Tổng thống Philippines không muốn chỉ trích Trung Quốc ở diễn đàn ASEAN

15 Tháng Chín 201610:49 SA(Xem: 492)

Tổng thống Philippines không muốn chỉ trích Trung Quốc ở diễn đàn ASEAN

Việt Hà, phóng viên RFA
000_FY8YJ.jpg
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte phát biểu trong lễ bế mạc Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN bàn giao chức chủ tịch ASEAN cho Philippines tại Vientiane vào ngày 8 tháng 9 năm 2016.
blank AFP photo

Trung Quốc và Philippines đang xúc tiến để chuẩn bị cho những thảo luận song phương về vấn đề biển Đông sau khi tòa Trọng tài Quốc tế hôm 12 tháng 7 đưa ra phán quyến có lợi cho phía Philippines. Thảo luận giữa hai phía có ảnh hưởng thế nào đến tình hình chung trong khu vực và vai trò của Philippines trong chiến lược chuyển trục về châu Á của Hoa Kỳ dưới thời của Tổng thống Rodrigo Duterte sẽ có thay đổi ra sao? Việt Hà phỏng vấn giáo sư Renato Cruz de Castro, thuộc trường đại học De la Salle, Philippine, cũng là chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Đông Tây tại Washington DC về vấn đề này.

Tình hình căng thẳng hơn

Việt Hà: Ông đánh giá thế nào về tình hình biển Đông trong thời gian qua sau khi tòa Thường trực Trọng tài Quốc tế (PCA) ra phán quyết vào hôm 12 tháng 7?

Renato Cruz de Castro: Tình hình đã trở nên căng thẳng hơn. Trung Quốc tất nhiên là đã lờ đi phán quyết của tòa trọng tài quốc tế trong vụ kiện của Philippines. Bây giờ đang có những thông tin cho rằng Trung Quốc đang cho xây dựng những cơ sở quân sự tại bãi Scaborough shoal mà Trung Quốc đã giành quyền kiểm soát từ năm 2012. Hiện đã có những dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang cho xây dựng một đảo nhân tạo tại đây để sau này trở thành một tiền đồn quân sự cho Trung QUốc vào sâu trong khu vực đặc quyền kinh tế của Philippines.

Tình hình đã trở nên căng thẳng hơn. Trung Quốc tất nhiên là đã lờ đi phán quyết của tòa trọng tài quốc tế trong vụ kiện của Philippines.
- Renato Cruz de Castro


Việt Hà:
 Theo ông cụ thể họ sẽ làm gì tại Scaborough shoal?

Renato Cruz de Castro: Cũng giống như những gì mà họ đã làm ở 7 thực thể khác trên quần đảo Trường Sa. Có thể đó là trạm nghe tín hiệu thông tin mà cũng có thể là căn cứ tàu ngầm. Hiện chúng tôi chưa biết được. Nhưng chắc chắn là Trung Quốc đang dự định xây lấp một đảo nhân tạo ở đây.


Việt Hà:
 Philippines và Trung Quốc đang chuẩn bị có những thảo luận song phương. Những kịch bản nào chúng ta có thể trông đợi từ kết quả của những thảo luận này?

Renato Cruz de Castro: Mục đích của những thảo luận giữa hai phía đã được đưa ra từ cuộc gặp ở Hong Kong. Tổng thống Rodrigo Duterte đã gửi cựu Tổng thống Fidel Ramos sang Hong Kong để tìm cách làm giảm căng thẳng. Tôi nghe tin từ phía Philippines là phía Philippines đã hỏi về khả năng Trung Quốc cho phép ngư dân Philippines được quay trở lại đánh bắt hải sản ở bãi Scaborough shoal như là một cách để cho thấy cử chỉ có tính tích cực từ Trung Quốc. Nhưng theo tôi biết thì phía Trung Quốc đã khước từ đề nghị này. Cho nên không có kết quả nào đạt được từ cuộc nói chuyện giữa hai phía ở Hong Kong.

