Một Năm Sau Phán Quyết Của Tòa, Biển Đông Không Hề Tĩnh Lặng

19 Tháng Bảy 20179:46 CH(Xem: 344)

Một năm sau phán quyết của tòa, Biển Đông không hề tĩnh lặng

mediaTrung Quốc bồi đắp đảo nhân tạo tại Đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef), Trường Sa. Ảnh vệ tinh tháng 6/2017.CSIS/Reuters

Theo nhà nghiên cứu Benoit Hardy-Chartrand trên Japan Times, có nhiều đổi thay và nhiều điều vẫn tồn tại, một năm sau khi Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye ra phán quyết về Biển Đông. Tháng 7/2016, Tòa Trọng Tài đã dội một gáo nước lạnh vào tham vọng của Bắc Kinh, khi tuyên bố Trung Quốc không có « quyền lịch sử » tại Biển Đông, và đường lưỡi bò tự vẽ là vô căn cứ, khẳng định Bắc Kinh đã vi phạm vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Được cho là bước ngoặt quan trọng trong tranh chấp Biển Đông, phán quyết trọng tài vẫn đang là trung tâm tranh luận tại châu Á-Thái Bình Dương cũng như tại phương Tây. Một số người cho là phán quyết đã làm giảm căng thẳng, nhưng họ không thể đưa ra những bằng chứng để khẳng định tuyệt đối.

Cho dù người ta tin rằng phán quyết trọng tài đã mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ giữa Bắc Kinh và Manila, nhưng theo tác giả Hardy-Chartrand, không thể lầm lẫn việc giảm bớt căng thẳng tại Biển Đông với một tình trạng ổn định thường xuyên. Đây chỉ là một sự yên tĩnh ngoài mặt, mà bên dưới là những cơn sóng ngầm.

Vào lúc tòa đưa ra phán quyết, nhiều người đã cho rằng chính quyền Trung Quốc sẽ buộc phải sửa đổi. Suốt một năm sau, Bắc Kinh đã có thái độ tương đối mềm mỏng hơn với các quốc gia đòi hỏi chủ quyền Biển Đông, ít có những hành động khiêu khích quân sự, và không còn chính thức nêu ra « đường 9 đoạn » vốn là cơ sở cho yêu sách chủ quyền vùng biển chiến lược này. Các ngư dân Philippines được phép quay lại ngư trường truyền thống ở bãi cạn Scarborough, mà lâu nay vẫn là trở ngại trong quan hệ với Manila.

Với sự thay đổi trong thái độ và chính sách của Trung Quốc từ sau phán quyết, có thể vội vàng kết luận là quyết định của Tòa Trọng Tài đã mang lại tác động mong muốn. Thật ra cũng không hẳn là sai, vì căng thẳng giảm hẳn tại Biển Đông. Trong 12 tháng qua, hầu như không có vụ đụng độ nào với các nước láng giềng, và giọng điệu của Bắc Kinh cũng bớt phần hung hăng.

Philippines, quốc gia khởi kiện tỏ ra thân thiện hơn với Trung Quốc và không nhắc đến phán quyết trọng tài. Bắc Kinh cùng với các nước ASEAN gần đây cũng thỏa thuận về một bộ khung cho Quy tắc ứng xử tại Biển Đông.

Sự yên tĩnh này thật ra rất đáng ngờ, vì vẫn còn nhiều dòng chảy ngầm chưa hề thay đổi. Trước hết về bãi cạn Scarborough, không có gì chứng tỏ Trung Quốc đã thay đổi quan điểm về yêu sách chủ quyền tại đây cũng như trên toàn bộ Biển Đông. Một năm qua, Bắc Kinh vẫn tiếp tục tuyên bố chủ quyền trên các thực thế ở Biển Đông, quân sự hóa nhiều đảo nhân tạo cho dù ngoài miệng thì chối bỏ.

Tại Trường Sa, Trung Quốc bồi đắp ba đảo chính, nhờ đó kiểm soát các vùng biển xung quanh dễ hơn, và giám sát hoạt động của các nước láng giềng. Bắc Kinh cũng tăng cường sự hiện diện của các chiến hạm, tàu tuần duyên, tài trợ cho ngư dân ra biển mà không cần thực sự đánh bắt cá. Các tàu nước ngoài được yêu cầu tránh xa các đảo nhân đạo được Trung Quốc bồi đắp, trong khi theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), các thực thể này không thể tạo ra quyền sở hữu vùng biển xung quanh.

Tình hình tương đối yên tĩnh tại Biển Đông thật ra là kết quả của các xu hướng độc lập với phán quyết của Tòa Trọng Tài. Điều quan trọng nhất là tổng thống mới của Philippines, ông Rodrigo Duterte đã đi ngược lại chính sách của người tiền nhiệm Aquino. Ông Duterte thân thiện với Bắc Kinh để đổi lấy những món đầu tư, và đồng ý đối thoại để giải quyết bất đồng thay vì vận dụng chiến thắng ở La Haye. Đây cũng chính là chủ trương đàm phán song phương của Trung Quốc xưa nay, nhằm bắt nạt những con cá bé.

Sóng yên biển lặng, nhưng tình hình này không thể kéo dài. Chính quyền Trump gần đây đã bắt đầu tiến hành các cuộc tuần tra vì tự do hàng hải để thách thức tham vọng vô bờ bến của Trung Quốc. Nhật Bản cũng tăng cường sự hiện diện tại Biển Đông, với việc điều chiến hạm lớn nhất của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản là Izumo, thăm nhiều đối tác ASEAN trong chuyến hải hành ba tháng.

