Đề cử Giải Nobel Hòa bình – Phép thử quyền lực mềm của Trung Quốc

11 Tháng Hai 201810:20 CH(Xem: 181)

Tóm tắt bài viết

  • Trung Quốc có thể gây áp lực cho Na Uy để phản đối việc trao giải Nobel Hòa bình cho các nhà hoạt động của Phong trào Dù Hồng Kông. Điều này đã xảy ra trước đây khi Ủy ban Nobel trao giải Nobel Hòa bình cho nhà hoạt động Lưu Hiểu Ba. Nhưng lần này, Trung Quốc ở thế khó khi giới trẻ Hồng Kông ngày càng muốn thoát khỏi cái bóng của Bắc Kinh.
  • Nền kinh tế và quân sự mới mẻ của Trung Quốc có thể khiến các quốc gia nhỏ hơn và yếu hơn phải cắn răng nhẫn nhịn. Nhưng để có sự tôn trọng và ngưỡng mộ phải mất nhiều thời gian hơn, điều này thậm chí cũng đúng với chính các công dân của toàn bộ Trung Quốc.
  • Ở trong nước, chính quyền Bắc Kinh bị lên án vì các hoạt động vi phạm nhân quyền, thậm chí mổ cướp nội tạng của các tín đồ Công giáo, Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ, Phật giáo Tây Tạng và các học viên Pháp Luân Công.

Trung Quốc có thể gây áp lực để phản đối việc trao giải Nobel Hòa bình cho các nhà hoạt động của Phong trào Dù Hồng Kông, nhưng có những giới hạn đối với quyền lực của Bắc Kinh, theo một quan sát viên của Đại học Khoa học Xã hội Singapore.

Phong trào Dù

Hoàng Chí Phong, thủ lĩnh phong trào Dù của Hồng Kông (Ảnh: REUTERS).

Nếu bạn cho rằng chống lại đề cử giải Nobel Hòa bình cho các nhà lãnh đạo Phong trào Dù của Hồng Kông là điều “kỳ cục”, có lẽ bạn chưa từng nghe đến giải Hòa bình Khổng tử của Trung Quốc hoặc những người đạt giải này.

Được thành lập năm 2010 bởi một nhóm người Trung Quốc như một giải pháp thay thế cho Giải Nobel Hòa bình, giải Hòa bình Khổng Tử được trao cho những nhân vật như Robert Mugabe (cựu lãnh đạo Zimbabwe) và Fidel Castro (cố lãnh đạo Cuba).

Và trong năm 2017, những nhà lãnh đạo như Thủ tướng Campuchia Hun Sen và Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cũng có tên trong danh sách đề cử của giải thưởng này.

Cho dù điều đó nghe rất lố bịch, nhưng thực tế là Trung Quốc nhiều năm qua đã rất tích cực phát triển quyền lực mềm của mình, song song với quyền lực cứng – sử dụng sức mạnh kinh tế hoặc quân sự để ép buộc những người khác tuân thủ.

Nhiều quốc gia đã có kinh nghiệm về cách tiếp cận theo kiểu “cây gậy và củ cà rốt” của Trung Quốc trong các hoạt động.

Phong trào Dù
Phong trào Dù ở Hồng Kông (Ảnh: AFP).

Na Uy – Giải Nobel Hòa bình và cá hồi

Gần như chắc chắn Trung Quốc sẽ gây áp lực cho Na Uy để chống lại việc trao giải cho các ứng cử viên đến từ Hồng Kông.

Ủy ban 5 người trao giải Nobel Hòa bình do quốc hội Na Uy bổ nhiệm và phần lớn là người Na Uy từ các đảng chính trị quan trọng, nhưng hoàn toàn độc lập với chính phủ.

Khoảng tháng 2 đến tháng 3, ủy ban sẽ đưa ra một danh sách ngắn các ứng cử viên và tìm kiếm lời khuyên từ cả các chuyên gia Na Uy và nước ngoài trước khi thông báo người đạt giải vào tháng Mười.

Theo nhà kinh tế Ivar Kolstad, quyết định của Ủy ban Nobel là một thử thách về sự độc lập của mình, cũng như thử thách đối với quyền lực của Trung Quốc.

