Lolita và Lò Thị Gốm, tình bạn trong “Sương mù Sa Pa” - Les Brumes de Sapa

20 Tháng Sáu 20175:54 CH(Xem: 1906)

Lolita và Lò Thị Gốm, tình bạn trong “Sương mù Sa Pa” - Les Brumes de Sapa

Lolita và Lò Thị Gốm, tình bạn trong “Sương mù Sa Pa” - Les Brumes de Sapa
 
Lolita Séchan, tác giả tập truyện tranh Les Brumes de Sapa (Sương mù Sa Pa, NXB Delcourt, 2016).RFI / Tiếng Việt

    Năm 2002, Lolita Séchan khoác ba lô sang Việt Nam tìm thế giới riêng sau thời gian dài “nằm dài” nhà mẹ và “gặm nhấm” tương lai, phân vân giữa làm họa sĩ truyện tranh, nhà văn hay... làm phi hành gia. Ở tuổi 22, cô có cảm giác tư duy như một đứa trẻ 12 tuổi, Paris khiến cô ngột ngạt, chưa kể đến “hình bóng của một cây đại thụ” - cha cô - ca sĩ nổi tiếng người Pháp Renaud.

    Cuộc phiêu lưu cách đây 15 năm và tình bạn được vun đắp từ lúc đó với Lò Thị Gốm, cô bé người Hmong, được Lolita Séchan kể lại bằng hình ảnh trong tập truyện Sương mù Sa Pa (Les Brumes de Sapa, Delcourt, 2016). Album còn là một cuốn tự sự, nhưng cũng phản ánh sự thay đổi mau lẹ của Việt Nam trong 15 năm qua.

    Dành một buổi trả lời phỏng vấn RFI tiếng Việt tại nhà riêng, Lolita Séchan giải thích lý do chọn Việt Nam cho chuyến đi lớn đầu tiên :

    Tôi chọn Việt Nam, vì trước hết, tôi rất thích châu Á. Lúc nào cũng bị châu Á thu hút, đặc biệt là Nhật Bản, nhưng tôi cũng tò mò muốn khám phá các nước khác. Hơn nữa, trong chuyến du lịch đầu tiên này, tôi đi chung với cô bạn thân, nhưng tôi không đưa cô ấy vào tập truyện tranh. Đây là điểm duy nhất không đúng sự thật trong tập truyện.

    Cả hai chúng tôi bị thu hút với những nước từng xảy ra chiến tranh. Để chuẩn bị cho chuyến đi đầu tiên của mình, chúng tôi chọn Việt Nam để tìm hiểu những gì đã xảy ra ở đó. Chúng tôi muốn tìm hiểu cuộc chiến tại Việt Nam, nhưng sau đó, chúng tôi khám phá ra là đất nước đã trải qua nhiều cuộc chiến, với Trung Quốc, Nhật Bản rồi đến Pháp và Mỹ. Vì vậy, chúng tôi càng tìm hiểu sâu hơn.

    Về cá nhân, tôi cũng muốn đi tìm một không gian riêng cho mình, bên ngoài gia đình, ngoài nước Pháp”.

    “Cú sốc” Đông-Tây

    Câu chuyện bắt đầu bằng hai cảnh đối lập : cuộc sống nhẹ nhàng, thậm chí đơn điệu ở Paris, trái với không khí sầm uất, ồn ào ở Sài Gòn. “Hello, you’re French? Pháp? I know best hotel, many touristes”, “Motobike?”, “Come, I know a good place! Cheap! Cheap!”. Sài Gòn chào đón Lolita với những tiếng mời gọi, dòng xe ngược xuôi, những đường dây điện ngang dọc như trận đồ bát quái trên trời, một khách sạn bị ma (“lành”) ám và 8 nốt muỗi đốt.

