Một Đám Mây Giữa Trời Xanh

21 Tháng Mười Hai 20174:51 CH(Xem: 166)

GS Trần văn Khê: ngài chơi với ai mà không biết một áng văn nào của nước việt ?

 

Giáo sư Trần Văn Khê được mời dự buổi sinh hoạt của Hội Truyền bá Tanka Nhật Bản, tổ chức tại Paris (Pháp). Tham dự hầu hết là người Nhật và người Pháp, duy chỉ mình ông là người Việt. Diễn giả hôm đó là một cựu Thủy sư Đề đốc người Pháp đã mở đầu bài thuyết trình bằng câu:
tieng_viet

“Thưa quý vị, tôi là thủy sư đề đốc đã sống ở Việt Nam 20 năm mà không thấy một áng văn nào đáng kể.. Nhưng khi sang nước Nhật, chỉ trong vòng một, hai năm mà tôi đã thấy một rừng văn học, trong đó Tanka là một đóa hoa tuyệt đẹp, chỉ cần nói một ngọn núi, một con sông mà tả được bao nhiêu tình cảm với chỉ 31 âm tiết. Chỉ hai điều này thôi, các nước khác không dễ có được…’".

GS Trần văn Khê: ngài chơi với ai mà không biết một áng văn nào của nước việt ? Lời phát biểu đã chạm đến lòng tự trọng dân tộc của Giáo sư Trần Văn Khê. Khi đến phần giao lưu, ông xin phép đuợc bày tỏ:

“Thưa Ông Thủy sư Đề đốc, ông nói rằng ông đã ở Việt Nam cả 20 năm mà không thấy áng văn nào đáng kể.. Tôi là người Việt, khi nghe câu đó tôi đã rất ngạc nhiên. Chẳng biết khi ngài qua Việt Nam, ngài chơi với ai mà chẳng biết một áng văn nào của nước Việt?

Có lẽ ngài chỉ chơi với những người quan tâm đến chuyện ăn uống, chơi bời, hút xách… Phải chi ngài chơi với giáo sư Emile Gaspardone thì ngài sẽ biết đến một thư mục gồm 1300 sách báo về văn chương Việt Nam mà giáo sư đã in trên Tạp chí Viễn Đông Bác cổ của Pháp. Hay nếu ngài gặp ông Maurice Durand thì sẽ có dịp đọc qua hàng ngàn câu ca dao Việt Nam mà ông ấy đã cất công sưu tập…Nếu ngài làm bạn với những người như thế, ngài sẽ biết rằng nước tôi không chỉ có một, mà có đến hàng vạn áng văn kiệt tác…

Ngài nói trong thơ Tanka, chỉ cần một ngọn núi, một con sông mà tả được bao nhiêu tình cảm. Tôi chỉ là nhà nghiên cứu âm nhạc nhưng với kiến thức văn chương học thời trung học cũng đủ để trả lời ngài: Việt Nam có câu: “Đêm qua mận mới hỏi đào/Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?”. Trai gái thường mượn hoa lá để bày tỏ tình cảm. Còn về số âm tiết, tôi nhớ sử Việt Nam chép rằng ông Mạc Đĩnh Chi thời nhà Trần đi sứ sang nhà Nguyên (Trung Quốc) gặp lúc bà phi của vua Nguyên vừa từ trần. Nhà Nguyên muốn thử tài sứ giả nước Việt nên mời đọc điếu văn. Mở bài điếu văn ra chỉ có 4 chữ “nhất”. Mạc Đĩnh Chi không hốt hoảng mà ứng tác đọc liền:
...
“Thanh thiên nhất đóa vân
Hồng lô nhất điểm tuyết
Thượng uyển nhất chi hoa
Dao trì nhất phiến nguyệt
Y! Vân tán, tuyết tiêu, hoa tàn, nguyệt khuyết!”
Nghĩa là:

Một đám mây giữa trời xanh
Một bông tuyết trong lò lửa
Một bông hoa giữa vườn thượng uyển
Một vầng trăng trên mặt nước ao
Than ôi! Mây tán, tuyết tan, hoa tàn, trăng khuyết!

- tất cả chỉ 29 âm chứ không cần đến 31 âm”.

...
Khi giáo sư Khê dịch và giải nghĩa những câu thơ này thì khán giả vỗ tay nhiệt liệt.

Ông thủy sư đề đốc đỏ mặt: “Tôi chỉ biết ông là một nhà âm nhạc nhưng khi nghe ông dẫn giải, tôi biết mình đã sai khi vô tình làm tổn thương giá trị văn chương của dân tộc Việt Nam, tôi xin thành thật xin lỗi ông và xin lỗi cả dân tộc Việt Nam".

Kết thúc buổi nói chuyện, ông Thủy sư lại đến gặp riêng Giáo sư và ngỏ ý mời ông đến nhà dùng cơm để được nghe nhiều hơn về văn hóa Việt Nam. Giáo sư tế nhị từ chối, còn nói người Việt không mạo muội đến dùng cơm ở nhà người lạ. Vị Thủy sư Đề đốc nói:

-"Vậy là ông chưa tha thứ cho tôi". Giáo sư lại nói:

-"Có một câu mà tôi không thể dùng tiếng Pháp mà phải dùng tiếng Anh. Đó là: I forgive, but I cannot yet forget
(Tạm dịch: Tôi tha thứ, nhưng tôi chưa thể quên)".

