Hậu Formosa: “Nổ Như Tạc Đạn”

07 Tháng Tám 201612:05 SA(Xem: 630)

Hậu Formosa: “Nổ như tạc đạn”

Nam Nguyên, phóng viên RFA
    000_Hkg10250059.jpg
    Từ trái qua: ông Đinh thế Huynh, Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân trong ngày cuối cùng Đại hội đảng lần thứ 12 hôm 27/1/2016 tại Hà Nội.
    blank AFP photo

    Câu chuyện truy trách nhiệm quan chức Việt Nam dính líu tới việc đưa Formosa vào Vũng Áng, ưu đãi mọi mặt và dễ dãi về vấn đề cần thận trọng là biện pháp bảo vệ môi trường, có vẻ như sắp đi tới hồi quyết liệt nhất.

    Lật ngửa lá bài trách nhiệm

    Sau khi Chủ tịch nước Trần Đại Quang dọa đóng cửa Formosa nếu tái phạm, ngày 4/8 ông Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã có phát ngôn được mô tả như tiếng nói của Đảng, cho thấy việc truy trách nhiệm đến cùng những ai dính líu tới Formosa đang diễn ra. Nói theo ngôn ngữ đường phố là sắp có không ít những con dê tế thần.

    Báo chí do nhà nước quản lý đua nhau giật tít lớn về phát biểu lần đầu tiên trước công chúng của ông Đinh Thế Huynh liên quan đến vụ Formosa. Theo đó, truy trách nhiệm đến cùng về vai trò quản lý nhà nước trong quá trình cấp phép cho Formosa của ông Võ Kim Cự, nguyên Bí thư, nguyên Chủ tịch Hà Tĩnh và các bộ ngành liên quan. Lời ông Đinh Thế Huynh được sử dụng nhiều, điển hình như “Không thể lên báo nói mấy câu chống chế là xong…” hoặc “Làm rõ việc 12 bộ đồng ý cấp phép 70 năm cho Formosa…”.

    Đến bây giờ dư luận cũng rộng rãi yêu cầu là cần khởi tố vụ án, khi khởi tố vụ án thì lúc đó người ta mới đi vào điều tra cá nhân và xác định trách nhiệm. 
    - Luật sư Trần Quốc Thuận


    Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, hiện làm việc ở Saigon nhận định:

    “Đến bây giờ dư luận cũng rộng rãi yêu cầu là cần khởi tố vụ án, khi khởi tố vụ án thì lúc đó người ta mới đi vào điều tra cá nhân và xác định trách nhiệm. Còn trong đó ông Võ Kim Cự có bị xử lý hay không thì sau kết luận thanh kiểm tra toàn diện vụ Formosa tôi nghĩ không những chỉ có ông Võ Kim Cự mà còn liên quan đến nhiều người khác, như lời phát biểu trên báo chí của ông Võ Kim Cự, thì ông ấy vẫn còn hồ sơ của nhiều người ký trên đấy chứ không phải một mình ông ấy…”

    Báo điện tử Dân Trí dùng lời ông Đinh Thế Huynh liên quan đến trách nhiệm của ông Võ Kim Cự cho phần dẫn nhập:“Không thể ông lên báo nói mấy câu chống chế là xong việc. Cứ để kiểm tra làm rõ... Anh nói, tôi ký 12 bộ, ngành đã đồng ý. Vậy thì để kiểm tra. Luật qui định 50 năm nhưng đặc biệt là 70 năm, trường hợp này có đặc biệt hay không phải có căn cứ.”

    Ngày 4/8/2016 trong dịp tiếp xúc cử tri Đà Nẵng, khi trả lời các câu hỏi của cử tri liên quan đến thảm họa môi trường biển, ông Đinh Thế Huynh, Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh tới việc phải giải quyết dứt điểm sự cố môi trường do Formosa gây ra. Theo lời ông, đây là một sự cố nghiêm trọng, ảnh hưởng đến môi trường không chỉ trước mắt mà còn lâu dài. Khắc phục hậu quả rất gian truân, rất vất vả. Suốt từ Vũng Áng tới Lăng Cô biển không còn tôm cá.

