Sách Diễm Ca

15 Tháng Tư 20189:08 CH(Xem: 486)

Sách Diễm Ca

Cho tới nay chúng ta đã tìm hiểu 100 thánh vịnh. Còn 50 thánh vịnh nữa chúng ta sẽ tìm hiểu khi có dịp. Trong loạt bài mới này để cho việc trình bầy các tác phẩm của nền văn chương khôn ngoan trong Thánh Kinh được trọn vẹn chúng ta tìm hiểu sách Diễm Ca hay Diễm Tình Ca là tác phẩm cuối cùng được xếp vào loại văn chương khôn ngoan.
queen esther - hoanghau aicap(ảnh minh hoa - hoàng hậu Esther)

Diễm Ca là một tác phẩm ngắn chỉ gồm 8 chương, dễ đọc và rất hay đến độ có thể được so sánh với các bài thơ tình yêu được yêu thích nhất trong thế giới đông phương và thế giới hy lạp.  Tác phẩm có đề tài là tình yêu giữa hai người trẻ, một tình yêu đích thực, đam mê, nhưng như là một văn bản được linh hứng và hợp quy có tên trong danh sách các tác phẩm của Thánh Kinh. Nhưng nó đặt ra các vấn nạn hầu như không thể giải quyết được liên quan tới tác giả, thời gian sáng tác, văn thể, sự tuỳ thuộc các sáng tác có trước của thế giới đông phương, tính cách hợp quy, việc giải thích, ý nghĩa bí ẩn hay hiển nhiên. Cho tới nay giới học giả vẫn còn thảo luận về các vấn đề này, như các rabbi do thái đã làm cách đây 2.000 năm, khi họ nhóm công nghị tại Jamnia, cả khi đối với chúng ta  vài khó khăn đã mất đi các lồi lõm ban đầu của nó.

Trong cuốn sách nhỏ này tên gọi của Thiên Chúa không bao giờ xuất hiện, cũng không có quy chiếu thực tại tôn giáo do thái nào là nét nòng cốt trong sứ điệp của các tác phẩm khác của sách Thánh Kinh như đền thờ, giao ước, luật lệ, lịch sử do thái, chức tư tế, vương quyền. Đây đó có vài tên địa lý của đất Palestina, thực thụ hay giả tạo, nhưng luôn luôn như là phạm trù so sánh với vẻ đẹp của hai người trẻ yêu nhau.

Trái lại toàn sách Diễm Ca được cấu tạo bởi một bài ca tình yêu của hai nhân vật và bởi các miêu tả vẻ đẹp của thân xác họ. Rất hiếm nhận thấy các đức tính cao quý hơn của linh hồn hay của con tim. Các miêu tả này đụng tới một thực tại kích thích, cả khi người ta chấp nhận rằng các bài ca này hiếm khi được hát trong hình thức như hiện nay, nhưng là các sáng tác bàn giấy, một loại thơ dễ thương, không ngôi vị, gần như toàn loại thơ của trào lưu Loại thơ ngọt ngào mới.

Làm sao có thể coi là tôn giáo một cuốn sách chú ý tới  và truyền đạt một sứ điệp về tình yêu nẩy nở vì thân xác xinh đẹp và các biểu hiện bề ngoài của nó, được gợi hứng từ thiên nhiên, sự trừu tượng được làm thành bởi bất cứ sự hiểu biết về thiên nhiên bị hư hỏng được? Chúng ta có lỗ tai đã từng quen với các bài thánh thi kitô về tình yêu, bắt đầu từ các bài thánh thi của thánh Phaolô (Rm 8,31-38; 1 Cr 13,1-13) hay của thánh Gioan (1 Ga 4,16-21), vì thế các bài hát của sách Diễm Ca còn hơi xa lạ, và cảm tưởng đầu tiên là sự đảo lộn khiến chúng ta cho rằng chúng không thích hợp với một cuốn sách do Thiên  Chúa viết.

Chúng ta sẽ tìm trả lời cho các vấn nạn trên đây mà không yêu sách giải quyết được mọi nút thắt và nghi ngờ cũng như đánh tan mọi lưỡng lự.

Trước hết là tựa đề và chỗ đứng của sách Diễm Ca trong danh sách các tác phẩm kinh thánh. Trong văn bản Thánh Kinh tiếng Siriac sách Diễm Ca được gọi là “Khôn ngoan của sự khôn ngoan của Salomon”, là tựa đề xem ra cố ý nêu bật đề tài của sách như là hoa các hoa của sự khôn ngoan và của kinh nghiệm cuộc sống.

Trong tiếng Do thái tên gọi của sách là “Thánh ca của các thánh ca”, hình thái tuyệt đối này được đọc lại là “Thánh ca tuyệt diệu”, “Bài thánh ca đẹp nhất”,hay theo tinh thần truyền thống do thái và kitô: “Bài ca thánh thiêng nhất”.

