Giáo dục: từ mối yêu thương gia đình đến tinh thần "Tổ quốc trên hết"

02 Tháng Năm 201811:02 CH(Xem: 712)

BAO GIỜ GIÁO DỤC VN SÁNH ĐƯỢC VỚI GIÁO DỤC THỜI VNCH?

Giáo dục: từ mối yêu thương gia đình  đến tinh thần "Tổ quốc trên hết"
Phạm Đạt Nhân  
Đăng Bởi Một Thế Giới 
blank
Cha dạy con trong Quốc văn giáo khoa thư - Ảnh: TL

Miền Nam trước 75 đã chọn triết lý giáo dục là Dân tộc - Nhân bản - Khai phóng. Vì đề cao tinh thần dân tộc mà trong giờ địa lý, học sinh nào vẽ bản đồ Việt Nam mà thiếu hai quần đảo Trường Sa và Hoàng sa sẽ bị phạt nặng; ở phòng học nào cũng có treo câu khẩu hiệu: "Tổ quốc trên hết"...


Sách giáo khoa và kinh điển nói chung là cái hồn cái hạnh của giáo dục. Một công dân đã từng cắp sách đến trường đều có mang trong huyết quản cái hồn cái hạnh từ những trang sách giáo khoa - nghĩa là đã hấp thu trong tâm hồn một nền giáo dục chân chính. Tình yêu gia đình, nghĩa gia tộc, tình yêu quê hương đất nước đã từng được di dưỡng tưới tẩm từ thuở học trò. 


Nhà thơ Giang Nam có mấy câu thơ nói lên tầm ảnh hưởng của sách giáo khoa đối với tình yêu quê hương:

Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường   
Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ   
Ai bảo chăn trâu là khổ   
Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao 
  

Những "trang sách nhỏ" đã hun đúc tình yêu quê hương của nhà thơ chính là bộ "Quốc văn giáo khoa thư" do học giả Trần Trọng Kim, Nguyễn Văn Ngọc, Đặng Đình Phúc và Đỗ Thận biên soạn. Bộ sách nầy được chính thức giảng dạy ở các trường Tiểu học vào những thập niên tiền bán thế kỷ XX. Nhà văn Sơn Nam trong cuốn Hương rừng Cà Mau có kể câu chuyện "tình nghĩa giáo khoa thư" thật cảm động . 


Chuyện kể một ông phái viên nhà báo được tòa soạn cử đi đòi nợ một độc giả mua báo dài hạn ở tận vùng xa xôi hẻo lánh. Nhà báo và độc giả qua một đêm tâm tình tương đắc và đồng cảm những bài học trong sách "Quốc văn giáo khoa thư" mà cả hai đã thuộc nằm lòng từ thuở nhỏ đã khiến sáng hôm sau nhà báo lên đường trở về tỉnh thành mà không hề đề cập đến chuyện tiền nong với anh độc giả nghèo yêu sách báo. Nhưng anh độc giả nọ đã chủ động nhắc món tiền nợ báo và xin được trả nợ bằng những sản vật hiện có trong nhà. Đọc "Tình nghĩa giáo khoa thư" người đọc cảm thấy hạnh phúc khi tìm lại chính mình qua từng trang sách nhỏ. Bộ "Quốc văn giáo khoa thư" gồm có ba quyển:


- Quốc văn giáo khoa thư lớp sơ đẳng 
-Quốc văn giáo khoa thư lớp dự bị 
-Luân lý giáo khoa thư lớp đồng ấu 
 .
Riêng luân lý giáo khoa thư chuyên đề dạy về phong hóa, lễ giáo cho học sinh từ thuở còn thơ. Đây là quyển sách giáo khoa lớp khai tâm dạy làm người. Đây cũng là nền tảng văn hóa Việt và đây cũng là trường hợp giáo dục đã làm tốt nhiệm vụ kép: vừa xây dựng cơ sở văn hóa cho ngày mai thụ hưởng; vừa vun bồi tưới tẩm truyền thống tốt đẹp của ngày hôm qua. Tôi xin được dẫn ra đây một số bài học luân lý trong quyển giáo khoa nầy: Thương yêu kính trọng ông bà cha mẹ, thương yêu nhường nhịn anh chị em; thờ cúng tổ tiên; giúp đỡ người trong họ, thương yêu tôi tớ trong nhà; yêu thương thầy dạy, tôn kính thầy dạy...
 
