Việt Nam Lựa Chọn Ấn Độ-thái Bình Dương Là Lựa Chọn Dân Chủ

19 Tháng Ba 201810:00 CH(Xem: 675)
  • Tác giả :

Việt Nam lựa chọn Ấn Độ-Thái Bình Dương là lựa chọn dân chủ

Kính Hòa RFA
Tàu sân bay Mỹ USS Carl Vinson trong Vịnh Đà Nẵng, 5/3/2018.
Tàu sân bay Mỹ USS Carl Vinson trong Vịnh Đà Nẵng, 5/3/2018.
blank AFP-Indo-Pacific_vs_belt_road.mp3

Hai khối chiến lược

Từ Indo-Pacific, tức là Ấn Độ-Thái Bình Dương, được Tổng thống Mỹ Donald Trump nói đến vào trung tuần tháng 11 năm 2017 tại Đà Nẵng, Việt Nam, khi ông tham dự hội nghị thượng đỉnh các quốc gia châu Á Thái Bình Dương (APEC) tại đây.

Từ này được người Nhật đề cập đến lần đầu tiên vào năm 2007, nay được Tổng thống Hoa Kỳ dùng lại để chỉ một không gian chiến lược mới có trọng tâm là bốn quốc gia Nhật Bản, Úc, Ấn Độ, và Mỹ.

Hầu như cùng lúc với thượng đỉnh APEC, bốn quốc gia này gặp nhau tại Manila, Philippines để bàn chuyện hợp tác an ninh và phát triển.

Điều đặc biệt là trong không gian Ấn Độ-Thái Bình Dương này người ta không đề cập đến Trung Quốc, quốc gia lớn nhất ở châu Á.

Ngược lại vào năm 2013, Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc tuyên bố nước ông đề xuất sáng kiến Vành đai Con đường, theo đó Trung Quốc nổ lực hợp tác với các quốc gia qua hai trục, trục đường bộ từ Bắc Kinh tới châu Âu, và trục đường biển từ Trung Quốc xuống biển Đông và sang Ấn Độ Dương, vươn tới châu Phi.

Đó (Indo-Pacific) là một mô thức phát triển mới, đồng minh mới, liên minh mới, dựa trên luật pháp quốc tế, tạo dựng những khuôn khổ để vừa an ninh vừa phát triển.
-Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng.

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan cho chúng tôi nhận xét về hai ý tưởng chiến lược vừa nêu. Đầu tiên ông nhận xét về khối Ấn Độ-Thái Bình Dương mà Tổng thống Mỹ nêu ra ở Đà Nẵng cuối năm 2017:

“Đó là một mô thức phát triển mới, đồng minh mới, liên minh mới, dựa trên luật pháp quốc tế, tạo dựng những khuôn khổ để vừa an ninh vừa phát triển. Mô thức khác, Vành đai Con đường thì có người như Bộ trưởng Ngoại giao Đức trong hội nghị an ninh Munich đã nói thẳng là cái Vành đai Con đường này là thách thức các thể chế dân chủ, cái cách làm rất ảnh hưởng đến những nước mở rộng đầu tư ở đây.”

Tại cuộc hội thảo về an ninh tổ chức tại thành phố Munich, có cả sự hiện diện của Trung Quốc, ông Sigmar Gabriel, Ngoại trưởng Đức, nói rằng Trung Quốc lợi dụng kế hoạch Vành đai Con đường để gây những ảnh hưởng chính trị và quân sự lên khu vực châu Á, Ấn Độ Dương, và Trung Quốc đang khuếch trương những điều trái ngược với tinh thần dân chủ của phương Tây.

Đáp trả lại sự lo ngại này, trước hội thảo an ninh Munich, bà Phó Oánh, Đại sứ Bắc Kinh tại Anh viết trên một tờ báo ở Đức rằng Trung Quốc không có ý định xuất khẩu những ý thức hệ cũng như mô hình phát triển của mình.

