Bí Mật Ngôi Đền Cổ Đầy Ma Lực Ở Peru

08 Tháng Chín 20164:31 CH(Xem: 567)

Bí mật ngôi đền cổ đầy ma lực ở Peru

blankImage copyrightJOHN RICK

Đền Chavin de Huantar nằm trong một thung lũng hẹp thuộc vùng núi Andes, cao trên mực nước biển 3.200m. Ta không thể thấy ngôi đền cho đến khi bước vào hẳn bên trong.

Những người kiến tạo đền đã cố tình chọn địa hình dốc đứng nghẹt thở làm nơi xây công trình tinh tế này.

Đáy thung lũng nổi bật trên nền địa hình phẳng xung quanh cũng là nơi hai dòng sông hoà vào làm một, khiến ta không thể không để ý dù còn ở cách cách đó nhiều dặm đường.

Ngôi đền giờ đây được bảo tồn và là Địa điểm Di sản Thế giới của Unesco.

Người ta tin rằng ngôi đền bắt đầu được đưa vào sử dụng từ 5.000 năm trước, và đã trở thành trung tâm văn hoá của người Peru cổ đại sống khoảng 1.000 năm trước Công nguyên.

“Đền Chavin được xây dựng ở nơi có địa hình hiểm trở, dễ bị ngập lụt,” John Rick, Phó giáo sư ngành nhân chủng học, Đại học Stanford nói.

“Những người kiến thiết ngôi đền hiểu rõ về nguy cơ lụt lội, nhưng họ xây ngay trên đó thay vì tìm cách né tránh. Mục đích không chỉ nhằm gây ấn tượng mạnh mẽ mà còn để tuyên bố với thiên hạ rằng họ dám thách thức thiên nhiên. Và họ đã rất thành công.”

Ảo giác kinh sợ

Không phải là lớn nhất so với các ngôi đền khác, nhưng đây có lẽ là nơi chứa những bí mật thú vị nhất.

Công trình được xây dựng với cấu trúc cao 25m bao quanh một diện tích rộng bằng cả sân bóng đá. Những khối đá granite được trang trí một cách nghệ thuật.

Phần giữa đền là một thế giới tách biệt. Quần thể phức hợp gồm những khối không gian ngầm và đường hầm đưa con người ta vào nơi tâm trí trở nên nhạy cảm một cách kỳ lạ trước các hoạt động nghi lễ, âm thanh và hiệu ứng hình ảnh.

Dường như các thầy tế Đền Chavin đã truyền tới cho người khác những cảm giác khó lý giải. Sức mạnh quyền uy này khiến giới giáo sỹ nơi đây được tôn kính như bậc á thần.

blankThủ lĩnh địa phương đưa đến những thợ lành nghề để xây thêm vào ngôi đền những công trình mới

Khi bước vào mê cung các đường ngầm chỉ được chiếu sáng bằng ánh mặt trời, nơi có những tác phẩm được chạm trổ vào đá đầy thần khí như muốn gầm thét và dòng nước như thể sẽ đột ngột xô cuốn ta đi, ta sẽ dễ dàng lạc lối và hoàn toàn mất phương hướng.

“Đó là một hệ thống vô cùng hớp hồn,” Rick nói. “Nó cho thấy sự sáng tạo trong việc áp dụng công nghệ tân tiến. Họ đã kết hợp các kỹ thuật thuỷ lực, kỹ xảo âm thanh, các tấm gương và các loại thuốc gây tác động tới thần kinh. Họ khiến nước như đang nhảy múa, ca hát khi chảy qua các con kênh. Những người xây đền đã áp dụng kiến thức khoa học vào đây."

Các loại thuốc gây ảo giác được chế ra từ nhiều loại xương rồng bản địa.

“Chúng ta thấy hình vẽ người mang theo xương rồng. Trong cùng một tác phẩm khắc trên đá, ta có thể thấy được tác dụng của chúng. Một loạt các loại cây được dùng làm thuốc hít - chúng rất khó chịu."

"Chúng ta thấy hình vẽ những khoang mũi, mắt mở to nhìn chằm chằm và những biểu cảm đau đớn, tương tự như những người dùng thứ thuốc này ở khu vực Amazon. Chúng ta cũng thấy hình vẽ những thứ đồ dùng khác, như ống hít, thuốc viên, và cối giã."