Những bài học trên đây có thể ngày nay nhiều người cho rằng không còn hợp thời nữa. Nhưng có những việc "biết rồi khổ lắm nói mãi”. Nói mãi hóa nhàm mà làm mãi vẫn chưa xong. Ngay đến những người lớn tuổi cả những kẻ thành đạt trong cuộc sống, nếu một ngày tự soi sẽ thấy mình còn vô vàn thiếu sót. 
.
Một trong tám chữ học làm người (hiếu, để, trung, tín, lễ, nghĩa, liêm, sĩ) chữ ‘hiếu’ đứng hàng đầu, chữ ‘để’ đứng hàng thứ hai. Hiếu là bổn phận đối với ông bà cha mẹ. ‘Để’ là trên kính dưới nhường - anh chị em trong nhà phải hòa hợp, nhường nhịn, thuận thảo cùng nhau. Quan điểm của các soạn giả "Quốc văn giáo khoa thư " là làm sao thể hiện được nét văn hóa đặc thù của Người Việt: lấy gia đình làm nền tảng cho xã hội, quốc gia, dân tộc. Một đứa trẻ không biết yêu thương ông bà cha mẹ, anh chị em trong nhà thì lấy gì bảo đảm rằng khi lớn lên nó biết yêu quê hương, đất nước, đồng bào, đồng loại? Gia đình, gia tộc là cái nôi của tình yêu thương và cũng là nơi trú ẩn an toàn nhất khi gặp phong ba bão tố trong cuộc đời. 


Xưa, có một bức tranh vẽ cảnh gia đình một nhà sum họp có tựa đề "Buổi tối trong gia đình": cha ngồi đọc báo, mẹ ngồi khâu vá, con học bài, bà kể chuyện cổ tích cho cháu. Trong bài thơ "Lượm" có câu thơ "Ở đồn Mang Cá / Thích hơn ở nhà" của Tố Hữu ca ngợi những đứa trẻ thoát ly gia đình... chỉ thích hợp với giai đoạn lịch sử lúc bấy giờ!


Thời bây giờ tuổi trẻ ít gần gũi gắn bó với gia đình, không coi trọng các mối quan hệ trong thân tộc là do sách giáo khoa khai tâm thiếu những bài học đề cao tinh thần gia đình! Thậm chí đêm giao thừa là thời điểm thiêng liêng nhất để gia đình sum họp tiễn năm cũ, đón năm mới mà cũng không còn giữ được nếp xưa. Ngày nay, đêm giao thừa ta thấy thanh niên thiếu nữ tập trung ở các lễ hội (hội nhiều hơn lễ). Lễ lại chỉ là cái cớ để tụ họp vui chơi múa hát. Nếu giao thừa mà cả nhà ăn mặc tươm tất, sửa soạn bàn thờ ông bà, chuẩn bị cúng tổ tiên rồi sau đó là mừng tuổi chúc tết lẫn nhau ... thì theo người viết, thế mới gọi là đậm đà bản sắc dân tộc.  

Vậy phải chăng nói đến văn hóa là phải đề cập đến nhiệm vụ kép của giáo dục: nhiệm vụ xây dựng cơ sở văn hóa cho thế hệ mai hậu thụ hưởng, đồng thời bảo tồn di sản văn hóa của tiền nhân để lại?...
Phạm Đạt Nhân
Nguồn: Một Thế giới.