Trung Quốc không bao giờ từ bỏ chủ trương bành trướng, nhất là khi đang nắm trong tay những con bài chủ, sau khi quân sự hóa các đảo trên Biển Đông. Phán quyết của Tòa Trọng Tài có nguy cơ rơi vào quên lãng. Và sự yên lặng hiện nay trên vùng biển chiến lược này chỉ là lừa dối.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ít ngày trước thềm thượng đỉnh Kim - Trump tại Việt Nam, phái bộ Bắc Triều Tiên tại Liên Hiệp Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế « hỗ trợ khẩn cấp » giúp người dân nước này vượt qua nạn đói. Người phát ngôn Chương Trình Lương Thực Thế Giới, hôm 21/02/2019, đã xác nhận thông tin nói trên......Điểm tin thế giới 22/2: Hải quân Mỹ-Anh tiếp tục tập trận trên Biển Đông; Triều Tiên kêu gọi cứu trợ khủng hoảng lương thực
Chính quyền Nicolas Maduro tuyên bố đóng cửa biên giới của Venezuela với Brazil khi Tổng thống lâm thời Juan Guaido đang cố gắng đưa hàng viện trợ vào đất nước. Ông Maduro không có dấu hiệu muốn từ bỏ quyền lực dù tiếp tục có thêm một quan chức cấp cao kêu gọi ông từ chức.
Mục tiêu rõ ràng về công nghệ và sáng tạo được đặt ra khiến người ta đưa ra sự so sánh giữa Vùng Vịnh Lớn và Thung lũng Silicon của California. Thế nhưng các nhà phân tích nói khu vực này còn lâu mới cạnh tranh nổi với cổng công nghệ của Mỹ, nếu như đó thực sự là mục tiêu Trung Quốc muốn hướng tới. "Các hãng công nghệ của Trung Quốc chỉ đáng giá nhiều nhất là bằng một phần ba so với các hãng của Mỹ. Chúng cũng tạo ra không bao nhiêu doanh thu ở nước ngoài," bà Su nói.
Theo tin của nhật báo Hồng Kông South China Morning Post (SCMP) ngày 20/02/2019, Trung Quốc vừa kết thúc một tháng tập trận ở Biển Đông và khu vực ở phía tây và trung Thái Bình Dương, với sự tham gia của các đơn vị hải quân, không quân và tên lửa.
Ngày 17/2/2019 là tròn 40 năm kể từ xảy ra Chiến tranh biên giới Việt – Trung. Một người tự nhận là cựu chiến binh Trung Quốc đại lục đã tiết lộ 11 sự tình liên quan đến cuộc chiến này, NTD đưa tin. Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc lúc bấy giờ vẫn không biết tại sao năm đó đại lục lại muốn gây chiến với Việt Nam.
Các khóa học tiếng Tây Tạng do các nhà sư chủ trì là « bất hợp pháp ». Các tu viện là « hiểm họa về an toàn » và « không được trang bị tốt » để đón học sinh. Trả lời AFP ngày 18/02/2019, tỉnh Thanh Hải tiếp tục bảo vệ lệnh cấm dạy thêm tiếng Tây Tạng cho trẻ em trong bối cảnh các tổ chức tôn giáo ngày càng bị thắt chặt trên quy mô quốc gia......21/2-Thế giới đêm qua: Putin đe dọa Mỹ bằng vũ khí siêu âm; Samsung ra mắt điện thoại gập
Ba nữ nghị sĩ Heidi Allen, Sarah Wollaston và Anna Soubry bỏ đảng Bảo thủ Anh để ra đứng độc lập vì mâu thuẫn quan điểm với lãnh đạo đảng này Trong tuần này, một loạt nghị sĩ ở Anh tuyên bố bỏ hai chính đảng lớn nhất trong Quốc hội vì bất đồng quan điểm. Hôm 20/02/2019, ba nghị sĩ thuộc đảng Bảo thủ đang cầm quyền tuyên bố họ trở thành dân biểu độc lập vì đảng Bảo thủ 'thiên về phía hữu quá mức'.
Đài Loan sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào phá hủy nền dân chủ và chủ quyền của mình, Reuters dẫn lời Tổng thống Thái Anh Văn nói hôm 20/2 sau khi Quốc Dân Đảng đối lập nói họ có thể ký một thỏa thuận hòa bình với Trung Quốc nếu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới....Ông Trump nói không có ‘ngày kỳ diệu’ cho thỏa thuận thương mại với Trung Quốc
Hãng tin Reuters ngày 20/02/2019, trích dẫn hai nguồn tin thông thạo, cho biết lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un sẽ từ Bình Nhưỡng đến Hà Nội bằng xe lửa để họp thượng đỉnh với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hai ngày 27 và 28/02. Hành trình của lãnh đạo Bình Nhưỡng trên đoạn đường dài hàng ngàn km sẽ mất hai ngày rưỡi, xuyên qua Trung Quốc từ bắc xuống nam.
Điểm tin thế giới 19/2: Tàu chiến Anh Quốc sẽ ‘tự do hàng hải’ tại Biển Đông bất chấp Trung Quốc ‘la lối’; Lễ hội Đèn lồng Đài Loan khai mạc vào ngày Rằm tháng Giêng.................Hôm 11/2 vừa qua, Bộ trưởng Williamson xác nhận Anh Quốc sắp điều tàu sân bay HMS Queen Elizabeth tới Thái Bình Dương. Tuyên bố này đã làm cho Trung Quốc tức giận và khiến Phó Thủ tướng Trung Quốc Hồ Xuân Hoa đột ngột bỏ cuộc gặp với Bộ trưởng Tài chính Anh Philip Hammond dự định diễn ra vào cuối tuần qua.
Bảo Trợ