Việt Nam Đang Đương Đầu Với Khủng Hoảng Gì?

02 Tháng Năm 201711:57 CH(Xem: 680)

Việt Nam đang đương đầu với khủng hoảng gì?

Người dân Việt Nam chạy xe máy dưới mưa ở Hà Nội hôm 16/10/2016.
Người dân Việt Nam chạy xe máy dưới mưa ở Hà Nội hôm 16/10/2016.
blank AFP photo

Năm 2017, văn phòng Thống kê Trung ương đưa ra báo cáo tăng trưởng kinh Việt Nam năm 2016 đạt 6,2%. Đây là con số được cho là “không mong đợi” vì không phải mục tiêu của nhà nước đề ra ban đầu. Nhiều nhà quan sát và các chuyên gia trong nước đều có những nhận định lo ngại Việt Nam đang đứng trước nguy cơ không chỉ khủng hoảng kinh tế, mà cả xã hội và chính trị.

Khủng hoảng kinh tế

Tiến sĩ kinh tế Lê Đăng Doanh, hiện là thành viên Ủy ban Chính sách Phát triển của Liên hiệp quốc, cho biết trong quí 1 của năm 2017, mức tăng trưởng của Việt Nam chỉ là 5%.

Con số này được đúc kết ở nhiều lĩnh vực kinh tế thương mại của Việt Nam.

Tờ Tạp chí Tài chính Việt Nam trưng dẫn lý do của sự suy giảm tăng trưởng là do sự cố môi trường biển miền Trung và hạn hán tại miền Nam cũng như Tây Nguyên. Thảm hoạ môi trường biển do nhà máy Formosa Vũng Áng, Hà Tĩnh gây ra từ tháng 4 năm 2016 đến nay làm cho hàng trăm ngàn ngư dân bế tắc, ảnh hưởng đến cả những dịch vụ ngành nghề liên đới.

Đồng bằng sông Cửu Long, vùng đất có diện tích canh tác lớn nhất Việt Nam bị xâm ngập mặn nặng nề. Vấn đề này làm cho ngành sản xuất lúa gạo vốn là thế mạnh của Việt Nam ở khu vực Đông Nam Á nay đang gặp rất nhiều khó khăn.

Những hành động đơn lẻ trước đây rồi được cổ vũ trong trường hợp của Đồng Tâm sẽ thành những tiền lệ về sau rất dở. Tốt hơn hết nên sửa từ gốc.
- Luật sư Đặng Đình Mạnh 

Nguyên nhân này cũng được Fox News của Mỹ đưa tin với số liệu giảm 0,5% so với năm 2015.

Sự việc gần đây nhất, giá heo đang tiếp tục giảm xuống mức kỷ lục khiến cho Bộ Nông nghiệp – Phát triển Nông thôn phải triệu tập nhiều cuộc họp khẩn để giúp người chăn nuôi heo giải quyết khó khăn. Tất cả nguyên nhân đều được các chuyên gia và chủ các trang trại nuôi heo cho là do cung vượt quá cầu.

Một sự kiện được các chuyên gia kinh tế cho là có ảnh hưởng vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam là Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút Hoa Kỳ khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP. Kinh tế gia của ngân hàng Credit Suisse, Deepali Bhargava, từng nhận định 3 nguy cơ của nền kinh tế của Việt Nam.

Trước tiên, đồng bạc của Việt Nam sẽ nhiều phần bị sụt giá từ 4% đến 5% trong năm 2017. Thứ hai, tình trạng đầu tư toàn cầu sẽ sụt giảm, ảnh hưởng đến thương mại. Và sau cùng, khi chính sách ưu đãi thuế quan để xuất cảng hàng hoá sang Mỹ của Việt Nam đã “tan thành mây khói” thì đồng nghĩa với những cải cách mà Hà Nội dự tính sẽ không được thi hành vì hiệp định không còn nữa.

Tờ Business Insider từng đưa ra nhận xét “Việt Nam có thể đang gieo mầm mống một cuộc khủng hoảng tiếp theo” liên quan đến chính sách tiền tệ nới lỏng, gia tăng nợ xấu, ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế và thương mại.

