Tranh cãi về 'Di chúc Lenin muốn loại Stalin'

28 Tháng Tư 20184:19 CH(Xem: 341)
  • Tác giả :

Tranh cãi về 'Di chúc Lenin muốn loại Stalin'

Lenin
Lenin không nói ai có thể thay thế ông lãnh đạo Liên Xô

Một trong những vấn đề còn gây tranh cãi về lịch sử Liên Xô xoay quanh tài liệu thường được gọi là "Di chúc" của Vladimir Ilyich Lenin (1870-1924).

 

Trong văn bản ngắn ngủi chỉ khoảng 600 chữ, Lenin đã lên án Stalin và kêu gọi các đồng chí của mình loại Stalin ra khỏi chức Tổng bí thư.

Từ 1922 đến 1924, lãnh tụ vô sản và là người sáng lập liên bang Xô Viết bị nhiều lần đột quỵ, khiến ông rốt cuộc gần như bất động, dẫn tới việc không kịp sắp xếp người kế vị.

Từ ngày 22/12/1922 đến 4/1/1923, Lenin bắt đầu đọc nội dung "Di chúc", chủ yếu cho người thư ký Maria Volodicheva.

Ông yêu cầu đánh máy thành 5 bản. Lenin giữ một, ba bản đưa cho người vợ Nadezhda Konstantinovna, và một cho ban bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô có dấu "tuyệt mật".

Trong văn bản này, Lenin không nêu ai sẽ thay ông, và cũng chỉ ra yếu kém của toàn bộ những nhân vật cao nhất trong đảng, từ Stalin tới Trotsky, Kamenev, Zinoviev và Bukharin.

Phê phán Stalin

Phần viết về Stalin tháng 12/1922 nói: "Đồng chí Stalin, sau khi thành Tổng bí thư, đã tích lũy trong tay mình quyền lực vô hạn, và tôi không chắc, liệu đồng chí có thể, luôn luôn sử dụng quyền lực này thận trọng và thích hợp."

Đoạn viết tháng Giêng 1923 nói tiếp: "Stalin quá thô lỗ, và điểm yếu này, tuy có thể chấp nhận được trong các đồng chí, lại trở nên không thể chấp nhận cho một Tổng bí thư. Vì vậy tôi đề nghị các đồng chí nghĩ cách đưa Stalin ra khỏi vị trí này, và bổ nhiệm một người khác biệt với đồng chí Stalin, dung thứ hơn, trung thành hơn, lịch sự hơn, và quan tâm nhiều hơn đến các đồng chí khác, ít thất thường, vân vân."

"Hoàn cảnh này có vẻ chỉ là chi tiết nhỏ, nhưng tôi cảm thấy, từ quan điểm ngăn chặn sự chia rẽ trong tương lai, và từng những gì tôi đã viết về quan hệ giữa Stalin và Trotsky, đây không phải là việc nhỏ, hoặc là một việc lặt vặt như vậy lại có thể trở nên rất quan trọng."

Lenin qua đời lúc 6.50 tối ngày 21/1/1924, khi chỉ mới 53 tuổi.

Bỏ qua 'Di chúc'

Bộ tam quyền lực lúc này - Stalin, Kamenev và Zinoviev - lo lắng về nội dung văn bản, nhất là khi người vợ Lenin, Nadya, muốn công bố nội dung trên khắp nước để loại bỏ Stalin.

Bà Nadya cố gắng vận động để ý muốn của chồng được thi hành, nhưng bà không có quyền lực.

Một nguyên do giới chóp bu Liên Xô không muốn công bố văn bản rộng rãi, vì tất cả họ đều bị Lenin phê phán trong tài liệu.

Sau lễ tang Lenin, Đại hội Đảng Cộng sản nhóm họp tháng Năm 1924.

Một phần "Di chúc chính trị" được Kamenev đọc, nhưng đã bỏ đi phần Lenin kêu gọi loại trừ Stalin.

Lenin và Stalin
Lenin không hài lòng về Stalin tuy đã đưa Stalin lên làm Tổng bí thư

Tại Đại hội toàn thể này, các đại biểu bị cấm ghi chép, và không được kể lại với ai bên ngoài về văn bản.

Một cuộc bỏ phiếu diễn ra, và tất cả cùng "thông qua" nội dung văn bản.

Sau đó, tại một cuộc họp nhỏ hơn của Ban chấp hành trung ương, quy định giống hệt như vậy được thực thi, mặc dù lần này Trung ương đảng được nghe trọn vẹn nội dung "Di chúc".

