Nguồn Gốc Tập Tục Cây Thông Noël

23 Tháng Mười Hai 20199:53 CH(Xem: 733)
  • Tác giả :

Nguồn gốc tập tục Cây thông Noël

Nguồn gốc tập tục Cây thông Noël
 
Dưới gốc một cây thông Noel tại quảng trường Kleber, Strasbourg, Pháp năm 2010.Wikimedia Commons« Mon beau sapin, Roi des forêts… », cứ mỗi dịp Noel về lời bài hát này do ông Ernst Anschütz, một người Đức sáng tác năm 1824 như lại văng vẳng bên tai. Noel đến người dân Pháp cũng như những nước theo truyền thống Kitô giáo đều hối hả tìm chọn một gốc thông đẹp nhất để bày ở góc nhà hay cạnh lò sưởi bập bùng ánh lửa. Trẻ nhỏ lại xúm xít phấn khởi tô điểm cho cây thông thật trang hoàng lộng lẫy, và mong đợi những món quà Noel bất ngờ dưới bóng cây thông. Những hình ảnh đó khiến ta chợt hỏi : Cây thông Noel có tự bao giờ và từ đâu mà đến ?


Truyền thống có từ đâu ?

Giống như hầu hết các biểu tượng Lễ Giáng Sinh, cây thông có nguồn gốc từ các tôn giáo ngoại đạo cách nay từ 2 000 – 1 200 năm trước Kitô giáo mừng ngày chí đông, ngày ngắn nhất trong năm. Thời kỳ đế chế La Mã, ngày 25 tháng 12 – vốn tương ứng với ngày đông chí – còn là ngày lễ thần Mặt Trời Sol Invictus.

Ngày lễ này diễn ra trước tuần lễ Saturnalia, tôn vinh Saturne, vị thần nông nghiệp. Thời gian này là dịp để mọi người tặng quà nhau. Điều này hầu như không đáng ngạc nhiên, ngay cả ngày Chúa Giê-su Giáng Sinh cũng đã được chọn theo cách như thế để mà xen kẽ với các ngày lễ đông chí ngoại giáo.

Vào thời đó, người La Mã cũng trang trí nhà cửa bằng các nhánh thông trong dịp lễ này. Với các xứ Bắc Âu, tại một số dân tộc người Đức và Scandinavia (Bắc Âu), đây còn là mùa lễ hội Yule, cũng mừng mùa đông chí. Theo thần thoại Bắc Âu, khi đêm xuống, thần Heimdall đến thăm từng nhà và để lại một món quà cho nhà nào đã hành xử tốt trong năm.

Trong tất cả những ngày lễ đó, việc sử dụng các cây thông xanh như là các yếu tố trang trí là muôn thuở. Còn gì mang tính biểu tượng hơn bằng những cây xanh có gai vào giữa mùa đông lạnh giá để mừng sự trở lại ngày dài và mùa xuân ? Hơn nữa, biểu tượng của cây như hình ảnh của sự sống và tái sinh cũng đã được phổ biến rộng rãi từ xa xưa và cũng không lạ lẫm gì đối với Kitô giáo.

Hình ảnh đó làm cho người ta nghĩ đến « cây sự sống » trong vườn Ê-đen, cách biểu đạt ẩn dụ thông thường về chiếc thập giá của đấng Giê-su. Thế nhưng, để biến tập tục này thành một truyền thống của Kitô giáo, Giáo Hội từ lâu đã phải chống lại các tín ngưỡng tôn thờ cây cối.

Chuyện kể rằng vào thế kỷ VII, Thánh Boniface xứ Mainz, « sứ đồ của người Đức » muốn thuyết phục các đạo sĩ người Giec-ma-ni rằng « cây sồi thần Thor » không phải là một cây thiêng, nên đã cho đốn hạ một cây trước sự chứng kiến của họ. Những người ngoại đạo đó sau này đã nhanh chóng cải đạo khi nhận thấy rằng thần Sấm Sét Thor đã không có phản ứng tức thì ngay sau vụ việc.

blankTranh vẽ thánh Boniface hạ "cây sồi thần Thor".Wikimedia Commons

Người Công Giáo lấy lại tập tục này từ khi nào ?

Người ta cho rằng tập tục này được người Công giáo sử dụng lại lần đầu là nhờ Thánh Colomban, một tu sĩ người Ailen vốn dĩ đã đi du hành rất nhiều tại Gallia. Một đêm Giáng Sinh, có lẽ ông ấy đã lên đỉnh núi cùng với một vài tu sĩ tu viện Luxeuil, do ông dựng nên dưới chân dãy núi Vosges năm 590.

