Việt Nam Nghiêng Ngả Giữa Mỹ Và Trung Quốc

26 Tháng Năm 20179:27 CH(Xem: 2381)

Việt Nam nghiêng ngả giữa Mỹ và Trung Quốc

mediaÔng Trần Công Trục, nguyên trưởng ban Biên giới chính phủ, chụp hình trước bản đồ Việt Nam khi trả lời phỏng vấn Reuters ngày 16/05/2017.Reuters

Việt Nam khó thể đòi hỏi gì hơn : một chiến hạm Mỹ thách thức Trung Quốc tại Biển Đông, một cuộc hội kiến tại Nhà Trắng, và sáu chiếc tàu tuần duyên mới được chuyển giao.

Đó là những dấu hiệu cho sự cam kết của Mỹ, trước một Việt Nam đang lo ngại rằng dưới thời tổng thống Donald Trump, Hoa Kỳ sẽ không còn ủng hộ tích cực như trước. Trong khi đó, Việt Nam đang là quốc gia Đông Nam Á dám đương cự với tham vọng bành trướng của Trung Quốc tại Biển Đông, một trong những vùng biển quan trọng nhất thế giới.

Do không chắc chắn rằng Mỹ sẽ hỗ trợ một cách bền bỉ, đồng thời phải thận trọng khi dựa vào bất kỳ đồng minh nào, Việt Nam cũng khéo léo giữ gìn mối quan hệ với kẻ thù lâu đời là Trung Quốc.

Ông Trần Công Trục, nguyên trưởng ban Biên giới chính phủ, nhiều năm qua vẫn đấu tranh cho chủ quyền biển đảo nói với Reuters: « Việt Nam không muốn một sự mất thăng bằng quyền lực trong khu vực, có thể dẫn đến chiến tranh ».

Cuộc gặp gỡ với tổng thống Mỹ Donald Trump vào thứ Tư tới là một sự kiện quan trọng đối với thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Ông sẽ là nhà lãnh đạo Đông Nam Á đầu tiên đến thăm Nhà Trắng dưới thời chính quyền mới của Hoa Kỳ.

Đó là thành công từ những cuộc gọi, thư từ, liên lạc ngoại giao và các chuyến viếng thăm ở cấp thấp hơn, đã bắt đầu rất sớm trước khi ông Trump chính thức nắm quyền ở Washington. Tại đây, theo Reuters, Việt Nam vẫn đang duy trì một nhà vận động hành lang với ngân sách 30.000 đô la một tháng.

Một động thái mang tính biểu tượng quan trọng đối với Việt Nam trong tuần này, là chiến hạm Mỹ USS Dewey đã tiến sát một đảo nhân tạo do Trung Quốc xây lên tại Biển Đông nhằm mở rộng chủ quyền tại vùng biển tranh chấp với Việt Nam và bốn nước khác.

Các viên chức Việt Nam và những phái viên thạo tin nói rằng đã phải vận động rất mạnh cho việc tuần tra « vì tự do hàng hải ». Để nhấn mạnh thêm sự yểm trợ của Mỹ, Hoa Kỳ đã chuyển giao cho Việt Nam sáu tàu tuần duyên trong tuần này.

Đại sứ Mỹ tại Hà Nội, ông Ted Osius nói : « Sự thịnh vượng của Việt Nam trong tương lai lệ thuộc vào một môi trường biển ổn định và hòa bình ». Phát biểu này giúp làm giảm bớt quan ngại của Việt Nam, đang là một tiếng nói đơn độc thách thức tham vọng của Bắc Kinh trên Biển Đông, đặc biệt từ khi tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ngả vào vòng tay của Trung Quồc.

Quan hệ quân sự giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đã được tăng cường dưới thời chính quyền Obama, nhưng hồ sơ quan trọng hơn cả là Hiệp định Đối tác Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP). Việt Nam tỏ ra thất vọng khi ông Trump từ bỏ hiệp định tự do mậu dịch này, và chú trọng việc giảm bớt thâm hụt thương mại – Việt Nam xuất siêu vào Mỹ 32 tỉ đô la trong sáu năm gần đây.

