Sức Hấp Dẫn Từ Những Cảnh Địa Ngục

15 Tháng Chín 20164:30 CH(Xem: 1143)

Sức hấp dẫn từ những cảnh địa ngục

blankImage copyrightHIERONYMUS BOSH PHOTO RIK KLEIN GOTINK
Image captionBức 'Phán quyết Cuối cùng' của Bosch

Để kỷ niệm 500 năm ngày mất của họa sỹ Hieronymus Bosch, bảo tàng Noordbrabants ở thành phố quê hương của ông là Den Bosch, Hà Lan đã tổ chức một cuộc triển lãm rộng lớn các tác phẩm của ông.

Đó là một cuộc triển lãm ngoạn mục trưng bày 17 trong số 24 bức họa của ông còn giữ lại cho đến ngày nay, cùng với sáu bức tranh khác được vẽ ở xưởng của ông. Ngoài ra còn có 19 trong số 20 bức không bị thất lạc.

Phải mất chín năm mới tổ chức được cuộc triển lãm này.

Triển lãm ấn tượng

“Đó là một số lượng tranh ấn tượng,” Charles de Mooij, giám đốc bảo tàng, nói đầy tự hào. “Tập hợp được nhiều tác phẩm như thế của một nghệ sỹ đã sống cách nay 500 năm là cực kỳ hiếm.”

Mặc dù cuộc triển lãm không có tác phẩm tham vọng nhất, bộ ba bức họa sơn dầu trên gỗ sồi có tên gọi là ‘Vườn địa đàng’, nhưng nó cũng trưng bày nhiều kiệt tác khác của ông vốn cũng được vẽ sống động như thế với sự độc đáo rất thu hút.

Chào đời vào khoảng năm 1450 với tên gọi Jeroen van Aken trong một gia đình họa sỹ ở 's-Hertogenbosch (tức Khu rừng của Công tước), trên hết Bosch nổi danh là một họa sỹ hàng đầu chuyên khắc họa cảnh địa ngục.

blankImage copyrightHIERONYMUS BOSCH WIKIPEDIA
Image captionBộ tranh 'Vườn địa đàng' được cho là tác phẩm tham vọng nhất của Bosch

Cảnh địa ngục nằm ở mé bên của Vườn địa đàng đã được gọi là ‘có lẽ là hình ảnh nổi tiếng nhất của thế giới bên kia trong toàn bộ nền nghệ thuật phương Tây’.

Nhiều tác phẩm về luân lý của ông có đầy những hình ảnh ác quỷ và quái vật gớm ghiếc đang dùng vật nhọn thúc vào người và hành hạ những kẻ tội lỗi.

Mỗi hình ảnh ác quỷ vừa đi trên bờ vừa bơi được dưới nước và mỗi hình thù quái dị có đôi cánh dơi là một sự kết hợp các yếu tố rời rạc một cách thiếu tự nhiên nhưng lại rất thuyết phục mà chỉ có trí tưởng tượng siêu phàm của ông mới có thể nghĩ ra được.

Hoàn toàn trái với trực giác, Bosch khắc họa những nhân vật siêu nhiên và những cỗ máy ma quỷ từ những bộ phận dễ dàng nhận ra được của các con thú và các vật dụng hàng ngày như thùng, bình, muỗng và phễu.

Và đây là điều bất ngờ theo ông de Mooji: “Bosch là một họa sỹ vẽ theo trường phái hiện thực.”

Chẳng hạn, ta hãy xem bức ‘The Temptation of Saint Anthony’ (Cám dỗ của Thánh Anthony) được sưu tập ở Kansas và gần đây mới được nhìn nhận là tác phẩm của Bosch nhờ vào Dự án nghiên cứu và bảo tồn các tác phẩm của Bosch vốn là một chương trình học thuật khắt khe nhằm đánh giá lại toàn bộ sự nghiệp sáng tác của Bosch trong thời gian chuẩn bị cho cuộc triển lãm.

blankImage copyrightHIERONYMUS BOSCH WIKIPEDIA
Image captionBức' Cám dỗ của Thánh Anthony' có kích cỡ chỉ bằng túi áo

Ở phía trước chúng ta thấy một vài con quỷ, trong đó có một con trùm đầu với chiếc mỏ hình muỗng, đang ngồi đàng hoàng bên một chiếc bàn có phủ khăn trắng và một tay kiếm nhỏ bé đang đội một chiếc phễu úp ngược. Chúng trông giống như những con yêu tinh được nuôi trong nhà đang quậy tung trong bếp.

Trong trường hợp bức họa này, những con quỷ có kích thước bằng cỡ chiếc túi mà Bosch mô tả trông dễ thương và khôi hài chứ không hề đáng sợ.

