Việt Nam: Đảng viên đã qua đời vẫn có thể bị kỷ luật?

14 Tháng Tư 201812:49 SA(Xem: 206)
  • Tác giả :

Việt Nam: Đảng viên đã qua đời vẫn có thể bị kỷ luật?

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đang nhấn mạnh chỉnh đốn Đảng Cộng sản
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đang nhấn mạnh chỉnh đốn Đảng Cộng sản

Ngay sau khi tướng công an Phan Văn Vĩnh bị bắt và khởi tố trong tuần đầu tháng Tư, truyền thông đăng tải rộng rãi về một văn bản hướng dẫn "xử lý, kỷ luật đảng viên vi phạm", vốn đã được ký từ trước đó vài tuần.

"Tuy văn bản mang tính nội bộ trong Đảng nhưng Đảng này là đảng cầm quyền nên những quy định của họ đều tác động rất nhiều đến đời sống của một quốc gia," luật sư Đặng Đình Mạnh từ TP Hồ Chí Minh nói trong cuộc thảo luận Bàn tròn thứ Năm hàng tuần của BBC hôm 12/4/2018.

 

Được Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Quốc Vượng ký và có hiệu lực từ hôm 22/3, Văn bản 04-HD/UBKTTW cụ thể hóa việc thi hành Quyết định 102 của Bộ Chính trị ngày 15/11/2017.

Ưu tiên 'công tác xây dựng Đảng'?

Theo các tài liệu trên thì Đảng Cộng sản nay dường như đặc biệt chú trọng tới nhu cầu đạt được "nhiệm vụ chính trị" và "công tác xây dựng Đảng" so với các vấn đề khác.

Quy định 102 coi đây là một trong các yếu tố phải cân nhắc khi xem xét, xử lý kỷ luật đảng viên.

Trong lúc nói rằng các tổ chức Đảng "không được giữ lại để xử lý nội bộ" đối với đảng viên có sai phạm, nhưng Văn bản 04 nói phải dựa trên "hoàn cảnh lịch sử cụ thể, khách quan, toàn diện nhằm đạt mục tiêu, yêu cầu của nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng".

Tướng Phan Văn Vĩnh
Tướng Phan Văn Vĩnh bị bắt và khởi tố hôm 6/4/2018 liên quan tới một vụ án cờ bạc quy mô lớn

Đảng cũng tỏ rõ quyết tâm xử lý nghiêm minh, công bằng giữa đảng viên với người ngoài Đảng, bằng việc "không được can thiệp để đảng viên chỉ bị xử lý kỷ luật về Đảng, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc xử lý về chính quyền, đoàn thể", theo nội dung Văn bản 04, và phải dựa trên chứng cứ - "chứng cứ đến đâu, kết luận đến đấy, không suy diễn".

Tuy nhiên, Đảng dường như muốn vươn tầm kiểm soát sang hệ thống tư pháp nhiều hơn, với việc đòi tòa án phải "sao gửi bản án" cho các cơ quan Đảng nếu đảng viên bị án "từ cải tạo không giam giữ trở lên".

Đây là yêu cầu hoàn toàn không có trong Bộ luật Tố tụng Hình sự.

 

Những người bị mức án này đồng thời sẽ bị mức kỷ luật khai trừ khỏi Đảng, Quy định 102 nói, đồng nghĩa với việc Đảng sẽ không bao giờ có đảng viên mang tiền án.

Tuy nhiên, quy định về khai trừ Đảng với những người bị kết án chỉ là nội dung mang tính hình thức, theo một số nhà phân tích.

Trên thực tế, "Ở Việt Nam hiện nay, theo qui định của Đảng Cộng sản Việt Nam thì không bao giờ tòa, hay viện kiểm sát, công an Việt Nam được khởi tố, truy tố một đảng viên cả. Nếu một đảng viên bị khởi tố, truy tố, đưa ra xét xử thì đảng viên đó hoặc là phải bị đình chỉ tư cách đảng viên, hoặc phải bị khai trừ đảng, thì lúc đó mới xử," luật sư Trần Quốc Thuận nói với BBC trong một cuộc thảo luận diễn ra hồi tháng 1.

Cách diễn giải của Văn bản 04 trong việc cân nhắc kỷ luật đảng viên khiến người ta đặt câu hỏi liệu sẽ xử lý thế nào đối với những đảng viên vi phạm hình sự vì "nhiệm vụ chính trị" hoặc vì mục đích "xây dựng Đảng".