Hà Nội lại càng căng thẳng hơn khi sau đó ông Trump xích gần lại với Tập Cận Bình, do muốn Bắc Kinh gây áp lực lên Bình Nhưỡng về chương trình nguyên tử. Chuyên gia Carl Thayer, trường đại học New South Wales (Úc), nhận xét : « Việc hoàn toàn chú tâm vào Bắc Triều Tiên khiến Việt Nam rất lo là vấn đề Biển Đông sẽ bị gác sang một bên ».

Tại Washington, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Katrina Adams tuyên bố : « Quan hệ đối tác Mỹ-Việt là yếu tố chủ chốt trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương ». Nhưng một cựu quan chức Mỹ nói rằng ông Trump có thể phàn nàn với thủ tướng Việt Nam về tầm mức xuất siêu. Theo dự toán ngân sách của chính quyền Trump, các viện trợ quân sự Mỹ cho Hà Nội có thể trở thành các khoản cho vay.

Theo Reuters, trước một Hoa Kỳ với chủ trương không rõ ràng từ khi Donald Trump lên nắm quyền, mức độ quan tâm của Hà Nội đối với Bắc Kinh cũng tương tự Washington.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã viếng thăm chính thức Bắc Kinh, cùng lúc với việc tham dự hội nghị thượng đỉnh về dự án « Một vành đai, một con đường » của Trung Quốc. Còn tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, được cho là người quyền lực nhất Việt Nam, đã có mặt tại Bắc Kinh nhiều ngày trước khi Donald Trump nhậm chức.

Sau hai chuyến viếng thăm trên, đôi bên đã khẳng định sẵn sàng duy trì hòa bình tại Biển Đông. Đầu tháng này, lần đầu tiên một tàu của tuần duyên Việt Nam đã sang thăm hữu nghị Trung Quốc.

Ông Trần Công Trục nhận định : « Vừa hợp tác vừa đấu tranh là một chủ trương rất thực tế. Việt Nam sẽ không bao giờ chịu khuất phục hoặc quy hàng trước việc Trung Quốc ngang nhiên vi phạm chủ quyền hợp pháp của mình, nhưng cũng không cho Bắc Kinh cơ hội sử dụng vũ lực để gây ra xung đột ».
Theo RFI


Vì sao Sri Lanka nợ Trung Quốc ngập đầu ngập cổ?

Trung Quốc đang đầu tư hàng tỷ đô la vào cơ sở hạ tầng và phát triển ở Sri Lanka, nhưng nhiều người dân địa phương cảm thấy đất nước này đang bị bán cho người Trung Quốc.

Cảnh sát Sri Lankan dùng vòi rộng để giải tán người biểu tình ở cảng Hambantota hôm 7/1/2017Hàng trăm nhà hoạt động và các nhà sư Phật giáo phản đối các đầu tư của Trung Quốc tại Hambantota hồi đầu năm nay

Thông thường các con đường dẫn đến các cảng châu Á luôn sôi động. Xe tải chở đầy hàng. Các cửa hàng nhỏ là nơi tài xế xe tải và công nhân dừng chân nghỉ ngơi.

Cảng Hambantota ở miền nam Sri Lanka lại khác hẳn.

Mặc dù mở cửa đã bảy năm, con đường dẫn vào cảng dường như hầu không một vết chân.

Cảng Hambantota
Cảng Hambantota được xây dựng bằng tiền vay của Trung Quốc

Và khi chúng tôi tìm thấy cảng này (biển báo không phải là điểm mạnh của cảng ày, và người dân địa phương dường như không biết nó ở đâu) thì xe của chúng tôi là chiếc duy nhất tới đây.

 

Ngoài một vài nhân viên an ninh đi cùng chúng tôi thì chẳng có ai ở đó. Một chiếc xe dùng để chở xe hơi từ từ rời khỏi cảng, sau khi đã thả hàng xuống cảng từ công ty xe hơi khổng lồ của châu Á. Nhưng tàu nhận hàng phải hai ngày nữa mới tới.