Lựa chọn của Việt Nam

Trong cả hai không gian chiến lược, Ấn Độ-Thái Bình Dương của phương Tây, và Vành đai Con đường của Trung Quốc, Việt Nam đều chiếm một vị trí quan trọng. Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng nói tiếp:

Bài học liên minh trong giai đoạn hiện nay rất quan trọng. Chiến lược Indo-Pacific và sáng kiến Vành đai Con đường đã bắt đầu va chạm nhau vào cuối năm ngoái, khi ông Trump đến Đà Nẵng đã nói rằng tôi đến đây là đến trung tâm của Indo-Pacific, như vậy là Mỹ đã coi Việt Nam là trung tâm của Indo-Pacific. Ngược lại, Trung Quốc, trong những thông cáo chung Việt Trung đều nói đến Việt Nam là đầu cầu của sáng kiến Vành đai Con đường. Vấn đề bây giờ là Việt Nam lựa chọn như thế nào.

Việc chọn lựa của Việt Nam giữa phương Tây và Trung Quốc là đề tài làm tốn rất nhiều bút mực của giới quan sát chính trị và ngoại giao, trong cũng như ngoài nước.

Vào cuối năm 2014, Tiến sĩ Vũ Hồng Lâm, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược châu Á Thái Bình Dương ở Hawaii có nói với chúng tôi rằng cho đến thời điểm đó, Việt Nam vẫn nghiêng về Trung Quốc hơn do những quan hệ gần gũi về ý thức hệ cộng sản. Nhưng sau chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng vào tháng 7/2015, ông Lâm nói với chúng tôi rằng chuyến đi này dự báo một sự thay đổi lớn lao trong quan hệ Mỹ Việt Nam.

Tháng 3/2018, tàu sân bay tối tân của Hoa Kỳ Carl Vinson cặp cảng Đà Nẵng. Đây là lần đầu tiên một tàu sân bay Mỹ bỏ neo trong hải phận Việt Nam kể từ khi chiến tranh Việt Nam kết thúc vào năm 1975, và lần đầu tiên trong lịch sử một tàu sân bay Mỹ thực hiện một chuyến viếng thăm chính thức Việt Nam.

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng gọi đây là một bước ngoặc địa chính trị rất lớn.

Bình luận về sự lựa chọn giữa Ấn Độ Thái Bình Dương và Vành đai Con đường, ông nói với chúng tôi:

Tuyên bố chung khi ông Trần Đại Quang đi Trung Quốc thì cũng đặt vấn đề Vành đai Con đường vừa phải thôi, nói rõ là cái này phải kết hợp với hoàn cảnh khách quan lịch sử của Việt Nam, chứ không phải Việt Nam tham gia một cách vô điều kiện. Tôi nghĩ lãnh đạo Việt Nam cũng thấu hiểu vấn đề này, chỉ có điều là họ hành động trong một sự ràng buộc. Ngược lại là vấn đề Indo-Pacific, Việt Nam nhận thức được sự khác nhau giữa hai khung cảnh ấy.”

Sự đối đầu giữa phương Tây và Trung Quốc hiện nay không chỉ có hai ý tưởng Ấn Độ-Thái Bình Dương và Vành đai Con đường, mà còn nhiều tổ chức khác. Đối lại với khối mậu dịch tự do xuyên Thái Bình Dương mà 11 quốc gia (gọi tắt là CP TPP) trong đó có Việt Nam vừa ký kết, là khối Hiệp định đối tác toàn diện khu vực do Trung Quốc chủ xướng (RCEP), đối với định chế ngân hàng phương Tây là Ngân hàng phát triển châu Á thì Trung Quốc có Ngân hàng phát triển hạ tầng Á châu.

Việt Nam đã tham gia vào các sáng kiến (của Trung Quốc) này ngay từ đầu. Nhưng sự dính líu của Việt Nam vào các sáng kiến này không phải là quá mặn mà.
-Tiến sĩ Nguyễn Quang A. 