    Theo VnExpress và Dân Trí online, ông Đinh Thế Huynh cho biết chủ trương của Đảng, Nhà nước là rà soát toàn bộ quá trình cấp phép, phê duyệt dự án với Formosa, đặc biệt là phê duyệt hệ thống xả thải để xử lý những cá nhân vi phạm; bên cạnh đó, cũng cần làm rõ trách nhiệm cơ quan nào đánh giá tác động môi trường, hệ thống giám sát quan trắc…

    Dính chàm nhiều tên tuổi lớn

    000_Hkg9833731.jpg-400.jpg
    Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (trái), Bí thư tỉnh ủy Hà Tĩnh Võ Kim Cự (thứ hai từ trái), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng (phải), trước khi khai mạc kỳ họp Quốc hội tại Hà Nội vào ngày 20 tháng 5 năm 2014. AFP photo

    Theo dõi thời sự những ngày qua, người đọc báo ghi nhận điều gọi là “nhà cái cầm bài rút từng lá bài có lớp lang”. Theo trình tự thời gian thì  Chủ tịch nước Trần Đại Quang, sau nhiều tháng im lặng không nói gì về vụ cá chết hàng loạt, đến hôm 1/8 đã răn đe Formosa nếu tái phạm sẽ đóng cửa và sẽ xử lý nghiêm bất kể ai liên quan đến sự cố Formosa. Sau ông chủ tịch nước Trần Đại Quang, ông Thường trực Ban Bí thư Đinh Thế Huynh đi sâu vào chi tiết hơn về trách nhiệm của ông Võ Kim Cự, nguyên Bí thư, nguyên Chủ tịch Hà Tĩnh, cũng như hé lộ việc kiểm tra 12 bộ ngành có liên quan tới phê duyệt dự án Formosa, đặc biệt là hệ thống xả thải ra biển.

    Cùng thời gian trong hai ngày đầu tháng 8, báo điện tử Lao Động tung lên mạng hai bài viết gây chấn động, bài thứ nhất dẫn dắt người đọc tìm hiểu trách nhiệm của ông Nguyễn Minh Quang, nguyên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường và các giới chức cao cấp ở bộ này. Bài thứ hai, Báo Lao Động tiếp tục bóc tách với bài “Formosa xả thải: Lãnh đạo Bộ Tài nguyên Môi trường ủy nhiệm bừa và…nhắm mắt ký.”

    Liên quan đến những tín hiệu cho thấy nhà nước bật đèn xanh để truy cứu trách nhiệm các cán bộ cao cấp liên quan đến việc phê duyệt cho Formosa vào Việt Nam một cách sơ hở và dễ dãi, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng, nhà báo công dân, nhà phân tích độc lập từ Saigon phát biểu:

    “Tôi có nghe thông tin hiện nay đang lôi ra xem lại cái báo cáo đánh giá tác động môi trường của Bộ Tài nguyên Môi trường từ năm 2008 cho Formosa. Trong báo cáo đó chỉ có đúng 1 trang đề cập về vấn đề xả thải ô nhiễm và cũng nói rất là chung chung. Dư luận cho rằng, khi mà Bộ Tài nguyên Môi trường đánh giá tác động môi trường quá hời hợt như vậy, thì đó là động tác các quan chức ở Bộ này ngậm miệng ăn tiền của Formosa. Hiện nay, người ta đang xem xét trách niệm của những quan chức về hưu và nếu như trong vụ Trịnh Xuân Thanh liên quan tới cựu Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, ông Hoàng mà không thoát, thì tôi nghĩ một Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường chắc chắn sẽ cùng chung số phận với ông Võ Kim Cự trong thời gian tới.”

    Trong phóng sự điều tra Vụ Formosa: trách nhiệm của nguyên Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang ở đâu? của báo điện tử Lao Động, tờ báo lập luận rằng, ông Nguyễn Minh Quang có thể hoàn toàn vô can trong việc phê duyệt dự án Formosa vào Việt Nam năm 2008. Tuy nhiên, vấn đề cho phép siêu dự án này xả thải thẳng ra biển thay vì ra sông như giấy phép ban đầu, cũng như quá trình giám sát về những loại chất thải mà Formosa đưa ra biển lại thuộc nhiệm kỳ 5 năm của cựu Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang.