Với một cảng có chi phí hơn 1 tỷ đô la thì kinh doanh như vậy là không đủ.

'Không đủ tiền chi trả'

Hambantota được một công ty Trung Quốc xây dựng từ tiền tài trợ từ các khoản tiền vay của Trung Quốc.

Nhưng nay Sri Lanka đang vật lộn để hoàn trả khoản nợ đó, và vì thế đã ký một thỏa thuận để cho một công ty Trung Quốc cổ phần ở cảng này như một hình thức trả một phần món nợ đó.

Ravi Karunanayake
Ravi Karunanayake từng là Bộ trưởng Tài chính nhưng khi lên nắm chức vụ Ngoại trưởng tuần này, ông nói Sri Lanka cần "quảng bá chính mình"

Các điều khoản của thỏa thuận vẫn đang được tranh luận tại quốc hội Sri Lanka, nhưng cổ phần cho công ty này có thể lên đến 80%.

Cách nhìn nhận về cảng Hambantota là nó sẽ đem lại nhiều tàu bè hơn đến Sri Lanka và giảm áp lực lên cảng Colombo, một trong những bến cảng chở container quan trọng nhất ở châu Á.

 

Sri Lanka nằm trên tuyến đường biển mà các tàu chở dầu đi từ Trung Đông sử dụng mà an ninh năng lượng là lý do chính khiến Trung Quốc muốn đầu tư.

Tại cảng Hambatota
Càng Hambantota đang vật lộn để kiếm ra tiền

Đồng thời nó lại thích hợp với sáng kiến gây tranh cãi Một vành đai, một con đường của Trung Quốc xây dựng các tuyến đường bộ, đường sắt và đường biển để thúc đẩy thương mại với các nước trên thế giới.

Người dân địa phương nổi giận

Hambantota không kiếm ra tiền một phần vì nó khá cô lập. Không có trung tâm công nghiệp nào gần đó, không có các khách hàng tự nhiên ngay ngưỡng cửa.

Nhưng nay Trung Quốc sẽ kiểm soát cảng này và đó là vấn đề mà họ muốn thay đổi. Họ đang nói chuyện với chính phủ về kế hoạch tạo ra một khu kinh tế lớn - mua 15.000 mẫu đất để xây dựng nhà máy và văn phòng.

Map

Nhưng nhiều người sống trong khu vực không muốn rời bỏ nhà cửa và trang trại của mình.

Tại một ngôi làng nhỏ gần bến cảng, người dân địa phương đã rất tức giận trước kế hoạch này. Hồi tháng Giêng, nhiều người trong số họ tham gia một cuộc biểu tình lớn phản đối xây dựng trung tâm đầu tư.

Cảnh sát đã dùng hơi cay và vòi rồng để giải tán người phản đối. Một số người biểu tình đã bị tống giam nhiều tuần lễ, và điều đó càng làm người dân thêm tức giận.

Nhưng những thỏa thuận này dường như là cách tốt nhất để Sri Lanka trả được một phần trong số 8 tỷ đô la vay của Trung Quốc.

Lãng phí tiền bạc

Tổng nợ của hòn đảo này là 64 tỷ đô la. Khoảng 95% tổng thu ngân sách của chính phủ là để trả nợ.

Và khi một phần tiền vay mượn dường như đã bị lãng phí vào cơ sở hạ tầng không có một dấu hiệu nào cho thấy đem lại lợi nhuận, thì điều đó còn tai hại hơn.

Tại sân bay quốc tế, cách Hambantota chừng 30km, chỉ có 5 chuyến bay mỗi tuần phục vụ vài trăm hành khách.

Bản thông báo chuyến bay tại sân bay Mattala Rajapaksa
Sân bay Mattala Rajapaksa chỉ có vài chuyến bay một tuần

Rồi một trung tâm hội nghị hiện đại mà hầu như không được sử dụng, và một sân chơi criket nay chỉ thỉnh thoảng được cho thuê làm đám cưới.