Lê Nguyễn: XIN ĐƯỢC NÓI THẲNG VỀ HÒA HỢP, HÒA GIẢI DÂN TỘC

blank
Hai người lính ở hai chiến tuyến, không hề có thù hằn với nhau. Ảnh: internet

Xin được nói thẳng với nhau về hòa hợp, hòa giải dân tộc 

Lê Nguyễn 

Bạn FB Dương Quốc Chính vừa có một status đề cập đến chủ đề này, mình định viết một bình luận trên trang bạn ấy, song rồi ý tình con cà con kê kéo dài, đành biến thành một bài viết riêng vậy. Mọi đóng góp ý kiến xin thể hiện bằng những lập luận có tình, có lý, có lợi cho đại cuộc, những ý kiến nặng về cảm tính và khơi sâu sự mâu thuẫn, thù hận giữa các thành phần dân tộc sẽ không được hoan nghênh. 

*** 

Khi đề cập đến hòa hợp hòa giải dân tộc, nhiều người thường cho rằng trở ngại cho việc thực hiện là hận thù giữa hai phía. Tôi nghĩ rằng hận thù nếu có cũng chỉ đóng một vai trò rất nhỏ trong sự kiện này. Hãy nhớ đến những ngày sau 30.4.1975, hàng ngũ quân nhân công chức VNCH mất hết tất cả, song họ vẫn giữ tinh thần hợp tác, tuân thủ đối với những người chiến thắng họ. 


Họ đăng ký trình diện, đút đầu vào cái rọ HTCT một cách “ngoan ngoãn” và cam phận tù đày trong 5 năm, 10 năm, 15, 20 năm. Khi trở về cuộc sống bình thường, họ tiếp tục ngoan ngoãn đặt mình dưới sự “quản chế” của chính quyền địa phương, tạm trú ngay trong ngôi nhà họ làm chủ, chịu mất quyền công dân một thời gian. 


Ngay cả những người bỏ nước ra đi, họ cũng đã chọn một giải pháp hết sức “ôn hòa”, bỏ hết tài sản, đánh đổi cả mạng sống để mưu cầu những gì tối thiểu của con người. Vì thế yếu tố chi phối sự hòa hợp hòa giải dân tộc không phải là sự hận thù mà là thực tâm của người có quyền đưa ra chính sách. Thực tâm đó cần được thể hiện trên ít nhất mấy tiêu chí sau: 


– Không phân biệt đối xử, hay ít nhất cũng thu hẹp quãng cách giữa người thắng kẻ thua. Điều này suốt 43 năm qua có tiến bộ song vẫn còn rất nặng nề. Mỗi dịp 30.4, 27.7, 2.9, người thắng cuộc hả hê với chiến thắng trên xác chết, trên tài sản và trên sự bất hạnh của chính những đồng bào mình, thậm chí còn khoét sâu thù hận cũ bằng cách vận dụng một lũ bồi bút phóng đại, vẽ vời ra những “tội ác Mỹ-ngụy” theo kiểu trại tù Côn Đảo, Phú Quốc, hàng ngày rao giảng cho du khách trong và ngoài nước để gây trong đầu họ sự ghê tởm, lòng thù hận đối với một chế độ đã tàn lụi từ 43 năm qua. 


– Sòng phẳng – Sòng phẳng có nghĩa là khi anh thừa hưởng di sản của một chế độ thì cũng đồng thời anh phải nhìn nhận những quyền lợi hợp pháp của những chủ nợ của chế độ đó. Bằng khối tài sản khổng lồ gồm vàng bạc, tiền của chất đầy trong công khố quốc gia mà chính quyền bên thắng cuộc tiếp quản, chế độ VNCH còn là con nợ của chính người dân của họ, ngoài những người đã gửi tiền ở các ngân hàng thương mại khó thể kiểm chứng, có ít nhất hai khoản nợ công rất lớn sau đây: 


