơ sở Phật giáo có 'Chùa to, tượng lớn' đang liên tục được mở rộng 'cương vực', cơ sở và thu hút tín đồ, phật tử ở trong và ngoài nước tới con số hàng nghìn, hàng vạn, cùng mạng lưới các trụ sở, phân viện không ngừng mở rộng khắp nơi trên thế giới?

Ô. Thành ĐỗNgày nay, ai ai cũng nhận thấy là tôn giáo Phật giáo có sự chuyển hướng mạnh, trở thành gần như những cơ sở kinh tài quy mô lớn... mô hình này sao chép từ Trung Quốc, thậm chí, thùng Phước sương (hòm Công đức) có thể do chính quyền quản lý; và tu sỹ nếu muốn, tối có thể rời chùa về sống cuộc sống gia đình.

Những cơ sở này "xuất cảng" ra hải ngoại rất nhiều tu sỹ trẻ để tạo thành một mạng lưới kinh tài toàn cầu, nhắm đến các nước giàu có để phục vụ như cầu tâm linh cho những người Việt tha phương và tận dụng tâm lý yêu mến tôn giáo, tôn trọng tín ngưỡng có nguồn gốc phương Đông của tín đồ quốc tế, hải ngoại, kể cả những người có nhu cầu được chữa trị, điều trị về tâm lý mà lẽ ra cần và có thể chỉ nên đáp ứng thông qua hệ thống y tế, sức khỏe và giáo dục, chăm sóc phi tôn giáo cũng đủ.


'Giàu có quá mức
?'

Mô hình đó, còn gần giống như các mô hình nhà thờ tại Âu châu nhiều thế kỷ trước, đem đến sự giàu có quá mức cho giới tu sỹ, một số nơi dường như thích sao chép mô hình của các đại chủng viện 'có thu phí tinh vi' của một số giáo hội ở nước ngoài điều không lạ lẫm với truyền thông, cộng đồng và các cơ quan quan thuế ở phương Tây.

Nhưng ngày nay, mặt khác, nhiều nhà thờ và cơ sở 'kinh doanh tôn giáo tinh vi ấy' đã và đang phải bán đi vì không còn tín đồ... các chùa Việt Nam tại hải ngoại, nếu không có sự điều chỉnh hợp lý và đúng đắn về nhận thức, rồi cũng có thể theo chân nhiều chùa chiền người Trung Hoa tại Mỹ và nhất là ở vùng San Francisco mà cách đây hơn 100 năm tại đó từng có tới hơn 200 ngôi chùa Tàu của người Hoa.

blank

Nhiều mô hình trong số này gây quan ngại vì chúng xa lạ với Chánh pháp của Phật giáo và nhiều tôn giáo khác muốn giác ngộ con người tránh xa các dục vọng, trong đó có tham vọng về tiền tài, danh vọng, quyền lực quá đáng, cũng giống như trong tinh thần của đạo Nho Việt Nam đề cao 'tri túc' tức 'biết đủ, biết vừa' và nhất là giới tu hành cần lấy đời sống, lối sống thanh đạm là duy nhất, tránh xa phú quý, giàu sang, nổi tiếng, quyền lực, kể cả Thần quyền, Thế quyền, để an ủi chúng sinh còn nhiều người đang sống trong 'bể khổ', đói nghèo, bệnh tật, bất công v.v...

BBC: Ông bình luận gì thêm về hiện tượng được cho là buôn thần, bán thánh, mê tín, dị đoan được cho là gây tiêu cực và tác hại cho cộng đồng và văn hóa trong các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ở các cơ sở Phật giáo Việt Nam trong nước, cũng như hải ngoại dưới nhiều hình thức? Giải pháp chính cho vấn đề này, nếu có, nên thế nào và bắt đầu từ đâu?

Ô. Thành Đỗ: Nạn buôn thần bán thánh thời nào cũng có, nhiều hay ít. Khi chánh pháp bị suy đồi thì những hiện tượng ấy trở nên lan tràn khắp nơi, từ cúng sao giải hạn, tới đến dùng máy cái, sổ lớn để đếm tiền công đức, liệt kê nhà đất, tài sản cúng dường.

Hoạt động tôn giáo đúng chánh pháp thường không chủ trương đem đến tài sản thế gian cho giới tu sỹ Phật giáo hay Công giáo, nhưng những hiện tượng mê tín dị đoan thì ngược lại, sẽ thu hút rất nhiều những người đến với tôn giáo do lòng tham lam và sự vô minh.

Giải pháp chính cho các vấn đề này vẫn là Phật pháp chân chính phải được rao giảng đến với mọi tầng lớp trong xã hội càng sớm, càng tốt, để giúp khai mở dân trí và văn hoá dân tộc, như Hòa Thượng Mẫn Giác có dạy: "Mái chùa che chở hồn dân tộc/Nếp sống muôn đời của Tổ Tông!"