Tạo công ăn việc làm

Tuy nhiên, không phải tất cả những phát triển của TQ ở Sri Lanka đều đã thất bại.

Đường xá và đường cao tốc đang được đặt làm trên khắp đất nước, và một số đã thực sự rút ngắn thời gian đi lại giữa các thị trấn và thành phố. Điều này đã góp phần thúc đẩy du lịch, nguồn thu nhập ngoại tệ lớn nhất của nước này.

Nhiều dự án do Trung Quốc tài trợ đã được lên kế hoạch và xây dựng trong nhiệm kỳ của Tổng thống Mahinda Rajapaksa, và được đưa về đơn vị bầu cử của ông.

Không thể từ chối

Một chính phủ mới lên nắm quyền năm 2015 đã hứa hẹn sẽ giảm bớt phụ thuộc của Sri Lanka vào Trung Quốc, nhưng những áp lực tài chính đang buộc họ đi theo đường mòn đó.

Ban đầu họ đã ngưng một dự án lớn của Trung Quốc đầu tư - một thành phố hoàn toàn mới được dự định xây dựng ở bờ biển Colombo trên vùng đất khai hoang.

Nhưng con số 1,4 tỷ đô la mà dự án mang lại là quá lớn để có thể từ chối, và việc xây dựng này đã được tái tục vào năm ngoái.

Hình ảnh máy tính về một thành phố cảnh mớiCác nhà xây dựng nói một thành phố mới sẽ trở thành trung tâm tài chính ở Nam Á

Người ta hy vọng là nó sẽ trở thành một thành phố hiện đại vào năm 2040, với những tòa nhà sầm uất của các công ty, những căn hộ lấp lánh, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, bãi biển, trung tâm thương mại và cả bến du thuyền. Phần đầu của dự án sẽ hoàn tất và đưa vào sử dụng trong hai năm tới.

'Bảo vệ, không bán'

Một lần nữa, chính phủ đã phải đối mặt với sự phản đối. Các nhóm ngư dân và người dân địa phương tổ chức biểu tình phản đối.

Một số người lo ngại về tác động môi trường của dự án. Họ không được thuyết phục trước các nghiên cứu của các cơ quan chính phủ, những người đã cho phép thực hiện dự án.

Ngư dân Aruna Roshantha
Một ngư dân, ông Aruna Roshantha, nói người dân Sri Lankans không muốn đất đai của họ bị giao cho nước ngoài

Nhưng nhiều người cũng lo ngại về ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc ở đất nước này.

"Chúng tôi không thích đất đai của mình bị giao cho Trung Quốc", Aruna Roshantha, một ngư dân nói.

"Không chỉ Trung Quốc mà nếu bất cứ đất nước nào đến và lấy đất của Sri Lanka, chúng tôi cũng không thích. Chính phủ nên bảo vệ đất đai của chúng tôi chứ không bán nó".

Hiện tại, chính phủ Sri Lanka không có nhiều cơ hội để đàm phán.

Và Bộ trưởng Ngoại giao Ravi Karunanayake nói họ cần phải mở rộng vòng tay đón chào tất cả.

"Chúng tôi muốn người Ấn Độ đến đây, chúng tôi muốn người Trung Quốc đến đây, chúng tôi muốn người Nhật Bản đến đây. Người Hàn Quốc hoặc người châu Âu, chúng tôi đều không có vấn đề gì hết.

