Ở Mexico City, Nói Năng Lịch Thiệp Giúp Gì Cho Thành Phố?

05 Tháng Ba 20184:09 CH(Xem: 1109)

Ở Mexico City, nói năng lịch thiệp giúp gì cho thành phố?

Mexico City được coi là một trong những thành phố hiện đại và quốc tế nhất của Mỹ Latinh.
Mexico City được coi là một trong những thành phố hiện đại và quốc tế nhất của Mỹ Latinh.

Tôi đã sống ở Mexico City được khoảng sáu tháng thì chứng kiến một người đang giận dữ nơi công cộng. Đó không phải là người Mexico.

Lúc đó là vào cuối ngày làm việc, và trong quán cà phê mà tôi ở đó có hàng người xếp quanh quầy như thường lệ. Đột nhiên một người đàn ông nói cao giọng với thủ quỹ. "Ông định ăn cướp tôi đấy à!" ông hét bằng tiếng Tây Ban Nha, với giọng không phải Mexico.

Ông ta nhìn quanh quán cà phê và tuyên bố lớn tiếng rằng đã đưa 500 peso cho thủ quỹ, nhưng tiền thối lại chỉ là 200 peso. Người thu ngân trẻ tỏ ra bị xúc phạm, và những người xếp hàng cúi nhìn chân mình hoặc nhìn cái bánh ở trước mặt

"Không thể tưởng tượng được!" Lúy này ông ta la hét, sự tức giận và bực mình hướng sang mọi người trong quán. "Thế này là tội phạm."

Không ai nói gì. Mọi người chỉ cảm thấy quá sốc về việc ông ta hung hăng quát tháo. Cuối cùng, thủ quỹ quay người và đi vào buồng phía sau. Ông này sục sôi một lát nữa rồi đùng đùng ra khỏi quán. Một khi ông đi khuất, thủ quỹ trở lại, mỉm cười với khách hàng tiếp theo và tiếp tục phục vụ như thường lệ.

 

Tôi không biết người đàn ông này từ đâu đến, nhưng rõ ràng, ông ấy không phải người Mexico City. Hoặc bất cứ đâu ở Mexico. Hiếm khi bạn thấy một người Mexico mất kiểm soát cảm xúc nơi đông người, trừ khi có sự can thiệp của rượu tequila.

Đó là vì ở Mexico City có hai điều tuyệt nhiên sẽ không đưa bạn đến bất cứ đâu: bạn rõ ràng đang nổi nóng và quá bộc trực.

Từ khi còn trẻ, người Mexico được dạy dỗ không xúc động quá mức. Câu tục ngữ chung của Mexico 'El que se enoja pierde' có nghĩa là "Ai tức giận, người đó thất bại'.

"Chúng tôi được dạy bảo rằng phải hết sức giữ bình tĩnh trong mọi tình huống," Eleazar Silvestre, một nhà cấy ghép ở Mexico City, người gốc từ sa mạc phía bắc bang Sonora, nói.

Và điều này được đưa lên một cấp độ hoàn toàn mới ở miền trung của đất nước, bao gồm cả Mexico City, nơi được xem là một trong những thành phố hiện đại và quốc tế nhất Châu Mỹ Latinh.

"Bạn không thể bộc trực ở đây, trong bất kỳ trường hợp nào," Silvestre nói.

 

Tục ngữ thông thường của Mexico 'El que se enoja pierde' có nghĩa đen là "Ai tức giận, người đó thất bại'

Tục ngữ thông thường của Mexico 'El que se enoja pierde' có nghĩa đen là "Ai tức giận, người đó thất bại'

Các tiêu chuẩn văn hoá ở Mexico City đòi hỏi một mức độ lịch sự nhất định, ít nhất ở bề ngoài, mà tôi đã không thấy ở các thành phố khác với quy mô như thế. Chắc chắn là, với 25 triệu người, hàng ngày kiếm sống trong thành phố trải dài và đông đúc thì sự căng thẳng sẽ rất cao. Nhưng ở đây, có một kiểu rối loạn và hoạt động có trật tự dựa trên sự trao đổi với lời lẽ lịch thiệp vui vẻ (chào hỏi thường lệ và nhất là chia tay, đặc biệt giữa những người lạ) và một mức độ kiên nhẫn rất ấn tượng.