Từ “Thánh ca” có lẽ là từ kỹ thuật ám chỉ một sáng tác thơ văn được hát bằng tiếng hay theo tiếng của các nhạc cụ, phát xuất từ các hình thức động từ ám chỉ hành động hát một bài ca đời (Ds 21,17; 1 Sm 18,6; 2 Sm 19,36; 1 V 10,12) hay một bài thánh ca chúc tụng Thiên Chúa (Tl 5,1; Tv 87,7; 13,6; 21,14 cùng với động từ ám chỉ việc gẩy hạc cầm). Hồi thế kỷ thứ II Rabbi Aqiba viết: “Mọi sách đều thánh, nhưng “Thánh ca của các Thánh ca” là cực thánh”. Và giáo phụ Origene sau này còn thêm rằng “Phúc thay ai bước vào trong Nơi Thánh; còn phúc hơn nữa người vào trong Nơi Thánh của các Nơi Thánh; nhưng còn phúc hơn nữa người hiểu và hát các Thánh Ca của Thánh Kinh; và lại còn phúc hơn nữa người hát Thánh Ca của các Thánh Ca”.

Chỗ mà sách Diễm Ca có trong Thánh Kinh thay đổi: trong văn bản tiếng Do thái tân tiến nó được kể như là cuốn đầu tiên trong năm cuốn sách Hội đường do thái gọi là “Các cuộn sách”, được dành để đọc trong hội đường nhân dịp các lễ lớn nhất. Sách Diễm Ca được đọc vào lễ Vượt Qua. Xem ra đây không phải là việc đặt định ban đầu, nhưng mãi sau này, có lẽ vào thời sau sách Talmud, tức trong các thế kỷ thứ IV-V sau công nguyên, vì nó đã không được biết tới bởi văn bản hy lạp, thánh Girolamo và văn bản Talmud, và xem ra gợi ý rằng việc đọc nó trong hội đường do thái với cuốn sách này vào lễ Vượt Qua đã bắt đầu một loạt các lễ trọng. Liên quan tới lý do việc đọc sách Diễm Ca trong ngày lễ Vượt Qua hay trong tuần bát nhật lễ Vượt Qua nhiều học giả cho rằng tín hữu do thái trông thấy nơi văn bản chương 1 câu 9 một quy chiếu kín đáo biến cố dân Do thái ra khỏi Ai Cập, nhưng có nhiều lý do khác hay hơn. Theo một rabbi nổi tiếng trong sách Diễm Ca theo ám tỷ talmud, tín hữu ca tụng tình yêu giữa dân Israel là thiếu nữ và Thiên Chúa là phu quân. Tình yêu thần bí này đã nhiều lần là trung tâm các sáng tác của các ngôn sứ, được nhớ lại trong đêm Vượt Qua, trong đó từ hàng ngàn năm nay dân Do thái đợi chờ kết thúc các cuộc hành hương, đợi chờ các cuộc bách hại kết thúc, đợi chờ khởi đầu của kỷ nguyên hạnh phúc là biến cố Đức Messia Đấng Cứu Thế đến.

Trong bản văn hy lạp và la tinh sách Diễm Ca được đặt giữa các sách khôn ngoan được gán cho vua Salomon, bình thường sau sách Giảng Viên và trước sách Khôn Ngoan, hiển nhiên bởi vì nó được coi như một tác phẩm của vua Salomon hay phát xuất từ sự khôn ngoan và kinh nghiệm cuộc sống của nhà vua, và vì thế có dấu vết khôn ngoan: một sự khôn ngoan của tình yêu, sau các sự khôn ngoan hay kinh nghiệm khác được miêu tả trong sách Châm Ngôn, sách Giảng Viên và sách Khôn Ngoan.

Thứ hai là tính cách hợp quy của sách Diễm Ca, hay sự hiện diện của sách trong danh sách các tác phẩm kinh thánh. Ngay trong công nghị các rabbi do thái triệu tập tại Jamnia năm 90 sau công nguyên, sách Diễm Ca đã được duyệt xét nghiêm ngặt, trước khi được định nghĩa ở hải ngoại. Vấn đề hợp quy của nó cũng như linh hứng đã chiếm một chỗ quan trọng cùng với các sách Châm Ngôn, Giảng Viên, Ester và Edekiel. Trào lưu Pharisêu theo rabbi Shammai thì dè dặt đối với các tác phẩm này hay đối với vài văn bản của chúng đặc biệt là chuơng 7 các câu 11-13 sách Diễm Ca, sách Châm Ngôn chương 7 các câu 7 tới 29, sách Giảng viên chương 11 câu 9 và sách Edekiel chương 16. Trong khi đó trào lưu theo rabbi Hillel, do rabbi Aqiba (qua đời năm 135) dẫn đầu,  lại mạnh mẽ bênh vực sự linh hứng và quyền của các tác phẩm này trong danh sách các tác phẩm hợp quy của Thánh Kinh, nhất là sách Diễm Ca. Rabbi Aqiba nhắc cho trường phái Shammai biết truyền thống cha ông và nói: “Đã không có ai trong dân Israel phản đối rằng sách Diễm Ca làm bẩn tay, bởi vì toàn thế giới không giá trị bằng ngày trong đó sách Diễm Ca đã được ban cho Israel. Thật ra mọi sách đều là thánh hết, nhưng sách Diễm Ca là thánh nhất trong các sách thánh”.