Tuy nhiên, đối với Bosch thì đó là cách thể hiện đặc trưng của ông. Dường như ông tìm thấy niềm vui khi khắc họa những hình ảnh lạ lùng này.

Ảnh hưởng ở châu Âu

“Người ta hỏi có phải Bosch là một người yếm thế hay không chứ tại sao ông ấy lại vẽ về địa ngục nhiều như vậy,” de Mooji nói.

“Nhưng tôi tin rằng chắc hẳn ông ấy là một người đàn ông có khiếu hài hước. Hãy nhìn xem ông ấy thích vẽ những điều lạ lùng trong cuộc sống như thế nào.”

Tuy nhiên có một điều mà cuộc triển lãm thú vị này ở Bảo tàng Noordbrabants không đi sâu vào là ảnh hưởng của Bosch đối với nền nghệ thuật và văn hóa của phương Tây sau đó.

Vào thời đại của ông, Bosch, vốn kết hôn vào một gia đình giàu có, là một họa sỹ thành công và được công chúng hâm mộ.

Ông đã đi lên trong những thang bậc ở trên cùng xã hội.

Ông được những người quý tộc như Philip the Fair, Quận công xứ Burgundy, bảo trợ.

Ông cũng tạo cảm hứng cho vô số những người bắt chước ông trong thế kỷ 16.

Điều đáng ngạc nhiên là tuy ngày nay ông rất nổi tiếng, nhưng những bức họa đặc trưng của ông lại không được ưa chuộng vào những thập niên sau khi ông qua đời.

Dần dà nghệ thuật của Bosch đã trở nên lỗi thời.

blankImage copyrightHIERONYMUS BOSCH WIKIPEDIA
Image captionBức 'Vườn địa đàng'

Quốc gia châu Âu duy nhất mà ông không bị lãng quên là Tây Ban Nha.

Vào năm 1593, Vua Philip II chuyển giao bức Vườn địa đàng cho tu viện, viện bảo tàng và cung điện mà ông thành lập ở San Lorenzo de El Escorial.

Tuy nhiên, ở những nơi khác thì mãi cho đến khi có sự hồi sinh trở lại sự quan tâm đối với nghệ thuật Trung cổ trong nửa sau của thế kỷ 19 thì Bosch mới có vị trí nổi bật trở lại.

Đầu tiên, ông được gắn với trào lưu được gọi là ‘Những họa sỹ sơ kỳ Flemish’, tức những họa sỹ Hà Lan thời kỳ đầu hoạt động trong các thế kỷ 15 và 16.

“Sau phong trào lãng mạn thì người ta bắt đầu có sự quan tâm lớn đến thời Trung cổ,” Mooji giải thích.

“Và họ xem Bosch như một trong những họa sỹ sơ kỳ Flemish mặc dù không phải là họa sỹ tài ba nhất trong số này.”

‘Những cái quái dị của cuộc sống’

Với sự ra đời của nghệ thuật hiện đại trong thế kỷ 20, mọi người bắt đầu nhìn Bosch với ánh mắt khác.

Các nghệ sỹ siêu thực đã khôi phục lại thanh danh cho ông bởi vì họ hâm mộ đam mê của ông trong việc vẽ ‘những điều quái dị của cuộc sống.’

“Những nghệ sỹ siêu thực tin rằng Bosch là nghệ sỹ ‘hiện đại’ đầu tiên, Mooji cho biết. “Salvador Dalí đã nghiên cứu các tác phẩm của Bosch và nhìn nhận Bosch như là bậc tiền bối của ông.”

Thậm chí người ta con cho rằng hình ảnh phiến đá khác thường trông giống như một gương mặt trong bức họa nổi tiếng The Great Masturbator của Dalí vào năm 1929 là lấy cảm hứng từ một hình ảnh tương tự trong bối cảnh nằm ở tấm bên trái của bức Vườn địa đàng.

“Cũng giống như Bosch, Dalí là một họa sỹ theo chủ nghĩa hiện thực. Sự sáng tạo của ông đã làm thay đổi mọi thứ,” Mooij nói.

Mooij cũng chỉ ra ảnh hưởng của Bosch đối với những nghệ sỹ hiện thực khác như Rene Magritte và Max Ernst.

“Các họa sỹ siêu thực cũng biến những cái bình thường thành quái dị cũng giống như Bosch. Tuy nhiên suy cho cùng thì họ cũng chỉ làm theo một phần nhỏ của Bosch: họ không chuyển tải thông điệp tôn giáo giống như Bosch nhưng họ hâm mộ Bosch với những hình ảnh kỳ lạ và độc đáo mà Bosch sáng tạo.”

blankImage copyrightSALVADOR DALI WIKIPEDIA
Image captionBức 'The Great Mastubator' của Delí được cho là chịu ảnh hưởng từ Bosch

Sau đó, vào những năm 1960, những bức họa của Bosch một lần nữa lại trở nên thời thượng khi phong trào yêu đương tự do trở nên thịnh hành.