Nói cách khác, liệu đảng viên có thể có quyền vi phạm hình sự nhằm đạt "nhiệm vụ chính trị" hoặc để phục vụ "công tác xây dựng Đảng" mà không sợ bị xử lý hay không? Và nếu những đảng viên đó không bị Đảng xem xét kỷ luật, thì liệu các cơ quan tư pháp có thể truy tố, đưa họ ra xét xử hay không?

thăng
Ông Đinh La Thăng bị tuyên 13 năm tù trong phiên xử kết thúc hôm 22/1/2018

Người chết có hết tội?

Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là các đối tượng đảng viên nào sẽ bị xem xét xử lý kỷ luật, và họ bị kỷ luật tới đâu nếu có sai phạm.

Quy định 102 nêu rõ việc xem xét kỷ luật áp dụng cả với các đảng viên "đã chuyển công tác, nghỉ việc hoặc nghỉ hưu".

Ông Vũ Huy Hoàng năm 2015
Ông Vũ Huy Hoàng là Bộ trưởng Bộ Công Thương nhiệm kỳ 2011-2016, và bị cách chức đảng vào tháng 11/2016

Trên thực tế, việc kỷ luật Đảng với các đảng viên đã nghỉ hưu từng được áp dụng từ trước khi Bộ Chính trị ban hành Quyết định 102.

Một số trường hợp đáng chú ý là cựu Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng bị cách chức bí thư cán sự đảng hồi 11/2016, hay cựu Bộ trưởng Tài nguyên - Môi trường Nguyễn Minh Quang bị cảnh cáo và cựu Bí thư Hà Tĩnh Võ Kim Cự bị cách chức, cùng trong tháng 4/2017.

 

Tuy nhiên, trong Quy định 102 nay quy định việc xem xét cả với cả người chết, điều có vẻ chưa từng có tiền lệ.

Hồi 2/2014, Thứ trưởng Công an Phạm Quý Ngọ qua đời trong lúc Bộ Chính trị đang cân nhắc việc xử lý những tố cáo đối với ông trong vụ "Làm lộ bí mật nhà nước".

Tang lễ tướng Ngọ sau đó được tổ chức theo nghi lễ cao cấp. Truyền thông nhà nước sau đó không nhắc gì tới vụ án "Làm lộ bí mật nhà nước".

Nay, Quy định 102 xác định, với các trường hợp "vi phạm kỷ luật đặc biệt nghiêm trọng" thì việc "kiểm tra, kết luận và xử lý kỷ luật" áp dụng cả với "đảng viên vi phạm đã qua đời".

Văn bản 04 giải thích rõ hơn rằng nếu đảng viên đã chết mới phát hiện có vi phạm thì "không tiến hành kiểm tra", còn nếu đang kiểm tra, xử lý mà chết thì "chỉ kết luận, không thi hành kỷ luật".

Tuy nhiên, "đảng viên vi phạm đặc biệt nghiêm trọng qua đời thì vẫn kiểm tra, kết luận và xử lý kỷ luật", Văn bản 04 ghi.

Quy định như vậy liệu có khả thi không, và liệu có vi phạm pháp luật hay không?

"Theo luật bất thành văn chung của tất cả các nước, hầu như không có quy định nào cho phép xử lý‎ với người đã chết rồi," luật sư Đặng Đình Mạnh nhận xét.

Nếu dựa theo nguyên tắc tố tụng hình sự chung thì việc xem xét đối với người đã chết là không phù hợp, nhà nghiên cứu, Tiến sỹ Khuất Thu Hồng nói trong cùng cuộc thảo luận hôm 12/4.

"Về nguyên tắc, khi điều tra ai khởi tố ai thì người đó phải có quyền biện minh. Nhưng với người đã qua đời thì điều đó không thể thực hiện được. Cho nên việc kết luận người ta có vi phạm hay không sẽ mang tính chất một chiều."

Tuy nhiên, do đây là văn bản của Đảng, cho nên "về mặt pháp luật điều đó không phù hợp nhưng nếu người ta quyết tâm thì điều đó có thể xảy ra", bà nói thêm.

Getty Images
Ông Trần Quốc Vượng (trái) là người ký cả Quy định 102 lẫn Văn bản 04 hướng dẫn thi hành "xử lý kỷ luật đảng viên có vi phạm"

Luật sư Trần Quốc Thuận từ TP Hồ Chí Minh chỉ ra rằng "luật hình sự quy định rằng nếu người chết thì sẽ đình chỉ vụ án", nhưng cũng đồng ý rằng "đây là luật của Đảng, nếu anh đồng ‎ý thì ở trong Đảng, nếu không đồng ý ‎thì ra hay thế nào đó, tùy."

