Mỹ thăm Indonesia, Việt Nam: cơ hội để thực thi chiến lược quốc phòng mới

23 Tháng Giêng 201811:01 CH(Xem: 129)
  • Tác giả :

Chỉ vài ngày sau khi ra mắt chiến lược mới của Ngũ Giác Đài đặt trọng tâm vào sự cạnh tranh địa chính trị với Trung Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis đang có cơ hội để bắt đầu thực thi chiến lược mới.

Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis thảo luận về Chiến lược An ninh Quốc gia mới. Ảnh chụp ngày 19/1/2018 tại Washington. (AP Photo/Jacquelyn Martin)

Ông Mattis đang ở Jakarta, Indonesia, chặng dừng chân đầu tiên của ông trong chuyến đi kéo dài 1 tuần cũng sẽ đưa ông tới Việt Nam. Cả Việt Nam và Indonesia đều đang hiện đại hóa quân đội của mình và đã tìm cách cưỡng lại các tuyên bố chủ quyền có tính lấn át của Trung Quốc.

Hôm thứ Sáu, ông Mattis ra mắt Chiến lược Quốc phòng phác họa một nỗ lực mới nhằm chuyển trọng tâm sự chú ý từ cuộc chiến chống khủng bố sang “sự cạnh tranh nước lớn” với Trung Quốc và Nga.

Trên chuyến bay trực chỉ Jakarta, Bộ trưởng Mattis nói với các nhà báo:

“Điều mà chúng tôi tìm kiếm là một thế giới trong đó chúng ta có thể giải quyết những vấn đề mà không hủy hoại niềm tin nơi nhau, một thế giới trong đó chúng ta không xâm phạm lãnh thổ của các nước khác, như trong trường hợp Nga.”

Phân tâm

Chính phủ của Tổng Thống Obama trước đây đã tìm cách tái cân bằng lực lượng và cổ vũ hợp tác kinh tế để xoay trục sang Thái Bình Dương, rõ ràng là để đương đầu với một nước Trung Quốc hùng mạnh và hung hăng hơn.

Tuy nhiên chiến lược xoay trục trở nên phức tạp với sự trỗi dậy của Nhà Nước Hồi giáo và mối đe dọa do các chương trình hạt nhân và phi đạn đạn đạo của Triều Tiên tiếp tục đặt ra, trong khi vẫn phải đương đầu với những thách thức toàn cầu còn lại.

Bộ trưởng Mattis xác nhận Triều Tiên sẽ là vấn đề được nêu lên trong các cuộc thảo luận của ông tại Việt Nam và Indonesia.

Nỗ lực chống khủng bố và chống Nhà Nước Hồi giáo (IS) có phần chắc sẽ vẫn là trọng tâm tại Indonesia, nước Hồi giáo đông dân nhất thế giới. Nước này sẽ phải đương đầu với hiểm họa đặt ra bởi hàng trăm công dân Indonesia từng cầm súng chiến đấu bên cạnh IS ở Syria và Iraq, nay có thể trở về nước.

Vấn đề Biển Đông

Một trọng tâm quan trọng của chuyến đi của Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis là Biển Đông, nơi Bắc Kinh đã xây dựng nhiều căn cứ quân sự và phương tiện khác, bất chấp tuyên bố chủ quyền của các nước láng giềng nhỏ hơn.

Bộ trưởng Quốc Phòng Jim Mattis tại Jakarta, ngày 22/1/2018 (Foto courtesy: Kemlu RI).
Bộ trưởng Quốc Phòng Jim Mattis tại Jakarta, ngày 22/1/2018 (Foto courtesy: Kemlu RI).

Bộ trưởng Quốc phòng Mattis nói:

“Các nước nhỏ lẽ ra phải được tôn trọng, và được đối xử y như các nước lớn. Sự tồn tại của mỗi quốc gia là quan trọng bởi vì không nên để diễn ra bất cứ hành vi hiếp đáp nào, hoặc xé bỏ niềm tin của các nước khác.”

Ông Mattis nói thêm:

“Điều mà chúng tôi muốn ở đây là một Châu Á hòa bình, thịnh vượng và tự do, với một trật tự khu vực tư do và cởi mở, dựa trên pháp quyền.”

Việt Nam có lẽ là đối thủ hay lên tiếng chống đối các đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc nhất. Trong mấy năm gần đây Việt Nam nhiều lần đối đầu với tàu bè Trung Quốc.