Vào lúc đó, những hình ảnh cặp đôi những người tội lỗi đầy nhục dục đang điên cuồng truy hoan trong những bức tranh của ông đã trở nên đặc biệt hấp dẫn.

Bosch được xem như là ‘Nhà tiên tri của nền văn hóa nổi loạn’.

Ông cũng được nhìn nhận một cách sai lầm là một ‘kẻ tà giáo’.

Dĩ nhiên thế kỷ 20 cũng là kỷ nguyên điện ảnh. Một số các nhà làm phim đã được khích lệ từ các tác phẩm của Bosch, trong số đó có Terry Gilliam, người tự nhận mình là ‘người rất hâm mộ Bosch’ và Guillermo del Toro.

George Lucas thậm chí còn nói Bosch chính là cảm hứng để tạo nên các nhân vật người ngoài hành tinh trong “Chiến tranh giữa các vì sao”.

Không khó để hiểu vì sao ngày nay Bosch vẫn tiếp tục làm chúng ta say mê: sự ảm đạm trong các tác phẩm của ông lại trở nên hợp thời trong thời đại của chúng ta với những xung đột toàn cầu và chủ nghĩa khủng bố quốc tế.

Tuy nhiên, de Mooij tin rằng còn có một nguyên nhân nữa giải thích cho sức sống của Bosch.

“Sự hỗn loạn của thời đại chúng ta chỉ là một phần,” ông giải thích.

“Tôi nghĩ sự sáng tạo phi thường của ông cũng là điều mà những người trẻ rất ái mộ"

"Trong tất cả các lĩnh vực văn hóa, nhất là trong nghệ thuật, mọi người đều tìm cách thể hiện mới và mỗi lần một nghệ sỹ tìm ra được cái mới thì chúng ta đều kinh ngạc."

"Bosch đã thành công trong việc sáng tạo ra cái mới một cách hiện thực. Đó là lý do tại sao hàng trăm, nếu không muốn nói là hàng ngàn các nghệ sỹ trẻ tìm thấy cảm hứng nơi ông.”