Các nhà lãnh đạo Phong trào Dù có hoặc không thể đạt giải thưởng hòa bình vì nhiều lý do khác nhau không liên quan đến ảnh hưởng của Trung Quốc. Nhưng dường như có nhiều yếu tố chống lại các ứng cử viên Hồng Kông lần này.

Quan hệ của Na Uy với Trung Quốc đã xuống thấp kể từ khi giải Nobel Hòa bình được trao cho nhà hoạt động dân chủ Lưu Hiểu Ba cuối năm 2010.

Ngay sau công bố trao giải, Trung Quốc đã trả đũa bằng cách đóng băng quan hệ song phương và đàm phán với Na Uy.

Trong 6 năm kế tiếp, xuất khẩu cá hồi hàng năm của Na Uy sang Trung Quốc đã giảm 95%, từ 12.434 tấn năm 2010 xuống còn 598 tấn vào năm 2016.

Từ năm 2011 đến năm 2013, các biện pháp trừng phạt của Trung Quốc đã cắt giảm tổng xuất khẩu của Na Uy 780 triệu USD xuống còn 1,3 tỷ USD, tức giảm từ 9-14%.

Phong trào Dù Hồng Kông
Phong trào Dù Hồng Kông (Ảnh: AP)

Mãi đến tháng 12/2016 quan hệ song phương căng thẳng mới được nới lỏng khi Bộ Ngoại giao Na Uy thăm Trung Quốc. Đợt đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc-Na Uy lần thứ 9 bắt đầu năm 2008 cuối cùng đã diễn ra tại Bắc Kinh vào tháng 8/2017.

Thủ tướng Na Uy Erna Solberg, dưới áp lực của Trung Quốc, đã đưa ra phản ứng khá nhẹ nhàng đối với việc điều trị tàn ác của Trung Quốc đối với Lưu Hiểu Ba, người đã chết vì bệnh ung thư trong khi bị giam giữ.

Châu chấu đá xe?

Trong khi Trung Quốc ngày càng trở nên khôn ngoan trong việc sử dụng ảnh hưởng to lớn của mình để hình thành nên chính sách đối nội và đối ngoại với các đối tác thương mại, sức mạnh ghê gớm này dường như đã giảm trong những thế hệ trẻ hơn của cư dân Hồng Kông.

Từ năm 2009, một cuộc thăm dò dư luận theo chiều dọc của Đại học Hồng Kông đã cho thấy sự gia tăng trong việc muốn tách bạch khỏi Trung Quốc.

Các kết quả mới nhất được công bố vào tháng 12/2017 cho thấy tỷ lệ những người trả lời là “người Hồng Kông” vượt xa số người tự cho mình là “người Trung Quốc” từ 25-37%.

Xu hướng này đặc biệt nổi bật trong giới trẻ Hồng Kông từ 18-29 tuổi, những người cũng cảm thấy không hài lòng với sự phát triển của Hồng Kông vào năm 2017 và bi quan về năm tới.

Nhiều cư dân Hồng Kông cũng không thấy mình là công dân của Trung Quốc.

Điều này nói lên rất nhiều về nỗ lực của Trung Quốc để thấm nhuần niềm tự hào quốc gia, từ giáo dục yêu nước đến ra luật kết tội hình sự cho việc chế giễu bài quốc ca, đã thất bại trong việc “đồng hóa” thuộc địa cũ của Anh 2 thập kỷ sau khi trở lại với sự cai trị của Trung Quốc.

Và thật khó chịu cho Bắc Kinh, khi những nhà dân chủ trẻ lãnh đạo Phong trào Dù lại trở thành những người được đề cử tập thể cho Giải Nobel Hòa bình năm nay.

Với uy tín trên toàn thế giới của giải thưởng, chỉ cần đề cử thôi cũng đủ để lại một dấu hiệu không thể xóa nhòa trong tâm hồn của những người Hồng Kông trẻ tuổi.

Vì vậy, không có gì bất ngờ khi nhiều người hoan nghênh Tòa án Tối cao của Hồng Kông hôm 6/2 lật ngược phán quyết trước đó đối với ba nhà lãnh đạo Phong trào Dù.

Trước đó, tòa phúc thẩm kết án những người này phải ngồi tù từ 6-8 tháng với cáo buộc lãnh đạo một cuộc biểu tình bất hợp pháp kéo dài 1 tháng tại trung tâm Hồng Kông vào năm 2014.