Tại đây, họ đã tìm thấy một cây thông cổ thụ, vật tôn thờ của một ngoại đạo. Theo quan điểm của người Celts, cây vân sam (một họ thông) được ví như là « cây sinh sản ». Tương truyền rằng Colomban và những người đồng hành dường như đã treo đèn lồng của họ lên các cành cây nhằm tạo thành một cây thánh giá tỏa sáng. Thế nhưng cho đến giờ câu chuyện này vẫn chỉ mang tính huyền thoại vì chưa có một tài liệu nào thời kỳ đó chứng minh sự việc.

Theo giải thích của kênh truyền hình KTO, tập tục cây thông Noel dường như đã có tại châu Âu vào thế kỷ XI, nhưng xuất hiện một cách chính thức là vào thế kỷ XVI.

« Mãi đến thế kỷ XI, Giáo Hội vốn ngờ vực các tập tục ngoại giáo nên đã quyết định Kitô hóa tục cây thông Noel. Đây là lý do giải thích bí ẩn vì sao trong những vở kịch tôn giáo được diễn trong các nhà thờ mùa Noel, người ta đều thấy xuất hiện một cây nặng trĩu quả , được đặt ngay giữa sàn diễn, biểu tượng cho thiên đường.

Nhưng trên thực tế, tập tục cây thông Noel xuất hiện chính thức tại châu Âu vào năm 1546. Còn ở Pháp, chính tại vùng Alsace, người ta tìm thấy dấu vết đầu tiên, nhất là khi thành phố Selestat cho phép chặt cây trong mùa Noel ».

Báo Công Giáo La Croix trong một số ra đầu tháng 12/2017 cho biết bản ghi chép sổ sách kế toán của thành phố Selestat năm 1521 còn lưu lại rằng : « Bốn đồng silinh (tiền Áo) cho người gác rừng để bảo vệ ‘mais’ kể từ ngày Thánh Thomas (bắt đầu từ ngày 21/12) ». Đó là những khoản chi cho người bảo vệ rừng hòng ngăn chặn nạn chặt phá thô bạo các cây ‘mais’ (trong tiếng Thụy Sĩ cổ gọi là cây lễ hội).

Với chính quyền thành phố Selestat ngày nay, không còn cách diễn giải nào khác : « Nếu như thành phố Selestat phải bảo vệ rừng qua việc dự phòng một khoản chi như vậy, điều đó có thể là việc trang trí một cây vào thời điểm này của năm là khá phổ biến và là một phần của tập tục ».

Thành phố Riga, thủ đô của Latvia cũng chính thức tự nhận là nơi xuất phát tập tục cây thông Noel. Truyền thống này rất có thể do một phường buôn du nhập vào Latvia năm 1510. Mục đích ban đầu là dùng để đốt cho ngày chí đông, nhưng cuối cùng cây thông đã được giữ lại, trang trí và dựng tại khu chợ của thành phố để mừng Noel. Ngày nay vẫn còn một tấm đá lát đánh dấu vị trí.

Nghệ thuật trang trí bắt nguồn từ đâu ?

Nói đến cây thông Noel mà không thể không nói đến nghệ thuật trang trí. Cây thông Noel mà chúng ta biết đến ngày nay là kết quả của một sự hòa trộn kế thừa từ những phong tục ngoại đạo và những điều thần bí công giáo.

Thuở sơ khai, vào thời kỳ trước Công Nguyên, người Celts mừng sự hồi sinh của Mặt Trời bằng việc trang trí cây vân sam, biểu tượng của sự sống. Họ treo trên cành cây các loại hoa quả, lúa mì để cúng tế các vị thần.

Cùng với thời gian, sự phát triển mạnh mẽ của Công giáo, những thay đổi của khoa học – kỹ thuật, mà tập tục trang trí cây thông cũng có những biến đổi theo cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển xã hội.

Vào thế kỷ XI, biểu tượng của cây thiên đường được trang hoàng bằng các loại mứt kẹo, các loại bánh và những quả táo đỏ, ám chỉ đến những trái cấm trong vườn Eden và Eva. Thế nhưng, theo ông Fréderic Picard, phóng viên tờ Le Figaro, phải đợi đến thế kỷ 16, cây thông mới được thắp sáng lần đầu :

« Theo tương truyền, ông Martin Luther bị lóa mắt trước vẻ đẹp của cây thông phủ đầy tuyết. Những chiếc cành xanh lá phản chiếu ánh sao lấp lánh. Và ông tạo dựng lại hình ảnh này bằng cách để những ngọn nến trên cây thông của mình ».