“Các loại thuốc phù hợp chính xác với những gì xảy ra tại Chavin. Đó là các loại dược liệu đáng tin cậy, chúng không tác động mạnh đến mức làm người ta mất hẳn tri giác về thế giới. Người sử dụng không bị đờ đẫn, mà sẽ quen dần với chúng và trở nên nhạy cảm hơn, dễ bị tác động tâm lý hơn. Chúng quả là hoàn hảo khi được đưa vào sử dụng trong ngôi đền này.”

Được Thượng đế chạm tới

Vậy ai là những người không quản đường sá xa xôi tìm đến cao nguyên hẻo lánh, khó tới của dãy Andes chỉ để được vào ngôi đền mê cung của những vị thầy tế đầy ma lực này?

Ta có thể tìm được lời đáp từ những gì họ mang tới đền, và những gì họ muốn đạt được từ ngôi đền.

Vào thời đó, những người quyền thế của làng hay trong ở địa phương đều muốn tìm cách tăng cường quyền lực cá nhân.

Sức mạnh chiến chinh không hiệu quả cho lắm - các thủ lĩnh địa phương cai quản quá nhiều người và quyền lực ở những nền văn hoá dựa vào chiến tranh thường bị thay đổi chóng vánh, đẫm máu.

Theo Rick, giải pháp là cần phải tạo ra được niềm tin tôn giáo cho người dân, và khiến người dân tin rằng thấy sức mạnh của người nắm quyền chính là do từ Thượng đế ban xuống.

“Đó là khởi thuỷ của một chính phủ có tổ chức,” Rick nói. “Không có hệ thống chính trị nào là hoàn toàn ổn định, tất cả đều chỉ là các chiến lược nhằm khiến quần chúng đặt niềm tin vào ai đó, và nó luôn bắt đầu bằng hệ thống niềm tin đơn giản.”

Có những bằng chứng cho thấy nhiều người từ rất xa tìm đến nơi này, mang theo những đồ vật từ cách đó 500km, “vào thời đó đây là khoảng cách cực kỳ xa xôi,” Rick nói.

blank
Bia đá Lanzon nằm ở trung tâm ngôi đền, chạm trổ hình một mãnh thú có răng nanh, chỉ có những người quyền cao chức trọng mới được tiếp cận

“Điều này khiến chúng ta suy ra rằng những người đến đây là những nhân vật quan trọng. Đây từng là một giáo phái dành cho tầng lớp hạng nhì trong xã hội khi đó mới nổi lên, và Đền Chavin rất phù hợp với cách họ nhìn thế giới.”

Những người tới nơi được yêu cầu góp công sức để tỏ lòng thành.

Các thủ lĩnh địa phương mang đến thợ lành nghề để giúp xây dựng ngôi đền phức tạp.

Vẫn còn dấu tích của những đồ gốm tinh tế và các món đồ làm từ đá được mang từ nơi xa đến.

Đáp lại, chỉ những vị thủ lĩnh mới được phép bước vào trong đền.

Ai là người càng quyền cao chức trọng, hoặc càng cung tiến nhiều, người đó sẽ càng được tiến vào sâu hơn trong nghi lễ thụ pháp.

Nhờ đó, những người này tự cảm thấy gắn bó nhiều hơn với giáo phái, và được Thượng đế ban sức mạnh thông qua cái chạm tay của các giáo sĩ.

“Đây là thuyết âm mưu, bạn hẳn có thể nói rằng các vị thầy tế nơi đây đã phối hợp với nhau, dùng ngôi đền Chavin để gây ấn tượng với tín đồ.”

Rick cho rằng có thể có khoảng từ tám đến 20 trung tâm giáo phái ở miền trung dãy Andes cạnh tranh với nhau để giành giật tín đồ.

Đó là lý do các trung tâm phải phát triển công nghệ để khiến tín đồ bị hấp dẫn. Ví dụ, có một giáo phái khác ở miền bắc có dấu tích của vàng, mà Chavin không có.

Giáo phái này khiến những người tới nơi bị hấp dẫn bởi khả năng điều khiển ánh sáng.

Lý giải niềm tin con người

“Thứ khiến đền Chavin đặc biệt là các tu sỹ đã ghi chép lại vô cùng đầy đủ về những nghi thức tế lễ,” Rick nói.

