Những Bí Ẩn Của Hương Thơm

18 Tháng Ba 20174:44 CH(Xem: 959)

Những bí ẩn của hương thơm

Những bí ẩn của hương thơm
 
RFI Tiếng Việt

    Nước Pháp có mùi thơm hoa oải hương. New Caledonia thì có cây đàn hương. Còn Venezuela nổi tiếng với quả đậu hương. Đó là một trong số những hương liệu nổi tiếng không thể thiếu trong chế biến dầu thơm.

    Từ ngàn xưa, hương thơm đã gắn bó với nhân loại. Từ thuở còn sơ khai, con người không ngừng tìm cách nắm giữ lấy dấu vết hương thơm từ cây cỏ, hoa lá và đôi khi từ động vật để tạo mùi thơm cơ thể. Cho đến tận ngày nay, hương thơm vẫn kích thích bao trí tò mò, do quy trình pha chế vẫn là một điều bí ẩn.

    Nhưng hương thơm vẫn chưa được nhìn nhận như biểu thức của một nền nghệ thuật đặc biệt, vốn cũng có những tiêu chí đánh giá riêng, là bởi vì hương thơm chưa bao giờ được trưng bày như là một vật thể xứng đáng được chiêm ngưỡng và suy ngẫm về mặt thẩm mỹ.

    Có mấy ai có thể trả lời được các câu hỏi : Hương thơm đầu tiên được biết đến trong lịch sử nhân loại là gì ? Làm thế nào các nhà pha chế tạo ra được các hương thơm ? Khứu giác và cảm xúc có mối quan hệ ra sao ? Khứu giác và trí nhớ khứu giác hoạt động như thế nào ? Ngày nay, những chất liệu nào được sử dụng trong các loại dầu thơm ?

    Đây có lẽ là một thiếu sót mà dường như Le Grand Musée du Parfum (Bảo tàng Lớn về Dầu thơm) tại Paris đang cố gắng bù đắp, ban tặng cho người sành điệu, những ai yêu thích dầu thơm một cơ hội để khám phá và giải mã những bí ẩn được cất giấu trong những tinh chất đó.

    Hương thơm và nghệ thuật quyến rũ

    Nguồn gốc lịch sử của hương thơm phải là bước khám phá đầu tiên. Hành trình phát triển về ngành pha chế dầu thơm đã được bảo tàng cố gắng tái hiện thông qua các kiểu vật dụng được sử dụng để pha chế, các kiểu dáng lọ đựng dầu thơm qua từng giai đoạn, các câu chuyện, các nhân vật lịch sử, những người đã góp phần thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp dầu thơm.

    Các nghiên cứu khảo cổ cho thấy người Ai Cập Cổ đại, cách đây gần 4500 năm đã biết chế tạo ra kyphi. Một loại nhang thơm đầu tiên được chế biến từ mật ong, quế, nhựa trám hương và gỗ cây đàn hương.

     

    blankGian giới thiệu một số nhân vật lịch sử nổi tiếng thích dùng dầu thơmRFI Tiếng Việt

    Có điều lạ là hễ nhắc đến hương thơm, người ta thường liên hệ đến sự quyến rũ và nhất là với tình dục. Chẳng biết thực hư thế nào, chỉ nhớ rằng vào thế kỷ I trước Công Nguyên, có nàng Cléopâtre quyến rũ, vốn mang tham vọng hồi phục đại cường Ai Cập đã làm say đắm Jules Cesar, và vị tướng trẻ Marc-Antoine. Nhất là trong lần gặp với người sau cùng, Cléopâtre trong trang phục theo kiểu thần Vệ nữ, đã sai đốt nhang thơm trên chiếc tầu đưa nàng đến gặp vị tướng.

    Trong vở bi kịch, Shakespeare đã viết rằng những cánh buồm “thơm ngào ngạt đến mức gió cũng phải khao khát thèm thuồng”. Theo đúng truyền thống Ai Cập, thân thể nàng tẩm loại dầu thiêng dành cho các vị thần và các vị vua. Nhựa trám hương, hương liệu, hương chanh và hoa là những thành phần chính trong dung dịch thơm đến tuyệt vời.