Cũng cần nhắc lại rằng trong các tài liệu của công nghị triệu tập tại Jamnia năm 90 sau công nguyên trường phái Hillel đã không  bao giờ nhắc tới một kiểu đọc hiểu sách Diễm Ca theo truyền thống ngụ ý bóng bẩy, trái nghịch với kiểu đọc hiểu duy tự nhiên của trường phải Shammai, nhưng chỉ quy chiếu một truyền thống cổ xưa của sự thánh thiện và được linh hứng của sách. Điều này đặt vấn đề tranh luận liên quan tới một truyền thống cổ xưa và thường hằng đọc hiểu sách Diễm Ca theo hướng ngụ ý bóng bẩy allegorico giữa lòng Do thái giáo. Chính kiểu đọc hiểu này đã tạo thuận tiện, nếu không nói là đã chủ trương việc chấp nhận sách Diễm Ca vào danh sách các tác phẩm hợp quy của Thánh Kinh, tức các tác phẩm sách thánh được Thiên Chúa linh hứng. Chắc hẳn đây đã là một tiến trình lâu dài và từ từ như tiến trình của một tác phẩm có giá trị trở thành cổ điển.

Truyền thống kitô đã mau chóng thừa hưởng sách Diễm Ca từ Hội đường do thái và tiếp nhận nó vào danh sách các tác phẩm thánh kinh mà không nghi ngờ gì, mặc dù ý thức được các vấn đề liên quan tới nguồn gốc và việc giải thích sách. Đã chỉ có một tiếng nói chống đối của Teodoro thành Mopsuestia. Giáo phụ đã chỉ giải thích sách Diễm Ca trong nghĩa sát chữ như tác giả đã muốn, nghiã là chúng là các bài ca tình yêu sáng tác nhân dịp đám cưới của vua Salomono với con gái Pharao Ai Cập. Giáo phụ cố ý giảm thiểu sự kiện Thiên Chúa linh hứng cho soạn giả của sách. Từ các tài liệu của Công đồng Costantinopoli II xem ra Công Đồng đã lên án lập trường chú giải sách Diễm Ca của giáo phụ. Tuy nhiên, người ta nghi ngờ không biết hồi đó có thật là một kết án đích thật rõ ràng của Công đồng hay không.

Cả truyền thống tin lành cũng chấp nhận tính cách hợp quy của sách Diễm Ca, mặc dù nhiều học giả không công giáo cho rằng sách Diễm Ca chỉ là một tác phẩm đời, không được Thiên Chúa linh hứng.