Ông Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế vĩ mô – Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, trả lời báo trong nước vào năm 2016 cho biết giải pháp tránh cuộc khủng hoảng là chính sách tiền tệ phải được cân bằng, giữ ổn định thành quả kinh tế vĩ mô. Nói về vấn đề này, Tiến sĩ kinh tế Lê Đăng Doanh ý kiến rằng Việt Nam đang có quá nhiều các doanh nghiệp nhà nước lớn kinh doanh vào các lĩnh vực có tính chất thương mại. Theo ông, nhà nước nên tập trung vào những việc có hiệu quả và cần thiết. Còn các lĩnh vực thuần tuý thương mại thì nhà nước nên thoái vốn để tư nhân hoạt động.

“Việt Nam làm thì sẽ giảm bớt tham nhũng, quan liêu và các chi phí cho doanh nghiệp. Theo tôi các điều ấy rất là quan trọng.”

Khủng hoảng xã hội

000_NR37J-400-400.jpg
Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung (áo trắng) xuống xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội vào ngày 22 tháng 4 năm 2017. AFP photo

Là đất nước nông nghiệp, nền kinh tế Việt Nam phần lớn gắn liền với đất đai. Nhiều cuộc cưỡng chế đất, bồi thường không hợp lý kéo dài trong những năm vừa qua. Trong đó, cao trào nhất  là câu chuyện Đồng Tâm, Mỹ Đức.

Lần đầu tiên, tầng lớp nông dân ‘mất đất’ đã biết phản kháng bằng cách bắt giữ 38 cán bộ và công an làm con tin, điều chưa từng xảy ra trong lịch sử Việt Nam từ sau năm 1975.

Cũng lần đầu tiên, cuộc đối thoại chính thức diễn ra giữa chính quyền nhà nước và người dân, kết thúc bằng một văn bản cũng chưa từng có trong lịch sử cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam, do vị Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân Hà Nội đọc trước toàn thể người dân trong diện cưỡng chế đất.

Người quan sát sự kiện gọi đây chính là thể hiện của khủng hoảng xã hội.

Chúng tôi đặt vấn đề này với Luật sư Đặng Đình Mạnh và ông phân tích ở lĩnh vực xã hội và pháp lý.

“Mọi người đều có cảm giác chung là Đồng Tâm đã thắng. Nhưng như vậy thì luật pháp nước nhà đã thua rồi. Tại vì mọi việc lẽ ra phải giải quyết theo pháp luật thì giờ người ta cứ manh động và được nhượng bộ theo ý họ.”

Theo ông, qua sự việc Đồng Tâm, nhà cầm quyền sẽ phải suy nghĩ lại về những nguyên nhân phát sinh ra sự việc. Do đó, chiến thắng lớn nhất trong chuyện này không phải là người dân Đồng Tâm, cũng không phải phía nhà cầm quyền, mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến xã hội. Nếu không sửa kịp thời, xã hội sẽ có những bùng phát khác với qui mô lớn hơn và hoàn toàn vượt khỏi phạm vi pháp luật.

“Nhà cầm quyền phải suy nghĩ lại về chính sách đất đai. Những hành động đơn lẻ trước đây rồi được cổ vũ trong trường hợp của Đồng Tâm sẽ thành những tiền lệ về sau rất dở. Tốt hơn hết nên sửa từ gốc.”

Khủng hoảng chính trị

Nhưng dư luận và báo chí trong nước gần đây tập trung vào những câu chuyện liên quan đến các quan chức lãnh đạo cấp cao của Bộ chính trị và các ban ngành chủ chốt. Từ những vi phạm trong quá khứ cho đến những vụ mất tích, hoặc trốn ra nước ngoài với lý do chữa bệnh được đưa lên các trang báo chính thống. Đặc biệt, những vụ vi phạm, kỷ luật đó đều do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đích thân ra quyết định.

Một nhà báo độc lập trong nước giấu tên gọi giai đoạn này là giai đoạn khủng hoảng chính trị, và Giáo sư Tương Lai, nguyên Viện trưởng Viện Xã hội học Việt Nam nhận định thêm:

Bây giờ chuẩn bị cho Hội nghị Trung ương 5, chính là cuộc thanh toán các đối thủ chính trị. Để cho ông Trọng có thể ngồi lại tiếp tục.
- Giáo sư Tương Lai

“Bây giờ chuẩn bị cho Hội nghị Trung ương 5, chính là cuộc thanh toán các đối thủ chính trị. Để cho ông Trọng có thể ngồi lại tiếp tục.

