Đốt Sách Giết Trò: Từ Tần Thủy Hoàng Đến Mao

11 Tháng Giêng 201811:42 SA(Xem: 729)

Đốt sách giết trò: từ Tần Thủy Hoàng đến Mao

Terracotta warriorsBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Nơi yên nghỉ của Mao Trạch Đông và Tần Thuỷ Hoàng đế với đội quân đất nung, luôn là điểm đến hấp dẫn du khách.

Thế nhưng hai người còn có một điểm chung khác đó là: Tần Thủy Hoàng đã dạy Mao cách ngược đãi giới trí thức.

Chủ tịch Mao Trạch Đông qua đời đã gần 40 năm nhưng thi hài ông vẫn được giữ gìn trong lăng đặt tại Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh.

Quảng trường được xem như là trung tâm biểu tượng cho nền chính trị Trung Hoa - những lá cờ đỏ và đèn lồng với bức chân dung Chủ tịch Mao trên cổng Thiên An Môn, nơi ông tuyên bố thành lập nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa năm 1949.

 

Nhưng vị hoàng đế đỏ này chịu ảnh hưởng to lớn từ một nhà lãnh đạo từng dựng nên đế chế Trung Hoa hồi hơn 2.000 năm trước.

Thống nhất thiên hạ

"Chúng ta sẽ không thể có được một nước Trung Quốc nếu như không có Tần Thủy Hoàng," Peter Bol từ Đại học Havard nói. "Tôi nghĩ điều này dễ hiểu."

Trung Quốc thời đó còn là vùng đất của bách gia chư tử.

"Trước thời Tần Thủy Hoàng, các nước nhỏ nằm trong Trung Quốc bị chia rẽ chứ không thống nhất," Bol nói.

"Mỗi nước lại dùng một bộ lịch khác nhau, kiểu chữ khác nhau... chiều rộng đường sá cũng khác nhau, vì vậy chiều rộng bánh xe cũng khác nhau ở những địa điểm khác nhau."

Lên ngôi vương ở nước Tần nhỏ bé khi mới 13 tuổi, Tần Thủy Hoàng đã bắt đầu tỏ rõ tham vọng thống lĩnh thiên hạ với việc cho xử tử người tình của mẹ mình cùng toàn bộ gia tộc của ông ta.

Một trăm năm sau, sử gia nổi tiếng Tư Mã Thiên nói về vị vua trẻ:

"Với lồng ngực chim ưng cùng giọng nói như chó rừng, Tần Thủy Hoàng ít khi động lòng trắc ẩn và mang trái tim sói sắt đá. Khi hoạn nạn ông sẵn sàng nhún nhường trước người khác, nhưng khi thượng phong, ông không nghĩ gì ngoài chuyện ăn tươi nuốt sống thiên hạ."

"Nếu như Tần Thủy Hoàng tìm được cách thống trị thế giới, thì sau đó cả thế giới sẽ bị ông cầm tù."

Tần Thuỷ Hoàng xây dựng được một đội quân thiện chiến.

Opera singer Placido Domingo performed as Emperor Huang in 2006 in New York
Giọng tenor huyền thoại Placido Domingo vào vai Tần Thủy Hoàng trên sân khấu hồi 2006

Khá dễ để mường tượng ra đội quân đó, bởi ông để lại cho chúng ta cả một binh đoàn chiến binh đất nung ở Tây An.

"Tần là nước đầu tiên kêu gọi tổng động viên để phục vụ chiến tranh," Peter Bol nói.

"Tần coi người dân có nhiệm vụ phải đi quân dịch, thắng trận và mở rộng bờ cõi."

Tần Thuỷ Hoàng lần lượt đánh bại các nước lân bang, chiếm đất, bắt dân các nước làm nô lệ.

"Với những người bắt được về từ nước khác, ông đánh dấu bằng cách đem thiến, và rồi biến họ thành những nô lệ," Tấn Châu thuộc Đại học Hong Kong nói.

"Có rất, rất nhiều thái giám trong cung đình. Ông ta thực sự là một bạo chúa tàn nhẫn."

Nhà nước tập quyền đầu tiên

Tuy nhiên, không có Tần Thủy Hoàng thì sẽ không có Trung Quốc.