    Lolita thử mọi kiểu sang đường giữa một rừng xe máy ở Việt Nam : từ mắt liếc ngang dọc và lần từng bước đến sang đường "kiểu tự sát" (kamikaze) để cuối cùng đạt đến trình độ... sang đường như người Việt. Cô quen với cà phê sữa đá, lang thang từng ngóc ngách của thành phố... và đến tĩnh tâm tại Chùa Bà Thiên Hậu (Chợ Lớn) nơi cô có cảm giác tìm được chút tự do trong chú chim nhỏ mua với giá 1 đô la (sau tăng lên thành 2 rồi 3 đô la) để phóng thích, dù sau đó chú chim được huấn luyện lại quay về lồng. (Mãi về sau cô mới phát hiện ra điều này).

    Trong chuyến đi đầu tiên, đúng là chúng tôi trải qua mọi “thăng trầm” tâm lý. Khi mới đặt chân đến, tất cả đều tuyệt vời, đập vào mắt, từ vẻ đẹp thiên nhiên, con người đến thành phố và cuộc sống sôi động khắp nơi. Mọi thứ đều đẹp !

    Bỗng nhiên đến ngày thứ ba, chúng tôi cảm thấy nản. Trong vòng một tuần, tôi không hiểu sao, tất cả trở nên hung hăng vì chúng tôi chỉ là những du khách như những người khác. Mối quan hệ chân thành thì khó mà gây dựng được vì chúng tôi đến từ một đất nước được cho là “phát triển” và giầu có hơn. Điều này khiến mọi giao tiếp không được thật cho lắm”.

    Từ Sài Gòn ngược lên Huế, cô chọn đi xe ôm. Một trong những quyết định mà cô cho là “ngu ngốc” nhất đời mình. Rời Huế dầm dề mưa, cô lên tầu ra Hà Nội rồi tới Hạ Long, nhưng vẫn chưa tìm được một mối quan hệ thực sự và trong lòng vẫn rối bời.

    blankBìa tập truyện tranh Les Brumes de Sapa (Sương mù Sa Pa).RFI / Tiếng Việt

    Tình bạn vượt thời gian và 10.000 cây số

    Trong chuyến tầu đêm lên Sa Pa, Lolita Séchan tìm hiểu về lịch sử của các dân tộc thiểu số sống ở vùng núi Tây Bắc. Sa Pa trong tranh của cô vào năm 2002 vẫn là một thị trấn nhỏ, chào đón cô vẫn bằng những “You buy from me”, “Where are you from?”, “Pháp?”... nhưng không ồn ào giống Sài Gòn, hay Hà Nội.

    Chuyến khám phá đầu tiên của cô tưởng như rơi vào ngõ cụt vì chỉ còn bốn ngày nữa cô sẽ về Paris. Trong cái lạnh và sương mù Sa Pa, Lolita gặp Lò Thị Gốm, cô bé người Hmong mới 12 tuổi. Lolita được cô bé gọi là Lò Thị Tạ (hoặc Tà?), một cái tên rất dân tộc. Chính vì sự đồng âm ngẫu nhiên này nên Lolita Séchan quyết định đề tên thật trên tác phẩm Les Brumes de Sapa, mà lúc đầu cô định lấy bút danh.

    Câu chuyện của hai cô gái bắt đầu từ... máy bay vì Lò Thị Gốm chưa bao giờ được đi. Cô bé ngây thơ hỏi : “Làm thế nào mà chị biết là máy bay sẽ không bị rơi? Và nếu rơi thì sao?” - “Ờ... thì mình chết”. Cứ thế, từ chuyện này sang chuyện khác, giữa họ nhẹ nhàng hình thành một mối liên hệ giản dị, chẳng liên quan gì đến du lịch. Lần đầu tiên có người rỉ tai khuyên Lolita tránh một kẻ nổi tiếng nói dối ở Sa Pa. Lần đầu tiên có người đưa cô về tận khách sạn, nằm ngoài thị trấn. Lần đầu tiên có người cùng cô đi thăm chợ. Và lần đầu tiên có người đến tiễn cô ở bến xe.