Bất kỳ sự can thiệp nào của Trung Quốc trong quá trình lựa chọn Nobel Hòa bình năm nay có thể sẽ làm hao tổn và làm suy yếu thêm suy nghĩ của giới trẻ Hồng Kông.

Những giới hạn của Trung Quốc

Được thúc đẩy bởi sự phát triển kinh tế thần tốc, dấu chân của Trung Quốc đã mở rộng đến nhiều góc độ của thế giới trong vài thập kỷ qua.

Bằng sức mạnh kinh tế, Trung Quốc ngày nay có những ảnh hưởng sâu rộng ở nhiều quốc gia dựa vào mối quan hệ thương mại của họ với Bắc Kinh.

Tuy nhiên, liệu điều đó có chuyển thành mối quan hệ mạnh mẽ hay không là một vấn đề khác.

Trong cuộc khảo sát Toàn cầu của Pew năm 2014, hình ảnh tổng thể của Trung Quốc trong mắt người Mỹ và châu Âu phần lớn là tiêu cực. Ở châu Á, Nhật Bản, Việt Nam và Philippines cũng đánh giá Trung Quốc khá tiêu cực, với tỷ lệ cao đến 91% ở Nhật Bản và 78% ở Việt Nam.

Sự nổi lên của danh tính Hồng Kông là một vấn đề nữa.

Vì tất cả sức mạnh của nó, người khổng lồ kinh tế dường như đang phải vật lộn để hiểu được bản chất của quyền lực mềm.

Nền kinh tế và quân sự mới mẻ của Trung Quốc có thể khiến các quốc gia nhỏ hơn và yếu hơn phải cắn răng nhẫn nhịn, nhưng để có sự tôn trọng và ngưỡng mộ phải mất nhiều thời gian hơn, điều này thậm chí cũng đúng với chính các công dân của toàn bộ Trung Quốc.

Ở trong nước, chính quyền Bắc Kinh bị lên án vì các hoạt động vi phạm nhân quyền, thậm chí mổ cướp nội tạng của các nạn nhân như người Công giáo, người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ, Phật giáo Tây Tạng và các học viên Pháp Luân Công, môn khí công ôn hòa có mặt tại hơn 100 quốc gia.


