Một Đám Mây Giữa Trời Xanh

21 Tháng Mười Hai 20174:51 CH(Xem: 375)

GS Trần văn Khê: ngài chơi với ai mà không biết một áng văn nào của nước việt ?

 

Giáo sư Trần Văn Khê được mời dự buổi sinh hoạt của Hội Truyền bá Tanka Nhật Bản, tổ chức tại Paris (Pháp). Tham dự hầu hết là người Nhật và người Pháp, duy chỉ mình ông là người Việt. Diễn giả hôm đó là một cựu Thủy sư Đề đốc người Pháp đã mở đầu bài thuyết trình bằng câu:
tieng_viet

“Thưa quý vị, tôi là thủy sư đề đốc đã sống ở Việt Nam 20 năm mà không thấy một áng văn nào đáng kể.. Nhưng khi sang nước Nhật, chỉ trong vòng một, hai năm mà tôi đã thấy một rừng văn học, trong đó Tanka là một đóa hoa tuyệt đẹp, chỉ cần nói một ngọn núi, một con sông mà tả được bao nhiêu tình cảm với chỉ 31 âm tiết. Chỉ hai điều này thôi, các nước khác không dễ có được…’".

GS Trần văn Khê: ngài chơi với ai mà không biết một áng văn nào của nước việt ? Lời phát biểu đã chạm đến lòng tự trọng dân tộc của Giáo sư Trần Văn Khê. Khi đến phần giao lưu, ông xin phép đuợc bày tỏ:

“Thưa Ông Thủy sư Đề đốc, ông nói rằng ông đã ở Việt Nam cả 20 năm mà không thấy áng văn nào đáng kể.. Tôi là người Việt, khi nghe câu đó tôi đã rất ngạc nhiên. Chẳng biết khi ngài qua Việt Nam, ngài chơi với ai mà chẳng biết một áng văn nào của nước Việt?

Có lẽ ngài chỉ chơi với những người quan tâm đến chuyện ăn uống, chơi bời, hút xách… Phải chi ngài chơi với giáo sư Emile Gaspardone thì ngài sẽ biết đến một thư mục gồm 1300 sách báo về văn chương Việt Nam mà giáo sư đã in trên Tạp chí Viễn Đông Bác cổ của Pháp. Hay nếu ngài gặp ông Maurice Durand thì sẽ có dịp đọc qua hàng ngàn câu ca dao Việt Nam mà ông ấy đã cất công sưu tập…Nếu ngài làm bạn với những người như thế, ngài sẽ biết rằng nước tôi không chỉ có một, mà có đến hàng vạn áng văn kiệt tác…

Ngài nói trong thơ Tanka, chỉ cần một ngọn núi, một con sông mà tả được bao nhiêu tình cảm. Tôi chỉ là nhà nghiên cứu âm nhạc nhưng với kiến thức văn chương học thời trung học cũng đủ để trả lời ngài: Việt Nam có câu: “Đêm qua mận mới hỏi đào/Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?”. Trai gái thường mượn hoa lá để bày tỏ tình cảm. Còn về số âm tiết, tôi nhớ sử Việt Nam chép rằng ông Mạc Đĩnh Chi thời nhà Trần đi sứ sang nhà Nguyên (Trung Quốc) gặp lúc bà phi của vua Nguyên vừa từ trần. Nhà Nguyên muốn thử tài sứ giả nước Việt nên mời đọc điếu văn. Mở bài điếu văn ra chỉ có 4 chữ “nhất”. Mạc Đĩnh Chi không hốt hoảng mà ứng tác đọc liền:
...
“Thanh thiên nhất đóa vân
Hồng lô nhất điểm tuyết
Thượng uyển nhất chi hoa
Dao trì nhất phiến nguyệt
Y! Vân tán, tuyết tiêu, hoa tàn, nguyệt khuyết!”
Nghĩa là:

Một đám mây giữa trời xanh
Một bông tuyết trong lò lửa
Một bông hoa giữa vườn thượng uyển
Một vầng trăng trên mặt nước ao
Than ôi! Mây tán, tuyết tan, hoa tàn, trăng khuyết!

- tất cả chỉ 29 âm chứ không cần đến 31 âm”.

...
Khi giáo sư Khê dịch và giải nghĩa những câu thơ này thì khán giả vỗ tay nhiệt liệt.

Ông thủy sư đề đốc đỏ mặt: “Tôi chỉ biết ông là một nhà âm nhạc nhưng khi nghe ông dẫn giải, tôi biết mình đã sai khi vô tình làm tổn thương giá trị văn chương của dân tộc Việt Nam, tôi xin thành thật xin lỗi ông và xin lỗi cả dân tộc Việt Nam".

Kết thúc buổi nói chuyện, ông Thủy sư lại đến gặp riêng Giáo sư và ngỏ ý mời ông đến nhà dùng cơm để được nghe nhiều hơn về văn hóa Việt Nam. Giáo sư tế nhị từ chối, còn nói người Việt không mạo muội đến dùng cơm ở nhà người lạ. Vị Thủy sư Đề đốc nói:

-"Vậy là ông chưa tha thứ cho tôi". Giáo sư lại nói:

-"Có một câu mà tôi không thể dùng tiếng Pháp mà phải dùng tiếng Anh. Đó là: I forgive, but I cannot yet forget
(Tạm dịch: Tôi tha thứ, nhưng tôi chưa thể quên)".