    ... tôi nghĩ một Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường chắc chắn sẽ cùng chung số phận với ông Võ Kim Cự trong thời gian tới.             
    - Tiến sĩ Phạm Chí Dũng


    Theo Lao Động Online, nguyên Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang đã từ chối không trả lời về các loại  giấy phép cấp cho Formosa. Tuy vậy ông đá quả bóng trách nhiệm cho thuộc cấp lúc đó là Thứ trưởng Bùi Cách Tuyến, phụ trách Tổng cục Môi trường.

    Cựu Thứ trưởng Bùi Cách Tuyến, người được cho là phải chịu trách nhiệm liên quan tới việc cho phép Formosa xả thải ra biển, khi trả lời báo Lao Động Online lại khẳng định việc chấp thuận đưa Formosa vào Việt Nam, cũng như cho dự án này xả thải ra biển là chủ trương của Ban cán sự Đảng trong đó có nhiều người chứ không riêng mình ông. Dù ông là người trực tiếp ký cho phép Formosa xả thải ra biển.

    Vẫn theo báo điện tử Lao Động, ông Bùi Cách Tuyến là Tiến sĩ ngành quản lý môi trường, ông cho biết bản thân hiểu rõ hoàn cảnh đất nước thời kỳ đó rất cần đầu tư cũng như tác hại môi trường kèm theo. Ông tiết lộ sự thật bẽ bàng mà có thể là tình trạng đau lòng của chế độ toàn trị ở Việt Nam. Theo lời vị cựu Thứ trưởng, ông không biết phải làm sao khi có nhiều chuyện ông khuyên ngăn nhưng Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang bỏ ngoài tai. Tệ hơn nữa, theo lời TS Bùi Cách Tuyến, có sự dính líu của những nhóm lợi ích ghê gớm mà ông chỉ là một thầy giáo đại học không dính tới những nhóm lợi ích ghê gớm đó.

    Theo quan điểm luật pháp, báo Lao Động Online trích lời Luật sư Vũ Thái Hà, Chủ tịch Cty Luật Youme, cho rằng người chịu trách nhiệm cao nhất là cựu Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang, cho dù ông không ký mà ủy quyền cho người khác ký.

    Trong bài thứ hai “Formosa xả thải: Lãnh đạo Bộ Tài nguyên Môi trường ủy nhiệm bừa và …nhắm mắt ký.” Báo điện tử Lao Động còn bật mí nhiều chuyện động trời ở Bộ Tài nguyên Môi trường. Theo đó, TS Nguyễn Khắc Kinh, nguyên Vụ trưởng Vụ thẩm định và Đánh giá tác động môi trường, cho biết tuy không tham gia hội đồng thẩm định nhưng được nguyên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Mai Ái Trực (nhiệm kỳ 2002-2007) ủy quyền ký bản đánh giá tác động môi trường mà bản thân ông không tham gia thẩm định.

    Hơn nữa ông Kinh ký vào thời điểm 2 tháng trước khi nghỉ hưu. Bản đánh giá tác động môi trường một dự án đầu tư 10 tỷ USD, với quyền sử dụng đất và mặt nước lên tới hơn 3.300 ha được ông Nguyễn Khắc Kinh ký cấp cho Formosa vào tháng 6/2008 chỉ vỏn vẹn hai trang giấy đánh máy, thể hiện sự quá sơ sài và chữ ký của quan chức Việt Nam là khá dễ dãi.

    Báo Lao Động dẫn lời ông Nguyễn Khắc Kinh trong một cuộc hội thảo năm 2011 cho biết, ở Bộ Tài nguyên Môi trường nhiều việc không bằng lòng nhưng sau cùng cũng cho qua, một phần là trình độ, sức ép về kinh tế, nhưng cơ bản là “sự gửi gắm” của ông to, bà lớn yêu cầu châm chước cho các dự án, khuyến khích đầu tư của tỉnh nhà.