Có chút ngỡ ngàng nhưng rồi Zinoviev phát biểu: "Mỗi lời nói của Ilyich đều là luật pháp. Chúng ta đã thề thực hiện mọi điều Lenin ra lệnh."

"Nhưng có một điểm mà lo lắng của Lenin không có cơ sở. Đó là về Tổng bí thư."

 

Leon Trotsky và vợ Natalia Sedova
Leon Trotsky và vợ Natalia Sedova

Tất cả đồng ý để Stalin tiếp tục nắm quyền - ngay cả Trotsky cũng bỏ phiếu tán thành.

Cuộc đấu đá chính trị diễn ra sau đó. Nạn nhân ban đầu là Trotsky, đối thủ hàng đầu của Stalin nhưng lại bị giới chóp bu rất ghét vì cho là kiêu ngạo. Ông ta bị khai trừ khỏi đảng tháng 11/1927.

Nhưng hai nhân vật trong bộ tam quyền lực, Kamenev và Zinoviev, cũng không sống lâu. Cả hai bị xử bắn năm 1936.

Nikolai Bukharin, đồng minh chính giúp Stalin loại bỏ Trotsky, bị hành hình năm 1938.

Nội dung "Di chúc chính trị" của Lenin không được công bố rộng rãi ở Liên Xô, tuy nó được báo Mỹ New York Times công bố năm 1926.

Tại Liên Xô, cho mãi tới năm 1956, khi Stalin đã qua đời, nó mới được Nikita Khrushchev tiết lộ trong bài diễn văn lên án Stalin.

Trong bài nói chuyện tại phiên họp kín đại hội ĐCSLX lần thứ XX ngày 25 tháng Hai năm 1956, Khrushchev nói: "Trí tuệ sáng suốt của Lenin còn thể hiện ở chỗ đồng chí đã để ý kịp thời nhiều đặc điểm tiêu cực của Stalin, là cái sau này đã mang lại những hậu quả rất tồi tệ."

Có thật là của Lenin?

Ở trên là câu chuyện thường được kể về "Di chúc" của Lenin.

Tuy vậy, gần đây một sử gia Nga Valentin Sakharov cho rằng Lenin không phải là tác giả của các tài liệu này.

 

Ông Sakharov cho rằng các tác giả của huyền thoại "Di chúc Lenin" này "chỉ có thể là Trotsky, Fotijewa, Zinoviev, Bukharin".

"Họ đã chờ cho đến khi Lenin không còn có thể viết thư, sai khiến hay đọc các tài liệu, họ đã viết các văn bản này như một biện pháp chính trị của cuộc đấu chống Stalin," sử gia Nga này cáo buộc.

Đến năm 2014, sử gia Mỹ Stephen Kotkin, từ Đại học Princeton, công bố tác phẩm đồ sộ Stalin Volume I: Paradoxes of Power, 1878-1928. Trong sách, Kotkin, dẫn lại Sakharov, tỏ ra nghi ngờ về tài liệu này.

Kotkin nhấn mạnh: "Tôi không hề xem cái gọi là Di chúc của Vladimir Lenin là bịa đặt."

"Tôi chỉ ra, giống như học giả Nga Valentin Sakharov là người đầu tiên nói chi tiết, rằng không có bằng chứng vững chắc để xác nhận Lenin tạo ra văn bản."

"Hoàn cảnh xuất hiện những lời đọc cho ghi được cho là của Lenin giai đoạn 1922-23 rất đáng nghi ngờ, và nội dung thì thay đổi theo năm tháng (cho đến lần in ấn bản thứ 5 của Toàn tập Lenin trong thập niên 1960)".

Kotkin nói thêm rằng "Di chúc", dù là ai viết ra, đã có "tác động rất lớn" đến Stalin.

Nó "ám ảnh ông ta" và đã "tác động đến tính cách" của Stalin, theo Kotkin.