Việt HàBây giờ thì chúng ta chưa thể biết được kết quả những thảo luận sắp tới ra sao, nhưng theo ông thì thảo luận này có ảnh hưởng thế nào đến tình hình chung trong khu vực?

Renato Cruz de Castro: Tôi không nghĩ là thảo luận giữa hai phía sẽ có bất cứ ảnh hưởng gì đến tình hình chung vì nó chỉ là dự định để tìm cách giảm căng thẳng. Với Philippines thì đó là cho phép ngư dân Philippines quay lại đánh bắt cá ở Scaborough Shoal nhưng phía Trung Quốc đã nói với Philippines là họ không cho phép ngư dân Philippines quay lại vì họ nói bãi đó thuộc về Trung Quốc.

Vai trò của Philippines

000_FY8Y5.jpg-400.jpg
Thủ tướng Lào Thongsing Thammavong (phải) trao chiếc búa tòa cho Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte (trái) trong lễ bế mạc Thượng đỉnh ASEAN bàn giao chức chủ tịch ASEAN cho Philippines tại Vientiane hôm 08 tháng 9 năm 2016. AFP

Việt Hà: Từ khi nhậm chức đến nay, Tổng thống Rodrigo Duterte đã có những lời nói được cho là khá mềm mỏng với Trung Quốc. Liệu có khả năng là Philippines và Trung Quốc sẽ đạt được một thỏa thuận hợp tác nào đó như đã từng có dưới thời của Tổng thống Arroyo trước kia?

Renato Cruz de Castro: Kế hoạch của Tổng thống Duterte là quay trở lại giống như dưới thời của Tổng thống Gloria Arroyo. Nhưng thời đó, Tổng thống Arroyo chơi một trò chơi mà tôi gọi là equibalancing game (trò chơi cân bằng). Theo cách này, Philippines tìm một điểm trung gian giữa hai cường quốc đang cạnh tranh với nhau, đó là Mỹ và Trung Quốc. Cơ bản mà nói thì đây giống như một cách thí quân mở đường theo cách ngoại giao. Tổng thống Arroyo vào đầu những năm 90 cho thấy là bà ủng hộ Mỹ trong trận chiến chống khủ bố và đã có được những hỗ trợ từ Mỹ. Cùng lúc đó bà mở ra các cơ hội để hợp tác phát triển chung với Trung Quốc.

Bà đã ký thỏa thuận này với Trung Quốc. Theo tôi kế hoạch của Tổng thống  Duterte là quay trở lại tình trạng đó. Theo đó thì Philippines là một nước nhỏ, lợi dụng sự cạnh tranh giữa các cường quốc. Liệu rằng ông ta có thành công hay không thì đó lại là một vấn đề khác bởi vì đã có nhiều điều xảy ra trong thời gian qua, kể từ năm 2010 đến 2016.

Sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc đã trở nên căng thẳng hơn. Tất nhiên, chính sách của Tổng thống tiền nhiệm Aquino là đảm bảo Philippines luôn ở bên cạnh Mỹ. Hai bên đã ký hiệp định hợp tác quân sự tăng cường, gia tăng việc hiện đại hóa cho lực lượng vũ trang Philippines và kiện Trung Quốc ra tòa. Cho nên Tổng thống Duterte sẽ phải làm đảo ngược ba việc mà Tổng thống Aquino đã làm bao gồm thỏa thuận hợp tác tăng cường quân sự với Mỹ, gia tăng trang bị cho lực lượng vũ trang và vụ kiện với Trung Quốc.

Theo tôi ông ta không thể nào đảo ngược được ba điều này một cách đơn giản mà phải làm một cách từ từ, từng bước nhỏ một. Đây là một thách thức lớn đối với ông ta. Vấn đề là ông ta cần thời gian cho chính sách đối ngoại mà vào lúc này ưu tiên của ông ấy lại là trận chiến chống ma túy trong nước. Ông ấy sẽ phải thay đổi chính sách đối ngoại của Philippines để có thể đạt được điều mình muốn nhưng liệu rằng ông ta có thời gian hay không? Vì quan tâm hàng đầu của ông ấy vào lúc này là đối nội.