Tham nhũng, trong sạch, rồi đạo đức…tất cả những cái đó chẳng qua là thủ đoạn chính trị. Những thủ đoạn chính trị càng lòi ra, người ta càng thấy phơi bày một thể chế toàn trị. Một thể chế toàn trị mà không thay đổi nó đi thì không làm sao giữ được niềm tin trong dân. Cái nguy hiểm là dối trong lãnh đạo thì càng mất uy tín trong dân. Và một khi lãnh đạo không có uy tín với dân thì lợi cho ai? Lợi cho ngoại bang.

Cao trào sẽ còn diễn ra. Có thể sau Hội nghị Trung ương 5, lực lượng bảo thủ, tay sai của Trung Quốc sẽ thắng. Nhưng rồi cuối cùng sẽ bị lật đổ thôi, không khác được vì nó không thể cưỡng lại được ý chí của dân tộc.”

Một quốc gia với một nền thể chế cấu thành từ các lĩnh vực: kinh tế, xã hội, cho đến chính trị. Cũng từ một nhà báo độc lập trong nước, lịch sử qua các triều đại mấy ngàn năm đã chứng minh, khi cả ba lĩnh vực ấy đều bước vào bờ vực khủng hoảng ắt phải dẫn đến thay đổi.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ càng gần kề, Bắc Kinh được cho là càng nuôi hy vọng về khả năng xung đột với Washington sẽ giảm bớt nếu Joe Biden giành chiến thắng. Thế nhưng theo các nhà phân tích được hãng tin Mỹ AP ngày 23/10/2020 phỏng vấn, bất kỳ thay đổi nào, nếu có, chỉ mang tính hình thức chứ không phải thực chất, bởi vì cả nước Mỹ đều ngày càng nghi kỵ Bắc Kinh. Về phía Quốc Hội, các nhà lập pháp Mỹ, từ Dân Chủ đến Cộng Hòa, và các cử tri của họ, đều có dấu hiệu không muốn chính quyền mềm mỏng trở lại đối với Trung Quốc, điều dự báo cho một quan hệ căng thẳn
Duyên nợ của Lenin với đất nước Việt Nam, xem ra, mặn mà hơn ở bất cứ một nơi nào khác. Ngay tại chính quê hương của mình, có lẽ, ông cũng không bao giờ được nhi đồng Liên Xô dành cho những câu thơ ưu ái đến như thế này đâu: Ông Lê Nin ở nước Nga Mà em lại thấy rất là Việt Nam Tượng đài Lenin được dựng tại nhiều nơi, tên của ông được đặt cho không ít những đường phố trên thế giới nhưng (chắc chắn) chỉ ở Việt Nam nó mới trở thành địa danh của sông/suối mà thôi:
Tại cuộc họp thường niên tổ chức vào tháng 9 năm nay, Bộ trưởng Ngoại giao các nước thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã chấp thuận việc Pháp mong muốn trở thành đối tác phát triển của tổ chức này. Bộ Ngoại giao Pháp đánh giá đây là một bước đi quan trọng trong việc tăng cường quan hệ của nước này với ASEAN và cùng chia sẻ tầm nhìn chung về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương dựa trên sự bao trùm, tôn trọng luật pháp quốc tế, chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế. Chiều sâu hợp tác của Pháp trong phòng thủ và an ninh phản ánh sự đóng góp của nước
Ngày 21/10/2020, Cơ quan An Ninh Quốc gia Mỹ công bố một báo cáo nhấn mạnh 25 lỗ hổng mà các nhóm hackers do nhà nước Trung Quốc tài trợ đang tìm cách khai thác. Điều này lại khiến cho mối lo an ninh mạng của các nước Đông Nam Á trước sự tấn công của gián điệp Trung Quốc. Đội ngũ gián điệp mạng Trung Quốc đã tấn công Đông Nam Á từ lâu. Đã đến lúc chính phủ các nước thành viên Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cần tìm ra cách hiệu quả để "bịt lỗ hổng" công nghệ hiện nay. Một công ty viễn thông ở Philippines mới đây đã thuê dịch vụ của một côn