"Từ Mông Cổ cho tới Hong Kong, từ biển khơi cho tới Tứ Xuyên - đó là một vùng lãnh thổ rộng lớn," Frances Wood, người quản lý bộ sưu tập về Trung Quốc tại Thư viện Anh, cho biết:

"Nó rộng bằng toàn bộ đế chế La Mã gộp lại. Và đã có một người cai trị toàn bộ vùng đất rộng lớn này."

Peter Bol tin rằng Tần Thuỷ Hoàng không chỉ tạo ra Trung Quốc mà còn thiết lập được một đế chế tập quyền đầu tiên trên thế giới.

Bol nói: "Ông ta đặt ra mục tiêu thống nhất các phong tục, tập quán, luật lệ của tất cả các nước làm một."

"Chữ viết được thống nhất. Và có một sự thật là chữ viết Trung Hoa duy trì được sự thống nhất kể từ đó, nhờ có Tần Thuỷ Hoàng."

"Tất cả các bánh xe được làm cùng cỡ để tiện di chuyển trên đường."

Great Wall of ChinaVạn Lý Trường Thành của Trung Quốc

"Ông ta cũng đi vòng quanh những ngọn núi nổi tiếng, nơi mà dựng lên các bia đá, tượng đài bằng đá, nói rằng giang sơn của Hoàng đế giờ đây đã được thống nhất.

"Ông đưa ra ‎ý tưởng mọi khu vực đều cần một người quản lý và cai trị, người này được trang bị các quy tắc và là người có trách nhiệm quan tâm đến dân chúng. Mọi người đều phải hiểu quy tắc đó là gì," Wood nói.

"Ông thu thuế, kiểm soát tư pháp cũng như đào tạo các quan chức khắp Trung Quốc. Với tôi, đó là một thành tựu phi thường."

Đàn áp đối lập

Mặc dù vậy, cũng có những câu chuyện "khủng khiếp" về ông mà nhà sử học Tấn Châu từng được nghe.

"Ông ta giết bỏ bất cứ ai phản đối hoặc bất đồng với mình. Ông ta là người hoang tưởng. Ông ta luôn trong nỗi sợ hãi về việc làm thế nào để kiểm soát lãnh thổ rộng lớn này với rất nhiều nền văn hoá và rất nhiều những nhóm người khác nhau," bà nói.

Và ông ta sợ cây bút không kém gì những thanh gươm.

"Các học giả nói xấu sau lưng ông," Tấn Châu nói. "Và dĩ nhiên là một người hoang tưởng, ông ta không thích điều đó, nên đã ra lệnh bắt giữ hơn 400 học giả và chôn sống họ."

Tần Thuỷ Hoàng không hứng thú với văn hóa Khổng Tử - nỗi sợ của ông về giới trí thức ngày càng sâu thêm.

 

"Tần vương nói rằng, 'Chúng ta không muốn nghe bọn hủ nho chỉ trích hiện tại bằng việc đề cập đến quá khứ'," Peter Bol nói.

"Quá khứ không có nghĩa lý gì cả và lịch sử cũng vậy. Vậy là cần phải đốt sách, chôn vùi các học giả, những người dám lên tiếng chỉ trích."

Bol nhìn thấy sự tương đồng với Trung Quốc ở thời điểm hiện tại.

Giống như Tần Thuỷ Hoàng, Đảng Cộng Sản Trung Quốc ngày nay chấp nhận việc tranh luận về chiến thuật - nhưng không chấp nhập việc có hướng đi khác, ông nói.

"Họ lập luận rằng đó là cách duy nhất để cai trị Trung Quốc."

Nhà sử học Tấn Châu đồng ý. "Trong Đảng Cộng Sản Trung Quốc, chúng ta chấp nhận mô hình hoàng đế là tuyệt đối, và con đường duy nhất để cai trị được một đế quốc rộng lớn là cần phải tàn nhẫn," bà nói.

Mao's mausoleum
Hàng đêm, cỗ quan tài kính đặt thi hài Mao được đưa xuống hầm ngầm bằng thang máy

Thực tế là năm 1958, Mao đã liên hệ bản thân ông với Tần Thuỷ Hoàng.

"Ông ta chôn sống 460 học giả còn chúng ta cũng đã chôn sống 46.000 học giả," ông nói trong một bài phát biểu với các đồng chí của mình.