    Đúng là với cô bé đó có một mối quan hệ ngay lập tức, lúc đầu là từ phía tôi vì tôi có cảm tình ngay với cô bé có vẻ đượm buồn nhưng rất tỉnh táo trước sự thay đổi của dân tộc Hmong, bị lay chuyển giữa một bên là văn hóa truyền thống, bên kia là “chủ nghĩa tư bản” và hiện đại, làm biến đổi nhiều thứ ở Việt Nam. Cô bé nhận thấy và ý thức được mọi chuyện. Chính điều đó làm tôi xúc động. Cho nên, giữa chúng tôi một mối quan hệ nhanh chóng được hình thành.

    Hai năm sau, tôi quay lại tìm cô bé mà ngày nào tôi cũng nghĩ đến. Khi tìm được thì cô bé không nhận ra tôi. Nhưng từ lúc đó, giữa chúng tôi bắt đầu một tình bạn và kéo dài được 15 năm. Hàng năm tôi vẫn quay lại thăm cô bé. Nhưng cũng từ đó, tôi có nhiều bạn bè người Việt hơn, họ sống ở Paris hay ở Việt Nam, đó thực sự là những mối quan hệ thật sự”

    Tình bạn và tình thương giữa Lolita và Lò Thị Gốm được xây dựng trên sự chia cách và khác biệt. Một người có tuổi thơ hạnh phúc, sống phá cách, quen với những đêm tiệc giữa bạn bè nổi tiếng của người cha chốn Paris phồn hoa. Còn một người lớn lên trong nghèo khổ ở miền núi Tây Bắc Việt Nam, trong tuần đi bán đồ lưu niệm ở Sa Pa, cuối tuần về cấy phụ cha mẹ, nhưng đam mê được đi học, thoát khỏi những truyền thống khắt khe và không muốn kết hôn sớm.

    “Với Lò Thị Gốm, tình bạn của chúng tôi được hình thành với thời gian. Cha tôi là một người sống trong u sầu, nhưng tôi chỉ tiết lộ với Lò Thị Gốm vào khoảng năm thứ năm, khi nói chuyện với cô bé tôi biết rằng cha của Gốm phần nào cũng như thế. Vì vậy, tôi tò mò muốn biết ở Việt Nam, họ làm như thế nào, giải quyết ra sao với tình trạng trầm uất như vậy. Đây là điểm chung giữa hai chúng tôi”.

    Tình bạn của hai cô gái cách nhau đến nửa vòng trái đất được vun đắp trong suốt 15 năm, đặc biệt kể từ khi Lolita tạo một tài khoản thư điện tử cho Lò Thị Gốm : “Điên thật ! Lần đầu tiên em nhìn thấy một chiếc máy tính, thế mà đã hiểu nhanh hơn cả mẹ chị !”. Trong vòng 15 năm, Việt Nam cũng thay đổi một cách chóng mặt. Ở Sa Pa, điều này được thể hiện trong hình ảnh vẽ đám đông người bán hàng lưu niệm mời khách, đông hơn và cũng chèo kéo hơn.

    “Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là sự phát triển nhanh chóng của Việt Nam. Khi tôi gặp Lò Thị Gốm lần đầu tiên, cô bé còn mặc trang phục truyền thống, chưa bao giờ cầm một cây bút bi và cô bé tự hào vì chẳng đáp ứng chuẩn mực nào về sắc đẹp, giống như là “kẻ ngoài lề” vậy. Bây giờ, cô ấy muốn nằm trong khuôn khổ, trường phái mà tiêu chí về sắc đẹp kiểu Mỹ và phương Tây áp đặt.

    Việt Nam cũng vậy, có những thay đổi hơi tiêu cực một chút theo trật tự tư bản chủ nghĩa, xã hội tiêu thụ và tư tưởng thống nhất cho mọi người. Bên cạnh đó cũng có những thay đổi tích cực như tự do ngôn luận rộng rãi hơn một chút, đối thoại cởi mở hơn. Ngay khi đi du lịch, người ta có cảm giác được nói nhiều hơn với thế hệ trẻ, thậm chí cả về chính trị mà trước đây thường là chuyện hiếm.