    Nàng thích hương thơm, chàng cũng vậy. Tương truyền rằng vẻ đẹp và hơi tỏa từ Marc-Antoine cũng không kém phần gợi cảm. Văn hóa thành La Mã đặc biệt chú trọng đến việc pha các chế phẩm hương khi tắm để làm thơm thân thể.

    An tức hương, lô hội, nghệ tây, xạ, hay như long diên hương- ngần ấy mùi hương gắn liền với các vị thần trong các đền thờ La Mã. Những mùi hương được các vị chức sắc tẩm lên thân thể được chăm sóc kỹ lưỡng. Chính niềm đam mê hương thơm đã kết hợp đôi tình nhân, cho cả đến lúc lìa cõi đời cũng không rời xa.

    Hiện đại hơn một chút thì có chuyện anh chàng Giacomo Casanova, thế kỷ XVIII. Người Venezia, Casanova là một gương mặt tiêu biểu cho sự phóng đãng và chơi bời vô độ. Dầu thơm và sức quyến rũ là những yếu tố thành công chính trong 122 cuộc phiêu lưu tình ái. Khăn tay tẩm tinh dầu hoa hồng, phấn hoa chi diên vĩ và tóc tẩm mùi đinh hương: nắm bắt được bí quyết các mùi thơm đã giúp Casanova chinh phục hàng trăm con tim.

    blankBình đốt nhang thơm bằng sứ được phát hiện tại Đức khoảng vào năm 1770RFI Tiếng Việt

    Chiếc mũi « thần kỳ »

    Tuy nhiên, theo ông Roland Salesse, kỹ sư nông học Viện Nghiên cứu Nông học Quốc gia vùng Jouy-en-Josas, khoa Thần kinh sinh học về khứu giác, chiếc mũi con người mới chính là đầu câu chuyện. Nhờ vào những tế bào tiếp nhận do chính cơ thể con người tạo ra và hệ thống thần kinh khứu giác, mà chúng ta có thể cảm nhận, nhận dạng và ghi nhớ mùi vị.

    Ông Roland Salesse còn cho rằng, khác với loài động vật, vốn chỉ sử dụng mùi cơ thể để quyến rũ bạn tình vào thời điểm sinh sản, con người tẩm hương thơm cơ thể còn thể hiện một dấu ấn xã hội :

    « Nếu dựa vào loài động vật, mùi cơ thể chỉ phát ra vào thời điểm sinh sản, đủ để thu hút một con đực đến với con cái hay ngược lại. Ở loài người, vốn là một loài động vật phức tạp hơn, chúng ta đã phát minh ra những kiểu tín hiệu tình dục thứ yếu. Những hương thơm đó cũng không hẳn đến che đậy mùi cơ thể, mà chúng thật sự lại là những tín hiệu quyến rũ được gởi đến người khác, đương nhiên không hẳn là mang tính gợi dục mà có thể đơn giản chỉ là một sự quyến rũ mang tính xã hội ».

    Về điểm này chắc không ai hơn hẳn Napoleon Ier hay hoàng hậu Eugenie, người có công góp phần thúc đẩy ngành chế biến dầu thơm của Pháp. Cả hai vị này đã giúp đưa Eau de Cologne thành một biểu tượng của hoàng tộc thế kỷ XIX. Chuyện kể rằng Napoleon yêu thích dầu thơm đến mức mỗi tháng ông sử dụng trung bình hết 40 lít Eau de Cologne. Thậm chí, trước khi ra trận ông còn uống vài giọt.

    Là người rất nhậy cảm với hương thơm, ngay cả khi đã bị đi đày, ông còn nài nỉ Mamelouk Ali, người hầu trung thành chế biến dầu thơm cho ông bằng những hương liệu có tại nơi đày.