* Tiền đóng góp của người quân nhân, công chức VNCH vào các quỹ hưu bổng- Số tiền đó được trích từ trong những đồng lương còm cõi của họ để khi họ đến tuổi về hưu, họ được hưởng hầu trang trải cuộc sống những ngày cuối đời. Cho đến ngày 29.4, họ vẫn còn là người làm chủ một cách hợp pháp và hợp đạo lý đối với những khoản tiền họ đã đóng góp. Song sau 30.4, họ mất hết cả 


* Tiền “công khố phiếu quân công”- Trước 1975, đời sống quân nhân, công chức miền Nam gặp nhiều khó khăn hơn trước, chính quyền Nguyễn Văn Thiệu đã nâng đỡ họ bằng cách lập ra hình thức “công khố phiếu quân công” (CKPQC) dành riêng cho họ, với một lãi suất cao hơn nhiều so với lãi suất thông thường. Nhiều gia đình quân công nhịn ăn, nhịn mặc để hàng tháng góp tiền mua CKPQC hầu kiếm thêm cho cuộc sống gia đình. Cho đến ngày 29.4, họ vẫn còn là chủ nợ của ngân khố VNCH, song từ 30.4, tiền trong ngân khố vẫn còn đó, mà họ thì mất hết cả. Không cư xử sòng phẳng với nhau, không hoàn trả những khoản tiền đóng góp hợp pháp của người thua cuộc vào công khố mà mình thừa hưởng, sao hòa hợp được? 


– Nhân đạo – Cuộc chiến đã qua làm phát sinh một tầng lớp thương phế binh của cả hai phía. Trên bình diện dân tộc và xét về mặt lịch sử, dù là thuộc bên nào, thương phế binh vẫn là một trong những tầng lớp xã hội đáng thương nhất. Họ hi sinh một phần thân thể trong cuộc chiến, so với những người lành lặn, họ không có điều kiện cạnh tranh trong cuộc sống như học hành, làm việc để kiếm sống. Trong 43 năm qua, trong khi thương phế binh bên thắng cuộc có được những đền bù tối thiểu cho sự hi sinh của họ, thương phế binh của bên thua cuộc sống vất vưởng bên lề xã hội, không được hưởng những biện pháp an sinh xã hội tối thiểu dành cho những người không có điều kiện sinh sống và làm việc bình thường. Những gì đã xảy ra cho nghĩa trang quân đội VNCH đã được nói đến nhiều, không cần nhắc lại nữa. 


– Công bằng xã hội – Điều này có nghĩa là mỗi người dân trong xã hội cần có được những điều kiện đóng góp như nhau và được trả thù lao tương xứng với sự đóng góp của họ. Trong một xã hội mà sự tuyển dụng con người đặt nặng vào sự trung thành với chế độ mà không lấy tài năng và đạo đức làm tiêu chuẩn hàng đầu, sự phân hóa xã hội là điều khó tránh, người có tài ẩn lánh, kẻ bất tài, thiếu đức mặc sức thao túng bộ máy công quyền. Tình trạng tham nhũng tràn lan hiện nay là hậu quả khó tránh, gây ra khoảng cách khổng lồ giữa người giàu và người nghèo, giữa người cai trị và người “được cai trị”, trở thành trở lực khó thể vượt qua của mọi toan tính hòa giải, hòa hợp. 
 

Nhìn hình ảnh hai người lính ở hai miền đứng cạnh nhau trước khi cuộc chiến kết thúc, gương mặt toát ra nét hiền hòa, huynh đệ, ai cũng xúc động, thấy rõ rằng sự hòa giải, hòa hợp đã có sẵn trong lòng người dân Việt từ rất lâu, nó đã là bản chất tâm hồn của người Việt chúng ta. Ngày nay sở dĩ chúng chưa trở thành hiện thực là vì thiếu đi chất gắn kết tối cần thiết là một chính sách có tình, có lý nhắm vào lợi ích chung của đất nước và dân tộc, bớt đi sự phân biệt đối xử đối với các thành phần xã hội khác nhau. 