Việt Hà
Nếu điều này xảy ra, theo ông nó sẽ có ảnh hưởng thế nào đến các nước trong khu vực?

Renato Cruz de Castro: Tôi không biết là liệu Việt Nam, Mỹ và Nhật bản sẽ phản ứng thế nào. Philippines dưới thời của Tổng thống Duterte sẽ ngả hơn về phía Trung Quốc. Nỗ lực của chính phủ là tìm một điểm trung gian giữa Mỹ và Trung Quốc. Đó là kế hoạch của ông ta nhưng liệu ông ấy có làm được không lại là điều khác. Vấn đề này còn phụ thuộc vào quân đội, vào ngoại giao của Philippines vốn đã được định hình trong vòng 6 năm qua là thách thức Trung Quốc. Điều này đòi hỏi vô cùng nhiều nỗ lực từ phía Tổng thống Duterte.


Việt Hà:
 Tổng thống Duterte cũng đã có những lời lẽ mạnh mẽ hơn với Mỹ. Mới đây ông còn nói là ông không ủng hộ chính sách của Mỹ trong khu vực. Theo ông, vai trò của Philippines trong chiến lược của Mỹ tại khu vực châu Á dưới thời của Tổng thống Duterte sắp tới sẽ ra sao?

Philippines dưới thời của Tổng thống Duterte sẽ ngả hơn về phía Trung Quốc. Nỗ lực của chính phủ là tìm một điểm trung gian giữa Mỹ và Trung Quốc. 
- Renato Cruz de Castro

Renato Cruz de Castro: Điều mà ông ta nói là để chỉ ra chính sách đối ngoại độc lập của Philippines, tức là đứng ở giữa. Ông ấy có thể nói rất nhiều điều nhưng liệu ông ta có thể làm được hay không lại là một vấn đề khác vì ông ấy không có kinh nghiệm trong chính sách đối ngoại. Ông ấy đã là một quan chức chính quyền địa phương trong suốt 30 năm qua. Cho nên đây là một thách thức lớn với Tổng thống Duterte.


Việt Hà:
 Trong ASEAN, Philippines và Việt Nam là những nước có tiếng nói mạnh mẽ nhất đối với Trung Quốc về vấn đề biển Đông, nhưng Tổng thống Duterte gần đây lại mềm mỏng hơn với Trung Quốc. Theo ông vai trò của Philippines tại ASEAN sắp tới sẽ thế nào?

Renato Cruz de Castro: Như tôi đã nói là ông ấy không muốn làm cho Trung Quốc tức giận và đang cố tìm điểm trung gian. Tôi nghĩ là ông ấy đã quyết định là sẽ không chỉ trích Trung Quốc ngay trong diễn đàn ASEAN. Ở diễn đàn này, ông ấy đã cố gắng yên lặng không nói tới vấn đề biển Đông nhưng ông ấy sẽ nói về phán quyết của tòa khi hai bên có đối thoại song phương. Nhưng cho đến lúc này thì vẫn chưa có đối thoại song phương chính thức giữa hai nước.