    Với hoàng hậu Eugenie, vẻ đẹp đầy quyến rũ và tinh tế, bà không che giấu niềm đam mê với sự xa xỉ. Chính bà đã hối thúc hoàng đế Napoleon III, phát triển ngành công nghiệp dầu thơm. Năm 1853, François Pascal Guerlain, một nhà pha chế dầu thơm nổi tiếng lúc bấy giờ đã tạo riêng cho hoàng hậu một loại Eau de Cologne Imperiale. Lọ đựng dầu còn dùng lấy biểu tượng của hoàng đế là hình con ong.

    blankVườn hoa nhân tạoRFI Tiếng Việt

    Ông Roland Salesse cho rằng con người chúng ta với 400 gien cảm nhận khứu giác, tuy ít hơn của loài chó đến 2 lần, loài gậm nhấm 3 lần và 5 lần so với loài voi, có khả năng cảm nhận từ 100.000 – 400.000 mùi vị khác nhau, thậm chí còn hơn nữa.

    « Con số này còn cao hơn nữa. Theo một tính toán do các đồng nghiệp mới công bố gần đây, con người có thể cảm nhận đến một tỷ mùi. Mỗi một gien trong số 400 gien cảm nhận không chỉ là cảm nhận có một phân tử mùi mà là rất nhiều mùi vị khác nhau. Chỉ cần làm một phép tính tổ hợp đơn giản, chẳng hạn như mỗi một gien có thể cảm nhận ba mùi, kết quả đưa ra có thể lên đến một tỷ mùi ».

    Tuy nhiên, ông Salesse cũng khẳng định rằng trên thực tế, một nhà pha chế chuyên nghiệp có thể ghi nhớ từ 400-500 hương vị khác nhau. Dù có một khả năng nhận dạng mùi tiềm tàng khá lớn đến như vậy, nhưng nghiên cứu về khứu giác dường như đang bị phớt lờ và việc giảng dạy về giác quan này cũng bị bỏ qua. Khứu giác cũng gắn liền với trí nhớ. Đó còn là một nguồn thông tin đáng tin cậy. Khứu giác tạo thuận lợi cho việc nhận dạng một địa điểm, một con người, một loại cây, một mùi thơm,… cho phép dự báo một mối hiểm nguy hay một kỷ niệm nào đó.

    Hương thơm, những phương thuốc hiệu nghiệm

    Như để đánh động dư luận về những tính năng của khứu giác, bảo tàng dành một không gian cho ngành hóa học hương thơm. Một vườn hoa thơm nhân tạo được thiết kế tại bảo tàng giúp người xem trải nghiệm khả năng cảm nhận và nhận dạng hương thơm. Đặc biệt, với cách bố trí độc đáo và tiên tiến, người xem sẽ có dịp khám phá nhiều loại nguyên liệu chính sử dụng trong chế biến dầu thơm. Giám đốc bảo tàng cho biết :

    « Mỗi một quả cầu tròn là một trong số 25 mùi hương được các nhà pha chế dầu thơm sử dụng (…). Đây là lần đầu tiên người tham quan tự cảm nhận từng hương liệu riêng rẽ trong ngành pha chế. Ví dụ như mùi cỏ hương bài hiếm khi nào được cảm nhận tự nhiên như thế vì chúng thường pha chế trong các dầu thơm. »

    blankGian giới thiệu 25 loại nguyên liệu phổ biến trong ngành chế biến dầu thơm.RFI Tiếng Việt

    Nhưng trước khi khép lại chương trình, xin gửi đến quý thính giả một câu chuyện nhỏ. Chuyện kể rằng vào những năm 1628 – 1631, tại Toulouse miền nam nước Pháp xảy ra một trận đại dịch hạch, giết chết hơn 50000 người. Trong khi xảy ra đại dịch, bốn tên trộm đã lợi dụng thời cơ để giết chết những người đang hấp hối và tước đoạt tài sản của họ.

    Cả bốn tên trộm sau đó đều bị bắt. Một vị quan tòa lấy làm ngạc nhiên vì sao chúng không bị nhiễm bệnh. Vị quan tòa đó mới dụ dỗ chúng rằng: «Bọn ngươi sẽ bị kết án thiêu sống, trừ phi bọn ngươi chịu tiết lộ bí mật thì sẽ được giảm án».