Đừng nhắc tới lòng thù hận của người thua cuộc, họ không thù hận gì đâu, họ đã mất hết và đã cam chịu trong một thời gian dài, chỉ mong sao cho con cháu họ được sống chan hòa trong tình nghĩa đồng bào, tình tự dân tộc, sớm nhìn thấy một xã hội công bằng.
Theo Blog Teu
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tổ chức theo dõi nhân quyền Amnesty International vào ngày 22 tháng 10 gửi thư ngỏ đến các đại biểu quốc hội Việt Nam về quan ngại đối với vấn đề nhân quyền trong Luật An Ninh Mạng của Việt Nam. Theo thư của Ân Xá Quốc Tế thì quan ngại của tổ chức này là Luật An Ninh Mạng không tuân thủ luật pháp quốc tế và chính Hiến Pháp năm 2013 của Việt Nam. Một điều luật cụ thể trong Luật An Ninh Mạng của Việt Nam được Ân Xá Quốc Tế chỉ rõ là Điều 8 đưa ra các hành vi và hoạt động như ‘xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc’, ‘phát tán thông tin gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế-xã hội’. Từ ngữ như thế bị Amnesty International cho là mơ hồ ...
Cáo buộc rằng chính quyền TP HCM đã 'dàn xếp những người dân được mời đến tham dự, ông Lung cho BBC biết rằng dù hàng trăm người dân oan đã kéo đến Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị Quận 2 từ sáng sớm 18/10, chỉ có 30 người dân đại diện cho 30 hộ được tham gia buổi tiếp dân. Ngoài số người dân ít ỏi được cho vào, điều làm ông Lung "vô cùng bất ngờ" là trong 30 người này, chỉ có 5 người, trong đó có bản thân ông, thực sự là những người dân còn đang khiếu kiện. 25 người còn lại là những người đã nhận tiền bồi thường, lấy nền, lấy nhà đi ở chỗ khác từ lâu.
Tại cuộc họp với người dân Thủ Thiêm của đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh vào sáng ngày 20/10, một cử tri Thủ Thiêm yêu cầu thành phố phải “xử lý hình sự ông Lê Thanh Hải, Tất Thành Cang”, là những lãnh đạo thành phố có liên quan trực tiếp đến việc thực hiện quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ông Cao Văn Ca, cử tri phường Bình Khánh, Quận 2 phát biểu trước đông đảo cử toạ cuộc họp rằng người dân Thủ Thiêm không muốn tiếp tục nghe lời xin lỗi của lãnh đạo thành phố, nhất là khi những lời xin lỗi đó lại không đến từ những người tham gia trực tiếp là cựu Bí thư thành phố Lê Thanh Hải và đương kim Phó Bí thư Thành uỷ Tất Thành Cang
Dự án “Khu Đô thị mới Thủ Thiêm” không chỉ đẫm nước mắt mà còn đẫm máu. Tiền có thể bù đắp những thiệt hại về tài sản, những thiệt hại vật chất, song tiền có thể tái sinh những cá nhân đã uổng mạng vì bị dồn đến cùng đường, vì thiếu thốn, cay cực trong hai thập niên lặn ngụp giữa oan khiên? Tiền có thể khôi phục hạnh phúc, sự đầm ấm cho những gia đình tan nát, bảo đảm tương lai cho những thanh niên, thiếu nữ trưởng thành trong dở dang về giáo dục, lỡ làng về nghề nghiệp vì bị tước mất những cơ hội vốn là nền móng để từ đó bước vào đời một cách vững vàng?