Ví dụ, một yêu cầu đơn giản về 'Pásame la sal, por favor' (xin chuyển cho lọ muối) sẽ nhẹ nhàng hơn ở thành phố Mexico nếu nói 'Podrías pasarme la sal si erable tan amable' (Xin vui lòng chuyển cho tôi lọ muối, nếu được vậy thì tốt quá) và tiếp theo là 'Que amable'. Muchas gracias' (Bạn tốt quá. Cảm ơn bạn rất nhiều).

 

Những truyền thống của ngôn ngữ tôn trọng này được dân bản địa của đất nước này truyền lại (gồm cả người Aztec mà hậu duệ họ là người Nahuas thời nay), sau đó pha trộn với truyền thống lịch thiệp của người Tây Ban Nha khi mà Hernán Cortés và đội chinh phục của ông cướp bóc qua khu vực này năm 1519. Trong khi miền bắc của đất nước được định cư rất khác biệt, với thời kỳ thực dân ít rõ rệt, thì miền trung và nam Mexico bị ảnh hưởng nặng nề bởi 300 năm cai trị của Tây Ban Nha, sau đó là gần 100 năm độc tài kiểu Mexico.

Các truyền thống của ngôn ngữ tôn trọng đã được truyền đời bởi các dân cư bản địa của đất nước nàyCác truyền thống của ngôn ngữ tôn trọng đã được truyền đời bởi các dân cư bản địa của đất nước này

"Kiểu truyền đạt gián tiếp là có liên quan đến sự thiếu tin tưởng," Bà Patricia Gallardo Arias, giáo sư nhân học tại Đại Học Tự Trị Quốc Gia Mexico (UNAM), giải thích. "Trong trường hợp của Mexico, nó có thể liên quan đến cuộc xâm lược và không khí chính trị."

Điều này đặc biệt có thể thấy ở Mexico City, nằm ở trung tâm của lãnh thổ Nahua, trung tâm của đế chế Aztec.

"Ngay từ thời bắt đầu của thuộc địa, vùng Nahua, mà phần lớn nằm ở trung tâm New Spain, đã có một hệ thống phức tạp và kỳ dị về sự lịch sự mà nó được cấy vào người Tây Ban Nha của Mexico. Luis Fernando Lara, giáo sư về ngôn ngữ học ở UNAM, nói. "Rõ ràng là chúng tôi cũng có hàng ngàn chữ Nahua trong tiếng Tây Ban Nha của chúng tôi."

Ngày nay tiếng Nahua vẫn được nói bởi khoảng 1,5 triệu con cháu của người Nahua trên khắp vùng trung Mỹ và nam Bắc Mỹ, đa số họ sống ở vùng đồi núi phía nam Mexico City và chiếm lĩnh ngành dịch vụ và các chợ của thành phố này.

 

Các từ Mexico cho xô cô la (xocolatl) và ớt (cilli) là từ ngôn ngữ Nahua
Các từ Mexico cho xô cô la (xocolatl) và ớt (cilli) là từ ngôn ngữ Nahua

Cũng như việc truyền đạt các từ cà chua (tomatl), sôcôla (xocolatl), ớt (cilli) và quả bơ (ahuakatl), tiếng Nahua chứa trong nó một giọng tôn kính và các phong tục chào mừng mà nó bao hàm sự tôn trọng, bất kể vào thời gian nào trong ngày cũng như trong tình hình nào. Bằng cách thêm vài tiếp vị ngữ nhất định vào các từ, bạn có thể phân biệt độ tuổi, thứ tự sinh và thân thế xã hội của một người, cũng như tình cảm của bạn đối với người đó.

"Một ví dụ về tiếng Nahua trong tiếng Tây Ban Nha ở Mexico là lời chào buổi sáng 'como amaneciste', nghĩa là 'bạn đã đón bình minh như thế nào?'. Tiếng Nahua, câu hỏi là '¿Quen 'otitlathuilli?', nghĩa là 'Ánh sáng đã chiếu sáng vào mắt bạn sáng nay như thế nào?'. Chỉ có ở đây chúng tôi mới chào nhau như vậy," Diego Robles, một nhà thơ của Mexico City và sinh viên của Nahua, nói.

Nếu bạn là hách dịch, thô lỗ hoặc ích kỷ, bạn được coi không khác gì một kẻ xâm lăng.Nếu bạn là hách dịch, thô lỗ hoặc ích kỷ, bạn được coi không khác gì một kẻ xâm lăng.