Việt Nam tham gia tất cả những tổ chức này.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà hoạt động xã hội bất đồng chính kiến tại Việt Nam nhận xét về sự tham gia của Việt Nam vào các tổ chức do Trung Quốc thành lập:

“Theo tôi thì Việt Nam đã tham gia vào các sáng kiến này ngay từ đầu. Nhưng sự dính líu của Việt Nam vào các sáng kiến này không phải là quá mặn mà. Cũng là tham dự vào cho nó phải lẽ, nhưng mà Việt Nam hy vọng nhiều vào sự đa dạng hóa các mối quan hệ đối ngoại, trong đó có kinh tế đối ngoại với các khu vực khác, trong đó có EU, Nhật Bản, và nhất là TPP.”

TPP là thỏa ước tự do thương mại xuyên Thái Bình Dương gồm 12 quốc gia, nhưng Hoa Kỳ đã rút ra hồi đầu năm 2017 vì những lý do chính trị bảo hộ mậu dịch bên trong nước Mỹ. Một số người hy vọng rằng Hoa Kỳ sẽ trở lại sau khi Tổng thống Trump có tuyên bố như vậy tại Diễn đàn kinh tế Davos ở Thụy sĩ vào đầu năm nay.

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng đánh giá rất cao sự tham dự của Việt Nam hiện nay vào CP TPP, và có thể là TPP 12 quốc gia trong tương lai khi Hoa Kỳ quay trở lại, ông nói:

Đấy không chỉ là vấn đề thị trường, vấn đề đầu tư, hay cái mô thức, cách làm ăn kinh doanh, mà vấn đề nó là động lực nội tại, động lực tự thân để mà Việt Nam cải cách, để Việt Nam mở cửa, chứ không phải là vấn đề ép nhau. Cái quan trọng của CP TPP là Việt Nam đã buôn có bạn bán có phường, đã ở trong một cái nhóm, một tập hợp lực lượng mà phải nói là những cái giá trị phổ quát của nhân loại, những cái giá trị của dân chủ được tôn trọng.

Đây cũng là điều mà ông Vũ Hồng Lâm nhận xét, cho rằng nhiều người mong muốn những hiệp ước kiểu CP TPP sẽ làm một sức ép để Việt Nam tự cải cách.