“Sự chào đón của mọi người làm tôi cảm thấy không hề cô đơn chút nào trong suốt 787 ngày qua”, Blogger Mẹ Nấm-Nguyễn Ngọc Như Quỳnh xúc động nói ngay giây phút đầu bước ra khỏi phi trường trong vòng vây của cộng đồng người Việt và báo giới ở thành phố Houston, bang Texas, Hoa Kỳ. Blogger Mẹ Nấm đến phi trường George Bush vào khoảng gần 11 giờ đêm 17/10, giờ địa phương.
Trước tin tù nhân lương tâm Mẹ Nấm- Nguyễn Ngọc Như Quỳnh được tự do và cùng thân nhân đi Hoa Kỳ, tổ chức Ân Xá Quốc Tế và Human Rights Watch đồng loạt lên tiếng, gọi đây là một tin vui cho tù nhân lương tâm này, nhưng đồng thời cảnh báo về phương thức đàn áp và trả tự do cho các tiếng nói đối lập của chính quyền Việt Nam. Ân Xá Quốc Tế ra thông cáo cho rằng đây là tin vui nhưng cũng coi đây là điều nhắc nhở mọi người về tình trạng bỏ tù hằng loạt những tiếng nói chỉ trích ôn hòa khác tại Việt Nam.
Tròng thêm 1 sợi dây vào cổ người dùng Nhận định đầu tiên khi tìm hiểu về Dự thảo của Nghị định quy định Luật An ninh mạng, Luật sư Đặng Đình Mạnh cho biết những nội dung chi tiết trong hơn 40 trang giấy đó thể hiện quan điểm rất độc tài trị. “Nó lấn sân rất nhiều đối với cơ quan tài phán. Gần như là mọi hành vi của cơ quan công an và cơ quan an ninh sẽ vượt mặt cơ quan tài phán.”
Bài diễn văn hôm 04/10 của Phó Tổng thống Mike Pence khiến một số người ở Trung Quốc coi như 'lời tuyên chiến' từ Chính phủ Trump nhắm vào Trung Quốc từ thương mại, công nghệ tới quân sự và ý thức hệ....Không chỉ bài diễn văn của Phó Tổng thống Mike Pence ngày 4/10 (tại Viện Hudson), mà bài diễn văn "nảy lửa" ngay trước đó của chính Tổng thống Donald Trump tại phiên họp khoáng đại thường niên của Liên Hiệp Quốc đã nêu lên những vấn đề tệ hại của các quốc gia theo đường lối Xã hội Chủ nghĩa trên toàn cầu, và kêu gọi các quốc gia đang phát triển nên tránh xa CNXH, đã lần nữa làm nổi bật sự trở lại của cuộc 'Chiến Tranh Lạnh Mới'.
ông Nguyễn Quang A: « Khuyến nghị thứ nhất là EU phải cố thúc VN phê chuẩn ba hiệp ước của ILO, đó là điều mà tôi thấy hết sức quan trọng. Điều thứ hai : trong cơ chế kiểm tra của EU thì phải mở ra cơ chế để kéo các tổ chức xã hội dân sự, kể cả các xã hội dân sự độc lập, không có đăng ký để tham gia vào quá trình giám sát việc thực hiện Hiệp định Thương mại Tự do này. Và điểm kiến nghị cuối là EU phải dẫn chiếu đến điều khoản hợp tác BCA ký giữa EU và Việt Nam năm 2012, trong đó có những điều khoản nếu Việt Nam vi phạm thì Eu có thể chế tài, chúng tôi kiến nghị rằng các ông phải dùng những công cụ như thế để ép Việt Nam thực hiện tốt Hiệp định Thương mại giữ EU và Việt Nam này »
Hai sự kiện gần đây thu hút sự quan tâm của dư luận Việt Nam là sự kiện Quốc hội sẽ bầu chủ tịch nước sau khi chủ tịch Trần Đại Quang qua đời, và quyết định xây nhà hát 1.500 tỷ đồng ở Thủ Thiêm. Có ý kiến người dùng mạng xã hội cho rằng người dân có nên được hỏi ý kiến trực tiếp về những vấn đề như vậy. Về vấn đề này, luật sư Lê Công Định cho BBC hay hôm 11/10 rằng ông không thấy hai sự kiện này nằm trong các quy định cần trưng cầu dân ý, theo luật liên quan.
Bảo Trợ