Ở một số cộng đồng bản xứ, kể cả một số cộng đồng Nahua, không nhìn vào mắt người mình nói chuyện là một dấu hiệu của sự tôn trọng, còn nhìn lâu vào mắt nhau, đặc biệt giữa 2 người đàn ông, có thể coi là biểu tượng của sự gây sự.

Sự đối xử không tốt với người dân bản địa trong quá trình lịch sử của đất nước là một chủ đề nhạy cảm ở Mexico City, và những ảnh hưởng của quá khứ vẫn thấy được ngày nay trong cấu trúc xã hội và phong cách giao tiếp gián tiếp của đất nước này. Về mặt nào đó, đó là ý muốn không làm trầm trọng thêm tình hình, ở một đất nước mà mọi người mất lòng tin nghiêm trọng vào bất kỳ chính quyền nào. Sự lịch thiệp, đặc biệt ở Mexico City, là một hình thức thiết lập ranh giới giữa bản thân với thế giới bên ngoài. Điều đó kết hợp với một mong muốn chân thành là không làm phiền bất cứ ai. Ví dụ, nếu bạn hỏi đường ở Mexico City thì bạn dễ bị đi lòng vòng do theo chỉ dẫn của ai đó không muốn mình thô lỗ khi nói rằng mình không biết đường.

Tương tự như vậy, khi ở trong xe taxi, đưa ra một nghi thức lịch sự hơn một lời chào bình thường, thì bạn sẽ được thưởng thức một chuyến đi êm thuận hơn, vui vẻ hơn, thậm chí rẻ hơn. Nếu bạn bắt đầu quát lác ra lệnh, cho dù với người hầu quán hay nhân viên bãi đỗ xe là bạn sẽ gặp ngay sự căm ghét. Ví dụ, nếu bạn không thật lịch thiệp trong lời chào hỏi, hoặc hách dịch, thô lỗ hoặc ích kỷ, bạn sẽ bị coi không khác gì một kẻ xâm lăng.

Như thế không có nghĩa rằng mọi người ở Mexico City đều 'tốt'. Nhưng đối với một trong những thành phố đông dân nhất thế giới với rất nhiều vấn đề (từ tội ác đến khan hiếm nước, từ tham nhũng đến giao thông), nhiều du khách nhận thấy ít nhất ở đây, mọi người dành thời gian cho lời lẽ lịch thiệp vui vẻ. Việc này giúp thành phố hoạt động được. Và điều đó là quan trọng với một thành phố được xây dựng trên một lòng hồ cổ xưa, với một số nơi lún khoảng 20cm một năm.

"Có lẽ thuật ngữ mâu thuẫn (nghịch ngữ) của 'sự hỗn loạn có trật tự' là một cách tốt để định nghĩa Mexico City," Lara nói. "Ví dụ, so với São Paulo hay Lima, cảm giác trật tự bất chấp mọi thứ có thể là đáng ngạc nhiên."

Trong gần hai năm sống ở Mexico City, tôi đã học được rằng việc duy trì khắt khe mức độ nói năng lịch thiệp vui vẻ là cả một nghệ thuật. Mọi người cùng đều như vậy, được lọc qua sự điên cuồng của một thành phố to lớn và chỉ gắng sống cuộc sống của mình. Tôi chỉ là một trong hàng triệu người. Và tôi không bao giờ bỏ lỡ cơ hội chào hỏi niềm nở một người lạ hay cảm ơn rối rít ai đó giúp tôi việc gì, ngay cả khi tôi phải trả tiền.

