Sinh viên Trung Quốc bị nhồi sọ ‘Mỹ đạo đức giả’ và ‘Nhật Bản hiếu chiến’

21 Tháng Tư 20182:41 SA(Xem: 557)

Các nhà ngoại giao Trung Quốc tương lai được giáo dục một hệ thống tư tưởng và đường lối suy nghĩ “đúng” theo kiểu “lề phải”, và phải làm sao duy trì đường lối tư tưởng này.

Trung Quốc

Khả năng suy nghĩ và biểu đạt "tư tưởng đúng" là rất quan trọng đối với sinh viên Trung Quốc. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc đang gặp thách thức khi những nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm và hiểu biết đang già đi, mà không rõ ai sẽ thay thế họ. Nhưng quan trọng hơn là làm sao đào tạo lớp trẻ suy nghĩ và làm việc trên vũ đài quốc tế.

Tiến sĩ Merriden Varrall, Giám đốc của Chương trình Đông Á tại Viện Lowy, cho biết ông đã dạy các khóa học về Quan hệ Quốc tế và Phát triển Quốc tế tại Đại học Ngoại giao Trung Quốc (CFAU) ở Bắc Kinh từ năm 2009 đến 2010. Theo ông, không như các trường đại học khác, CFAU không được Bộ Giáo dục giám sát mà do Bộ Ngoại giao giám sát.

Trong quá khứ, CFAU là trường chuyển tiếp lên làm cho Bộ Ngoại giao, tuy nhiên ngày nay, mặc dù nhiều sinh viên CFAU vẫn muốn trở thành nhà ngoại giao, một số sẽ tiếp tục sự nghiệp khác. Điều này là do họ không thể vượt qua kỳ thi tuyển công chức cực kỳ khó khăn.

Người nước ngoài là ‘kẻ ngoại bang’

Yếu tố cơ bản nhất trong giáo dục sinh viên Trung Quốc là tuyệt đối xem bản thân là một phần của đại gia đình Trung Quốc.

Sinh viên thường bàn luận các vấn đề thế giới bằng các từ “women zhongguoren” (“chúng ta là người Trung Quốc, dịch là “người Trung Quốc”) và “nimen waiguoren” (“bạn là người nước ngoài”, nghĩa đen là “kẻ ngoại bang” – vốn bao gồm tất cả những ai không phải người Trung Quốc).

Ba bốn năm sống trong những căn phòng nhỏ xíu chung với ít nhất sáu học sinh khác, những chiếc giường tầng kê sát nhau, với tất cả tài sản nằm trong một cái tủ nhỏ, đã làm xói mòn cảm xúc của sinh viên về quyền lợi cá nhân và khắc sâu cảm giác chia sẻ cùng một danh tính và số phận – đều là người Trung Quốc.

Trung Quốc
Không mong gì các thế hệ ngoại giao Trung Quốc tương lai sẽ cởi mở và linh hoạt hơn. (Ảnh: Reuters)

Sinh viên cũng có khuynh hướng nêu lên quan điểm mạnh mẽ về vai trò của Trung Quốc trên thế giới trong tương lai. Họ lập luận rằng quyền bá chủ đã kết thúc, và bây giờ là thời điểm cho một trật tự quốc tế đa cực. Tất nhiên, họ thấy Trung Quốc là một trong các cực, cùng với những nước khác bao gồm Mỹ, Châu Âu và Nga.

Trung Quốc gần như chắc chắn được cho là một thế lực tốt, đóng vai trò hòa bình và nhân từ, người lãnh đạo và tiếng nói đại diện cho thế giới đang phát triển.

Điều này dựa trên tiền đề rằng Trung Quốc – theo họ – luôn là một đất nước hòa ái, mặc dù rất là mạnh mẽ trong quá khứ, nhưng chưa bao giờ chinh phục hoặc xâm chiếm nước khác.

Mỹ ‘đạo đức giả’, Nhật Bản ‘hiếu chiến’

Trung Quốc thì được cho là luôn luôn hòa bình, trong khi các quốc gia khác thì có những đặc điểm cố định. Điều này đặc biệt áp dụng cho Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Nhật Bản thường được miêu tả như những kẻ bành trướng, không đáng tin cậy, đế quốc và hiếu chiến.

Sinh viên luôn phản đối Nhật Bản cực kỳ gay gắt.

“Có một lần trong lớp học của tôi, một sinh viên đề nghị chắc đã đến lúc để tha thứ cho Nhật Bản. Đáp lại, các bạn học tranh nhau chỉ trích cô là kẻ phản bội, và buộc tội cô không yêu Trung Quốc”, Tiến sĩ Varrall kể.

Các sinh viên xem Mỹ là “đạo đức giả”, “bá quyền” và hay nhúng mũi vào chuyện người khác. “Thật vậy, “Hoa Kỳ” nhiều lần đã được ẩn ý gán cho nghĩa “can thiệp” (“gan she) trong tiếng Trung Quốc”, ông Varrall nói.