"Rõ ràng Đảng có những luật riêng của Đảng," ông nói trong cuộc thảo luận 12/4, tuy đó là "những quy định hơi không bình thường".

 

Quy định 102 nêu ra bốn hình thức kỷ luật đối với các đảng viên có vi phạm, từ mức nhẹ nhất khiển trách, cho tới các mức nặng hơn là cảnh cáo, cách chức, và khai trừ đảng.

Nếu như mức khiển trách có thời hiệu xử lý kỷ luật là 5 năm, còn các mức cảnh cáo, cách chức là 10 năm, thì hình thức khai trừ Đảng "không áp dụng thời hiệu xử lý".

Như vậy, có thể hiểu rằng các trường hợp "vi phạm đặc biệt nghiêm trọng" sẽ không có giới hạn thời gian cho việc xem xét kỷ luật, và do vậy những đảng viên đã qua đời, nếu bị coi là hành vi vi phạm thuộc mức độ này sẽ bị xem xét xử lý bất kể họ đã chết được bao lâu.

'Phải chịu trách nhiệm về hành động của con cái'

Quy định 102 nói rằng đảng viên sẽ bị khiển trách nếu "thiếu trách nhiệm trong quản lý, giáo dục, dẫn đến có vợ (chồng), con hoặc cấp dưới trực tiếp phạm tội".

Diễn giải cho nội dung trên, Văn bản 04 giải thích rằng đảng viên phải chịu trách nhiệm liên đới khi con, gồm cả con đẻ, con nuôi hợp pháp, con dâu và con rể, nếu "cùng sống, cùng sinh hoạt trong gia đình và trực tiếp phụ thuộc và việc nuôi dưỡng, quản lý của đảng viên đó".

Đánh giá rằng đây là một trong những nội dung cho thấy quyết tâm của lãnh đạo Đảng Cộng sản trong việc chống tham nhũng, nhưng Tiến sỹ Khuất Thu Hồng đặt câu hỏi về việc "vượt quá khuôn khổ pháp luật hiện hành" của văn bản này.

"Người nào làm thì phải chịu trách nhiệm chứ không thể là con cái làm thì bố mẹ phải chịu trách nhiệm," Tiến sỹ Khuất Thu Hồng nói. "Tôi nghĩ là dù là đảng lãnh đạo thì cũng không thể vượt qua khuôn khổ của pháp luật."

Luật sư Trần Quốc Thuận từ TP Hồ Chí Minh cũng có đồng quan điểm rằng quy định này của Đảng không phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