Bài tiếng Anh trên BBC Travel
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trận Xương Giang là trận chiến cuối cùng đặt dấu chấm hết cho toàn bộ cánh quân của Liễu Thăng. Đây là một trong những trận chiến thảm khốc nhưng oanh liệt nhất của toàn bộ cuộc chiến. Chỉ trong vòng 27 ngày đêm (từ ngày 8/10/1427 đến ngày 3/11/1427) mà có sự tham chiến của gần 20 vạn quân từ đôi bên trên một chiến tuyến khoảng 100 km. Trong trận chiến này, chủ lực của quân Minh sang tiếp viện bị thiệt hại gần như toàn bộ và không thể tham chiến nữa.
Khoa học tồn tại vốn là để giúp con người ngày càng tiến bộ hơn, và cũng là để giải đáp những bí ẩn tồn tại trong cuộc sống. Tuy nhiên, đã có rất nhiều lần các chuyên gia bị lạc lối vì chính những thứ họ tìm ra. Những bí ẩn của thế giới đến nay vẫn chưa có lời giải
Các đường phố ở London ngày đêm đốt lửa lớn, đốt trầm hương và ớt với nỗ lực làm sạch không khí. Một số người đem xác người chết bỏ vào hố lửa rồi đốt, khói dày đặc và mùi chết chóc bao trùm khắp thành phố.
1. Trận Gettysburg, Nội chiến Mỹ (năm 1863) 5 trận chiến đơn lẻ đẫm máu nhất lịch sử nhân loại: Xác người chất đống - Ảnh 1. Tham chiến: Liên bang miền Bắc - Liên minh miền Nam Tổn thất: Liên bang miền Bắc: 23.000 - Liên minh miền Nam: 23.000 Kết quả: Liên bang miền Bắc thắng. Theo Military History, đây là trận chiến đánh dấu bước ngoặt của Liên bang miền Bắc, đồng thời cũng ghi nhận số lượng tổn thất lớn nhất trong cuộc Nội chiến Mỹ. Sau hàng loạt lợi thế ban đầu, đại tướng Lee dẫn quân miền Nam tiến đánh vùng kiểm soát của Liên bang miền Bắc. Giao tranh diễn ra kịch liệt trong suốt ba ngày trước khi quân đội miền Bắc giành được thắng lợi, đẩy lùi đối phương. Trận đánh được ghi nhận là trận chiến quan trọng nhất của cuộc Nội chiến Mỹ, ghi dấu địa danh Gettysburg và trở thành biểu tượng cho nghị lực và chiến thắng của Liên bang miền Bắc.
1- Tên quốc gia bắt đầu bằng chữ A chấm dứt bằng chữ A. Một quốc gia độc nhất vô nhị của hành tinh này từ ngày sinh ra đã ĐỨNG ĐẦU, hiện ĐỨNG ĐẦU và có thể sẽ mãi ĐỨNG ĐẦU trong danh sách tên các nước trên thế giới. 2- Một quốc gia có số điện thoại bắt đầu bằng SỐ MỘT. 3- Một quốc gia chưa bao giờ bị XÂM LĂNG 4- Một quốc gia tốn tiền nhiều nhất để BẢO VỆ các quốc gia khác. 5- Một quốc gia mà người cùng đường có thể TÁ TÚC và cư trú dù BẠN hay THÙ. 6- Một quốc gia khi lâm nạn không ai cứu trợ vì nó GIÀU NHẤT và là kẻ trước nhất cứu trợ khi các quốc gia khác lâm nạn. 7- Một quốc gia không ai nói CẢM ƠN dù bao giờ cũng nhận ơn từ nó. 8- Một quốc gia luôn bị miệt thị là ĐẾ QUỐC, nhưng chính nó là quốc gia thúc đẩy XÓA BỎ THUỘC ĐỊA sau Thế Chiến Thứ 2.
“Karaoke” là tiếng Việt, có nghĩa là cứ “ca ra là OK”. Vậy là dân ta thoải mái ca ra, dù nhiều khi chẳng OK chút nào. Trong mùa dịch cô Vi này, người người ở nhà, thiếu thú vui giải trí, người ta đâm ra thích “ca ra OK”. Tại Việt Nam, karaoke đã trở thành đại nạn, không biết có trầm trọng hơn dịch bệnh không, nhưng đủ để dân chúng la làng. Người ta hát thoải mái bất kể giờ giấc, nửa đêm vẫn cứ đua nhau gào làm náo động khu phố. Tôi đọc được trên Facebook lời than của một bạn ở Sài Gòn: “Nó hát ngày, hát đêm, hát thêm Chủ Nhật, hát tràn cung mây, hát không cho ai ngủ. Nó chuyển sang “Vùng Lá Me Bay” mà giọng lúc thì ồm ồm, lúc thì rít sần sật lên như thế thì lá bay sao được, bay kiểu gì mà từ trưa tới tối vẫn chẳng hết lá!”.