Như vậy, tính chân thực của "Di chúc" của Lenin vẫn đang còn là vấn đề gây tranh luận.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Toledo là một thành phố nhỏ của Tây Ban Nha (Spain) cách thủ đô Madrid khoảng hơn 80 cây số về phía Nam. Đây là một địa danh di tích lịch sử và văn hóa quan trọng trong suốt thời gian 2,000 năm lập quốc của Tây Ban Nha.
Trong giới yêu nhạc Pháp, hầu như ai cũng biết Richard Cocciante là người đã soạn nhạc (tác giả Luc Plamondon đặt lời) cho toàn bộ vở kịch Nhà thờ Đức Bà Paris. Thế nhưng ít ai biết rằng một trong những nguyện vọng của tác giả này là đem vở nhạc kịch Notre Dame de Paris đến biểu diễn tại Sài Gòn, nơi ông từng sinh ra.
Một chú chó ở miền bắc Thái Lan đã giải cứu một em bé sơ sinh sau khi nghi bị chôn sống bởi người mẹ tuổi teen. Em bé trai nghi ngờ bị người mẹ 15 tuổi bỏ rơi để che giấu cái thai với bố mẹ cô. Khi đi ngang qua một cánh đồng ở làng Ban Nong Kham, chú chó Ping Pong đột nhiên sủa ầm ĩ và bắt đầu đào bới. Chủ của chú chó lúc đó mới nhìn thấy chân của một đứa bé nhô ra khỏi mặt đất. Người dân địa phương vội đưa em bé đến bệnh viện nơi các bác sĩ tắm rửa và cho biết bé trai vẫn khỏe mạnh.
Khác hẳn với ánh hào quang trong hiện tại, những tỷ phú giàu nhất thế giới này có một tuổi thơ không mấy êm đềm. Jeff Bezos – đương nhiên chẳng phải tỷ phú giàu nhất thế giới ngay từ nhỏ, tỷ phú Warren Buffett không được định sẵn là “Nhà tiên tri xứ Omaha” khi mới được sinh ra, Bill Gates chưa từng nghĩ tới bản thân có thể sáng lập một tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft.
Vivien Leigh là một diễn viên tài sắc vẹn toàn trong thời kỳ hoàng kim của Hollywood. Bà là một biểu tượng điện ảnh, sức sống bền bỉ trong lòng công chúng nhưng có một cuộc đời sinh động, không thua kém gì những vai diễn điện ảnh.
I Những hộp cơm bento đựng nhiều món ăn được bài trí hấp dẫn là một nét đặc trưng trong văn hoá ẩm thực Nhật Bản được nhiều người trên thế giới biết đến. Bạn có thể thấy bento có mặt trong thực đơn ở nhiều nhà hàng Nhật Bản, được bày bán la liệt trong các siêu thị ở Nhật với đủ kích cỡ, giá cả, phục vụ cho các khẩu vị khác nhau. Nhưng có lẽ được biết đến nhiều nhất vẫn là những hộp bento mà các nội trợ Nhật tự làm cho con mang tới trường, cho chồng mang đi làm, hay cho cả gia đình trong các dịp hội hè.
Gần một thế kỷ qua, vương quốc Walt Disney là giấc mơ kỳ diệu của hàng triệu trẻ em khắp năm châu. Bên cạnh những nhân vật huyền thoại như Mickey Mouse, Lion King, gần đây nhất là nữ hoàng băng giá Elsa và Mc Queen, còn có hàng trăm ca khúc đi vào thế giới trẻ thơ như thể chúng đã tồn tại ở đó từ bao giờ.
Một phụ nữ Ireland 81 tuổi cho biết bà chưa bao giờ hạnh phúc hơn sau khi gặp người mẹ 103 tuổi lần đầu tiên trong đời. Eileen Macken lớn lên trong trại trẻ mồ côi Bethany Home ở Dublin, Cộng hòa Ireland và chưa bao giờ gặp mẹ ruột của mình. Bà bắt đầu tìm mẹ khi 19 tuổi và năm ngoái đã liên lạc với chương trình Liveline của RTÉ để kêu gọi giúp đỡ tìm mẹ. Một khi tôi nghe thấy điều đó, sẽ không có gì ngăn cản tôi cố gắng gặp mẹ tôi
Chắc hẳn đối với nhiều người, chỉ cần nhìn thấy Paris qua các bức ảnh chụp cũng đã đủ nhen nhóm ước mơ một lần được đặt chân tới nơi đây, được ngắm thành phố từ trên tháp Eiffel, đi trên Đại lộ Champs Elysee và thưởng thức phong cách uống cà phê vỉa hè đặc sản của Kinh đô ánh sáng.
Ở vùng nông thôn Malawi, các gia đình thường đưa con gái từ 12 tuổi trở lên đi ‘thụ pháp’, một hủ tục văn hóa truyền thống đánh dấu việc một đứa trẻ bước vào cuộc đời trưởng thành. Nhưng các nhà vận động cho quyền trẻ em nói rằng hủ tục này đưa các bé gái vào quan hệ tình dục sớm, tảo hôn, và mang thai ở tuổi thiếu niên khiến nhiều em phải bỏ học. Một tổ chức địa phương đang tìm cách thay đổi hủ tục này bằng cách giáo dục những người tư vấn ‘thụ pháp’ cung cấp cho các bé gái những thông tin phù hợp với lứa tuổi.
Bảo Trợ