Mặc dù Indonesia ít ồn ào hơn và không coi mình là một nước tranh chấp chủ quyền, thế nhưng Jakarta cũng đã có những động thái nhằm chống lại tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. Năm ngoái, Jakarta đổi tên một vùng biển trong Biển Đông, làm Bắc Kinh giận dữ.

Ông Joseph Felter, giới chức quốc phòng Mỹ hàng đầu đặc trách Đông Nam Á, phát biểu:

“Chúng tôi hoan nghênh các nỗ lực của bất cứ nước nào nhằm bảo vệ chủ quyền và vùng đặc quyền kinh tế của họ, quyền tự do hàng hải và tự do hàng không, cũng như quyền được hoạt động ở bất cứ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép.”

Chiến lược lâu dài:

Trong năm qua, vấn đề Biển Đông không xuất hiện trên các hàng tít lớn nhờ sự phối hợp của nhiều yếu tố: Một chính phủ mới ở Philippines dường như ít cứng rắn hơn trong lập trường đối đầu với Bắc Kinh, một nước Mỹ tập trung nhiều hơn vào việc thuyết phục Trung Quốc hợp tác để tránh một cuộc khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên, và những công trình xây đảo nhân tạo của Trung Quốc chậm lại, mặc dù lý do có thể là vì Bắc Kinh đã hoàn tất xây đảo, theo ông Felter.

"Trung Quốc áp dụng một chiến lược dài ngày trong khu vực, và chúng ta cũng cần phát triển một chiến lược để thể hiện sự chân thành của chúng ta trong tư cách một đối tác đáng tin cậy, có thể cung cấp những sự lựa chọn cho các nước khác ".

Một trong những lựa chọn đó là tái tục cuộc đối thoại bốn bên về an ninh", một liên minh không chính thức giữa Hoa Kỳ, Ấn Độ, Úc và Nhật Bản được hình thành từ năm 2007.

Nỗ lực này nhanh chóng bị mất đà, một phần do những lo sợ của Trung Quốc là liên minh này nhắm mục đích kiềm hãm Bắc Kinh, tuy nhiên các nước trong liên minh 4 bên đã nhóm họp vào tháng 11, lần đầu kể từ khi được hình thành, và một số nhà bình luận đặt câu hỏi: liệu có phải các đối tác đang thảo luận việc hình thành một liên minh " NATO Á châu " hay không.

"Cơn ác mộng lớn nhất đối với Trung Quốc là một liên minh giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.
Giáo sư Alexander Vuving thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Châu Á-TBD ở Hawaii

Ông Alexander Vuving, giáo sư thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Châu Á-Thái Bình Dương ở Hawaii, nhận định:

"Cơn ác mộng lớn nhất đối với Trung Quốc là một liên minh giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản, Ấn Độ và Úc. Câu hỏi lớn là, làm thế nào để 4 quốc gia này nối kết các nỗ lực của họ với một số đối tác địa phương mới nổi, như Việt Nam và Indonesia."

Giáo sư Vuving nói liên minh 4 bên không phải là trọng tâm chính, tuy nhiên đó có thể là do cố ý.

Ông nói: "Các nước đó không muốn khích Trung Quốc để gióng lên một hồi chuong báo động ở Bắc Kinh về một chiến lược kiềm hãm mới”.

"Vì vậy, tôi nghĩ không nên quá ồn ào với liên minh 4 bên, và duy trì nó trong tình trạng không chính thức."

Nhưng lên tiếng hồi tuần trước cùng với các đối tác bốn bên tại một diễn đàn ở New Delhi, Đô đốc Harry Harris, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, mạnh mẽ công kích Trung Quốc là một "lực lượng chuyển đổi có tính cách phá hoại tại vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương".

