Hàng Trăm Nạn Nhân Chuẩn Bị Kiện Formosa Lên Toà Án Thị Xã Kỳ Anh

21 Tháng Chín 20166:01 SA(Xem: 611)

Hàng trăm nạn nhân chuẩn bị kiện Formosa lên Toà án thị xã Kỳ Anh

Cát Linh, phóng viên RFA
giao-dan-phu-yen-622
Giáo dân Phú Yên biểu tình ôn hòa hôm 21/8/2016 để phản đối Formosa gây thảm họa môi trường biển.
blank Hình do giáo dân Phú Yên cung cấp

Trong bài phóng sự trước, chúng tôi có trình bày về quyết định thành lập Ban Hỗ Trợ các nạn nhân thảm hoạ ô nhiễm môi trường biển được Đức Giám Mục Phaolo Nguyễn Thái Hợp, Toà Tổng Giám mục Giáo phận Vinh ký và đóng dấu có hiệu lực từ ngày 13 tháng 9.

Bên cạnh đó, vào ngày 26 tháng 9 này, Linh mục Đặng Hữu Nam, thuộc Giáo xứ Phú Yên, tỉnh Nghệ An sẽ hướng dẫn hàng trăm giáo dân, những nạn nhân trực tiếp của thảm hoạ môi trường biển do Formosa gây ra, nộp đơn khởi kiện lên Toà án thị xã Kỳ Anh đòi minh bạch.

Sự việc cụ thể như thế nào, Cát Linh có cuộc phỏng vấn Linh mục Đặng Hữu Nam để biết thêm chi tiết.

Giúp dân khởi kiện

Theo hệ thống luật pháp Việt Nam hiện hành, quy định về khiếu kiện tập thể chưa được công nhận về mặt pháp lý. Mỗi người khi ký đơn phải đến đệ đơn và phải ký xác nhận. Điều này theo Linh mục Đặng Hữu Nam, thuộc Giáo xứ Phú Yên, tỉnh Nghệ An, chính là một khó khăn trở ngại cho hàng trăm ngàn ngư dân khi muốn khởi kiện. Trả lời chúng tôi qua điện thoại vào đêm 20 tháng 9 ông cho biết:

Hiện tại đã có 430 bộ hồ sơ đã hoàn thiện và những ngày như hôm nay vẫn còn rất nhiều người đến để lam hồ sơ tiếp. Vì thế từ hôm nay đến 26 thì chưa biết sẽ thêm bao nhiêu nữa.
-LM Đặng Hữu Nam


“Trong hoàn cảnh đó Cha Nam quyết định tổ chức đưa những người đã đến nhờ Cha Nam làm hồ sơ để rồi đưa lên toà án đệ đơn. Con số đi đó ít nhất cũng phải 500, 600 người. Ngày 26 này sẽ tổ chức đi.”

Sau khi xảy ra thảm hoạ Vũng Áng Formosa, đời sống ngư dân bốn tỉnh ven biển miền Trung bị ảnh hưởng nặng nề. Hậu quả cho đến hôm nay vẫn chưa được giải quyết thoả đáng dù chính phủ đã công bố bồi thường thiệt hại cho người dân. Do đó, các tổ chức, hội đoàn cá nhân trong và ngoài nước cùng các giáo xứ thuộc vùng phụ cận đã thực hiện nhiều công tác kêu gọi đóng góp cứu trợ và đòi bồi thường thiệt hại minh bạch cho người dân.

Một trong những hình thức đòi hỏi quyền minh bạch và bồi thường thoả đáng, theo đúng pháp lý là khởi kiện công ty Formosa đã gây ra thảm hoạ ô nhiễm môi trường. Linh mục Đặng Hữu Nam nói thêm:

“Hiện tại đã có 430 bộ hồ sơ đã hoàn thiện và những ngày như hôm nay vẫn còn rất nhiều người đến để lam hồ sơ tiếp. Vì thế từ hôm nay đến 26 thì chưa biết sẽ thêm bao nhiêu nữa. Sẽ tổ chức đi vào ngày 26 tháng 9 tới đây, đệ đơn lên toà án. Trước mắt thì cũng xin ba luật sư cùng đi nhưng không biết là có hiện diện được không.”