Việt Hà: Xin cảm ơn ông đã dành cho chúng tôi buổi phỏng vấn.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Phần 4: Trung Quốc đại sụp đổ? Nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt với việc sụt giảm hiệu suất trong hơn 1 hoặc 2 quý.
Như một phần của “Giấc mộng Trung Hoa”, việc quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ (CNY) và khiến nó phổ biến không chỉ giúp Trung Quốc tăng cường năng lực ổn định tiền tệ - tài chính mà còn là công cụ để Bắc Kinh thao túng, mặc cả lợi ích chính trị, thu thập thông tin trái phép khi thay tiền giấy bằng tiền kỹ thuật số. Nhưng “giấc mộng Trung Hoa” đã dần tan đi mất, và đồng CNY cũng như vậy… Tham vọng quốc tế hóa đồng CNY là một phần của “Giấc mộng Trung Hoa”
Đô đốc Hải quân huyền thoại của Nhật Bản Yamamoto, sau khi thắng trận Trân Châu Cảng đã thốt lên: "Tôi lo sợ rằng những gì chúng ta đã làm sẽ đánh thức một gã khổng lồ đang ngủ và trao cho anh ta một quyết tâm khủng khiếp". Cũng như vậy, Mỹ đã từng “ngủ quên” trước Trung Quốc và giờ buộc phải tỉnh dậy khỏi giấc “mộng Trung Hoa” - giấc mộng không dành cho người dân Trung Quốc thiện lương, không dành cho hòa bình và tương lai của con người thế gian này
Virus Corona Vũ Hán đã giáng một đòn nặng nề vào kinh tế của mọi quốc gia. Tuy nhiên, Trung Quốc - nhà “xuất khẩu” con virus quái ác này, lại đang tài tình sử dụng sự bùng phát khủng khiếp hiện nay để làm giàu cho chính mình, xuất khẩu khối lượng lớn vật tư y tế kém chất lượng sang phương Tây và đánh bóng tên tuổi bản thân như thể là “vị cứu tinh của nhân loại” dù bản thân chính là “tội đồ” thế kỷ… Giấu dịch, lan dịch và tuyên truyền về “dập dịch thành công” nhờ nội lực và công nghệ y học để kiếm tiền trong sự hỗn loạn…
Tác giả Pingping Yu đã có bài bình luận với tiêu đề “Đã đến lúc người Mỹ chống lại nạn trộm cắp công nghệ của Trung Quốc”, đăng tải trên Epochtimes ngày 15/4. Dưới đây là nội dung bài viết 30 năm trước, Hoa Kỳ bắt đầu mở cửa với Trung Quốc theo chính sách “can dự mang tính xây dựng”, với hy vọng giúp Trung Quốc tự do hóa và hướng nước này trở thành một quốc gia “ổn định, cởi mở và không hiếu chiến”, như cựu Tổng thống Bill Clinton đã hình dung. Vào thời điểm đó, công nghệ của Trung Quốc tụt hậu so với Hoa Kỳ. Không thể tưởng tượng được, một ngày nào đó, Trung Quốc sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh về công nghệ [với nước Mỹ]. Sau ba thập kỷ mở cửa thương mại, bây giờ Trung Quốc dường chỉ “cách gang tấc” là có thể thay thế nước Mỹ trở thành nhà cung cấp công nghệ hàng đầu thế giới. Chuyện này xảy ra như thế nào?
Thế là một tòa án ở Minneapolis đã đăng đường xét xử vụ viên cảnh sát Derek Chauvin, một người Mỹ da trắng, đã đè đầu gối lên cổ George Floyd, 46 tuổi, một người Mỹ da đen, trong chín phút rưỡi khi bắt giữ anh ta vì bị tình nghi xài tiền giả. Floyd chết, và chuyện đáng tiếc ấy đã xảy vào buổi tối hôm 25 tháng 5, 2020. Sau gần một năm, phiên xử đầu tiên đã diễn ra ngày 29 tháng 3 trong bầu không khí khá căng thẳng và nghi kỵ cả bên trong lẫn bên ngoài phòng xử. Trong gần một năm qua, cái chết của Floyd đã làm thay đổi nước Mỹ hoàn toàn. An ninh, trật tự tại những nơi công cộng không còn. Công lý nằm trong tay đám đông bạo động làm chủ trên đường phố, và nhiều tai to mặt lớn trong chính quyền đã hãnh diện được quỳ gối và vinh danh Công lý của BLM và Antifa, hai tổ chức đã công khai đứng ra nhận công lãnh đạo phong trào tranh đấu cho công lý và bình đẳng chủng tộc của dân Mỹ.