Tập tục này được tiếp tục phát triển mạnh vào thế kỷ XVII. Cây thông Noel thời kỳ này được tháp sáng bằng những chiếc vỏ sò đầy ắp dầu. Đèn điện xuất hiện cũng đã làm thay đổi triệt để nghệ thuật trang trí cây thông. Dây đèn điện trang trí đầu tiên lần đầu ra mắt là tại Hoa Kỳ, năm 1882, do một người bạn của Thomas Edison, một nhà phát minh và thương gia nổi tiếng của Mỹ lúc bấy giờ.

blankMột cửa hàng bán đồ trang trí cho ngày lễ Noel.Wikimedia Commons

Thế còn những quả cầu Noel thì sao ? Theo lời kể của Frédéric Picard, quả cầu trang trí Noel đầu tiên được chế tạo vào năm 1858 tại Moselle của Pháp một cách tình cờ.

« Một mùa hè khô hạn và một mùa đông khắc nghiệt đã làm cho mùa thu hoạch táo dùng để treo cây thông theo truyền thống bị mất mùa. May mắn thay, một người thổi thủy tinh đã nảy ra sáng kiến thay thế trái cây bằng những quả cầu bằng thủy tinh. »

Giờ đây, được trang trí bằng muôn ngàn ánh đèn mà cây thông Noel đã trở thành một phong tục được cả thế giới đi theo và chia sẻ. Có lẽ không có gì hạnh phúc bằng trong đêm Noel giá lạnh, dưới gốc thông xanh lấp lánh ánh đèn, bên bếp sưởi hồng, cả nhà quây quần hòa chung tiếng hát: "Chúc Mừng Giáng Sinh".
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Lễ hội ánh sáng diễn ra ở thành phố Sydney vào mùa đông để chào đón du khách tới Australia trong mùa thấp điểm nhất năm. Advertising Australia đón mùa đông vào khoảng tháng 6-8, thời tiết giá lạnh nên ảnh hưởng đến lượng khách du lịch. Do đó, từ nhiều năm nay, chính quyền các bang ở Australia đều tổ chức nhiều hoạt động vào thời điểm này để hút du khách. Ở bang New South Wales, cơ quan du lịch địa phương đã tổ chức lễ hội ánh sáng Sydney trong hơn 10 năm qua, là điểm hẹn cho không chỉ khách trong nước mà còn là lựa chọn du lịch mùa hè cho các du khách đến từ Bắc bán cầu.
Thế giới thiên nhiên xung quanh chúng ta luôn đầy rẫy những điều thú vị. Bài viết này xin gửi tới các bạn danh sách những loại cây khác lạ nhất trên thế giới. Điểm khác thường của nó có thể là về hình thù, tính chất, tuổi đời… Hi vọng rằng bạn sẽ thích thú khi biết đến chúng.
– Bạn đã có dịp dến với Alaska chưa? Nếu chưa, chúng ta hãy làm một chuyến hải hành du ngoạn thoáng qua đến Alaska xem sắc đẹp của tiểu bang cực Bắc Hoa Kỳ như thế nào! Alaska, tiểu bang thứ 49 của Hoa Kỳ, có đường biên giới xa nhất về phương Bắc và cũng là tiểu bang có lịch sử khá đặc biệt khi được sáp nhập vào phần đất của Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ 19. Tuy là một khu vực băng tuyết quanh năm, nhưng kỹ nghệ du lịch vào thế kỷ 20 đã giúp cho Alaska dần dần được thế giới biết đến như là một trong 100 thắng cảnh nổi tiếng nhất thế giới. Alaska là một tiểu bang Hoa Kỳ có một vị trí hết sức đặc biệt trên bản đồ khu vực của Hoa Kỳ. Phía Bắc giáp Biển Bắc Băng Dương (Northic Ocean), phía Đông và Đông Nam sát với biên giới Canada,
Thế vận hội Tokyo 2020, đã phải dời sang 2021 vì đại dịch Covid-19, có thể bị hủy hẳn nếu dịch bệnh từ nay đến sang năm không được khống chế. Trên đây là khẳng định của ông Thomas Bach, chủ tịch Ủy Ban Olympic Quốc Tế (CIO). Thế vận hội Tokyo bị hủy hẳn không chỉ là đòn nặng nề đối với nước chủ nhà Nhật Bản mà còn là tín hiệu rất xấu cho Olympic Paris 2024.