    Những tên trộm này cho biết đã khám phá ra một phương thuốc, trong đó các loại cỏ thơm và cây thuốc có tính chất sát trùng được ngâm trong nước giấm. Dù đã cứu sống được nhiều người nhờ vào phương thuốc này, nhưng cả bốn tên trộm đều bị xử treo cổ.

    Liều thuốc đó giờ đã trở nên phổ biến và «Vinaigre des 4 voleurs» giờ trở thành một thương hiệu nổi tiếng. Phương thuốc này hiện vẫn được bày bán tại Pháp chống lại các chứng bệnh lây nhiễm, chăm sóc da, mệt mỏi, đau đầu, diệt chấy…. Ai bảo rằng hương thơm chỉ để dùng quyến rũ, đâu biết rằng đó có thể còn là những « thần dược » cho nhân loại.
    Theo RFI

    Gửi ý kiến của bạn
    Tên của bạn
    Email của bạn
    Trên tài khoản cộng đồng Wechat nước ngoài hiện có một bài viết rất được chú ý, nội dung là những đoạn phỏng vấn một số người phương Tây cưới vợ Trung Quốc, họ đã chân thành bộc bạch về kết cục không mấy vui vẻ của cuộc hôn nhân ngoại quốc này. Đàn ông Úc muốn cưới vợ Trung Quốc, đa phần họ đều đọc các tác phẩm văn học, nghe người ta nói mà cho rằng phụ nữ phương Đông chung thủy, dịu dàng, chân thật, chịu khó, vì vậy có rất nhiều người đàn ông Úc muốn cưới vợ Trung Quốc vì thích văn hóa phương Đông. Vậy nhưng có nhiều người Tây phương sau khi lấy vợ người Trung Quốc xong thì lại ly hôn, rốt cuộc là vì sao? Một trong số các nguyên nhân là do sự xung đột về tính cách, ngoài ra cũng có yếu tố khác biệt văn hóa Đông-Tây.
    Việt Nam hiện nay có dân số ước tính khoảng hơn 93 triệu người, đứng hàng thứ 13/243 quốc gia và lãnh thổ trên thế giới. Dân số là một trong những đơn vị chính được dùng để đánh giá độ lớn và nhỏ của một quốc gia. Việt Nam đứng hàng thứ 13 có dân số đông nhất thế giới.Bởi vậy, xét về mặt dân số, Việt Nam không phải kém.
    HOLLYWOOD, California (NV) – Điện ảnh Hoa Kỳ hay Hollywood có rất nhiều tài tử, mỗi người với một cách diễn xuất riêng. Để có thể nói ai là người đóng hay nhất, các khán giả nên nhìn vào khả năng đóng được nhiều thể loại phim và vai diễn nào giúp đưa đẩy tên tuổi của họ. Với cách nhìn đó, đây là 10 tài tử được coi là hay nhất trong lịch sử điện ảnh Mỹ.
    Vào năm 2017, để kỷ niệm ngày Quốc khánh Singapore vào hôm 9/8, McDonalds Singapore đã tung ra món burger Nasi Lemak. Đó là một loại bánh kẹp mùi nước dừa với đùi gà, trứng chiên, hành tây caramen và dưa leo xắt lát trên cùng là tương ớt ăn cùng với bánh bao semolina, điều mà một số người Malaysia cho là 'chiếm đoạt' món ăn 'của họ'.
    « Nông nghiệp đô thị » không còn là khái niệm quá mới mẻ ở Paris. Thủ đô nước Pháp ngày càng có nhiều « nông dân thành phố », « nông trại đô thị ». Những nông dân đô thị, ấp ủ mong muốn góp phần sản xuất và đưa nông phẩm, chủ yếu là rau quả, tới tay người tiêu dùng ngay trong thành phố, tìm lại truyền thống « tự cung, tự cấp » rau quả như thời trước đây ở Paris.
