Những dự luật sửa đổi của Việt Nam trong năm 2017: ‘1 bước tiến, 2 bước lùi’

06 Tháng Giêng 201812:16 SA(Xem: 463)
  • Tác giả :

Những dự luật sửa đổi của Việt Nam trong năm 2017: ‘1 bước tiến, 2 bước lùi’

RFA
Ảnh minh hoạ: Bộ Luật Hình sự Việt Nam
Ảnh minh hoạ: Bộ Luật Hình sự Việt Nam
courtesy hocluat.vn-Những dự thảo luật sửa đổi của Việt Nam trong năm 2017: ‘1 bước tiến, 2 bước lùi’

Sau kỳ họp Quốc hội khoá 14, một loạt những dự thảo luật sửa đổi/bổ sung gây chú ý trong công luận và giới luật sư, có thể kể ra như: Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều trong Bộ Luật Hình sự Việt Nam 2015, trong đó có khoản 3 Điều 19 - Luật sư tố giác thân chủ; Dự thảo Luật An ninh mạng Việt Nam; Dự  thảo Nghị Định về việc xử phạt hành chính trong lãnh vực tín ngưỡng và tôn giáo; Dự thảo Thông tư liên tịch do Bộ Công an, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Toà án Nhân dân Tối cao và Bộ Quốc phòng đưa ra quy định công an không được hỏi cung bị can và lấy lời khai người liên quan nếu không có bố trí thiết bị ghi âm, ghi hình; dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng…

Các luật sư có đánh giá như thế nào về những dự thảo luật nổi bật trong năm 2017?

Những thay đổi đáng ghi nhận

Trong những dự thảo luật thay đổi, bổ sung của năm 2017, Bộ Luật Tố tụng Hình sự tu chính đã được thông qua và chính thức có hiệu lực vào ngày 1/1/2018. Bộ luật này có một điểm khá đặc biệt được Luật sư Đặng Đình Mạnh gọi là điểm ‘đáng chú ý’, đó là “quyền im lặng”, một khái niệm lần đầu tiên được luật pháp Việt nam đề cập đến và công nhận trong 1 bộ luật chính thức.

Tuy  rằng đã từng xuất hiện trong Bộ luật hình sự năm 2015 nhưng không được minh thị với cái tên chính thức “quyền im lặng”, mà chỉ là những điều khoản riêng biệt quy định tại Điều 58, 59, 60 thuộc chương VI. Do đó, khi Quyền im lặng được đề cập với tên gọi đầy đủ trong Bộ Luật Tố tụng Hình sự 2017, Luật sư Đặng Đình Mạnh cho rằng hiệu lực của quyền này sẽ được cụ thể hoá hơn.

“Việc gọi là quyền thì có nghĩa là họ có thể thực hiện hoặc không thực hiện khai trình. Nếu họ không thực hiện thì chính xác là quyền im lặng. Đã có qui định như vậy là 1 điểm son.

Điều này là  thành quả của 1 quá trình khi Việt Nam thương thảo về những hiệp định thương mại với các quốc gia, buộc Việt Nam phải sửa đổi luật pháp theo những tiêu chuẩn chung của thế giới văn minh. Quyền im lặng là 1 trong những thành quả đó, rất đáng ghi nhận. Nó giúp nâng cao vai trò của người luật sư trong giai đoạn mới.”

Điều này là  thành quả của 1 quá trình khi Việt Nam thương thảo về những hiệp định thương mại với các quốc gia, buộc Việt Nam phải sửa đổi luật pháp theo những tiêu chuẩn chung của thế giới văn minh. Quyền im lặng là 1 trong những thành quả đó, rất đáng ghi nhận. Nó giúp nâng cao vai trò của người luật sư trong giai đoạn mới. - LS Đặng Đình Mạnh

Luật sư Nguyễn Văn Hậu đưa ra 1 phân tích khá tương đồng với Luật sư Đặng Đình Mạnh khi nói về những thay đổi của hệ thống pháp luật Việt Nam trong năm qua. Ông nói:

“Năm 2017 vừa qua có hàng loạt các luật có hiệu lực thi hành, khoảng hơn 20 bộ. Tôi cho rằng trong thời gian tới khi Việt Nam tham gia các công ước quốc tế và Việt Nam đã nội lực hoá các công ước quốc tế đó vào trong luật của Việt Nam.”