"Các bạn [những nhà trí thức] căm ghét chúng tôi, coi chúng tôi là những Tần Thuỷ Hoàng. Các bạn nhầm rồi. Chúng tôi thậm chí còn vượt Tần Thuỷ Hoàng một trăm lần."

 

Mỗi đêm, thi hài Mao trong một quan tài kính được đưa xuống một tầng hầm có khả năng chống động đất qua thang máy, và mỗi buổi sáng nó lại được đưa trở lại lên trên.

Đó có lẽ là điều mà Tần Thuỷ Hoàng sẽ đánh giá cao. Nhưng tôi không chắc là liệu ông ta có thấy ấn tượng mạnh với lăng Mao Trạch Đông hay không.

Lăng mộ của Tần Thủy Hoàng có cả một đội quân đất nung, một dàn nhạc đầy đủ các nhạc cụ và khung cảnh một con sông hiện lên cùng với những con sếu, thiên nga và ngỗng - và các nhà khảo cổ đã bắt đầu đào bới.

"Cảm giác giống như một người đàn ông biến mất sau ngôi mộ," Frances Wood nói.

"Và dĩ nhiên quy mô của đội quân đất nung, quy mô toàn bộ khu mộ - mà dường như được mở rộng mỗi ngày - vượt qua mọi thứ mà người ta biết về ông ta trong thực tế. Bạn được chứng kiến một cảnh quan tuyệt vời."

Chinese youngsters in shopping mall
Chủ nghĩa Mao nay không còn ảnh hưởng nhiều thời giới trẻ ở Trung Quốc

Cả Tần Thuỷ Hoàng và Mao Trạch Đông đều tồn tại mạnh mẽ trong trí tưởng tượng của người dân Trung Quốc, nhưng Trung Quốc thì lớn hơn nhiều so các vị hoàng đế của nó.

Khi Tần Thuỷ Hoàng qua đời, triều đại của ông chỉ kéo dài thêm được vài tháng. Khi Mao qua đời, những người kế nhiệm ông nói rằng 'tư tưởng sáng ngời' của ông sẽ trường tồn.

Nhưng bộ đại cán Mao thường mặc nay đã biến mất.