DC 01

Linh Tiến Khải

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
THÁNH CẢ GIUSE ( Đại Lễ Mừng Kính ngày 19/3 hàng năm ) *Hồng Ân Thiên Chúa bao la, Thiên đàng trần thế ngợi ca danh Ngài. Hàng năm Giáo Hội giành tháng 3 dâng kính Thánh Giuse và 2 ngày Lễ đặc biệt tôn vinh Ngài : - 19/3 Quan Thày Hội Thánh và các gia trưởng. - 1/5 Quan Thày công nhân hay thường gọi là Lễ Thanh Giuse Thợ ( cũng là ngày Quốc Tế Lao Động ) Cùng dâng kinh nguyện Thứ tư trong tuần.
Kính thưa quý vị và anh chị em, Đức Hồng Y Gerhard Müller, nguyên tổng trưởng Bộ Giáo Lý Đức Tin nói với tờ National Catholic Register rằng việc khởi tố Đức Hồng Y Pell và giam giữ ngài là “một sự chà đạp công lý nghiêm trọng”, xuất phát từ lòng thù hận đức tin, dựa trên những cáo buộc “vô bằng, vô cớ” và “hoàn toàn không thể nào tin được”.
Lm. Giuse Mai Đức Vinh - “Đạo nào cũng giống nhau” là một câu nói rất quen nghe nơi người châu Á, cách riêng giữa người Việt Nam và cách riêng nữa nơi những người ngoài Công giáo. Người ta nói với nhau khi câu chuyện chạm đến vấn đề tôn giáo, mà đặc biệt: khi một người được mời vào đạo Công giáo; hay khi người ta có con cháu, bạn hữu đi học giáo lý để gia nhập Giáo Hội. Nói như thế bởi vì trên 90% những người trưởng thành học đạo với tôi trong 15 năm qua đều đã nghe bà cô, bà bác hay anh chị em bạn rỉ tai: “Đạo nào cũng giống nhau, đạo nào cũng dạy làm lành lánh dữ.
Như thông lệ trước Mùa Chay hàng năm, sáng thứ Ba 26 tháng Hai, Đức Hồng y Peter Turkson, Tổng trưởng Bộ Dịch vụ Phát triển Nhân bản Toàn diện, và các phụ tá của ngài đã tổ chức một cuộc họp báo tại Phòng Báo chí Tòa Thánh để công bố Sứ điệp Mùa Chay 2019 của Đức Thánh Cha Phanxicô. Chủ đề của Sứ điệp năm nay lấy từ thư của thánh Phaolô gởi giáo đoàn Rôma: “Muôn loài thụ tạo những ngong ngóng đợi chờ ngày Thiên Chúa mặc khải vinh quang của con cái Người” (Rm 8,19). Dưới đây là bản dịch Việt ngữ toàn văn Sứ điệp này.
Mùa chay là mùa ân sủng. Niềm hân hoan mừng Chúa Sống Lại trong ngày Lễ Phục Sinh sẽ phụ thuộc vào việc chúng ta sống Mùa Chay thánh này như thế nào. Lòng quảng đại của Thiên Chúa là vô bờ bến, nhưng chúng ta lại thường xuyên thiếu sót trong việc dành trọn con tim của mình cho Chúa, để Ngài có thể lấp đầy trái tim ấy bằng tình yêu của Ngài.
Cuộc gặp gỡ của các giám mục toàn thế giới do Đức Thánh Cha triệu tập để bàn về vấn đề lạm dụng và bảo vệ trẻ em đã khai mạc hôm thứ Năm. Tuy nhiên, kết quả của hội nghị có thể không nhiều như người ta mong đợi, nhất là khi sự kiện này đang gần kết thúc. Chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn với cha Hans Zollner. Cha là giám đốc trung tâm bảo vẻ trẻ em tại Đại Học Gregoriana (Roma) và là người đồng tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh này.
Tháng Ba được dành để kính Thánh Giuse. Có lý do gì gắn liền tháng Ba với Thánh Giuse? Trong một năm, lòng đạo đức bình dân thường dành ra vài tháng để kính nhớ một nhân vật nào đó, cụ thể là: tháng Năm kính Đức Mẹ, tháng Sáu kính Thánh Tâm Chúa, tháng Mười kính Đức Mẹ Mân Côi, tháng Mười Một nhớ các linh hồn đã qua đời. Nói chung, nguồn gốc của các tháng dâng kính như vậy không có gì khó hiểu.
Những Bài Giáo Huấn Của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II Về Đời Thánh Hiến - 1. Đời sống thánh hiến, tiêu biểu cho sự phát triển của Giáo Hội trải qua các thời đại, đã và đang chứng kiến nhiều hình thức khác nhau. Cần phải ý thức về sự đa dạng này trong khi đọc chương mà hiến chế Lumen Gentium dành cho việc tuyên giữ các lời khuyên Phúc Âm. Chương này mang tựa đề là “Các Tu sĩ”, nhưng tầm mức suy tư đạo lý và ý định mục vụ cũng bao gồm thực tại rộng lớn hơn và khác biệt của đời sống thánh hiến, được phác họa trong thời gian gần đây.
Chúng ta đã tìm hiểu nguồn gốc loài người, rồi đến những sinh hoạt của con người, từ nhận thức và ước muốn cho đến những sinh hoạt của con người trong xã hội và trong lịch sử. Chúng ta đã bàn đến phẩm giá cao quý của con người, được đề cập dưới những đề tài khác nhau tùy theo bộ môn nghiên cứu: “nhân quyền” theo các môn pháp luật, “nhân cách” theo tâm lý học, “nhân vị” theo triết học.
Năm 1931, một nữ tu người Ba Lan, Faustina Kowalska, đã được đón nhận một cuộc hiện ra của Chúa Giêsu. Người yêu cầu bà vẽ một hình ảnh theo mẫu mà bạn đã thấy, với dòng chữ, “Lạy Chúa Giêsu, con tín thác nơi Người.” Faustina đã ngoan ngoãn thực hiện yêu cầu này và kết quả là hình ảnh Lòng Chúa Thương Xót ngày hôm nay. Đó là một trong những bức ảnh được tôn kính nhất trên thế giới.
Bảo Trợ