    Điều không tưởng nữa là tốc độ hủy hoại những công trình cũ, đáng tiếc như một vài khu vực phố cổ Hà Nội, hay những khu phố có kiến trúc thuộc địa vì đây là một phần lịch sử của đất nước, hay những công trình hiện đại mới. Tôi không biết là người ta phải làm thế nào để đấu tranh chống hiện tượng mang tính quốc tế này. Nhưng đổi lại, nếu có nhiều quyền tự do hơn, thì đó là sự thay đổi theo chiều hướng tích cực, nhưng vẫn chưa chắc lắm”.

    Sắp tới, Lolita Séchan lại chuẩn bị một chiếc ba lô, một túi thuốc, một vé máy bay Paris-Dubai-Sài Gòn-Hà Nội để đến gặp “em gái”. Việt Nam trở thành nơi cô “trốn Paris, nhưng cũng là nơi cô trở về, nơi cô được lang thang và trở nên thân thuộc”.
    Theo RFI

    Gửi ý kiến của bạn
    Tên của bạn
    Email của bạn
    Dựa trên nhiều khám phá khảo cổ học, các nhà khoa học đã thừa nhận phụ nữ Viking ở Scandinavia (Bắc Âu) "quyền lực" hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Ra trận Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều ngôi mộ chứa hài cốt của các nữ chiến binh Viking. Từ lâu, người ta cho rằng, ngôi mộ cổ ở thị trấn Birka của người Viking thuộc về một người có tầm quan trọng về quân sự. Sau đó, các nghiên cứu toàn diện về DNA cho thấy chiến binh Birka thực chất là một phụ nữ.
    Nhà Trắng là nơi làm việc chính thức của của Tổng thống – người quyền lực nhất nước Mỹ, đồng thời đây cũng là nơi ở của ông và gia đình. Tòa nhà này đã có lịch hàng thế kỷ và trở thành biểu tượng quyền lực của người đứng đầu nước Mỹ. Và tất nhiên bản thân nó cũng ẩn chứa rất nhiều bí mật thú vị mà không phải ai cũng biết. Top 14 điều không phải ai cũng biết về Nhà Trắng
    bài hát “ĐỪNG EM” Link Video: https://www.youtube.com/watch?v=55glr5LDysA Ca sĩ: Đoàn Sơn Thơ: Nguyên Khang Nhạc: Mai Phạm Keyboard: Duy Tiến Video: APHUONGFILM – Melbourne, AUSTRALIA Link Youtube : https://youtu.be/55glr5LDysA Link lời bài hát file PDF: https://drive.google.com/file/d/1eb2g_SGvLK3pOXtcYdsge-MfShAd6EGU/view Trân trọng và cám ơn, Mai Pham
    Âm nhạc chữa bệnh “Hãy tập trung vào âm thanh của nhạc cụ,” Andrew Rossetti, một nhà nghiên cứu và trị liệu âm nhạc được cấp phép cho biết khi anh gảy các hợp âm trên một cây đàn guitar Tây Ban Nha cổ điển . “Nhắm mắt lại. Hãy nghĩ về một nơi mà bạn cảm thấy an toàn và thoải mái,” Rossetti nó
    Trận Xương Giang là trận chiến cuối cùng đặt dấu chấm hết cho toàn bộ cánh quân của Liễu Thăng. Đây là một trong những trận chiến thảm khốc nhưng oanh liệt nhất của toàn bộ cuộc chiến. Chỉ trong vòng 27 ngày đêm (từ ngày 8/10/1427 đến ngày 3/11/1427) mà có sự tham chiến của gần 20 vạn quân từ đôi bên trên một chiến tuyến khoảng 100 km. Trong trận chiến này, chủ lực của quân Minh sang tiếp viện bị thiệt hại gần như toàn bộ và không thể tham chiến nữa.