Một ghi nhận khác cũng từ Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho rằng hệ thống luật pháp Việt Nam có hai sự thay đổi rất lớn và được ông quan tâm nhiều nhất, đó là Bộ luật Dân sự và Hình sự.

Nói về Bộ luật Dân sự, ông cho biết Bộ Luật Dân sự mới qui định Toà án không được từ chối và cho rằng đơn kiện của người dân là không có luật.

“Bộ Luật Dân sự có 1 qui định là Toà án không được từ chối xét xử khi nói là không có luật. Nếu không có luật thì phải áp dụng luật tương tự. Nếu luật tương tự không có thì áp dụng phong tục tập quán. Đây là 1 tiến bộ mà tôi cho là theo thông lệ.”

Một sự thay đổi lớn thứ hai cũng theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu đó là Bộ Luật Hình sự Việt Nam.

“Không ai được coi là có tội nếu chưa có bản án của toà có hiệu lực pháp luật, đó là 1 thay đổi trước đây đã có nhưng lần này được thể hiện rõ hơn.

Thứ hai, có 1 luật riêng là luật tạm giam và tạm giữ. Luật thi hành án hình sự và Luật hình sự thay đổi theo hướng là bảo vệ quyền con người và quyền công dân. Ví dụ như khi bắt 1 người, đặc biệt là trẻ em vị thành niên dưới 18 tuổi thì phải có luật sư tham gia ngay từ đầu. Việt Nam cũng đã sửa luật trợ giúp pháp lý là đối với những em dưới 18 tuổi thì nhà nước sẽ chi tiền giúp đỡ cho họ có quyền có luật sư. Và người bị bắt không có quyền chứng minh có tội. Việc đó thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng.”

Một dự thảo khác cũng được cho là một tiến bộ của qui trình tố tụng của Việt Nam, đó là dự thảo Thông tư liên tịch do Bộ Công an, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Toà án Nhân dân Tối cao và Bộ Quốc phòng đưa ra quy định công an không được hỏi cung bị can và lấy lời khai người liên quan nếu không có bố trí thiết bị ghi âm, ghi hình.

Từ Sài Gòn, Luật sư Bùi Quang Nghiêm nói với RFA hai điều mà theo ông, đó là lý do để nói rằng dự thảo này là một bước tiến đáng khen của pháp luật Việt Nam. Điều thứ nhất, ông cho rằng khi có ghi hình, ghi âm, bị can sẽ không còn cảm giác sợ hãi dẫn đến việc né tránh câu trả lời.

Điều thứ hai được ông cho biết.

“Có ghi âm, ghi hình thì s hn chế được nhng vic trái pháp lut như bc cung, nhc hình, mm cung, gi ý để tr li theo ý mun cđiu tra.

Một bước tiến, hai bước lùi

Bên cạnh những điểm thay đổi được đánh giá là đáng ghi nhận hoặc là điểm son của nền tư pháp Việt Nam thì có những dự thảo gây ra tranh cãi từ phía các luật sư. Nổi bật là Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều trong Bộ Luật Hình sự Việt Nam 2015, khoản 3 Điều 19 về không tố giác tội phạm.

Dựa trên định nghĩa về vai trò và trách nhiệm của luật sư, Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Đại biểu Quốc hội cho rằng người luật sư là người căn cứ vào pháp luật, thực tế để bảo vệ thân chủ của mình trong bất cứ trường hợp nào, tìm ra những tình tiết có lợi nhất cho thân chủ của mình để bảo vệ họ. Do đó, nhận xét Điều 19.3, ông nói:

“Nếu luật sư có trách nhiệm tố giác tội phạm thì nó lại trái với quy định của công ước quốc tế, là luật sư phải bảo vệ quyền riêng tư và bí mật của thân chủ mình.”

Luật sư Đặng Đình Mạnh rất lấy làm tiếc vì trong sự thay đổi đáng ghi nhận này thì vẫn có những điều luật chưa thoả đáng.

“Đây là 1 điểm thụt lùi, 1 điểm thụt lùi rất đáng nói.”

“Điều luật 19.3 là 1 điểm rất đặc biệt riêng có của Việt Nam. Đây là điều không nên có nhất là trong xu thế VIệt Nam đang muốn hoà nhập với các nước trên thế giới, đặc biệt là trong lĩnh vực tư pháp.”