Vấn đề sinh viên có thực sự tin tưởng những điều này tất nhiên là một câu hỏi quan trọng. Nhưng có lẽ quan trọng hơn là sự chấp nhận rõ ràng của họ trong suy nghĩ chúng là đúng và có thể sử dụng công khai, như thể họ thật sự tin vào nó.

ẢNH: Chúng tôi không thể khẳng định rằng các thế hệ ngoại giao Trung Quốc tương lai sẽ cởi mở và linh hoạt hơn. (Reuters)

Du học được xem là gánh nặng

Mặc dù không phải tất cả sinh viên CFAU sẽ trở thành nhà ngoại giao, và không phải tất cả các nhà ngoại giao đều là cựu sinh viên CFAU, nhưng cách giáo dục theo đường lối tư tưởng này không phải chỉ ở CFAU, mà cả ở các trường cấp ba và đặc biệt là các đại học ở Bắc Kinh.

Khả năng suy nghĩ và thể hiện những tư tưởng “đúng” là một trong những tính cách đặc trưng nhất của một sinh viên Trung Quốc. Thật vậy, khi Tiến sĩ Merriden đang giảng dạy, ông thường bị phàn nàn sao không đơn giản đưa thẳng ra câu trả lời “đúng” trong các bài giảng, để các sinh viên có thể ghi lại và đi thi.

Khi ông nói ông không quan tâm họ trả lời cái gì miễn là họ đưa ra được một lập luận mạnh mẽ, điều này khiến họ thực sự bối rối. Một sinh viên nói với tôi rằng anh ta được khuyên không nên đi học thạc sĩ ở nước ngoài trước khi nộp đơn làm cho nhà nước, vì học suy nghĩ theo cách “không Trung Quốc” sẽ gây khó khăn cho sự nghiệp tương lai.

Không mong gì các thế hệ ngoại giao Trung Quốc tương lai sẽ cởi mở và linh hoạt hơn. Sự trung thành về chính trị được đánh giá cao hơn tất cả các khía cạnh khác về phương diện hiệu quả, nhưng lại dẫn đến nhiều hơn các tai nạn ngoại giao, như vụ Kimberley ở Tây Úc vào năm 2017, trong đó phái đoàn ngoại giao Trung Quốc phản đối phái đoàn Đài Loan (vì chính sách một Trung Quốc) bằng cách giật micro và lớn tiếng chỉ trích, làm phái đoàn các nước khác bất bình.

Tương lai của ngoại giao Trung Quốc không chỉ bị thách thức bởi sự thiếu hụt nhân lực. Bắc Kinh hăng hái muốn truyền tải một thông điệp tích cực hơn về Trung Quốc ra thế giới. Trong một thế giới cần sự linh hoạt và biết thích nghi hoàn cảnh, chính sách ngoại giao của Trung Quốc có thể gặp khó khăn.