Thẩm Quần, tác giả cuốn “Nước Mỹ cũng hoang đường” có nói mấy câu thế này: “Trong xã hội này, bất kể có xảy ra chuyện gì, bạn cũng rất khó cảm nhận được hoàn cảnh bế tắc không lối thoát. Bạn không bị buộc phải đi kiện cáo khiếu nại khắp nơi, (người Mỹ không hiểu “khiếu nại” là gì), không bị buộc phải phạm tội, mà luôn luôn có con đường đang chờ đợi bạn”. Chẳng phải đó chính là mẫu hình của một xã hội lý tưởng sao? Khi người dân quả thực không còn mối lo sợ sinh tồn nữa thì họ mới có khả năng truy cầu hạnh phúc chân chính. Tại sao nước Mỹ có thể xây dựng được một xã hội kiểu như thế này? Người Mỹ thực sự không có áp lực sinh tồn, không có mối lo đằng sau sao? Họ có thể thực sự truy cầu hạnh phúc chân chính sao? Hãy cùng xem qua những điểm dưới đây:
“Hãy kiên nhẫn, bạn chưa thể đi đến nhà hát, bảo tàng hay phòng tập gym đâu. Hãy cố gắng nghĩ đến vô số người lớn tuổi là đối tượng của nguy cơ này.” (Dr. Daniele Macchini, NY.) *** Định nghĩa ngắn của tự do là quyền được làm điều mình muốn. Nhưng trong nhân quần ai cũng thực thi quyền tự do của mình thì sẽ sinh ra hỗn loạn, điều đó ở đây, chúng tôi không nói đến và tất cả chúng ta ai cũng hiểu, xã hội có những quy luật để ràng buộc việc thực thi tự do của mỗi cá nhân.
Ngày của Mẹ được tổ chức vào ngày chủ nhật thứ 2 của tháng 5 nhằm tôn vinh những người mẹ trên khắp thế giới, thể hiện tình yêu thương của con với người đã sinh ra mình. Vậy ngày của Mẹ xuất phát từ đâu và có ý nghĩa như thế nào?/post 12 Tháng Năm 2018 (Xem: 1394)/
Thiếu thiết bị, giường và nhân viên có nghĩa là các bác sĩ phải đưa ra một quyết định khủng khiếp giữa đại dịch Covid-19 hiện nay. Có một cái gì đó yên tĩnh lạ lùng trong việc chăm sóc bệnh nhân nhiễm virus corona ở Lodi, Ý. Mặc dù ở hành lang bệnh viện các nhân viên y tế hoạt động nhộn nhịp, các bệnh nhân vẫn gây ra ít tiếng ồn, Stefano Di Bartolomeo nói. Đối với một bác sĩ có kinh nghiệm làm việc trong các tình huống đầy mâu thuẫn thì đại dịch này là bất thường.
Người Trung Quốc và người Mỹ có rất nhiều quan điểm sống tương phản. Một sự khác biệt giữa họ về tiền bạc là: người Trung Quốc quan tâm tới số lượng, trong khi người Mỹ chú trọng đến chất lượng. Quan điểm về tiền bạc: Tiền là công cụ hay là mục đích sống?
Các cơ sở thương mại ngành nail, “nền kinh tế chủ chốt” của nhiều người Việt hải ngoại được nhắc đến với nhiều câu hỏi liệu có an toàn cho chủ tiệm, nhân viên và cả khách hàng khi các tiểu bang cho “mở cửa kinh tế” hay không? Nếu “mở cửa” trở lại, các chủ tiệm cần chuẩn bị những gì để bảo vệ an toàn cho mọi người trước dịch COVID-19? Lo thì lo, nhưng vẫn muốn đi làm Trong một tháng qua, không ngày nào trang Facebook của Trà Lê, nhân viên của một Nail Salon Spa A ở thành phố Alexandria, Virginia, không xuất hiện những món ăn do chính cô nấu cùng với câu: “Em sắp béo phì rồi” hoặc “Em chán lắm rồi!” Như bao người làm ở các tiệm nail khác trên toàn nước Mỹ, Trà đã ở nhà suốt hơn một tháng vì tiệm cô làm đóng cửa theo lệnh “shut down” của tiểu bang.
Bảo Trợ