“Ở thời đó, các hoạt động xã hội thường không được ghi chép cẩn thận - rất nhiều phần của các giai đoạn hình thành đã bị phá huỷ và hiếm khi ta thấy gì được bảo tồn nguyên vẹn. Khi nền văn hoá Chavin sụp đổ, không có nhiều thứ bị huỷ hoại lắm. Các không gian ngầm đã được phong kín hoàn hảo.”

blank
Bị phong kín dưới lòng đất, đền Chavin gần như còn nguyên vẹn

Thông qua việc tìm hiểu về nguồn gốc những khu vực đền thờ như Chavin de Huantar, Rick hy vọng có thể chứng minh được rằng hệ thống niềm tin trong xã hội hiện đại cũng có nguồn gốc tương tự.

“Có những điểm tương đồng khắp nơi trong xã hội hiện đại, nơi những hệ thống phức tạp này phát triển."

"Không có gì thuộc về bản chất con người trong các cấu trúc quyền lực cả. Chúng được tạo ra và chúng ta tin vào chúng, vì thế chúng vẫn tiếp tục tồn tại. Tất cả các nhóm đặc quyền đều chỉ là hệ thống niềm tin.”

“Nếu chúng ta nhìn vào xã hội mình với hiểu biết quyền lực đến từ đâu, nó sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về các biểu tượng và kiến trúc,” Rick nói.

“Những biểu tượng đơn giản như cờ, triều đại, quốc gia. Có bao nhiêu chủ tịch công ty - hay tổng thống có được quyền lực qua các hoạt động nhóm tinh tế, các hành động, hình ảnh thuyết phục mọi người tin rằng họ có quyền điều hành và xứng với mức lương cao gấp 1.000 lần nhân công của họ?"

"Chúng ta tin vào nó bởi không phải ngày nào chúng ta cũng làm cách mạng trong cộng đồng mình. Tất cả chúng ta đều có hệ thống niềm tin với các phân tầng xã hội đáng tin cậy.”

Có vẻ như những thứ thường được dùng để gây ấn tượng với chúng ta ngày nay, như các tượng đài khổng lồ, các cuộc diễu hành phô trương sức mạnh, cũng chính xác là những thứ khiến người ở Đền Chavin tin vào hàng ngàn năm trước.

Và Rick nói giờ đây bạn vẫn cảm thấy hiệu quả của chúng.

“Những thứ được dựng lên trong đền với mục đích khiến nó trở nên cực kỳ ấn tượng, giờ đây vẫn còn đầy ấn tượng."

“Khi chúng ta đi vào khu vực được khai quật, cảm giác kính sợ, được đặc ân và sự hứng khởi hoàn toàn không phải từ trí tưởng tượng của ta."

“Chúng ta vẫn nhận được thông điệp từ các thầy tế 3.000 năm trước. Nó nhấn mạnh những ý tưởng phổ quát."

“Chúng ta không khác với con người 3.000 năm trước. Khi bạn dựng nên thứ gì đó lòng đất hay trên mặt đất, những nghi lễ vẫn tiếp tục. Chỉ là không theo cách mà người ta từng mơ đến mà thôi.”