Khi bắt đầu tiến hành thực hiện việc chuẩn bị hồ sơ khởi kiện, Linh mục Đặng Hữu Nam cho biết có tiếp cận và nhờ văn phòng của luật sư Hà Huy Sơn ở Hà Nội tham vấn về điều kiện pháp lý và xem xét, duyệt hồ sơ. Luật sư Hà Huy Sơn là người đã làm một đơn khởi kiện mẫu đưa lên trang cá nhân để hướng dẫn giúp cho người dân có nhu cầu khởi kiện.

000_9Y4WA-622.jpg
Thảm họa quốc gia về ô nhiễm môi trường đã hiển hiện qua sự kiện cá chết hàng loạt ở các tỉnh ven biển miền Trung. Giới khoa học cho rằng đây là hậu quả của nhiều thập niên phát triển kinh tế bằng mọi giá và xem nhẹ việc hủy hoại môi trường.

Hơn 400 bộ hồ sơ hiện tại mà Linh mục Đặng Hữu Nam đề cập đến đều do các ngư dân đứng đơn và ký tên:

“Số đơn này chỉ là trong khu vực của người giáo dân trong giáo xứ của Cha Nam và các giáo xứ lân cận cũng như của các anh chị em không cùng tôn giáo nhưng ở trong các vùng phụ cận này đến để nhờ Cha Nam làm đơn.”

Linh mục Đinh Hữu Thoại, thuộc Dòng Chúa Cứu Thế cho biết ngài rất ủng hộ về cuộc khởi kiện ngày 26 tháng 9 này:

“Cha Đặng Hữu Nam cũng như giáo dân của Giáo phận Vinh và Giáo xứ của ngài đang trong thời điểm cùng với Giáo phận Vinh lên tiếng về Formosa huỷ hoại môi trường 4 tỉnh miền Trung trong đó họ là nạn nhân. Thời gian vừa qua đã những cuộc xuống đường bày tỏ lập trường của giáo dân của Cha Nam, cho nên việc khởi kiện sắp tới cũng nằm trong chuỗi sự kiện đó.”

Chưa hy vọng ICC

Trong bài phóng sự trước, chúng tôi có đề cập đến một chính sách mới được đưa ra của Toà Hình sự Quốc tế - ICC, đó là sẽ thụ lý các vụ án về môi trường như những vụ cướp đất đai, phá rừng nhiệt đới hoặc làm nhiễm độc nguồn nước thì có thể sẽ bị đưa ra toà ở La Haye.

Tuy chính luật sư Hà Huy Sơn cũng cho rằng chính sách mới này là niềm hy vọng tích cực cho người dân Việt Nam nói chung và những nạn nhân của thảm hoạ Vũng Án Formosa nói riêng, tuy nhiên:

“Về thủ tục và trình tự thì đương nhiên nó cũng phải có thời gian. Bản thân các luật sư thì không có nhiều người nắm được thủ tục đó nên cũng chưa có hiệu ứng ngay được.”

Cũng cùng một nhận định, Linh mục Đặng Hữu Nam cho biết còn rất nhiều điều khó khăn để vượt qua, trong đó phải kể đến Quy chế Rome 1988:

Rất khó vì căn cứ vào khoảng A điểm 2 điều 12 của quy chế này thì ICC sẽ thực hiện quyền tài phán của mình ở quốc gia là thành viên. Vụ việc Formosa hôm nay phạm tội thì lại xảy ra ở Việt Nam, mà Việt Nam thì không phải là thành viên của ICC.
-LM Đặng Hữu Nam


“Trong Quy chế Rome 1988 của Toà hình sự quốc tế ICC quy định tại khoảng 1 điểm 2 có nói rằng quyền xét xử của ICC. Quyền tài phán này cho đến lúc này Việt Nam chưa phê chuẩn Quy chế Rome và cũng không có ý định tuyến bố công nhận thẩm quyền xét xử của ICC.”