Đô Đốc Harris nhấn mạnh: “Chúng ta phải sẵn sàng đưa ra những quyết định khó khăn trong năm 2018, chống lại những cách đơn phương thay đổi hiện trạng bằng quyền tự do hàng hải dựa trên luật pháp quốc tế.”
Theo VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã ra lệnh cho hai cơ quan truyền thông hàng đầu của Trung Quốc đăng ký như cơ quan nước ngoài, trong nỗ lực chống lại các hoạt động của Bắc Kinh nhằm gây ảnh hưởng lên chính trường Mỹ. Phía Trung Quốc hôm nay 19/09/2018 kêu gọi Washington không đặt ra rào cản đối với báo chí Hoa lục.
Không quân Mỹ cho rằng họ cần phải phát triển mạnh hơn nữa trong thập kỷ tới thì mới có thể tiếp tục vượt lên trên Trung Quốc và Nga. Nữ Tư lệnh Không quân Hoa Kỳ, Heather Wilson, nói với các phóng viên hôm thứ Hai (17/9) rằng những phân tích sơ bộ cho thấy các mối đe dọa đối với Mỹ có thể xảy ra trong khoảng thời gian từ năm 2025 đến 2030, và với lực lượng của không quân như thời điểm hiện tại sẽ không thể đảm bảo được lợi thế của Mỹ trong các cuộc đối đầu với kẻ thù.
Lần đầu tiên Hải Quân Nhật Bản đưa tầu ngầm đến Trường Sa, Biển Đông. Cuộc tập trận này, theo báo chí Nhật, có thể làm Bắc Kinh nổi giận. Theo nhật báo cánh tả Asahi Shimbum ngày 17/09/2018, tàu ngầm Kuroshio từ thứ năm tuần trước đã tới vùng biển phía tây nam đảo đá ngầm Scarborough cùng với ba chiến hạm khác đã đến trước để tập trận. Khu vực này, thuộc chủ quyền truyền thống của Philippines, đã bị Trung Quốc lấn chiếm vào năm 2012.
Chính quyền của ông Trump ngày 20/9 sẽ gửi một tin nhắn tới tất cả các thuê bao di động ở Hoa Kỳ để thử nghiệm một hệ thống cảnh báo trên toàn quốc chưa từng được sử dụng. Theo Reuters, Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) cho biết rằng tin nhắn sẽ được gửi đi vào lúc 2 giờ 18 phút chiều, giờ miền Đông Hoa Kỳ, ngày 20/9, với tiêu đề “Cảnh báo Tổng thống”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã sẵn sàng cho một bước leo thang mới trong cuộc đọ sức thương mại với Bắc Kinh, và rất có thể sẽ loan báo ngay vào ngày mai, 17/09/2018 quyết định đánh thuế trên khoảng 200 tỉ đô la hàng nhập từ Trung Quốc. Có điều là tỉ lệ thuế sẽ không quá cao : Chỉ 10% mà thôi.
Một chánh án quận ở Pennsylvania đã minh oan cho Đức Cha Kevin Rhoades, Giám Mục giáo phận Fort Wayne-South Bend. Hôm thứ Năm 13/9, chánh án Francis Chardo của quận Dauphin, Pennsylvania đưa ra phán quyết sau:
‘Không chỉ Mỹ: khắp thế giới, cánh cửa cho đầu tư Trung Quốc đang khép lại’ - Trung Quốc đang muốn cho thế giới biết tới sức mạnh của tàu sân bay cải tiến của mình, nhưng họ đang gặp phải một vấn đề lớn: Các máy bay chiến đấu J-15 không tương thích với tàu sân bay của họ, theo Business Insider.
Trong nhiều tháng gần đây, Đức, Pháp, Anh, Liên Hợp Âu Châu, Úc và Nhật Bản đều có vẻ cùng hợp lực chống lại sức mạnh đồng tiền Nhân dân tệ, dẫn chứng vì lý do an ninh quốc gia, theo tờ Bưu điện Hoa Nam. Hồi tháng Tám, chính phủ Đức lần đầu tiên sử dụng quyền "phủ quyết" để không cho hãng Yantai Taihai, một chuyên sản xuất thiết bị hạt nhân của Trung Quốc tiếp quản công ty chuyên về hàng không vũ trụ và hạt nhân của Đức.
Điểm tin thế giới 13/9: ‘Trung Quốc hợp tác với các quốc gia khác chỉ nhằm chiếm đoạt tài sản’ - Phía sau những khoản đầu tư “béo bở” của Trung Quốc vào Nepal là gì? - Trung Quốc không thay đổi “mô hình đầu tư nước ngoài ăn mồi sống” qua dự án Vành đai – Con đường. Trung Quốc chỉ hợp tác với các quốc gia khác thông qua dự án cơ sở hạ tầng nhằm “chiếm đoạt tài sản của họ”, theo cơ quan giám sát phát triển tài chính quốc tế của Hoa Kỳ.
Một quan chức cao cấp Trung Quốc hôm nay 13/09/2018 khẳng định, chính quyền Bắc Kinh không bức hại người Hồi Giáo ở Tân Cương, mà chỉ « giáo dục » họ để tránh lan truyền các ý tưởng cực đoan, trong lúc các nước châu Âu thất bại trong lãnh vực này.
Bảo Trợ