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
từ khoảng năm 1495, Da Vinci đã dành hết tâm huyết cho việc sáng tạo bức “Bữa tối cuối cùng” (The Last Supper). Đây là một trong những tác phẩm hoàn hảo nhất của Da Vinci, được đặt trong phòng ăn của Tu viện Santa Maria ở Milan, nước Ý. Với ý tưởng tuyệt diệu, ngôn ngữ cơ thể của nhân vật rất sinh động, tựa như một vở hí kịch trong đó mỗi người có một trạng thái nội tâm khác biệt.
Mấy năm trước đài truyền hình ở Sài Gòn, chương trình cổ nhạc đã bắt đầu xuất hiện trở lại cây đờn thùng ngày xưa, có nghĩa là cây đờn phát ra âm điệu nào thì giữ nguyên, chứ không xài đờn điện, máy khuếch đại âm thanh, khiến cho tiếng đờn không còn trung thực nguyên thủy của nó. Sự trở lại cây đờn thùng được dân tài tử kỳ cựu, người sành điệu hoan nghinh, bởi vì những người tài tử thập niên 1960 trở về trước không muốn tiếng đờn mất đi âm điệu độc đáo của nó. Người ta hy vọng rồi đây nhiều nơi khác sẽ theo chân đài truyền hình Sài Gòn.
Đại dịch tại Athens khiến văn minh Hy Lạp từ đỉnh vinh quang rơi xuống đáy vực suy tàn. Đến ngày nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn là điều gây tranh cãi. Tuy nhiên, các văn vật lịch sử cho thấy thời điểm hủy diệt cũng là khi xã hội trượt dốc, đạo đức bại hoại. Loạn luân, đồng tính, bạo lực và giết chóc là hình ảnh thường thấy trong những đêm cuồng hoan trụy lạc của con người.
Đại dịch tại Athens khiến văn minh Hy Lạp từ đỉnh vinh quang rơi xuống đáy vực suy tàn. Đến ngày nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn là điều gây tranh cãi. Tuy nhiên, các văn vật lịch sử cho thấy thời điểm hủy diệt cũng là khi xã hội trượt dốc, đạo đức bại hoại. Loạn luân, đồng tính, bạo lực và giết chóc là hình ảnh thường thấy trong những đêm cuồng hoan trụy lạc của con người. Hễ đề cập đến dịch bệnh trên phạm vi thế giới hoặc những đại dịch có tính hủy diệt lớn là có người hoảng sợ như nói đến cọp dữ. Hậu quả của dịch bệnh thường rất bi thảm, khiến người ta sợ hãi giống như phải đối mặt với bóng ma vô hình.
24 năm trước lấy chồng Đài Loan, tôi như đánh cược cuộc đời - BBC News Tiếng Việt...Làm dâu xứ Đài có hạnh phúc, vui vẻ, an nhiên dễ dàng? Cô dâu Vũ Thị Ngọc chia sẻ trải nghiệm của mình với phóng viên Thuỳ Linh nhân đầu năm Canh Tý.
Ngoài « Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ - Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh », Tết xưa còn có tranh dân gian được trang trí trong nhà và cũng để cầu chúc « Phúc-Lộc-Thọ », « Vinh hoa-Phú quý »… Tranh dân gian là một thú chơi ngày Tết rất thịnh hành thời xưa. Tranh khắc gỗ dân gian xuất hiện sau khi kỹ thuật in mộc bản ra đời. Tuy nhiên, bằng chứng cổ nhất, được giáo sư Philippe Papin nêu lên (1), là những bức tranh trong đền Độc Lôi (xã Nam Giang, tỉnh Nghệ An), được vẽ trong thế kỷ XVIII và hiện được bảo quản ở Hà Nội. Thế kỷ XVII-XVIII cũng là giai đoạn thịnh hành của nghề in mộc bản và tranh dân gian, từ thành thị đến nông thôn.
Mâm ngũ quả là món quà thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên, đồng thời cũng gửi gắm những mong ước về năm mới an khang, thịnh vượng (ảnh: 24h). Tết đến xuân sang, nhà nhà cùng nhau sắm đồ đón Tết, ai cũng mong chờ một năm mới sum vầy, hạnh phúc và thịnh vượng. Một trong những thứ không thể thiếu đối với mỗi gia đình trên bàn thờ tổ tiên đó là mâm ngũ quả mà từ xưa tới nay đã đi vào tiềm thức mỗi người về uống nước nhớ nguồn, về lòng tôn kính thế hệ đi trước. Ý nghĩa của mâm ngũ quả Thông thường, tùy theo đặc điểm tự nhiên, phong tục tập quán hay quan niệm của mỗi vùng riêng biệt mà người dân chọn các loại quả mang ý nghĩa khác nhau cho mâm ngũ quả ngày Tết. Theo văn hóa Đông phương, mâm ngũ quả phải có 5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau, ở Việt Nam cũng vậy.
Đặt chân tới Sài Gòn năm 1954, lúc ấy tôi là đứa bé 9 tuổi, theo gia đình từ miền Bắc di cư vào miền Nam tự do. Ký ức của đứa bé 9 tuổi hẳn nhiên không thể ghi nhận được gì nhiều; nhưng đứa bé lớn lên và sinh sống tại Sài Gòn từ thuở ấy tới bây giờ, đã giúp tôi dễ dàng gợi dậy trong ký ức, ít nhất là những hình ảnh đậm nét của Sài Gòn, 50 năm về trước. Ấn tượng về Sài Gòn trong tôi từ lúc ấy tới bây giờ cũng không phai nhạt bao nhiêu, dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua. Ấn tượng sâu đậm, bởi Sài Gòn những ngày tháng ấy quá mới lạ trong tâm trí tôi, đứa trẻ đã trải qua một đoạn đời ấu thơ tại Hà Nội.
Nấu rượu mùa Tết
Khi những giờ khắc cuối cùng của năm 2019 đến, có một triệu người sẽ tập trung tại Quảng trường Thời đại ở New York. Ở những nơi khác, ước tính một tỷ người sẽ bật tivi để theo dõi cảnh tượng hàng năm được chào đón trên toàn cầu.
Bảo Trợ