Và tuy những đám đông vẫn tới thăm lăng ông, nhưng chủ nghĩa Mao Trạch Đông hiếm khi được đề cập trong thời đại ngày nay.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trong khi một số các đảng viên đảng Dân chủ luôn chỉ trích, so sánh vị tổng thống của họ - Donald Trump - giống như một “kẻ khủng bố”, “nhà độc tài” thì chính họ lại có quan niệm khá “cởi mở” về một trong những nhà lãnh đạo tàn bạo nhất của ĐCSTQ. Không chỉ ca ngợi, họ còn treo ảnh chân dung của kẻ khát máu này trên tường nhà một cách trang trọng. Cựu dân biểu Đảng Dân chủ bang Tennessee Harold Ford Jr đã được người dẫn chương trình Brett Baier của Fox News phỏng vấn xoay quanh cuộc thảo luận về cuộc “nổi loạn” tại Tòa nhà Quốc hội ngày 6/1 với sự “liên đới” của Tổng thống Trump. Tuy nhiên, điều khiến độc giả gây chú ý không phải là nội dung cuộc thảo luận, vốn luôn mang tính “thiên vị” của các thành viên Đảng Dân chủ khi nhắc đến Tổng thống Trump, mà là góc quay vô tình đã hé lộ bức ảnh chân dung của Mao Trạch Đông treo trang trọng trên bục lò sưởi trong căn nhà của vị cựu dân biểu Harold Ford Jr.
Thông qua các chuyến du lịch “theo truyền thống hiếu khách” đến Trung Quốc và những bữa tiệc với giới tinh hoa, Bắc kinh cố gắng mua chuộc giới truyền thông Hoa Kỳ và lèo lái các bản tin của họ theo chiều hướng có lợi cho Trung Quốc. Kể từ năm 2009, như một phần của chiến dịch mở rộng ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tại Hoa Kỳ, một tổ chức liên đới của Bắc Kinh đã tổ chức các chuyến du lịch đến Trung Quốc cho hơn 120 nhà báo từ gần 50 hãng truyền thông của Hoa Kỳ.
Vị tổng thống gây tranh cãi lớn nhất lịch sử cận đại Mỹ ra đi trong vui mừng của nửa nước, cũng trong buồn hận của nửa nước. Vỏn vẹn trong bốn năm ngắn ngủi, ông đã để lại dấu ấn, một gia tài không xóa nhòa được ít nhất trong vài ba chục năm nữa. Lịch sử sẽ phán xét ông công bằng hơn, khi dư âm của những đánh phá tàn bạo nhất sẽ tàn lụi. Liên minh ủng hộ ông không lớn bằng cái đầm lầy chống ông, gồm chẳng những đảng đối lập Dân Chủ, mà còn có toàn thể khối TTDC, Nhà Nước ngầm, đám quan lại thối nát, nhóm CH Never Trump, các đại tập đoàn hi-tech Apple, Google, các trang mạng xã hội lớn Facebook, Twitter, tài phiệt Do Thái, đám dân ăn bám trợ cấp, trí thức thiên tả, phụ nữ ham vui nhưng vô trách nhiệm, thanh niên mê thuốc lắc, …
Ngày 6/1/2021, liên danh Joe Biden và Kamala Harris đã được Quốc Hội công nhận là bên thắng cuộc, qua các phương tiện truyền thông tôi được chứng kiến ngày lịch sử này học hỏi được khá nhiều điều về tự do và dân chủ tại Mỹ. Chuyện buồn đã xảy ra… Biểu tình là quyền tự do biểu đạt chính kiến được Tu chính án thứ nhất bảo vệ, nhưng bạo động và bạo loạn là vi phạm luật pháp quốc gia. Thật đáng buồn khi 1 người bị bắn chết, 5 người khác chết chưa rõ lý do (trong số có cả cảnh sát) và nhiều người cả hai phía bị thương khi đoàn biểu tình xông vào Quốc Hội. Hằng ngàn người biểu tình, tại một nơi được cho là an ninh nhất nước Mỹ, nhưng lại không thấy giới chức có thẩm quyền sửa soạn để đối phó với thành phần sách động bạo loạn thì thật là khó hiểu. Chưa kể tới nhiều đoạn phim cho thấy chính cảnh sát đã mở cửa Quốc Hội để những người biểu tình đi vào.
Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang đi đến đoạn đường cuối cùng.Thu hút biết bao nhiêu những đồn đoán, phân tích và các dự đoán trái ngược nhau. Người ta bỗng nhiên chú ý đến một bài dài đến 55 trang đăng trên một tạp chí từ cuối năm 2019 vì cho đến giờ phút này nó miêu tả cuộc bầu cử "chính xác đến từng milimet" Xin lược thuật. Đó là bài : “Chuẩn bị cho một cuộc bầu cử tổng thống có tranh chấp : Một bài tập về đánh giá và quản lý rủi ro bầu cử " được xuất bản vào bởi Tạp chí Luật của Đại học Loyola Chicago, tác giả là Edward B. Foley. Foley, là giáo sư đứng đầu chương trình luật bầu cử tại Đại học Ohio, là luật sư và là người cộng tác với Washington Post. Folye cũng là người khởi xướng "Lý thuyết dịch chuyển Xanh" đề ra chiến lược nhằm biến đổi các bang từ ủng hộ đảng Cộng hòa chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ.