Vào năm 2014, trong thời điểm dịnh kỳ phổ quát nhân quyền của Việt Nam, một quá trình 4 năm một lần dưới sự bảo trợ của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, nhiều quốc gia đã đưa ra kiến nghị Việt Nam cần phê chuẩn quy chế Rome nhưng nhà nước Việt Nam đã bác bỏ vì vấn đề nhạy cảm:

“Quy chế Rome công nhận thẩm quyền xét xử của ICC cho các tội nhân xâm phạm nghiêm trọng quyền con người nên rất nhạy cảm với Việt Nam. Điều thứ hai nữa,trở lại ý định đưa Formosa ra toà án quốc tế, thì quy chế Rome có nói rằng nếu Đài Loan đã phê chuẩn về quy chế Rome thì các tổ chức nhân quyền có thể đại diện cho người dân Việt Nam khởi kiện Formosa ra ICC. Nhưng cũng rất khó vì căn cứ vào khoảng A điểm 2 điều 12 của quy chế này thì ICC sẽ thực hiện quyền tài phán của mình ở quốc gia là thành viên. Vụ việc Formosa hôm nay phạm tội thì lại xảy ra ở Việt Nam, mà Việt Nam thì không phải là thành viên của ICC.”

Trong tài liệu đăng tải trên trang luatkhoa.org có ghi rằng: “Trong số124 quốc gia thành viên của ICC hiện nay không có tên Việt Nam và Đài Loan. Điều này có nghĩa là không thể truy tố quan chức chính phủ Việt Nam và lãnh đạo Formosa ra ICC, trừ trường hợp họ có quốc tịch của một trong 124 nước kể trên.”

Linh mục Phạm Sỹ Phương, một trong những người thực hiện Uỷ ban hỗ trợ nạn nhân thảm hoạ ô nhiễm môi trường biển đã từng chia sẽ với chúng tôi rằng tất cả là một con đường dài phía trước. Và điều quan trọng trước mắt của Giáo phận vẫn là phải làm điều gì đó để là điểm tựa cho người dân lúc này. Do đó cuộc khởi kiện ngày 26 tháng 9 tới đây cũng có thể được xem là một hy vọng, nhằm giúp cho ngư dân bốn tỉnh miền Trung tìm lại sự công bình thoả đáng.
Theo RFA