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Dựa trên nhiều khám phá khảo cổ học, các nhà khoa học đã thừa nhận phụ nữ Viking ở Scandinavia (Bắc Âu) "quyền lực" hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Ra trận Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều ngôi mộ chứa hài cốt của các nữ chiến binh Viking. Từ lâu, người ta cho rằng, ngôi mộ cổ ở thị trấn Birka của người Viking thuộc về một người có tầm quan trọng về quân sự. Sau đó, các nghiên cứu toàn diện về DNA cho thấy chiến binh Birka thực chất là một phụ nữ.
Nhà Trắng là nơi làm việc chính thức của của Tổng thống – người quyền lực nhất nước Mỹ, đồng thời đây cũng là nơi ở của ông và gia đình. Tòa nhà này đã có lịch hàng thế kỷ và trở thành biểu tượng quyền lực của người đứng đầu nước Mỹ. Và tất nhiên bản thân nó cũng ẩn chứa rất nhiều bí mật thú vị mà không phải ai cũng biết. Top 14 điều không phải ai cũng biết về Nhà Trắng
bài hát “ĐỪNG EM” Link Video: https://www.youtube.com/watch?v=55glr5LDysA Ca sĩ: Đoàn Sơn Thơ: Nguyên Khang Nhạc: Mai Phạm Keyboard: Duy Tiến Video: APHUONGFILM – Melbourne, AUSTRALIA Link Youtube : https://youtu.be/55glr5LDysA Link lời bài hát file PDF: https://drive.google.com/file/d/1eb2g_SGvLK3pOXtcYdsge-MfShAd6EGU/view Trân trọng và cám ơn, Mai Pham
Âm nhạc chữa bệnh “Hãy tập trung vào âm thanh của nhạc cụ,” Andrew Rossetti, một nhà nghiên cứu và trị liệu âm nhạc được cấp phép cho biết khi anh gảy các hợp âm trên một cây đàn guitar Tây Ban Nha cổ điển . “Nhắm mắt lại. Hãy nghĩ về một nơi mà bạn cảm thấy an toàn và thoải mái,” Rossetti nó
Trận Xương Giang là trận chiến cuối cùng đặt dấu chấm hết cho toàn bộ cánh quân của Liễu Thăng. Đây là một trong những trận chiến thảm khốc nhưng oanh liệt nhất của toàn bộ cuộc chiến. Chỉ trong vòng 27 ngày đêm (từ ngày 8/10/1427 đến ngày 3/11/1427) mà có sự tham chiến của gần 20 vạn quân từ đôi bên trên một chiến tuyến khoảng 100 km. Trong trận chiến này, chủ lực của quân Minh sang tiếp viện bị thiệt hại gần như toàn bộ và không thể tham chiến nữa.
Khoa học tồn tại vốn là để giúp con người ngày càng tiến bộ hơn, và cũng là để giải đáp những bí ẩn tồn tại trong cuộc sống. Tuy nhiên, đã có rất nhiều lần các chuyên gia bị lạc lối vì chính những thứ họ tìm ra. Những bí ẩn của thế giới đến nay vẫn chưa có lời giải
Các đường phố ở London ngày đêm đốt lửa lớn, đốt trầm hương và ớt với nỗ lực làm sạch không khí. Một số người đem xác người chết bỏ vào hố lửa rồi đốt, khói dày đặc và mùi chết chóc bao trùm khắp thành phố.
1. Trận Gettysburg, Nội chiến Mỹ (năm 1863) 5 trận chiến đơn lẻ đẫm máu nhất lịch sử nhân loại: Xác người chất đống - Ảnh 1. Tham chiến: Liên bang miền Bắc - Liên minh miền Nam Tổn thất: Liên bang miền Bắc: 23.000 - Liên minh miền Nam: 23.000 Kết quả: Liên bang miền Bắc thắng. Theo Military History, đây là trận chiến đánh dấu bước ngoặt của Liên bang miền Bắc, đồng thời cũng ghi nhận số lượng tổn thất lớn nhất trong cuộc Nội chiến Mỹ. Sau hàng loạt lợi thế ban đầu, đại tướng Lee dẫn quân miền Nam tiến đánh vùng kiểm soát của Liên bang miền Bắc. Giao tranh diễn ra kịch liệt trong suốt ba ngày trước khi quân đội miền Bắc giành được thắng lợi, đẩy lùi đối phương. Trận đánh được ghi nhận là trận chiến quan trọng nhất của cuộc Nội chiến Mỹ, ghi dấu địa danh Gettysburg và trở thành biểu tượng cho nghị lực và chiến thắng của Liên bang miền Bắc.
1- Tên quốc gia bắt đầu bằng chữ A chấm dứt bằng chữ A. Một quốc gia độc nhất vô nhị của hành tinh này từ ngày sinh ra đã ĐỨNG ĐẦU, hiện ĐỨNG ĐẦU và có thể sẽ mãi ĐỨNG ĐẦU trong danh sách tên các nước trên thế giới. 2- Một quốc gia có số điện thoại bắt đầu bằng SỐ MỘT. 3- Một quốc gia chưa bao giờ bị XÂM LĂNG 4- Một quốc gia tốn tiền nhiều nhất để BẢO VỆ các quốc gia khác. 5- Một quốc gia mà người cùng đường có thể TÁ TÚC và cư trú dù BẠN hay THÙ. 6- Một quốc gia khi lâm nạn không ai cứu trợ vì nó GIÀU NHẤT và là kẻ trước nhất cứu trợ khi các quốc gia khác lâm nạn. 7- Một quốc gia không ai nói CẢM ƠN dù bao giờ cũng nhận ơn từ nó. 8- Một quốc gia luôn bị miệt thị là ĐẾ QUỐC, nhưng chính nó là quốc gia thúc đẩy XÓA BỎ THUỘC ĐỊA sau Thế Chiến Thứ 2.
“Karaoke” là tiếng Việt, có nghĩa là cứ “ca ra là OK”. Vậy là dân ta thoải mái ca ra, dù nhiều khi chẳng OK chút nào. Trong mùa dịch cô Vi này, người người ở nhà, thiếu thú vui giải trí, người ta đâm ra thích “ca ra OK”. Tại Việt Nam, karaoke đã trở thành đại nạn, không biết có trầm trọng hơn dịch bệnh không, nhưng đủ để dân chúng la làng. Người ta hát thoải mái bất kể giờ giấc, nửa đêm vẫn cứ đua nhau gào làm náo động khu phố. Tôi đọc được trên Facebook lời than của một bạn ở Sài Gòn: “Nó hát ngày, hát đêm, hát thêm Chủ Nhật, hát tràn cung mây, hát không cho ai ngủ. Nó chuyển sang “Vùng Lá Me Bay” mà giọng lúc thì ồm ồm, lúc thì rít sần sật lên như thế thì lá bay sao được, bay kiểu gì mà từ trưa tới tối vẫn chẳng hết lá!”.
Bảo Trợ