Thanh Bình ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bắt đầu chuyến công du đến Philippines vào hôm nay (20/11) khi mối quan hệ hai nước dần ấm lên sau nhiều năm căng thẳng ở Biển Đông. Chuyến đi đến Philippines trong 2 ngày (20-21/11) đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo Trung Quốc tại quốc gia này trong 13 năm qua, theo SCMP. Philippines cũng là chặng dừng chân cuối cùng trong chuyến ngoại giao ở Thái Bình Dương của ông Tập, đó là một phần trong nỗ lực mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc ở khu vực này, SCMP cho biết.
Trước những lo ngại về rò rỉ tin tức nội bộ trong “trại cải tạo”, ĐCSTQ đã liên tục di chuyển những người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ trong các trại cải tạo tập trung từ miền Nam ra miền Bắc Tân Cương, BL Daily tổng hợp đưa tin. Hoa Kỳ và các nước phương Tây khác bao gồm Canada, Pháp và Đức đã cùng nhau kêu gọi ĐCSTQ đóng các trại cải tạo tập trung ở Tân Cương. Tuy nhiên, gần đây các cơ quan truyền thông của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đột nhiên đồng loạt công bố, lớp người đầu tiên trong Trại cải tạo Tân Cương đã “tốt nghiệp”, thậm chí còn tổ chức đám cưới, động thái này đặc biệt thu hút sự quan tâm chú ý của dư luận quốc tế, theo Banned Book.
Phụ trang kinh tế của Le Figaro hôm nay20/11/2018 cho biết « Châu Âu nay đã bảo vệ tốt hơn vốn quý công nghiệp của mình trước một Bắc Kinh háu ăn ». Hôm nay các nước châu Âu bàn bạc về cơ chế giám sát đầu tư nước ngoài trong những lãnh vực chiến lược. Dân biểu Franck Proust phụ trách hồ sơ này tại Nghị viện Châu Âu khẳng định : « Châu Âu không còn ngây thơ nữa ! ». Hệ thống trao đổi thông tin giữa các nước thành viên là bước khởi đầu để châu Âu đối phó với làn sóng đầu tư ồ ạt từ Bắc Kinh.
Phát biểu tại Hồng Kông ngày 19/11/2018, một quan chức ngoại giao Mỹ một lần nữa đã nhắc lại rằng Washington sẽ không nhượng bộ Bắc Kinh trong các vấn đề Biển Đông và Đài Loan, cho dù Mỹ vẫn mong muốn duy trì hợp tác ngoại giao cấp cao với Trung Quốc thông qua các cuộc đối thoại song phương và đa phương.
Cựu Tổng thống Maldives, ông Abdulla Yameen đã bay tới Bắc Kinh năm 2017 để ký Thỏa thuận Thương mại Tự do với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình Chính phủ Maldives đang xem xét rút khỏi một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc, cựu tổng thống Mohamed Nasheed nói với BBC. "Thỏa thuận thương mại tự do này rất một chiều ... những con số không phù hợp", cựu tổng thống Mohamed Nasheed nói với BBC.
Tám mươi tám tổ chức khắp nơi trên thế giới đã cùng ký tên trên một bức thư ngỏ gửi chủ nhân công ty Facebook yêu cầu “cải thiện chính sách gỡ bài viết, xóa tài khoản” trên mạng xã hội quen thuộc này. “Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia, một nghị sỹ của Nghị viện Đan Mạch, và một phát ngôn viên điểm tin của Philippines có điểm gì chung? Tất cả họ đều bị áp dụng sai các Tiêu chuẩn Cộng đồng của Facebook. [1] Nhưng không giống như những người dùng thông thường khác, các cá nhân và tổ chức này đã được giới truyền thông chú ý tới, nhờ đó họ có thể tiếp cận với các nhân viên Facebook.
Trưởng đoàn đàm phán thương mại của Trung Quốc trong tiến trình gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới WTO, vào thập niên 1990, công khai phê phán chiến lược của Bắc Kinh trong cuộc đọ sức với Mỹ hiện nay. Sự kiện này cho thấy có sự chia rẽ, bất đồng trong nội bộ giới lãnh đạo chính trị Trung Quốc. Theo AFP, trong cuộc hội thảo do tạp chí kinh tế Tài Tân (Caixin) tổ chức tại Bắc Kinh ngày thứ Hai 19/11/2018, chuyên gia kinh tế Trung Quốc Long Vĩnh Đồ (Long Yong Tu) cho rằng Bắc Kinh đã sai lầm khi « tấn công vào ngành xuất khẩu nông phẩm của Mỹ » để trả đũa các biện pháp áp thuế của Washington.
Lần đầu tiên trong lịch sử APEC, các nhà lãnh đạo 21 quốc gia và nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương trong ngày bế mạc hôm nay 18/11/2018 không ra được thông cáo chung. Hội nghị thượng đỉnh tại Papua New Guinea năm nay được đánh dấu bởi sự đối đầu trực diện giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, trong bối cảnh tranh giành ảnh hưởng tại khu vực. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho biết : « Các nhà lãnh đạo quyết định, thay vì ra bản tuyên bố chung như truyền thống, đã giao cho nước chủ nhà Papua New Guinea thay mặt tất cả các thành viên đưa ra một bản tuyên bố sau đó ».
Tại Hội Nghị Thượng Đỉnh Diễn Đàn Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương APEC chính thức mở ra vào hôm nay, 17/11/2018 tại Port Moresby, thủ đô đảo quốc Papua New Guinea, Mỹ và Trung Quốc đã đấu khẩu kịch liệt, gần như trên mọi lãnh vực, từ thương mại, đầu tư cho đến an ninh khu vực. Bất đồng nghiêm trọng này dự báo nhiều khó khăn cho việc đạt được đồng thuận nhân Thượng Đỉnh APEC 2018 sẽ bế mạc vào ngày mai, 18/11.
Một hôm sau khi chỉ trích đích danh Trung Quốc về những hành vi bành trướng và quân sự hóa Biển Đông, phó tổng thống Mỹ Mike Pence hôm 16/11/2018 tiếp tục công kích ý đồ của Bắc Kinh muốn chiếm trọn vùng biển Đông Nam Á. Ông Pence tuyên bố, vùng Biển Đông không thuộc quyền sở hữu riêng của bất kỳ nước nào. Phát biểu với thủ tướng Singpore Lý Hiển Long trong khuôn khổ một chuyến thăm chính thức quốc gia Đông Nam Á này, phó tổng thống Mỹ đã nói nguyên văn như sau : « Biển Đông không thuộc về bất kỳ một quốc gia duy nhất nào và quý vị có thể chắc chắn rằng : Hoa Kỳ sẽ tiếp tục triển khai tàu thuyền và máy bay đến bất cứ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép, và lợi ích của Mỹ đòi hỏi ».
Bảo Trợ