Trở lại với sự chọn lựa của Việt Nam giữa các liên minh chiến lược phương Tây và Trung Quốc, Việt Nam đang dần nâng cấp các quan hệ đối tác với bốn quốc gia trụ cột trong tứ giác Mỹ-Nhật-Ấn-Úc, mà Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng gọi là tứ giác kim cương, với sự kiện gần đây nhất là nâng cấp quan hệ Việt Nam Úc lên quan hệ đối tác chiến lược vào tháng 3/2018.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ngay từ khi thành lập ngày 26/10/1955, Việt Nam Cộng Hòa chọn con đường phát triển xã hội lấy con người (người dân) làm trọng tâm và tự chủ quốc gia làm mục tiêu chiến lược, nên đến nay vẫn còn nhiều ảnh hưởng để chúng ta tìm hiểu và học hỏi. Tự cung tự chủ Trong thời thuộc địa người Pháp tập trung xây dựng kỹ nghệ ở miền Bắc Việt Nam, nên ngay khi thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã hướng đến phát triển kỹ nghệ nhẹ và kỹ nghệ tiêu dùng phục vụ nhu cầu quốc nội. Để có thể tự chủ về kinh tế, chính phủ khuyến khích các nhà tư sản ngoại quốc, đa số là người Hoa có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, trở thành công dân Việt Nam Cộng Hòa. Với chủ trương kinh tế tự do, Chính phủ chỉ giữ một số hoạt động công ích, như điện, nước, hỏa xa, hàng không, còn hầu hết mọi hoạt động kinh tế đều để tư nhân vận hành.
Tổng thống Joe Biden muốn thực hiện chính sách 'nước Mỹ trở lại' tăng cường sự lãnh đạo của Mỹ trên toàn thế giới nên tình trạng đối đầu Mỹ-Trung ngày càng khốc liệt. Như thế liệu Chính phủ Biden có thực hiện được ý muốn hay lại lâm vào “bế tắc” như các chính phủ tiền nhiệm trước đây? Chính phủ Obama Chiến lược xoay trục Thái Bình Dương mở đầu những thay đổi về chính sách đối ngoại, chuyển trọng tâm về khu vực Á Châu, bao vây kinh tế và kềm hãm tình trạng trỗi dậy của Bắc Kinh. Về quân sự Chính phủ Obama vẫn lún sâu vào chiến tranh Trung Đông, mà ngân sách quốc phòng thì không được Quốc Hội đồng ý tăng thêm. Nên giữa tháng 4/2012 Trung cộng xâm chiếm Bãi cạn Scarborough thuộc Phi Luật Tân, họ còn liên tục xây dựng các đảo với phi trường quân sự trong khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà hề gặp phản ứng quân sự nào từ phía Mỹ.
Tuần lễ qua trên thế giới diễn ra hai sự kiện quan trọng: Thứ nhất là vào ngày 12/3/2021 lần đầu tiên Tổng thống Joe Biden họp trực tuyến với thủ tướng ba nước Úc, Ấn và Nhật trong Bộ Tứ An Ninh (the Squad); Và sự kiện thứ hai là nước Anh công bố chuyển hướng Chiến lược ngoại giao, an ninh và quốc phòng từ đặt trọng tâm vào Châu Âu chuyển sang Châu Á Thái Bình Dương. Cả hai sự kiện cho thấy Mỹ, Anh và một số quốc gia khác đang hình thành chiến lược phát triển khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở rộng. Ý tưởng chiến lược Vào tháng 8/2007 tại Bombay, cựu Thủ tướng Nhật Abe Shinzo đưa ra ý tưởng xây dựng một châu Á trải dài từ Thái Bình Dương đến Ấn Độ Dương như một vùng biển của tự do và mở rộng cho tất cả mọi quốc gia trên thế giới.
Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ =Thiện Nhân • Căng thẳng Mỹ-Trung có thể dẫn đến sự “chung sống cạnh tranh” hay không, hay phải lên đến đỉnh điểm - dẫn đến sự thất bại của chế độ Trung Quốc? Các quan chức Mỹ có thể đang hy vọng vào kết quả đầu tiên, nhưng họ có lẽ nên chuẩn bị cho kết quả thứ hai.
Cộng hòa nhân dân Trung Hoa siêu cường toàn cầu mới nổi cạnh tranh giành quyền lực tối cao giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, tội phạm mạng, gián điệp công nghiệp, v.v ... (Ảnh của Ulrich Baumgarten/ Getty Images) Toàn cảnh cuộc đấu kinh tế, an ninh quốc gia giữa Mỹ và Trung Quốc Bình luận Lê Minh - Tâm An •