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trước khi Michael Phương Minh Nguyễn, công dân Mỹ gốc Việt, phải ra tòa tại Thành phố HCM vào ngày 24/6 với cáo buộc “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền”, gia đình ông ở California và những người quan tâm, trong đó có những dân biểu Mỹ, đã hy vọng rằng ông sẽ được trục xuất về Mỹ để đoàn tụ với gia đình ngay sau phiên tòa. Nhưng mọi hy vọng đã bị dập tắt ngay sau phiên tòa khi Michael Phương Minh Nguyễn bị tòa tuyên 12 năm tù và chỉ bị trục xuất sau khi đã thi hành án. Ngay sau phiên tòa, Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Việt Nam đã lên tiếng bày tỏ sự thất vọng và cho biết
“Một ngàn năm đô hộ giặc Tàu” mà người Việt không bị đồng hóa, nhưng chỉ có 70 năm mà đảng CSVN có khả năng diệt chủng dân tộc Việt Nam. “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chỉ là khẩu hiệu lừa bịp nhân dân mà thôi. Các trí thức, văn nghệ sĩ và nhân dân đừng hy vọng được bọn thái thú địa phương lắng nghe và thực hiện theo ý dân.
Nhiều nhân vật bất đồng chính kiến, nhiều nhà hoạt động nhân quyền đã bị đưa ra xét xử trong những phiên tòa chóng vánh, kết án nặng nề mà luật sư bào chữa chỉ ra những sai phạm trong tiến trình tố tụng…......Trong một số vụ án hình sự xét xử đối với những tội danh về xâm phạm an ninh quốc gia mà tôi có dịp tham gia bào chữa với tư cách là luật sư, thì hồ sơ truy tố không có chứng cứ hoặc chứng cứ không thuyết phục. Nhưng tất cả đều dễ dàng được tòa án chấp nhận là chứng cứ hợp pháp để kết tội và tuyên hình phạt rất nặng.
Tính cách vua quan của những người cộng sản Việt Nam hiện nay đã lộ rõ ngay từ năm 1945-1946 kia chứ không phải đến bây giờ nhưng vì lúc ấy chưa cầm quyền, chưa giàu sang, dân cũng chưa có của ăn của để cho nên nó không bộc lộ. - Có những quan chức xây biệt phủ lộng lẫy, chi xài xa hoa, con cái đi học nước ngoài, vợ thì không có việc làm hoặc cũng chỉ là công chức trong bộ máy. Những trường hợp như vậy thì dân không bức xúc, không hoài nghi mới là lạ.
Thân nhân của tù nhân chính trị Trương Minh Đức công khai thư kêu cứu về tình trạng của những người đang phải tuyệt thực tại Trại Giam Số 6 Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Thư kêu cứu đề ngày 23 tháng 6 do Bà Nguyễn Thị Kim Thanh, vợ tù nhân chính trị Trương Minh Đức ký tên và gửi đến Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Nghệ An và Bộ trưởng Công an Tô Lâm. Nội dung thư nói rõ việc Phân trại K2, Trại Giam Số 6 đang bức hại, đàn áp tù nhân chính trị.
CÒN QUY HOẠCH CÁN BỘ THÌ KHÔNG THỂ CHỐNG CHẠY CHỨC CHẠY QUYỀN Nói đến Quy hoạch cán bộ thì hiểu ngay là có người được quyền Quy hoạch và có người được Quy hoạch. Được Quy hoạch là có cơ hội thăng tiến – nên cán bộ phải cố lên. Bởi vậy, còn Quy hoạch thì sẽ có chạy Quy hoạch. Ai chạy Quy hoạch? Người bị Quy hoạch sẽ chạy Quy hoạch. Chạy ai? Chạy người có quyền Quy hoạch.
Tôi nghĩ những ông như Nông Đức Mạnh, Nguyễn Phú Trọng thì sách của ông ấy chỉ có đảng của ông ấy đọc, chứ chẳng ai đọc, có khi những đảng viên của ông ấy cũng chẳng đọc luôn, Bởi vì tôi cho rằng những kiến thức mà các ông viết ra không có ý nghĩa thực tế, nếu những kiến thức ấy có ý nghĩa thực tế thì đất nước Việt Nam đã phồn vinh rồi.”.- Lã Việt Dũng.....Do đó, việc xuất bản những quyển sách này chỉ làm tốn tiền dân, tốn giấy, mà không ai đọc.
Việt Nam từng ra báo từ rất lâu. Tuy nhiên theo nhận định ngay dưới thời bị Pháp đô hộ, báo chí lúc đó còn được những quyền tối thiểu mà nhiều cơ quan báo chí trong nước hiện nay không có được. Gia Định báo được cho là tờ báo tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam được xuất bản vào ngày 15/4/1865.
Giáo sư Trần Phương:: “Thế bây giờ Chủ nghĩa xã hội của ông là cái gì đây? Thật ra mà nói, chúng ta nói và chúng ta biết là chúng ta bịp người khác. Đến tôi bây giờ, tôi cũng không biết cái Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta sẽ đi là cái Chủ nghĩa xã hội gì đây?”./ Đại tá Phạm Đình Trọng: “Đảng CSVN đã đưa dân tộc Việt Nam vào cuộc thí nghiệm xây dựng Xã hội chủ nghĩa suốt gần nửa thế kỷ và nhân dân Việt Nam phải trả giá quá đắt.
“Trung Quốc có tình cảm với bất cứ ai đi chăng nữa nhưng lợi ích của họ không thay đổi. Việt Nam cũng phải hiểu điều đó. Hồi năm 2011 khi ông Nguyễn Phú Trọng mới đắc cử chức Tổng Bí thư thì ông sang Trung Quốc ký thỏa thuận chung về các nguyên tắc giải quyết tranh chấp trên biển. Năm 2011 xảy ra vụ (Trung Quốc) cắt cáp, năm 2012 cũng cắt cáp, rồi đến năm 2014 Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng thềm lục địa của Việt Nam chẳng hạn thì đường dây nóng giải quyết tranh chấp giữa hai bên theo nguyên tắc coi như là số 0.”
Bảo Trợ