Ngày nay dầu khuynh diệp bác sĩ Tín không còn nữa nhưng người dân miền Nam tuổi trung niên trở lên ai cũng nhớ đến cái mùi đặc trưng của loại dầu gió thông dụng này. Dầu trị nhiều chứng bệnh, cảm mạo, sổ mũi, đau nhức cơ bắp, ho, đau bụng, đau răng, trầy chảy máu, ngừa gió, ngừa ban cho trẻ em… Người thường dùng nhất là các bà già, phụ nữ sinh đẻ nên dầu khuynh diệp còn được gọi là “dầu bà đẻ”. Bác sĩ Tín người đã tạo ra dầu khuynh diệp Tôi chỉ mới biết “dầu bà đẻ” khi đem chuyện dầu gió ngày xưa ra trò chuyện với mấy ông bạn già. Những câu chuyện góp nhặt đây đó đánh thức ký ức của tôi thời còn bé. Nhớ lại, có lần ba tôi dẫn tôi đến Nhà bảo sanh Hoà Hưng thăm má tôi sanh thằng em út. Vừa bước vào cửa chính đã ngửi thấy nồng nực mùi dầu. Mùi khuynh diệp càng lúc càng nồng khi đi ngang qua các buồng sản phụ dọc theo hai bên.
Tạp chí Du lịch nổi tiếng thế giới CondeNastTraveler đăng tải bài viết giới thiệu 7 kỳ quan thế giới của tác giả Aaron Millar. Những kỳ quan thế giới năm 2020 1. Vịnh Mosquito, Puerto Rico 2. Hang Sơn Đoòng, Việt Nam 3. Metor Crater, Arizona (Mỹ) 4. Vực Marianna, quần đảo Marianna 5. Don Sheldon, Alaska 6. Trạm vũ trụ quốc tế ISS 7. Caracol, Belize Theo Aaron Millar: “kỳ quan là sự nuôi dưỡng cho tâm hồn. Con người là loài động vật duy nhất trên trái đất, theo như chúng ta biết, có thể cảm động đến rơi nước mắt bởi vẻ đẹp hoàng hôn, sự kỳ diệu của những vì sao vào ban đêm và có thể cảm thấy kinh ngạc trước những thành tựu của quá khứ…”. Trong số 7 kỳ quan do CondeNastTraveler giới thiệu có hang Sơn Đoòng (Việt Nam) đứng thứ 2 với lời miêu tả: “là hang động lớn nhất hành tinh, nơi chứa đựng một khu rừng ngầm phong phú với những loài thực vật quý hiếm, những con côn trùng màu trắng sữa và dây leo treo quanh những nhũ đá, măng đá khổng lồ…”.
1. NGỖNG LÀ LOÀI ĂN CHAY, thích nhất ăn cỏ và lúa, hoặc cơm trắng, chỉvậy thôi. Nếu trong thố ăn của ngỗng, bạn bỏ ít tôm cá vào, ngỗng sẽ không bao giờ đụng đến cái thau đó nữa, dù là sau đó không có tôm cá - Hoặc bạn cố tình chỉ cho ăn tôm cá hay thịt, ngỗng thà nhịn đói cả tháng rồi chết chứ không ăn. - Hoặc bạn cố tình nhét thịt cá vào miệng, ngỗng sẽ ói ra 2. NGỖNG CÓ TÁNH LINH RẤT CAO, nên dùng để giữ nhà, ngăn vong này nọ - chó thấy người bên ngoài cổng nhà là sủa, ngỗng thì khi nào người lạ vào đất/ nhà của bạn, ngỗng mới kêu to, khi nghe tiếng càng dồn dập và mạnh mẽ, chắc chắn có biến. - mảnh đất vong nhiều, Thầy trừ chưa kịp, ngỗng ở 3 ngày trở lên là hết. - chó không biết có bão, ngỗng nghe ngóng thời tiết biến chuyển rất tốt.
Tình cờ lướt web đọc được chuyện này, thấy thú vị nên muốn chia sẻ lại cho mọi người biết. Vì mình nghĩ nhiều người trong chúng ta có thể chơi mòn bài rồi, mà không biết ý nghĩa gốc của một bộ bài tây. Những lá bài này không phải là những mảnh giấy vô tri đâu các bạn nhé. ▪️52 lá bài là 52 tuần trong năm. ▪️2 màu( đỏ-đen) tượng trưng cho ngày và đêm. ▪️12 lá bài đầu người tương ứng với 12 tháng trong năm. ▪️4 chất cơ, rô, tép, bích trong một bộ bài tương ứng với 4 mùa trong năm. ▪️13 lá bài cùng chất trong bộ bài ứng với tổng số tuần mỗi mùa. * 2 lá Joker đại diện cho Mặt Trăng và Mặt Trời. *
Bảo Trợ