Trung Dung ĐKN
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
ĐIỂM TIN THẾ GIỚI 22/1: TỔNG THỐNG TRUMP ‘THỬ THÁCH’ CHỦ TỊCH HẠ VIỆN; MỸ LÊN KẾ HOẠCH YÊU CẦU DẪN ĐỘ CFO HUAWEI TỪ CANADA - Mỹ – Canada tiến hành yêu cầu dẫn độ CFO Huawei Mạnh Vãn Châu Hoa Kỳ đã thông báo cho chính phủ Canada về việc Washington đang lên kế hoạch đưa ra một yêu cầu dẫn độ Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Châu với các cáo buộc lừa dối ngân hàng, vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran, tờ Globe and Mail đưa tin hôm thứ Ba (22/1).
Như thông lệ từ nhiều tháng nay, mỗi lần gặp chuyện không vừa ý từ Thụy Điển, là Bắc Kinh lại lớn tiếng công kích những ai có liên quan. Đại sứ quán Trung Quốc tại Stockholm hôm thứ Sáu 18/01/2019 vừa qua đã cực lực phản đối các lời báo động trong dư luận Thụy Điển về các “mối đe dọa” về an ninh mà cường quốc châu Á có thể đặt ra cho nước Bắc Âu nổi tiếng là hiền hòa này.
Mất điểm tựa là châu Âu, Anh Quốc lại càng phải thiết tha hơn với khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, với vùng Biển Đông, nơi "12 % tổng kim ngạch mậu dịch" của vương quốc Anh phải đi qua. Trên đây là nhận định được chuyên gia Carl Thayer, Học Viện Quốc Phòng Úc, đăng trên tạp chí The Diplomat trong ấn bản ngày 17/01/2019........... Anh Quốc đúng đắn khi tới Biển Đông chống lại mối đe dọa từ Bắc Kinh
1: THÊM DỮ LIỆU CHO THẤY KINH TẾ TRUNG QUỐC ĐANG SUY YẾU, 4 KỊCH BẢN XẢY RA VỚI NƯỚC ANH TÍNH TỚI THỜI HẠN BREXIT....Mục Điểm tin thế giới ngày 21/1 xin gửi tới quý độc giả những tin sau: Thêm dữ liệu cho thấy kinh tế Trung Quốc đang suy yếu Tăng trưởng đầu tư bất động sản ở Trung Quốc đã giảm vào tháng cuối cùng của năm 2018, bổ sung vào những dấu hiệu cho thấy sự sụt giảm hơn nữa của thị trường bất động sản, làm ảnh hưởng không nhỏ tới tăng trưởng kinh tế của nước này, theo Reuters.
US Today đưa tin, hôm thứ Năm (17/1), hàng ngàn người Mỹ đã không quản thời tiết giá lạnh tập trung ở Công viên Quốc gia trong một sự kiện thường niên để bày tỏ sự ủng hộ đối với ‘quyền được sống’, và sự không đồng tình với hành động phá thai. Tổng thống Trump đã có bài phát biểu thông qua video trước đám đông, cam kết ngăn chặn các hành động cản trở sự chào đời của “những món quà thiêng liêng tới từ Thiên Chúa”.
Sau thành công chinh phục không gian, trị dân trong nước, Trung Quốc sử dụng trí thông minh nhân tạo trong hàng loạt dự án đầy tham vọng, trên danh nghĩa nghiên cứu khoa học, nhưng thực chất là kiểm soát Biển Đông, nơi Bắc Kinh đòi hỏi chủ quyền hơn 80% diện tích.
20/1-Thế giới đêm qua: Không phải thương mại, mà Biển Đông mới là vấn đề lớn nhất giữa Mỹ-Trung....Có rất nhiều vấn đề giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, bao gồm cả cuộc chiến thương mại đã và đang làm xáo trộn thị trường tài chính toàn cầu. Tuy vậy, đây không phải là vấn đề lớn nhất giữa hai nước. Sự cạnh tranh ảnh hưởng ngày càng gia tăng giữa họ trên Biển Đông và ở Châu Phi mới là vấn đề lớn hơn, vì nó có thể kéo dài trong nhiều năm, nếu không phải là hàng thập kỷ, và dễ dẫn đến các cuộ
Với tựa lớn trang bìa dịch nguyên văn thành « Trung Quốc : Thời tiết “xấu như heo” (Chine : Un temps de cochon) », tức là thời tiết cực kỳ tồi tệ, tuần báo Pháp Courrier International số ghi ngày 17-23/01/2019 đã dành hồ sơ chính của mình cho tình hình cường quốc châu Á vào thời điểm đầu năm dương lịch 2019, lúc sắp bước vào năm Hợi âm lịch. Hình một con rồng đang phải đi dưới đất, người bị băng bó, hai chân trước phải chống nạng, nêu bật ý chính của hồ sơ, được tóm gọn trong tiểu tựa : « Lần đầu tiên Tập Cận Bình bị phản đối trong lúc chiến dịch đàn áp tiếp diễn và nền kinh tế đã đến lúc hụt hơi ».
Tổng thống Donald Trump công bố Thẩm định Phòng thủ Phi đạn (MDR) của quân đội vốn bị trì hoãn từ lâu. Đây là sự thay đổi chính sách phòng thủ phi đạn đầu tiên của Mỹ kể từ năm 2010. - Tư lệnh Mỹ hối thúc Trung Quốc tránh đối đầu ở Biển Đông và eo biển Đài Loan - Tổng thống Trump sắp ban lệnh hành pháp cấm các công ty nhà nước Trung Quốc
Học sinh và sinh viên ở Trung Quốc đã được cung cấp những “thông tin sai sự thật” liên quan đến các yêu sách lãnh thổ của nước này ở Biển Đông, Phó Chánh án Tòa án Tối cao Philippines, ông Antonio Carpio, cho biết hôm thứ Năm (17/1), theo Gmanetwork. ............ Điểm tin thế giới 18/1: Nhật tăng cường 243 tỷ USD chống Trung Quốc; Na Uy tái thiết phòng thủ ngay ‘trước cửa nhà’ Nga
Bảo Trợ