    Ảnh phong cảnh đẹp thì ai cũng thích xem ngắm. Nhưng một khảo sát nhu cầu thị trường về ảnh để sử dụng cho mục đích biên tập sẽ gợi ý cho chúng ta về những ý tưởng ảnh được người dùng ưa chuộng nhất. Nếu bạn đang hướng tới mục tiêu gửi ảnh phong cảnh mà bạn chụp lên một kho ảnh để cung cấp cho thị trường, bạn cần biết thị trường đang có nhu cầu về loại ảnh nào, vì tất cả những nỗ lực của bạn có thể bị lãng phí nếu bạn không chụp được những hình ảnh phù hợp với nhu cầu thị trường. Dưới đây cung cấp 10 ý tưởng ảnh phong cảnh được ưa chuộng nhất, dựa trên những hình ảnh được mua thường xuyên nhất trong danh mục ảnh phong cảnh.
    Ngoài việc truyền đạo, khai hóa và kiến thiết, các chế độ thực dân cũng tàn phá văn hóa bản địa, bóc lột nô lệ và còn gây tội ác diệt chủng như ở Brazil. Nhưng khi Pháp sang Việt Nam vào thế kỷ 19, văn minh tại châu Âu và ý thức về dân quyền cũng đã được nâng cao. Paris cho sang Đông Dương không ít nhà cai trị có uy tín về văn hóa, khoa học. GS Trịnh Văn Thảo trong 'L'ecole francaise en Indochine' nói Gustave Domoutier, Paul Bert đều là những nhà cải cách theo trường phái Jules Ferry.
    Lê Uyên Phương là nghệ danh của một cặp vợ chồng nghệ sĩ nổi tiếng từ trước năm 1975 với những tình khúc ca ngợi tình yêu nồng nàn, lãng mạn như chính cuộc tình của họ: nữ ca sĩ Lâm Phúc Anh và cố nhạc sĩ Lê Văn Lộc. Ca sĩ Lâm Phúc Anh sinh tại Hà Nội năm 1952, trong một gia đình gốc Hoa. Ba mẹ Phúc Anh gặp nhau tại Hà Nội vào giữa thập niên 1940 và sau đó di cư vào miền Nam năm 1954. Gia đình giàu có, Lâm Phúc Anh được theo học chương trình Pháp từ nhỏ, từ trường tiểu học ‘Sans Famille’ đến trường ‘Regina Pacis’ và sau đó là nội trú ở trường ‘Franciscaine’ Đà Lạt.
    Cựu Chủ tịch Hạ Viện Hoa kỳ Newt Ringrich đầu tuần này có viết bài về “Câu chuyện Lễ Tạ Ơn đầu tiên ở Mỹ ra sao”? Ông viết như sau: Khi chúng ta tụ tập với gia đình và bạn bè vào cuối tuần này cho ngày lễ Tạ ơn, tôi muốn dành một buổi nói chuyện trên Podcast "Thế giới Newt" của tôi cho lịch sử thực sự đằng sau truyền thống độc đáo này của nước Mỹ. Khi hầu hết mọi người tưởng tượng Lễ Tạ ơn đầu tiên, họ nghĩ về những người hành hương (Pilgrims) Mayflower, đội những chiếc mũ đen cao có khóa lớn trên giày, tụ tập ngoài trời với những người thổ dân da đỏ mặc áo lông ngồi tại bàn dài gần Plymouth Rock. Họ đang ăn mừng với một bữa tiệc lớn với gà tây, bánh mì và rau mùa thu.
    BANDUNG, West Java (NV) — Một thành phố ở Indonesia hiện đang cho mỗi học sinh – trong khoảng 2,000 học sinh trường tiểu học và trung học cấp 1- một con gà con, nhằm chống lại tình trạng “nghiện” Internet và điện thoại di động, theo bản tin của hãng thông tấn UPI hôm Thứ Ba, 26 Tháng Mười Một. Chính quyền địa phương tại thành phố Bandung, tỉnh West Java, loan báo rằng học sinh tại 12 trường tiểu học và trung học cấp 1 được chọn làm thí điểm để cho các con gà con nuôi làm thú cưng, tạo ra các sinh hoạt mới nhằm giúp những học sinh này không bị cột vào Internet hay điện thoại di động của chúng.
    Bảo Trợ