*Hồi ký Hội Truyền bá Tanka Nhật Bản tại Paris vào năm 1964

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
NHƯ THẾ NÀO MỚI THỰC SỰ LÀ BUÔNG BỎ? CÂU CHUYỆN Ý VỊ CỦA HAI THẦY TRÒ TIỂU HÒA THƯỢNG SẼ GIÚP BẠN TRẢ LỜI...Trên bờ có một cô gái muốn qua sông, nhưng lại không dám lội qua. Cô gái đang bối rối không biết làm cách nào, lão hòa thượng bèn chủ động cõng cô qua sông, sau đó đặt cô xuống rồi hai người đi tiếp.
Ngày 29 tháng 12 là một ngày hạnh phúc của Mary Bourne Butts, đó là ngày cưới của cô và đặc biệt hơn cô đã cùng người cha mắc bệnh nan y nhảy một vũ điệu truyền thống trong ngày trọng đại. Tháng 5/2017, ông Jim được chẩn đoán mắc một căn bệnh ung thư não không thể chữa trị, ông được đưa vào chăm sóc tại bệnh viện từ giữa tháng 12. Khi đám cưới của Mary được tổ chức, ông James đã cố gắng đến tham dự và quyết định cùng con gái làm một điều đặc biệt vào ngày trọng đại này.
Cây cầu Brooklyn không chỉ là một kiệt tác kỹ thuật của thế kỷ 19, một địa điểm cổ kính đáng xem, đáng ghi lại khi đến thăm New York hiện đại và nguy nga. Đây còn là một công trình mang tính biểu tượng của niềm tin, nỗ lực và tình yêu của con người.
Chuyện kể rằng, có một chàng sinh viên trẻ ngồi cạnh một người đàn ông lớn tuổi trên chuyến tàu ở thành phố Paris. Khi thấy ông già đang lần chuỗi tràng hạt, anh nói: “Bây giờ mà cụ còn tin vào điều lỗi thời này sao?” Ông già đáp: “Vâng, thế còn cậu?” Chàng sinh viên cười một cách tự đắc, nói: “Tôi không tin vào những điều ngớ ngẩn như vậy. Xin cụ nghe tôi, ném bỏ cái chuỗi hạt kia ra cửa sổ và tìm hiểu về khoa học đi thôi”.
TRUYỆN NGỤ NGÔN SONG NGỮ ‘CON CHÓ VÀ CÁI BÓNG’ – HÃY BẰNG LÒNG VỚI NHỮNG GÌ BẠN CÓ...Đã nhiều khi chúng ta tự hỏi rằng, cuộc sống này phải chăng khi sinh ra đã có sự an bài… Mỗi con người từ khi sinh ra đều có một số phận riêng, mỗi người có một sứ mệnh, có một bổn phận và trách nhiệm không giống nhau. Nhưng dường như lòng tham của con người là một thứ còn sâu hơn đáy biển, nên dường như chưa bao giờ họ bằng lòng với thực tại, bằng lòng với những gì họ đang có.
Một buổi chiều mùa đông, một thiền sư xuống núi. Vừa tới đồng bằng thì trời đổ mưa, mưa như trút… ông ghé vào một trang trại. Thấy có người kéo chuông, cô gái giúp việc ra xem. Thiền sư tỏ ý xin đứng trú mưa một chốc. Cô quay vào trình vợ chồng trang chủ… nhưng ngạc nhiên thay, trang chủ từ chối.
Từ xa xưa, trà vốn đã là thức uống quen thuộc trong đời sống của mỗi chúng ta. Thưởng trà là thú vui, là nét tao nhã trong văn hoá truyền thốn. Nhưng hơn cả vị ngon của trà, của chiếc ấm quý pha trà là người bạn tri âm cùng thưởng chén trà đó. Ngày xưa có một phú ông rất thích thưởng trà. Phàm là người đến nhà dùng trà, dù là người nghèo hay giàu thì ông ta đều sẽ phân cho hạ nhân chiêu đãi.
Có một ngôi chùa, nhân vì thờ một sợi chuỗi Phật Tổ từng đeo mà nổi tiếng. Nơi thờ phụng sợi chuỗi chỉ có thầy trụ trì và 7 đệ tử biết. 7 người đệ tử đều rất có ngộ tính, thầy trụ trì cảm thấy tương lai đem y bát truyền cho bất kỳ người nào trong bọn họ, đều có thể làm rạng rỡ Phật Pháp. Không ngờ, sợi chuỗi đột nhiên biến mất. “Các ngươi ai đã lấy sợi chuỗi, chỉ cần trả về vị trí cũ, ta sẽ không truy cứu, Phật tổ cũng không trách tội.”
Còn có một câu chuyện khác kể rằng: “Có một người lữ hành, lúc đi dọc bờ của một con sông lớn đã nhìn thấy một bà lão đang vì muốn vượt qua sông mà buồn rầu. Trong lúc sức cùng lực kiệt, anh ta vẫn dùng hết sức lực của mình giúp bà lão qua sông; kết quả là sau khi qua sông, bà lão một câu cũng không nói đã vội vàng rời đi. Người lữ hành rất hối hận. Anh ta cảm thấy có vẻ như nỗ lực giúp đỡ bà lão là một hành động không đáng giá bởi vì đến một câu “cảm ơn” anh ta cũng không nhận được.
Ai cũng muốn sống thật hạnh phúc và trọn vẹn nhưng cuộc sống thường 8, 9 phần không như ý muốn. Vậy chúng ta phải sống như thế nào để khi từ giã cõi đời vẫn cảm thấy hài lòng với chặng đường đã đi qua?
Bảo Trợ