Đây là 1 điểm thụt lùi, 1 điểm thụt lùi rất đáng nói. - LS Đặng Đình Mạnh

Đúng như nhận định của Luật sư Đặng Đình Mạnh, những năm vừa qua Việt Nam đã tuyên bố thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Thế nhưng, bên cạnh những dự thảo luật mang tính cởi mở, theo xu hướng quốc tế thì vẫn có những dự thảo sửa đổi bổ sung gây bức xúc cho người dân.

Gần nhất với đời sống của mỗi người dân Việt Nam hiện tại là kết nối công nghệ toàn cầu. Thế nhưng, dự thảo Luật An ninh mạng Việt Nam, khoản 4, Điều 34 đã gây bất bình trong dư luận vì đưa ra quy định các công ty quốc tế cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tại Việt Nam đặt máy chủ quản lý dự liệu người sử dụng là công dân Việt Nam trên lãnh thổ quốc gia này.

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc - Chủ tịch Hội Tư vấn về Khoa học Công nghệ và Khoa học Quản lý cho biết việc đặt máy chủ quản lý của dịch vụ internet, cung cấp mạng xã hội ở nơi nào không phải là điều quan trọng. Ông nói ngay dự thảo luật này của Việt Nam là không giống ai, và ông giải thích như sau:

“V vđề k thut thì đâu cn phi là máy ch phđặ đâu. Trên thế gii này có 1 góc nào đấy, 1 hòn đảo xa xôi nào đấy cũng được, rng Targa hay đảo Guam ca M cũng được. Đây là vđề chính tr, cho nên lut pháp không cho dùng thì ngườ đất nướđó không được dùng.