*Hồi ký Hội Truyền bá Tanka Nhật Bản tại Paris vào năm 1964

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
ĐỌC BÁO SONG NGỮ: 10 BẰNG CHỨNG KHẲNG ĐỊNH THUYẾT TIẾN HÓA CỦA DARWIN LÀ SAI LẦM (P.2)...“Hồ sơ của thuyết tiến hóa vẫn còn nhiều vướng mắc một cách đáng ngạc nhiên, nói một cách hài hước, chúng ta thậm chí còn có ít bằng chứng về quá trình tiến hóa trung gian hơn cả thời Darwin… do đó vấn đề của Darwin đã không được xoa dịu trong 120 năm qua, chúng ta vẫn có một hồ sơ cho thấy sự thay đổi nhưng cái này khó mà được coi là hệ quả hợp lý nhất của sự chọn lọc tự nhiên”. (Bản tin của Bảo tàng lịch sử Tự nhiên Filed, năm 1979, trang 25)
“Sự phát triển của khoa học từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai gây ấn tượng mạnh, khiến nhân loại nghĩ rằng khoa học có một khả năng vô tận trong việc nhận thức thế giới và giải quyết các vấn đề của nhân loại. Sự thực không phải như vậy: khoa học có những giới hạn và những giới hạn đó là từ bản chất bên trong của nó… Càng đi sâu nghiên cứu, nhiều nhà khoa học càng đi đến kết luận không thể tránh được: Thượng đế có tồn tại”.
Sir [ngài, tước danh giá ở Anh quốc] Alec Guinness là một trong những diễn viên danh giá nhất của thế kỷ XX. Dù xuất hiện trong nhiều phim suốt bao nhiêu năm và nhận nhiều giải thưởng, nhưng nổi tiếng nhất vẫn là vai Obi Wan Kenobi trong phim “Chiến tranh giữa các vì sao” [Star Wars]
Một ngày nọ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cùng đệ tử A Nan đi dạo ở một vùng quê của nước Xá Vệ. Bỗng Đức Phật dừng bước và nói: “A Nan, con hãy nhìn xuống chỗ gò đất ở thửa ruộng phía trước mặt kia, dưới gò đất đó có một con rắn độc rất đáng sợ”.
Vào một ngày chủ nhật của năm 1880 tại tiểu bang Pennsylvania nước Mỹ, một cô gái bé nhỏ cố nhích dần nhích dần qua đám đông đang đứng bên trong ngay khu vực cửa ra vào của nhà thờ. Không lâu sau, cô bé bị đẩy ra ngoài cùng những cái nhíu mày và những tiếng chép miệng. Nhà thờ đã quá đông và cô bé không thể tham gia lớp học ngày chủ nhật. Cô bé đứng mãi ở bên ngoài với gương mặt thất vọng và đầy tiếc nuối.
Không hiểu vì sao người ta lại nói là “tết nhất”. Có thể do “vui nhất” – bởi vì người ta nói “vui như Tết” mà. Cũng có thể do “thảnh thơi nhất” và “ăn chơi nhiều nhất”. Dù sao thì Tết vẫn là nhất, nhưng cũng có cái mệt, có cái mệt nhưng lại cũng có cái “khác thường”. Xuân thật lạ, và đúng là “Tết nhất” thật!
Bạn là ngựa nghìn dặm ở công ty, hay chỉ là một con lừa “chăm chỉ”? Xem không hiểu 4 nguyên tắc này, bạn mãi mãi cũng sẽ chỉ là “chú lừa ngốc trong công ty”. Siêng năng chăm chỉ giống như con lừa, ấy vậy mà công việc lại chỉ dậm chân tại chỗ. Cực nhọc chịu khó giống như con lừa, có những lúc mong nhận được vài lời khen ngợi, ấy vậy mà cái nhận được lại là đòn roi.
Người xưa tin rằng có 5 yếu tố giúp con người đạt được sự may mắn trong cuộc sống, trong đó Đức vẫn đứng hàng đầu trên cả thuật phong thủy. Phong thủy theo người xưa chỉ có tác dụng rất nhỏ tới cuộc sống và vận mạng của một người, điều quan trọng nhất vẫn là Đức và Nghiệp của họ. Câu chuyện dưới đây sẽ nói rõ hơn về vấn đề này.
Hôm nay kỷ niệm ngày sinh của George Washington, vị tổng thống đầu tiên của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ. Con người đã có công đưa nước Mỹ đến độc lập, tự do và phồn thịnh ấy nổi tiếng là người nóng nảy, nhưng luôn biết phục thiện và yêu sự thanh liêm. Ngay từ lúc thiếu thời, ông đã tỏ ra là người đơn thành và sẵn sàng nhận lỗi của mình… Ngày kia, cậu bé George được trao cho một con dao để ra vườn làm cỏ.
Ngày xưa có một ông vua, tuổi đã quá ngũ tuần mà vẫn chưa xem được một quyển sách nàọ Bộ sách mà ông thèm khát được đọc nhất là bộ "Lịch sử loài người". Nhưng khốn nỗi, cuộc đời của ông, từ mái đầu xanh cho đến tóc điểm bạc, không lúc nào được rảnh rang.
Bảo Trợ