Nếu nói dối của ĐCSTQ là bản chất cố hữu và không thể thay đổi, thì việc nói dối phổ biến trong dân chúng là do nền văn hóa nói dối và chuyên chế của ĐCSTQ tạo thành, có liên quan mật thiết đến môi trường xã hội đặc biệt của Trung Quốc. Từ xưa tới nay, ở trong và ngoài nước, việc không nói dối được xem như giới hạn cơ bản và là ý thức chung trong tiêu chuẩn làm người. Trong quan niệm truyền thống, Đạo gia giảng làm chân nhân, Phật gia giảng người xuất gia không nói dối, Nho gia giảng về chữ Tín. Tất cả đều cho rằng nói dối là sai, là xấu. Khổng Tử coi "nhân - nghĩa - lễ - trí - tín” là ngũ thường. Trong đó, sự thành tín giữa người với người là một trong những mỹ đức quan trọng nhất của con người. Đạo lý đối với việc trị quốc cũng như vậy. Tử Cống, một học trò của Khổng Tử, đã từng thỉnh giáo thầy về cách trị quốc. Khổng Tử nói: "Thứ nhất là cho dân có cơm no, áo ấm; thứ hai là quốc gia có quân đội hùng mạnh; thứ ba là có được lòng tin của người dân".
Cuối năm 2013, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã thông báo về Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa và Con đường Tơ lụa trên biển thế kỷ 21, hai tuyến đường kết nối Trung Quốc với châu Phi và châu Âu. Kể từ đó, Sáng kiến Vành đai và Con đường (hay BRI) - tên gọi sau khi kết hợp cả hai dự án trên - đã được mở rộng đến mọi nơi trên hành tinh. Ví dụ, Trung Quốc đã rót hàng chục tỷ USD cho các khoản vay trong khuôn khổ BRI cho Venezuela. Trung Quốc đang xây dựng một cảng container trị giá 3 tỷ USD tại Freeport, cách Palm Beach của Florida chưa đến 150 km về phía Đông.
Chúng ta thường nghe nói: “Người dân được làm tất cả những gì luật pháp không cấm”, nó có thể đúng ở nhiều nước nhưng không đúng ở Mỹ. Tổng thống Mỹ có quyền ký sắc lệnh và Quốc Hội Mỹ có quyền ban hành đạo luật, nhưng người dân có quyền thách thức mọi sắc lệnh và đạo luật để luật pháp phải luôn trong vòng Hiến Pháp cho phép. Tu chính án thứ nhất của Hiến Pháp Mỹ nêu rõ: “Quốc hội không được quyền ra luật… ngăn cản tự do ngôn luận, tự do báo chí, hoặc ngăn cản hội họp ôn hòa, hoặc cấm đoán người dân khiếu nại về việc làm của chính phủ.” Khái niệm đã thế nên một bài viết ngắn không thể đi sâu vào chi tiết của từng vấn đề, tôi chỉ xin đưa ra một bức tranh tổng quát để có thể hình dung được quyền tự do báo chí tại Mỹ.
Vào ngày 6 tháng 1, một phiên họp chung của Quốc hội sẽ khai mạc - với Phó Tổng thống Mike Pence làm chủ tịch Thượng viện. Ông Pence sẽ có toàn quyền và quyền lực này là không thể đảo ngược. Nhiệm vụ của ông ấy sẽ là “hoàn thành lời tuyên thệ nhậm chức của mình” - để bảo Hiến pháp của Hoa Kỳ, và đảm bảo rằng các luật được thực thi một cách trung thực. Đúng như vậy. Với tư cách là chủ tịch Thượng viện, mọi quyết định đều do ông ấy phán quyết và ông ấy có thể phán quyết bất kỳ quyết định nào (trong trường hợp này là liên quan đến vấn đề đại cử tri) là "trái lệnh" hoặc "bị từ chối". Đây là một tiêu chuẩn cao trong thực thi nhiệm vụ và Ông Pence sẽ có hai lựa chọn. Ông Pence có thể ‘tán thành’ những cử tri ‘được chứng nhận’, hoặc ông ấy có thể bảo vệ luật pháp
lý của nhóm TT Trump về cơ bản là đã đi đến bước ngoặt cuối cùng và ít nhất 7 vụ kiện đã được gửi đến Tối cao Pháp viện. Nhưng kết quả cuối cùng như thế nào, rất khó để đưa ra kết luận. Rốt cuộc TT Trump sẽ dùng cách nào để cứu nước Mỹ? Tôi tin rằng có rất nhiều độc giả sẽ nghĩ đến các phương pháp như ban hành Thiết quân luật, viện dẫn luật chống phản loạn, bắt giữ, v.v. Nhưng trên thực tế, các thuật ngữ này mang các ý nghĩa pháp lý khác nhau, cơ sở thực hiện, phạm vi và quyền hạn cũng khác nhau. Vì vậy, hôm nay chúng ta sẽ dành chút thời gian để thảo luận về những khái niệm này, để chúng ta có thể nhìn thấy trên tổng thể thì TT Trump có những đặc quyền nào và ông ấy có thể làm những gì. Thiết quân luật: khái niệm mơ hồ khô
Bảo Trợ