Do đó, khi đưa ra đánh giá chung về những dự thảo luật sửa đổi, bổ sung gây chú ý nhất trong năm 2017, Luật sư Đặng Đình Mạnh cho rằng luật pháp đã có những thay đổi tiến bộ hơn, tốt hơn, nhưng, bên cạnh đó vẫn có 1 số hạn chế chưa được khắc phục. Kết luận ông dành cho hệ thống pháp luật Việt Nam năm 2017 là: “ Một đằng họ vẫn mở cánh cửa he hé, đằng khác họ vẫn đóng tịt cánh cửa hạn chế quyền hạn của luật sư. Luật pháp của mình vẫn đang vận hành như thế: 1 bước đi tới mà 2 bước lùi.”
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trước khi Michael Phương Minh Nguyễn, công dân Mỹ gốc Việt, phải ra tòa tại Thành phố HCM vào ngày 24/6 với cáo buộc “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền”, gia đình ông ở California và những người quan tâm, trong đó có những dân biểu Mỹ, đã hy vọng rằng ông sẽ được trục xuất về Mỹ để đoàn tụ với gia đình ngay sau phiên tòa. Nhưng mọi hy vọng đã bị dập tắt ngay sau phiên tòa khi Michael Phương Minh Nguyễn bị tòa tuyên 12 năm tù và chỉ bị trục xuất sau khi đã thi hành án. Ngay sau phiên tòa, Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Việt Nam đã lên tiếng bày tỏ sự thất vọng và cho biết
“Một ngàn năm đô hộ giặc Tàu” mà người Việt không bị đồng hóa, nhưng chỉ có 70 năm mà đảng CSVN có khả năng diệt chủng dân tộc Việt Nam. “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chỉ là khẩu hiệu lừa bịp nhân dân mà thôi. Các trí thức, văn nghệ sĩ và nhân dân đừng hy vọng được bọn thái thú địa phương lắng nghe và thực hiện theo ý dân.
Nhiều nhân vật bất đồng chính kiến, nhiều nhà hoạt động nhân quyền đã bị đưa ra xét xử trong những phiên tòa chóng vánh, kết án nặng nề mà luật sư bào chữa chỉ ra những sai phạm trong tiến trình tố tụng…......Trong một số vụ án hình sự xét xử đối với những tội danh về xâm phạm an ninh quốc gia mà tôi có dịp tham gia bào chữa với tư cách là luật sư, thì hồ sơ truy tố không có chứng cứ hoặc chứng cứ không thuyết phục. Nhưng tất cả đều dễ dàng được tòa án chấp nhận là chứng cứ hợp pháp để kết tội và tuyên hình phạt rất nặng.
Tính cách vua quan của những người cộng sản Việt Nam hiện nay đã lộ rõ ngay từ năm 1945-1946 kia chứ không phải đến bây giờ nhưng vì lúc ấy chưa cầm quyền, chưa giàu sang, dân cũng chưa có của ăn của để cho nên nó không bộc lộ. - Có những quan chức xây biệt phủ lộng lẫy, chi xài xa hoa, con cái đi học nước ngoài, vợ thì không có việc làm hoặc cũng chỉ là công chức trong bộ máy. Những trường hợp như vậy thì dân không bức xúc, không hoài nghi mới là lạ.
Thân nhân của tù nhân chính trị Trương Minh Đức công khai thư kêu cứu về tình trạng của những người đang phải tuyệt thực tại Trại Giam Số 6 Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Thư kêu cứu đề ngày 23 tháng 6 do Bà Nguyễn Thị Kim Thanh, vợ tù nhân chính trị Trương Minh Đức ký tên và gửi đến Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Nghệ An và Bộ trưởng Công an Tô Lâm. Nội dung thư nói rõ việc Phân trại K2, Trại Giam Số 6 đang bức hại, đàn áp tù nhân chính trị.
CÒN QUY HOẠCH CÁN BỘ THÌ KHÔNG THỂ CHỐNG CHẠY CHỨC CHẠY QUYỀN Nói đến Quy hoạch cán bộ thì hiểu ngay là có người được quyền Quy hoạch và có người được Quy hoạch. Được Quy hoạch là có cơ hội thăng tiến – nên cán bộ phải cố lên. Bởi vậy, còn Quy hoạch thì sẽ có chạy Quy hoạch. Ai chạy Quy hoạch? Người bị Quy hoạch sẽ chạy Quy hoạch. Chạy ai? Chạy người có quyền Quy hoạch.
Tôi nghĩ những ông như Nông Đức Mạnh, Nguyễn Phú Trọng thì sách của ông ấy chỉ có đảng của ông ấy đọc, chứ chẳng ai đọc, có khi những đảng viên của ông ấy cũng chẳng đọc luôn, Bởi vì tôi cho rằng những kiến thức mà các ông viết ra không có ý nghĩa thực tế, nếu những kiến thức ấy có ý nghĩa thực tế thì đất nước Việt Nam đã phồn vinh rồi.”.- Lã Việt Dũng.....Do đó, việc xuất bản những quyển sách này chỉ làm tốn tiền dân, tốn giấy, mà không ai đọc.
Việt Nam từng ra báo từ rất lâu. Tuy nhiên theo nhận định ngay dưới thời bị Pháp đô hộ, báo chí lúc đó còn được những quyền tối thiểu mà nhiều cơ quan báo chí trong nước hiện nay không có được. Gia Định báo được cho là tờ báo tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam được xuất bản vào ngày 15/4/1865.
Giáo sư Trần Phương:: “Thế bây giờ Chủ nghĩa xã hội của ông là cái gì đây? Thật ra mà nói, chúng ta nói và chúng ta biết là chúng ta bịp người khác. Đến tôi bây giờ, tôi cũng không biết cái Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta sẽ đi là cái Chủ nghĩa xã hội gì đây?”./ Đại tá Phạm Đình Trọng: “Đảng CSVN đã đưa dân tộc Việt Nam vào cuộc thí nghiệm xây dựng Xã hội chủ nghĩa suốt gần nửa thế kỷ và nhân dân Việt Nam phải trả giá quá đắt.
“Trung Quốc có tình cảm với bất cứ ai đi chăng nữa nhưng lợi ích của họ không thay đổi. Việt Nam cũng phải hiểu điều đó. Hồi năm 2011 khi ông Nguyễn Phú Trọng mới đắc cử chức Tổng Bí thư thì ông sang Trung Quốc ký thỏa thuận chung về các nguyên tắc giải quyết tranh chấp trên biển. Năm 2011 xảy ra vụ (Trung Quốc) cắt cáp, năm 2012 cũng cắt cáp, rồi đến năm 2014 Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng thềm lục địa của Việt Nam chẳng hạn thì đường dây nóng giải quyết tranh chấp giữa hai bên theo nguyên tắc coi như là số 0.”
Bảo Trợ