"Bộ luật Hình sự quy định trong tố giác tội phạm và che giấu tội phạm thì cha, mẹ, ông, bà, con, cháu trong gia đình không bị khởi tố điều tra," ông nói. "Nhưng trong văn bản này lại ghi là [nếu họ là đảng viên thì họ] phải chịu trách nhiệm liên quan."
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Hàng loạt người tại Việt Nam đã rao bán điện thoại Huawei của Trung Quốc chỉ sau vài giờ có thông tin Google và 3 nhà cung cấp chip nổi tiếng gồm Intel, Qualcomm, Broadcom thông báo ngưng hợp tác với hãng này. Báo Tuổi Trẻ cho hay như vậy, và cho biết thêm: “Ngoài rao bán, khá nhiều người còn tới tận các cửa hàng để hỏi thông tin dừng hợp tác với Huawei có ảnh hưởng đến điện thoại hiện tại đang sử dụng không, có sử dụng được Gmail, Google…”
Nhân mùa Phật Đản 2019, Phật Lịch 2563, đại diện của Tăng đoàn Giáo hội Phật giáo Thống Nhất đã phát đi thông điệp, gồm 5 điểm chính đến nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam. Đại lễ đã diễn ra tại chùa Phước Bửu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu vào đêm 18-5-2019, nhằm 14 tháng Tư âm lịch với sự chứng kiến của đông đảo tín hữu đến tham dự.
Các doanh nghiệp của Trung Quốc nằm trong số những nhà đầu tư muốn đấu thầu dự án cao tốc Bắc-Nam của Việt Nam giữa bối cảnh có những quan ngại từ công chúng và cảnh báo của các chuyên gia về chất lượng kém cũng như tham vọng bá quyền của Trung Quốc trong các dự án của họ.
Trước thông tin tôm hùm đất Trung Quốc ồ ạt tràn sang Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát loài tôm bị cấm tiêu thụ này. Truyền thông trong nước hôm 19/5 đồng loạt đăng tải công văn hỏa tốc của Bộ NN-PTNT, trong đó cho biết trong thời gian gần đây có tình trạng tôm càng đỏ, cherax quadricarinatus (còn gọi là tôm hùm đất) được đưa vào Việt Nam để tiêu thụ làm thực phẩm tại một số địa phương.
Tại Hội nghị Trung ương 7 năm 2003, ông Trương Tấn Sang bị kỷ luật "bằng hình thức khiển trách" Các phát ngôn về "hiền tài" của cựu Chủ tịch Trương Tấn Sang nay là "vô giá trị", theo một số ý kiến. Một nhà quan sát ở TP.Hồ Chí Minh nói với BBC rằng các phát ngôn của cựu Chủ tịch Trương Tấn Sang gần đây là kiểu "té nước theo mưa", vì "bầy sâu thời ông tại vị đã sinh sôi không kiểm soát nổi".
Hàng ngàn người dân hôm 19 Tháng Năm được ghi nhận đổ về phía đường dẫn hai bên cầu để tận mắt chứng kiến thời điểm khánh thành chiếc cầu bắc ngang đôi bờ sông Hậu sau 100 năm hoạt động của phà Vàm Cống. Một số báo nhà nước cho biết cầu Vàm Cống “được người dân mong chờ hơn bao giờ hết vì có vị trí quan trọng khi nối địa phương ‘khuất nẻo’ Đồng Tháp với vùng đất Tây Đô (Cần Thơ).” Theo báo Tuổi Trẻ, đây là cầu dây văng có khẩu độ nhịp chính thông thuyền lớn thứ hai tại Việt Nam với chiều dài 450 mét (sau cầu Cần Thơ 550m).
4 người dân bị xử phạt vì "xúc phạm lãnh đạo đảng, nhà nước" trên Facebook RFA Hôm 18/5/2019, 4 người dân ở huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa bị công an huyện xử phạt vi hạm hành chính tổng số tiền 30 triệu đồng vì bị cho là có hành vi "bình luận, nói xấu, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, làm ảnh hưởng uy tín đến các lãnh đạo đảng, Nhà nước và lực lượng CAND trên mạng xã hội Facebook". Bốn người bị xử phạt gồm: anh Lê Quang Cường (40 tuổi), ở xã Hải Yến; chị Nguyễn Thị Loan (28 tuổi), ở xã Trúc Lâm; anh Lê Khắc Linh (37 tuổi), ở xã Phú Lâm và anh Đặng Nguyên Tùng (25 tuổi), ở xã Nguyên Bình.
Chủ tịch Trọng và một Việt Nam đầy ắp câu hỏi - Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nêu ra một loạt câu hỏi để tìm đường hướng cho Việt Nam những năm tới.--Vậy chúng ta định hướng, hình dung ra nước ta vào năm 2030 sẽ là thế nào? -Đến năm 2045 nước ta sẽ hình dung như thế nào? -Thời kỳ quá độ là thế nào? -Đổi mới Chính trị và đổi mới kinh tế là thế nào? -Đổi mới Chính trị có phải là Đổi mới chế độ chính trị không?
Theo báo cáo của Mỹ, các nguồn tiền bẩn ở Việt Nam bao gồm tham nhũng công, lừa đảo, chơi game, mại dâm, hàng giả, buôn người, ma túy, buôn động vật hoang dã và hàng liên quan. Trong tháng 11/2018, Việt Nam khởi tố 90 bị can bị cáo buộc các tội hình sự liên quan đến cá cược phi pháp trên mạng và kết án hầu hết những người này, trong đó có 4 người với tội danh rửa tiền.
Lo lắng lớn nhất của người dân Việt Nam là an toàn thực phẩm, ô nhiễm và tham nhũng, theo một khảo sát mới nhất. Khảo sát này cũng cho thấy chính phủ chưa hành động đủ về những vấn đề này. An toàn thực phẩm đứng đầu danh sách 13 mối quan ngại với 86% những người được vấn ý đề cập đến trong một nghiên cứu ý kiến công chúng do công ty nghiên cứ thị trường Indochina Research Vietnam Ltd thực hiện hồi cuối tháng Tư. Cùng nằm trong năm mối quan ngại hàng đầu là giáo dục và y tế. Những người thực hiện thăm dò gọi đây là điều ngạc nhiên và thú vị khi mà những kết quả này cũng giống hệt những quan ngại lớn nhất của người Việt trong cuộc thăm dò hai năm trước.
Bảo Trợ