"Về cơ bản, chúng ta cần quảng bá về mình và quảng bá trên cơ sở nhất quán, và dùng ngoại giao kinh tế là công cụ quảng bá cho Sri Lanka."
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Liệu sự sụp đổ của nhóm khủng bố Nhà Nước Hồi giáo (IS) ở Syria và Iraq, và sự cáo chung của cái gọi là ‘vương quốc Hồi giáo’ của họ, có tạo ra sự khác biệt nào trong việc tuyển mộ chiến binh cho IS và cực đoan hóa giới trẻ sinh sống tại Âu Châu? Và liệu thất bại quân sự của IS có giảm các cuộc tấn công khủng bố thuộc loại “sói đơn độc” ở phương Tây?
Hãng tin Reuters hôm nay 24/07/2017 dẫn nguồn tin từ chính quyền Việt Nam cho biết tàu hải quân Indonesia vào cuối tuần qua đã bắn bị thương bốn ngư dân Việt Nam trên một tàu đánh cá ở Biển Đông. Theo Ủy ban Tìm Kiếm và Cứu Hộ tỉnh Bình Định, tối thứ Bảy 22/7 chiếc tàu cá Việt Nam đang ở cách Côn Đảo 132 hải lý, thì bị tàu hải quân Indonesia nổ súng vào làm bốn ngư dân bị thương, trong đó có hai người bị thương nặng. Các nạn nhân đã được đưa vào Côn Đảo để chữa trị.
Lầu Năm Góc kêu gọi các nước ở biển Hoa Đông và Biển Đông cùng kiềm chế và tránh những hành vi khiêu khích. Lời kêu gọi được phát ngôn viên bộ Quốc Phòng Mỹ đưa ra trong một buổi họp báo và được trang Economic Times đưa tin ngày 18/07/2017.
Theo trang mạng stripes.com ngày 05/07/2017, sau khi vào gần vùng đảo có tranh chấp giữa Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan tại Biển Đông, tàu chiến Mỹ đã tới quân cảng Cam Ranh để tiến hành các cuộc thao dượt với Hải Quân Việt Nam.
Căng thẳng tại Biển Đông với việc Trung Quốc không ngừng quân sự hóa các đảo nhân tạo tại Trường Sa không chỉ khiến các láng giềng châu Á hay Hoa Kỳ lo ngại. Sức mạnh trên biển của Trung Quốc có tham vọng vượt khỏi các vùng nước bao quanh quốc gia này gây lo ngại cho cả châu Âu. Trong bài viết « Cần làm gì trước sức mạnh hải quân Trung Quốc ? »,
Hai người đàn ông Việt Nam bị tổ chức Hồi giáo Abu Sayyaf chặt đầu, quân đội nước này cho hay. Thi thể của họ được tìm thấy trên đảo Basilan, miền Nam Philippines, nơi nhóm đặt căn cứ. Hai nạn nhân thuộc nhóm sáu thuyền viên Việt Nam bị các chiến binh bắt cóc vào năm ngoái.
Trước khi đặt chân đến Matxcơva ngày 03/07/2017, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã dành cho thông tấn xã Nga Itar-Tass một cuộc phỏng vấn, trong đó ông tập trung nói về hệ thống lá chắn chống tên lửa THAAD mà Hoa Kỳ triển khai ở Hàn Quốc, vì ông biết đây là hồ sơ mà tổng thống Nga Vladimir Putin cũng rất quan ngại.
Sự kiện một chiến hạm Mỹ tiến gần đảo Tri Tôn trong quần đảo Hoàng Sa hôm chủ nhật 02/07/2017 làm Bắc Kinh tức giận, lên án Mỹ « khiêu khích quân sự và chính trị một cách nghiêm trọng ». Vụ việc diễn ra vài giờ trước cuộc điện đàm Donald Trump-Tập Cận Bình về tình hình Bắc Triều Tiên.
Từ 1997 đến nay, tại Hồng Kông, mỗi năm đều có biểu tình nhân ngày nhượng địa trở về Trung Quốc. Hôm qua, 01/07/2017, khoảng 60.000 người, « vũ trang » dù và biểu ngữ đòi « dân chủ, nhân phẩm và tự do », đã tham gia tuần hành trong sự giám sát chặt chẽ của cảnh sát vào lúc chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đe dọa « không được vượt làn ranh đỏ » thách thức quyền lực Bắc Kinh.
Tap Cận Bình khẳng định Hồng Kông được tự do hơn bao giờ hết, đồng thời cảnh báo các thách thức « không thể chấp nhận được » đối với chính quyền Bắc Kinh, và ấn định một « lằn ranh đỏ » không thể vượt qua, 20 năm sau khi Hồng Kông được trao trả cho Trung Quốc.
Bảo Trợ