VN áp dụng nghe lén trong điều tra hình sự

30 Tháng Mười Hai 201711:53 CH(Xem: 208)

VN áp dụng nghe lén trong điều tra hình sự

Các biện pháp điều tra đặc biệt bao gồm ghi âm, ghi hình bí mật, nghe điện thoại bí mật và thu thập bí mật dữ liệu điện tử.
Các biện pháp điều tra đặc biệt bao gồm ghi âm, ghi hình bí mật, nghe điện thoại bí mật và thu thập bí mật dữ liệu điện tử.

Từ đầu năm 2018 luật hình sự mới của Việt Nam có hiệu lực quy định về các biện pháp điều tra đặc biệt.

Theo đó các biện pháp điều tra đặc biệt bao gồm ghi âm, ghi hình bí mật, nghe điện thoại bí mật và thu thập bí mật dữ liệu điện tử.

 

Là một luật sư đã có hơn mười năm kinh nghiệm bào chữa hình sự, tôi cho rằng những hoạt động điều tra bí mật như này xưa nay có thể đã làm rồi nhưng chỉ để xác định phương hướng đường lối phá án.

Sau khi đã điều tra bí mật và nắm được một số thông tin về tội phạm thì cơ quan điều tra sẽ thực hiện thêm các biện pháp nghiệp vụ khác để xử lý phá án và chuyển hóa thông tin thành chứng cứ.

Nhưng giờ đây các dữ liệu được thu thập bí mật có thể được sử dụng trực tiếp để kết tội.

'Dữ liệu điện tử được thu thập từ phương tiện điện tử, mạng máy tính, mạng viễn thông, trên đường truyền và các nguồn điện tử khác'.
'Dữ liệu điện tử được thu thập từ phương tiện điện tử, mạng máy tính, mạng viễn thông, trên đường truyền và các nguồn điện tử khác'.

Theo luật, chỉ các tội sau mới có thể bị áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt, gồm: Tội xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm về ma túy, tội phạm về tham nhũng, tội khủng bố, tội rửa tiền. Và các tội phạm có tổ chức thuộc loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác.

Ngoài những tội kể trên, luật không quy định cho phép áp dụng biện pháp điều tra đặc biệt đối với các tội danh còn lại trong Bộ luật hình sự.

Về thẩm quyền thì Thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh, Thủ trưởng cơ quan điều tra quân sự cấp quân khu trở lên (cơ quan điều tra trong quân đội) có quyền ra quyết định áp dụng biện pháp điều tra đặc biệt.

Nhưng trước khi thực hiện phải được sự phê chuẩn đồng ý của Viện trưởng viện kiểm sát cùng cấp.

Hoặc Viện trưởng viện kiểm sát cùng cấp nêu trên có quyền yêu cầu thủ trưởng cơ quan điều tra phải thực hiện biện pháp điều tra đặc biệt.

Có một điểm đáng lưu ý là các biện pháp điều tra bí mật chỉ được thực hiện sau khi đã khởi tố vụ án, còn thì khi sự việc mới có đơn thư tố cáo hoặc dấu hiệu nghi vấn mà chưa khởi tố vụ án thì không áp dụng biện pháp điều tra bí mật.

Đây là một điểm hạn chế của chế định pháp lý này, bởi khi đã khởi tố vụ án rồi thì đã 'rút dây động rừng'. Đối tượng đã đề phòng rồi thì việc điều tra bí mật sẽ cho hiệu quả ra sao?

Đúng ra khi cơ quan tố tụng nhận được đơn thư tố giác hoặc thông tin về tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thì cần phải áp dụng điều tra bí mật ngay, chứ sao lại để khởi tố rồi mới làm?

Tôi cho rằng lý do có thể vì đây là một vấn đề mới, lợi hại của nó chưa biết thế nào nên các nhà làm luật mới tìm cách giảm bớt sự sắc bén của 'công vụ vũ khí mới' này trong điều tra hình sự.

Song cũng cần lưu ý tiếp là có những khi vụ án đã khởi tố rồi nhưng lại chưa khởi tố bị can, do vậy nhiều người không biết mình đã dính đến một vụ án đã bị khởi tố rồi và đang bị điều tra bí mật.

Luật mới cho phép cơ quan điều tra được thu thập bí mật dữ liệu điện tử.
Luật mới cho phép cơ quan điều tra được thu thập bí mật dữ liệu điện tử.

Dữ liệu điện tử

Cùng với quy định về các biện pháp điều tra đặc biệt thì luật cũng ràng buộc chặt chẽ thêm vào đó bằng điều luật về dữ liệu điện tử.

Theo đó Bộ luật tố tụng hình sự quy định 'Dữ liệu điện tử là ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự được tạo ra, lưu trữ, truyền đi hoặc nhận được bởi phương tiện điện tử'.