Ngay từ khi thành lập ngày 26/10/1955, Việt Nam Cộng Hòa chọn con đường phát triển xã hội lấy con người (người dân) làm trọng tâm và tự chủ quốc gia làm mục tiêu chiến lược, nên đến nay vẫn còn nhiều ảnh hưởng để chúng ta tìm hiểu và học hỏi. Tự cung tự chủ Trong thời thuộc địa người Pháp tập trung xây dựng kỹ nghệ ở miền Bắc Việt Nam, nên ngay khi thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã hướng đến phát triển kỹ nghệ nhẹ và kỹ nghệ tiêu dùng phục vụ nhu cầu quốc nội. Để có thể tự chủ về kinh tế, chính phủ khuyến khích các nhà tư sản ngoại quốc, đa số là người Hoa có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, trở thành công dân Việt Nam Cộng Hòa. Với chủ trương kinh tế tự do, Chính phủ chỉ giữ một số hoạt động công ích, như điện, nước, hỏa xa, hàng không, còn hầu hết mọi hoạt động kinh tế đều để tư nhân vận hành.
Tổng thống Joe Biden muốn thực hiện chính sách 'nước Mỹ trở lại' tăng cường sự lãnh đạo của Mỹ trên toàn thế giới nên tình trạng đối đầu Mỹ-Trung ngày càng khốc liệt. Như thế liệu Chính phủ Biden có thực hiện được ý muốn hay lại lâm vào “bế tắc” như các chính phủ tiền nhiệm trước đây? Chính phủ Obama Chiến lược xoay trục Thái Bình Dương mở đầu những thay đổi về chính sách đối ngoại, chuyển trọng tâm về khu vực Á Châu, bao vây kinh tế và kềm hãm tình trạng trỗi dậy của Bắc Kinh. Về quân sự Chính phủ Obama vẫn lún sâu vào chiến tranh Trung Đông, mà ngân sách quốc phòng thì không được Quốc Hội đồng ý tăng thêm. Nên giữa tháng 4/2012 Trung cộng xâm chiếm Bãi cạn Scarborough thuộc Phi Luật Tân, họ còn liên tục xây dựng các đảo với phi trường quân sự trong khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà hề gặp phản ứng quân sự nào từ phía Mỹ.
Tuần lễ qua trên thế giới diễn ra hai sự kiện quan trọng: Thứ nhất là vào ngày 12/3/2021 lần đầu tiên Tổng thống Joe Biden họp trực tuyến với thủ tướng ba nước Úc, Ấn và Nhật trong Bộ Tứ An Ninh (the Squad); Và sự kiện thứ hai là nước Anh công bố chuyển hướng Chiến lược ngoại giao, an ninh và quốc phòng từ đặt trọng tâm vào Châu Âu chuyển sang Châu Á Thái Bình Dương. Cả hai sự kiện cho thấy Mỹ, Anh và một số quốc gia khác đang hình thành chiến lược phát triển khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở rộng. Ý tưởng chiến lược Vào tháng 8/2007 tại Bombay, cựu Thủ tướng Nhật Abe Shinzo đưa ra ý tưởng xây dựng một châu Á trải dài từ Thái Bình Dương đến Ấn Độ Dương như một vùng biển của tự do và mở rộng cho tất cả mọi quốc gia trên thế giới.
Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ =Thiện Nhân • Căng thẳng Mỹ-Trung có thể dẫn đến sự “chung sống cạnh tranh” hay không, hay phải lên đến đỉnh điểm - dẫn đến sự thất bại của chế độ Trung Quốc? Các quan chức Mỹ có thể đang hy vọng vào kết quả đầu tiên, nhưng họ có lẽ nên chuẩn bị cho kết quả thứ hai.
Bảo Trợ