    Khoa học tồn tại vốn là để giúp con người ngày càng tiến bộ hơn, và cũng là để giải đáp những bí ẩn tồn tại trong cuộc sống. Tuy nhiên, đã có rất nhiều lần các chuyên gia bị lạc lối vì chính những thứ họ tìm ra. Những bí ẩn của thế giới đến nay vẫn chưa có lời giải
    Các đường phố ở London ngày đêm đốt lửa lớn, đốt trầm hương và ớt với nỗ lực làm sạch không khí. Một số người đem xác người chết bỏ vào hố lửa rồi đốt, khói dày đặc và mùi chết chóc bao trùm khắp thành phố.
    1. Trận Gettysburg, Nội chiến Mỹ (năm 1863) 5 trận chiến đơn lẻ đẫm máu nhất lịch sử nhân loại: Xác người chất đống - Ảnh 1. Tham chiến: Liên bang miền Bắc - Liên minh miền Nam Tổn thất: Liên bang miền Bắc: 23.000 - Liên minh miền Nam: 23.000 Kết quả: Liên bang miền Bắc thắng. Theo Military History, đây là trận chiến đánh dấu bước ngoặt của Liên bang miền Bắc, đồng thời cũng ghi nhận số lượng tổn thất lớn nhất trong cuộc Nội chiến Mỹ. Sau hàng loạt lợi thế ban đầu, đại tướng Lee dẫn quân miền Nam tiến đánh vùng kiểm soát của Liên bang miền Bắc. Giao tranh diễn ra kịch liệt trong suốt ba ngày trước khi quân đội miền Bắc giành được thắng lợi, đẩy lùi đối phương. Trận đánh được ghi nhận là trận chiến quan trọng nhất của cuộc Nội chiến Mỹ, ghi dấu địa danh Gettysburg và trở thành biểu tượng cho nghị lực và chiến thắng của Liên bang miền Bắc.
    1- Tên quốc gia bắt đầu bằng chữ A chấm dứt bằng chữ A. Một quốc gia độc nhất vô nhị của hành tinh này từ ngày sinh ra đã ĐỨNG ĐẦU, hiện ĐỨNG ĐẦU và có thể sẽ mãi ĐỨNG ĐẦU trong danh sách tên các nước trên thế giới. 2- Một quốc gia có số điện thoại bắt đầu bằng SỐ MỘT. 3- Một quốc gia chưa bao giờ bị XÂM LĂNG 4- Một quốc gia tốn tiền nhiều nhất để BẢO VỆ các quốc gia khác. 5- Một quốc gia mà người cùng đường có thể TÁ TÚC và cư trú dù BẠN hay THÙ. 6- Một quốc gia khi lâm nạn không ai cứu trợ vì nó GIÀU NHẤT và là kẻ trước nhất cứu trợ khi các quốc gia khác lâm nạn. 7- Một quốc gia không ai nói CẢM ƠN dù bao giờ cũng nhận ơn từ nó. 8- Một quốc gia luôn bị miệt thị là ĐẾ QUỐC, nhưng chính nó là quốc gia thúc đẩy XÓA BỎ THUỘC ĐỊA sau Thế Chiến Thứ 2.
    “Karaoke” là tiếng Việt, có nghĩa là cứ “ca ra là OK”. Vậy là dân ta thoải mái ca ra, dù nhiều khi chẳng OK chút nào. Trong mùa dịch cô Vi này, người người ở nhà, thiếu thú vui giải trí, người ta đâm ra thích “ca ra OK”. Tại Việt Nam, karaoke đã trở thành đại nạn, không biết có trầm trọng hơn dịch bệnh không, nhưng đủ để dân chúng la làng. Người ta hát thoải mái bất kể giờ giấc, nửa đêm vẫn cứ đua nhau gào làm náo động khu phố. Tôi đọc được trên Facebook lời than của một bạn ở Sài Gòn: “Nó hát ngày, hát đêm, hát thêm Chủ Nhật, hát tràn cung mây, hát không cho ai ngủ. Nó chuyển sang “Vùng Lá Me Bay” mà giọng lúc thì ồm ồm, lúc thì rít sần sật lên như thế thì lá bay sao được, bay kiểu gì mà từ trưa tới tối vẫn chẳng hết lá!”.
    Bảo Trợ