Đã từ lâu người Việt thường xem tam quyền phân lập tại Mỹ như một mô hình kiểu mẫu cho một Việt Nam tự do, nhưng tiếc thay mô hình này đang bị chính những người Mỹ cấp tiến tìm mọi cách thay đổi và đã trở thành một đề tài tranh cử tổng thống 2020. Bởi thế vào ngày 19/10/2020, Thượng nghị sĩ Ted Cruz (Texas) và năm Thượng nghị sĩ Cộng hòa khác đã đưa ra Thượng Viện một dự luật tu chính hiến pháp nhằm ngăn chặn đảng Dân chủ đưa thêm người vào Tối Cao Pháp Viện phá vỡ tính chuyên môn và độc lập của tư pháp, nếu lỡ ra ông Joe Biden thắng cử và đảng Dân chủ nắm được Thượng viện. Tam quyền phân lập… Năm 1787 khi bản Hiến Pháp được soạn thảo và ban hành, những nhà lập quốc lo ngại nước Mỹ sẽ lọt vào tay những kẻ độc tài nên đã xây dựng mô hình với 3 nhánh hành pháp, lập pháp, tư pháp hoàn toàn độc lập, kiểm soát và cân bằng quyền lực lẫn nhau.
Báo mạng Zing vào ngày 15/10 đăng tải bài phỏng vấn ông Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh, cho biết sẽ lấy niềm vinh dự của địa phương duy nhất được mang tên Hồ Chí Minh thành động lực phát triển, xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Theo đó, ý tưởng này đã được Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhắc đến trong cuộc họp ngày 3/9 vừa qua, nhấn mạnh trách nhiệm ...
‘Con lắc đã chuyển động’ - Tiền nhiều không còn có thể mua được ‘trái tim' Bắc Kinh đã nhanh chóng phá vỡ ba thập kỷ xây dựng ảnh hưởng một cách kiên nhẫn. Trong những tháng gần đây, Úc đã tuyên bố thắt chặt nghiêm ngặt các thủ tục của Ban Đánh giá Đầu tư Nước ngoài nhằm gây khó khăn hơn cho các công ty liên kết với Trung Quốc trong việc mua lại các tài sản chiến lược của Úc.
Sau chiến lược ngoại giao khẩu trang đầy tai tiếng, Trung Quốc chuyển sang ngoại giao vac-xin, mà nhiều nước Đông Nam Á trở thành đối tượng được Bắc Kinh nhắm đến. Ngay từ tháng 06/2020, Trung Quốc hứa hợp tác về vac-xin chống Covid-19 với khối ASEAN. Từ tháng 07, Bắc Kinh lựa chọn và hứa riêng với từng nước, bắt đầu là Philippines. Tháng 08, công ty dược phẩm Trung Quốc Sinovac ký
Tám tháng sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát, cuộc chiến toàn cầu để kiểm soát đại dịch và khôi phục trạng thái bình thường mới đang bước vào một giai đoạn mới và vô cùng quan trọng. Trung Quốc, nơi bùng phát đại dịch COVID-19 hồi tháng 2 năm 2020 và gần như đứng bên bờ vực thẳm vào thời điểm đó, đã hồi phục. Dường như Trung Quốc đã có những bước tiến khá tốt đẹp, cho dù vẫn còn quá sớm để nói về thời kỳ phục hưng. Thặng dư thương mại của Trung Quốc, nhân tố chính dẫn đến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, hiện cao hơn bao giờ hết.
Trong mấy ngày qua, thêm một lần nữa hình ảnh khu vực miền Trung bị ngập trắng được loan tải khắp các phương tiện truyền thông ở Việt Nam. Những con số thiệt hại về nhân mạng và tài sản được cập nhật liên tục. Tính đến chiều ngày 14/10, đã có ít nhất gần 50 người chết và mất tích. Riêng tại Thừa Thiên-Huế, có 4 người chết và 29 người vẫn mất tích sau vụ sạt lở đất do mưa lũ ở thuỷ điện Rào Trăng 3.
Bảo Trợ