Mặc dù ông Trump thất cử tổng thống 2020, nhưng ngay sau ngày 6/1/2021 đã rộ lên tin đồn ông Trump sẽ bỏ đảng Cộng Hòa thành lập đảng chính trị mới quy tụ những người ủng hộ ông. Tin đồn được truyền thông chính mạch Mỹ triệt để khai thác, họ cho tổ chức nhiều cuộc thăm dò dẫn đến cùng một kết quả là cử tri đảng Cộng Hòa vẫn nồng nhiệt ủng hộ ông Trump và sẵn sàng gia nhập đảng thứ ba nếu ông thành lập. Giới truyền thông chính mạch bấy lâu nay tập trung vào phần nổi là cá tính “độc đáo” của ông Trump mà quên đi phần chìm là những thách thức mà hệ thống chính trị Mỹ đang phải đối đầu. Vì thế họ đã không giải thích lý do cử tri đảng Cộng Hòa vẫn tiếp tục ủng hộ dù ông Trump không còn là tổng thống. Cử tri đảng Cộng Hòa nghĩ gì ? Kết quả từ một cuộc thăm dò được Viện thăm dò dư luận Gallup thực hiện từ ngày 21/1/2021 đến ngày 2/2/2021 và công bố ngày 15/2/2021 cho thấy:
Trong khi người Mỹ kiêu ngạo nghĩ rằng họ đang “chơi khăm” Trung Quốc để kiếm lợi lớn hơn, thì thực tế lại là điều hoàn toàn ngược lại. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) luôn chơi một trò chơi dài hơi với họ, đương nhiên không phải vì lợi ích cho đôi bên. Vào năm 2021, bất kỳ ai vẫn nói rằng ĐCSTQ “chỉ muốn trở thành đối tác kinh doanh”, thì đó đều là ảo tưởng hoặc đang nói dối.
Tôi dùng từ “trắng án” để nói về kết quả phiên tòa luận tội ông Trump lần thứ hai, nhưng nếu bạn dùng từ “chiến thắng”, hay “tha bổng”, hay “tha tội” theo tôi đều có lý cả. Mục tiêu của đảng Dân Chủ là kết tội ông Trump nhưng họ đã không đạt được kết quả, nên phía ủng hộ ông Trump có quyền xem đó là chiến thắng của ông ấy và của họ. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell Lãnh đạo phe Thiểu số đảng Cộng hòa cho biết ông không kết tội ông Trump vì ông ấy đã mãn nhiệm, kết tội ông là vi phạm Hiến Pháp. Nhưng ông McConnell cũng cho biết ông Trump vẫn phải chịu trách nhiệm về lời nói, việc làm và vẫn có thể bị tòa án truy tố trong tư cách một thường dân khi có bằng chứng phạm tội, nên cũng có thể coi như ông Trump đã được ông McConnell tha tội. Dưới một phiên tòa pháp lý chỉ khi nào tòa án kết tội và người bị cáo buộc không tiếp tục kháng án thì mới bị xem là có tội.
Đồng ý trả lời phỏng vấn với RFA về vấn đề này, nhà báo Nguyễn An Dân, người có nhiều sự quan tâm và nghiên cứu về đặc khu kinh tế, xác nhận về mốc thời gian của ý tưởng đặc khu đã có từ thời ông Võ Văn Kiệt và thêm rằng chủ trương đặc khu Vân Đồn là do “nhìn về sự thành công của Thẩm Quyến vào thập niên 90.” “Cơ sở hình thành nên đặc khu là đã có từ lâu. Còn ông Phạm Minh Chính là người được lựa chọn vì trong quá trình luân chuyển cán bộ thì ông ấy từ Thứ trưởng Công an về làm Bí thư tỉnh Quảng Ninh
The Epoch Times hôm 26/1 có bài viết đề xuất cách hàn gắn nước Mỹ sau cuộc bầu cử 2020 khiến người dân Hoa Kỳ chia rẽ khi hàng chục triệu người cảm thấy tổn thương vì tin rằng lá phiếu của mình bị phe thiên tả, mà đứng đằng sau là ĐCSTQ, đánh cắp. Dưới đây chúng tôi xin gửi tới quý độc giả phần chuyển ngữ bài viết này. Sau một cuộc bầu cử đầy tranh cãi, quốc gia của chúng ta cần tìm thấy sự thống nhất khi căng thẳng vẫn diễn ra và sự chia rẽ ngày càng sâu sắc. Người Mỹ có thể tìm thấy sự thống nhất bằng cách đoàn kết để chống lại kẻ thù hàng thập kỷ qua luôn tìm cách hủy diệt chúng ta, và khôi phục truyền thống đã hình thành và dẫn lối quốc gia của chúng ta. Hạnh phúc của nước Mỹ đang bị đe doạ ngày càng nhiều.
Bảo Trợ