Bài phỏng vấn phản ánh quan điểm riêng của người trả lời, một nhà nghiên cứu về Phật học, đang nghiên cứu và giảng dạy Phật học tại Học viện Phật giáo Linh Sơn, nam Paris, Pháp.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tình hình trong nước càng ngày càng xấu đi một cách cực kỳ nguy hiểm. Nhân dân thức tỉnh khi lãnh đạo ngày càng quan liêu tham nhũng, xã hội suy đồi, bất công lan rộng, tất cả những ý kiến, nguyện vọng chính đáng của người dân mong muốn đảng lắng nghe và chấp nhận đều bị Bộ Chính trị bỏ ngoài tai, còn vu cáo chụp mũ là bị ảnh hưởng, xúi dục, mua chuộc của phản động, của đảng Việt Tân nào đó mà người dân cũng không hề biết đó là « bọn phản động » nào, đảng Việt Tân là ở đâu!
NHA TRANG, Việt Nam (NV) – “Phố Tàu!” Nhiều người đã thốt lên như vậy khi đến Nha Trang, như một thành phố của người Trung Hoa. Một thứ “Phố Tàu” ngay giữa Việt Nam với đầy đủ màu sắc Trung Hoa, từ quán ăn cho đến hè phố tất cả đều mang hơi thở, tiếng nói “người Tàu.”
Trong những ngày qua, Dự luật “Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt” gọi tắt là “Dự luật đặc khu kinh tế” (special economic zone) đã bị sự chống đối quyết liệt của người Việt khắp nơi, từ trong nước ra hải ngoại. Nhiều cuộc xuống đường biểu tình rầm rộ đã nổ ra trên nhiều tỉnh thành ở Việt Nam mà cao điểm là cuộc tổng biểu tình thu hút hàng trăm ngàn người diễn ra vào Chủ nhật 10-6-2018 tại các tỉnh thành lớn nhỏ như Hà Nội, Sài Gòn, Bình Thuận… Mặc dầu trước đó một ngày (9-6-2018) quốc hội Việt Nam đã hoãn lại biểu quyết Dự luật này, nói là theo yêu cầu của Thủ tướng chính phủ, song thực chất là có lệnh của “Đảng ta” mà người đứng đầu là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Vậy vì sao “Dự luật Đặc khu kinh tế” bị chống đối quyết liệt và lan rộng khắp nơi?
Vũ Thạch - Ngoại trừ các buổi cầu nguyện và phản đối thật tốt đẹp của bà con Công Giáo tại Vinh, hầu hết các ý định biểu tình tại những nơi khác vào cuối tuần 17/6 đã không thành hình. Như thế có phải là một thất bại không?
Tuy nhiên, có thể quan sát thấy một tình trạng với hàng loạt các sự kiện về việc Trung Quốc ngang nhiên và hung hãn thực hiện các hành động xâm phạm chủ quyền đối với Việt Nam ngày càng trầm trọng là như thế nào, với tần suất dày đặc hơn và mức độ mãnh liệt hơn, không chỉ ở nước ngoài mà tiến sâu vào trong nội quốc để thực hiện việc tuyên bố có chủ đích từ phía chính quyền nước này.
Những người có văn hóa, ngày xưa ngang nhiên “xuống đường”, phản đối cuộc chiến Quốc Cộng với biểu ngữ “Thách thức Thiệu Kỳ”. Bây giờ những người đó có tự thấy tủi hổ hay không? Huỳnh Tấn Mẫm ở đâu? Huỳnh Tấn Mẫm có dám lộ diện để nhìn rõ hậu quả khốc liệt của hành động ngây ngô, nông cạn, thiếu suy nghĩ, thiếu công bằng của chàng ta và đồng bọn trước 1975 hay không?
#GNsP – “Chi 300.000 đồng kích động người dân đi biểu tình thuê” là cách giải thích của giới truyền thông lề phải về động cơ tham gia biểu tình của người dân trong ngày 10-06 vừa qua. Khi nhìn ngắm dòng người cuồng nhiệt đón các “người hùng” U23 trở về nước sau trận VCK U23 châu Á, tôi đã thầm ước rằng phải chi người dân Việt cũng có thể “tụ tập” đông đảo như thế này để biểu lộ chính kiến, quan điểm, nói lên tiếng nói của mình về những vấn đề liên quan đến chính cuộc sống và vận mệnh dân tộc của mình.
Ngày 10/06/2018, nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra đồng loạt tại Hà Nội, Saigon, Hải Dương, Nghệ An, Đà Nẵng, Nha Trang, Bình Dương, Mỹ Tho, Bình Thuận chống lại dự thảo luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc.
Bắt đầu từ năm 2012 là năm tấp nập các chuyến đi Á Châu, đặc biệt vùng Đông Nam Á, của giới chức cao cấp Mỹ như Bộ trưởng Ngoại giao, Bộ trưởng Quốc phòng và ngay cả Tổng thống Mỹ ngay sau khi thắng cử nhiệm kỳ 2. Điều này đã nói lên sự quyết tâm của chính sách trở lại Châu Á của Mỹ. Tuy nhiên, sự trở lại này đã gây ra nhiều lầm tưởng quá mức về sự can thiệp của Mỹ trong vấn đề tranh chấp Biển Đông. Để hiểu rõ giới hạn của mục tiêu chuyển hướng Châu Á của Mỹ trong nhiệm kỳ 2 của TT Obama, chúng ta cần phải minh định hai điều:
Mạng xã hội Việt Nam tuần này ồn ào vì một đoạn clip quay lúc Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội, Thượng tướng Võ Trọng Việt, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật An ninh mạng ngày 12/6. LHQ bày tỏ quan ngại về Luật an ninh mạng 'Luật An ninh mạng, bước lùi lớn cho VN' Sau khi ông Việt kết thúc báo cáo, Quốc hội Việt Nam đã biểu quyết thông qua Luật An ninh mạng gây tranh cãi.
Bảo Trợ