'Dữ liệu điện tử được thu thập từ phương tiện điện tử, mạng máy tính, mạng viễn thông, trên đường truyền và các nguồn điện tử khác'.

'Giá trị chứng cứ của dữ liệu điện tử được xác định căn cứ vào cách thức khởi tạo, lưu trữ hoặc truyền gửi dữ liệu điện tử; cách thức bảo đảm và duy trì tính toàn vẹn của dữ liệu điện tử; cách thức xác định người khởi tạo và các yếu tố phù hợp khác'.

 

Với quy định mới này (trước đây chưa có) thì những đoạn ghi âm, video ghi hình… sẽ được đánh giá là chứng cứ và sử dụng trực tiếp để xử lý hình sự, thay vì bị coi là để tham khảo hoặc giá trị chứng cứ không rõ ràng như trước đây.

Do vậy trong quan hệ giao dịch làm ăn người dân cần cẩn trọng, đặc biệt trong bối cảnh các thiết bị ghi âm ghi hình ngày một dễ kiếm giá rẻ và sử dụng thông dụng. Với quy định mới này của luật thì những lời nói hứa hẹn, cam kết hớ hênh, hoặc những hành vi dấm dúi khuất tất sẽ tăng khả năng bị phát hiện xử lý

Người ghi âm ghi hình thì lưu ý, để được dùng làm chứng cứ thì dữ liệu cần nguyên bản đừng chỉnh sửa cắt xén (vì sẽ được giám định), bằng cách đó gia tăng tối đa giá trị sử dụng của dữ liệu điện tử được sử dụng làm chứng cứ.

Máy tính cá nhân, điện thoại thông minh và địa chỉ email có thể bị xâm nhập một cách hợp pháp.
Máy tính cá nhân, điện thoại thông minh và địa chỉ email có thể bị xâm nhập một cách hợp pháp.

Xâm nhập máy tính, email

Luật mới cho phép cơ quan điều tra được thu thập bí mật dữ liệu điện tử.

Điều này đồng nghĩa với việc máy tính cá nhân và thư điện tử có thể bị xâm nhập và bị lấy đi dữ liệu.

Tất nhiên theo luật thì điều đó chỉ xảy ra trong phạm vị các đối tượng phạm tội theo các điều luật nêu trên.

Nhưng quy định mới này vẫn đem lại nguy cơ xấu trong bối cảnh tình hình xã hội Việt Nam hiện nay.

Hiện nay luật hình sự Việt Nam đang quy định một danh mục các tội về xâm phạm an ninh quốc gia rất ngặt nghèo và rộng rãi.

Nhiều hành vi chỉ đơn thuần là phát biểu ý kiến về các chính sách, đánh giá về các hoạt động của cơ quan nhà nước cũng bị quy cho là xâm phạm an ninh quốc gia.

Việc đòi hỏi thực thi các quyền công dân theo Hiến pháp và các quyền đã được ấn định trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị của Liên Hợp Quốc mà Việt Nam đã ký kết tham gia, như quyền biểu tình, quyền lập hội, quyền tự do báo chí… cũng bị quy cho là chống đối nhà nước.

Khi đó một số lượng lớn các nhà hoạt động xã hội, những người bất đồng chính kiến sẽ đứng trước mối nguy của các biện pháp điều tra đặc biệt.

Máy tính cá nhân, điện thoại thông minh và địa chỉ email của họ sẽ có thể bị xâm nhập một cách hợp pháp, và các thông tin từ đó có thể được sử dụng trực tiếp để kết tội họ.

Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong của tác giả, trưởng văn phòng luật sư Công Chính ở Hà Nội.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Quyền biểu tình của người dân Việt Nam đã mang trên mình một món nợ thời gian khủng khiếp: hơn một phần tư thế kỷ ma mị kể từ Hiến pháp 1992 mà không lộ hình một chút thiện tâm nào, dù chỉ là loại thiện tâm ảo ảnh.
Ngày 11/3/2019, trên Tạp chí Washington Post bà Nancy Pelosi chủ tịch Hạ Viện, cho biết: “Tôi không luận tội Tổng Thống. Tôi chưa từng trả lời bất cứ nhà báo nào, nhưng vì được hỏi và tôi đã suy nghĩ kỹ, luận tội gây chia rẽ quốc gia, trừ khi phải thật chính đáng, thật nghiêm trọng và không thiên vị đảng phái.” Bà kết luận: “Tôi không nghĩ chúng ta nên đi theo hướng luận tội vì đất nước sẽ bị chia rẽ. Và ông ấy không đáng cho chúng ta làm vậy.”
Nối tiếp nhiệm vụ ‘phản bác các luận điệu phản động’ mà rất có thể được một bàn tay ngầm trong đảng chỉ đạo và một ngân sách đính kèm, vào đầu năm 2019 các trang mạng nguyenphutrong.org, nguyenxuanphuc.org, tolam.org, nguyentandung.org… lại hùng hổ mở một đợt tấn công mới vào giới đấu tranh dân chủ nhân quyền, với quan điểm, luận điệu và bài viết rập khuôn mục ‘phòng chống diễn biến hòa bình’ trên các báo đảng Quân Đội Nhân dân, Nhân Dân, Công An Nhân Dân…
Chính phủ đánh đòn thuế quan và Trung Cộng trả đũa; nhưng số hàng Mỹ nhập cảng vẫn tăng thêm 11.3%, còn hàng bán qua Trung Quốc chỉ tăng 0.7%. Trước những con số đó, nhiều người Mỹ lo lắng. Nước Mỹ đang thua nước Tàu trong cuộc chiến tranh thương mại này chăng? Không có gì đáng lo. Người ta sẽ không lo sợ khi biết những lý do nào đưa tới khiếm hụt mậu dịch.
Ngày 19/2/2019, Genie Nguyễn của Voice of Vietnamese Americans phỏng vấn Dr. Patrick Cronin về tình hình Biển Đông sau khi ông tham dự cuộc họp với các nước ASEAN tuần trước đó. Genie Nguyễn: Thưa Tiến Sĩ, được biết ông vừa tham dự hội nghị tại Đông Nam Á. Xin ông vui lòng chia sẻ nhận định về tình hình Biển Đông, các khó khăn Trung Cộng gây ra cho Đông Nam Á và Bộ Quy Tắc Ứng Xử tại Biển Đông giữa Hiệp Hội Các Nước Đông Nam Á và Trung Cộng. TS Cronin: Tôi đã có cuộc thảo luận sâu rộng cả ở Phi Luật Tân và Nam Dương. Tại Nam Dương, chúng tôi tham dự một cuộc Hội Thảo với tất cả các thành viên của ASEAN – Hiệp Hội Các Nước Đông Nam Á. Thật khó tóm tắt tất cả các điều thảo luận trong vài phút .
Mỹ với trách nhiệm của một nước đang đứng ở tuyến đầu trong việc đảm bảo trật tự an ninh quốc tế đã hình thành từ lâu và đến bây giờ vẫn chưa có gì thay đổi cả thì không có lý do gì mà họ không đảm bảo quyền lợi quốc gia của họ trong bối cảnh ở khu vực Biển Đông mà có lợi ích của quốc gia đó. Nếu nói như thế thì có thể thấy rằng việc can dự của Hoa Kỳ vào Biển Đông là có cơ sở về mặt chính trị cũng như chiến lược, dựa trên nền tảng đảm bảo an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Không thể giảm đi mà chỉ có tăng lên thôi -TS. Hà Hoàng Hợp
theo Phó Giáo sư Mạc Văn Trang, việc phê và tự phê chẳng qua chỉ là nhắc lại thôi. Rồi thì cũng lên gân cho quyết liệt hơn, nhưng mà thực tế thì đâu vẫn vào đấy thôi, từ xưa đến nay bao nhiêu lần vẫn vậy.
Tham vọng của châu Âu cạnh tranh với Mỹ trong ngành hàng không bị một đòn đau : 12 năm sau ngày đi vào hoạt động, máy bay A380 có khả năng chở đến 800 hành khách và hiện đại hơn so với Boeing 747 vừa bị khai tử. Là chiếc máy bay được khách hàng chấm điểm cao nhất, được giới chuyên gia coi là sản phẩm công nghệ cao, là biểu tượng của hợp tác châu Âu nhưng thuần túy về thương mại, A380 là một « thất bại ê chề ».
Con đường Tơ lụa mới còn giúp Trung Quốc kiểm soát các nước có tuyến đường chạy qua. Đây là điểm đáng lo lắng nhất. Các khoản vay mà Trung Quốc cấp cho các nước sở tại bị coi là chiếc bẫy tài chính để ép họ phụ thuộc vào Bắc Kinh. Pakistan như đang rơi vào tình cảnh này. Malaysia có lẽ cũng đã bị sập bẫy nếu thủ tướng Mahathir Mohamad, ngay sau khi nhậm chức, không sáng suốt rút khỏi dự án mà ông chỉ trích là “tân thực dân”.
Khoảng thời gian 100 năm qua kể từ năm 1917 tới năm 2017 được kể là thời kỳ tóm lược bản tin mừng đầu hết (protoevangelium), lúc Thiên Chúa nói với con rắn rằng “Ta sẽ đặt mối thù giữa ngươi và người đàn bà”. Cuộc chiến 100 năm qua nói lên giai đoạn rõ nét nhất của mối thù này. Nó bắt đầu năm 1917 với cả việc mạc khải của Đức Mẹ Fatima lẫn cuộc Cách Mạng Cộng Sản Nga vô thần.
Bảo Trợ