    Khi ông Chủ tịch nước Trần Đại Quang, rồi Thường trực Ban Bí thư Đinh Thế Huynh đều mạnh dạn nói với người dân là xử lý nghiêm bất kể ai liên quan đến sự cố Formosa, thì danh sách phải điều tra sẽ dài hơn những danh tính như cựu Bí thư, cựu Chủ tịch Hà Tĩnh Võ Kim Cự, cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Bùi Cách Tuyến, cựu Bộ trưởng Mai Ái Trực, cựu Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang. Đảng và Nhà nước sẽ quyết tâm đến mức độ nào là điều cần chờ thời gian để chứng minh.


    Theo RFA

    Gửi ý kiến của bạn
    Tên của bạn
    Email của bạn
    Bà chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân lên tiếng về qui định cho phép chính thức sử dụng đồng nhân dân tệ tại khu vực biên giới Việt- Trung. Mạng báo Thanh Niên dẫn phát biểu của bà Nguyễn Thị Kim Ngân tại phiên họp lần thứ 27 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra vào sáng ngày 13/9, rằng cần phải xem xét lại thông tư 19 về quản lý ngoại hối đối với hoạt động thương mại biên giới Việt – Trung mà Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành hôm 28/8 vừa qua.
    Truyền thông Việt Nam dẫn thông báo của bộ Công An cho biết, Trịnh Xuân Thanh, cựu quan chức cao cấp của chính quyền Việt Nam và đối tượng bị truy nã gắt gao vì liên quan đến một vụ án kinh tế từ gần một năm nay, đã ra đầu thú tại Cơ Quan An Ninh điều tra bộ Công An hôm nay 31/07/2017.
    Hiện nay, Việt Nam đang có 'hàng triệu' người có ý kiến bất đồng với chính quyền, mà trong số đó không nhất thiết phải là những người 'đi biểu tình' và 'hô khẩu hiệu', xử 'nặng và chủ quan' đối với họ như hiện nay là 'lợi bất cập hại' đối với chính quyền, ý kiến của khách mời nói với Bàn tròn thứ Năm tuần này của BBC Tiếng Việt.
    Hôm 24 tháng 5, BBC trích nguồn từ ngành dầu khí Việt Nam cho biết Hà Nội đã cho ngừng việc thăm dò dầu khí ở lô 136/3 ngoài khơi Việt Nam trước sức ép của Trung Quốc. Mặc dù chính phủ Việt Nam chưa chính thức lên tiếng về động thái đó nhưng Bộ Ngoại giao Trung Quốc mới đây nói rằng Trung Quốc yêu cầu bên thứ ba phải ngừng các hoạt động đơn phương tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông.
    Hà Nội hôm thứ Ba đã thông qua kế hoạch cấm xe máy trong nội thành từ năm 2030 nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm, trang web của Ủy ban Nhân dân Thành phố cho biết. Nhà chức trách thủ đô lần đầu tiên cân nhắc ban hành lệnh cấm xe máy vào năm ngoái vì lo sợ những đường phố chật hẹp sẽ bị quá tải khi dân số tăng mạnh và tầng lớp trung lưu mua xe hơi nhiều kỷ lục.
    Các thông tin rò rỉ trong những ngày qua về việc Việt Nam đã tiến hành khoan dò dầu khí tại một lô trong vùng bị Bắc Kinh đòi chủ quyền vừa được giới công nghiệp dầu khí tại Singapore xác nhận. Trang mạng BBC Anh ngữ ngày 05/07/2017 trích dẫn nhiều nguồn tin tiết lộ rằng khu vực liên can cách bờ biển đông nam Việt Nam khoảng 250 hải lý.
    Một bạn trẻ có tên Trần Hoàng Phúc, 23 tuổi, ở tại Sài Gòn hiện đang bị giam giữ ở Trại Tạm giam Số 1, Công an Thành phố Hà Nội với cáo buộc ‘tàng trữ tài liệu, làm, đăng tải các video có nội dung tuyên truyền chống nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên mạng Internet’, theo điều 88 Bộ Luật Hình sự Việt Nam.
    HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Do ngân sách thâm thủng trong khi thiếu tiền trả nợ nước ngoài và nhu cầu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chính quyền Việt Nam lại hâm nóng chuyện nhà nước vay đô la và vàng của dân chúng. Theo bản tin tường thuật của tờ Thời Báo Kinh Tế Việt Nam, “các thành viên hội
    Một nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Ngô Thương Tô (Shang-su Wu), mới đây viết bài trên trang The Diplomat về "những điểm yếu của quân đội Việt Nam" (The Weak Points in Vietnam's Military). Ông viết rằng "bất chấp những đầu tư quốc phòng lớn, một số điểm thiếu đầu tư của quân đội Việt Nam dễ bị tổn thương nếu Trung Quốc tấn công".
    Khách đến từ châu Âu đạt khoảng gần 1 triệu lượt người, chiếm khoảng 25% Cơ quan thống kê Việt Nam nói lượng du khách nước ngoài nửa năm đầu tăng hơn 30%, đa số từ châu Á và khách Trung Quốc ‘tăng gấp đôi’.
    HÀ NỘI (NV) - Giới chuyên môn và người dân cho rằng giải thích đường sắt trên cao Cát Linh-Hà Đông “uốn lượn” được thiết kế theo nguyên tắc “vào ga lên dốc, ra khỏi ga xuống dốc” là ngụy biện.
    Việt Nam, ngành điện lực do nhà nước quản lý, hay nói cách khác là ngành độc quyền của nhà nước, mọi sự biến thiên tăng hay giảm về giá điện đều liên quan đến đời sống của người dân. Trong đợt thu tiền điện trên toàn quốc vừa qua, giá điện đột ngột gia tăng lên gấp rưỡi, gấp đôi, thậm chí có nhiều gia đình phải trả gấp ba số tiền trước đây mặc dù mức độ sử dụng điện không hề thay đổi.
    QUẢNG NGÃI (NV) .- Từ đầu năm đến nay, 34 tàu đánh cá của Việt Nam đã bị tàu tuần Trung Quốc”uy hiếp, tấn công”, trong đó có 23 tàu của tỉnh Quảng Ngãi.
    Một nhà sư Khmer Krom cùng tham gia đoàn kiểm tra biên giới cho biết một nhóm bộ đội và một nhóm người Việt mặc thường phục dùng vũ lực ngăn cản không cho họ đến kiểm tra đường biên giới. Sư chia sẽ: “Bộ đội biên phòng khoảng hai chục người, và mấy người mặc đồ thường khoảng từ năm chục đến sáu chục người.
    Sài Gòn với một thuở mệnh danh hòn ngọc viễn đông, một thuở mà ông Lý Quang Diệu đã từng mơ một ngày nào đó sẽ biến quốc đảo Singapore thành một Sài Gòn khác. Thế rồi câu chuyện về Sài Gòn hoa lệ cũng nhanh chóng đi vào quá khứ, thay vào đó là một Sài Gòn chằng chịt đường dây điện, nhà cửa chồng chất lên nhau, những con đường kẹt xe luôn cho cảm giác Sài Gòn là một tổ mối quá tải và khi mùa mưa đến
    Chưa năm nào giống như năm nay, người Hà Nội phải liên tục chứng kiến hàng loạt tại ương về môi sinh do con người và thiên nhiên gây ra. Trong đó, những tai ương môi sinh do con người chiếm phần lớn, những tai ương do thiên nhiên gây ra vốn không đáng kể nhưng do sự cẩu thả, vô tâm của con người lại hóa thành trầm trọng.
    Nguyên thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Việt Nam Trần Quang Cơ vừa qua đời tối hôm thứ Năm 25/6 ở tuổi 89. Lễ tang ông sẽ được tổ chức tại Nhà tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội, sáng ngày 1/7.
    ĐỒNG NAI (NV) - Hàng trăm hecta đất gần khu vực dự kiến xây phi trường Long Thành đã được nhiều chủ đầu tư chuẩn bị sẵn để đợi “sóng” bất động sản. Khảo sát của VNExpress, cách phi trường quốc tế Long Thành từ vài km đến 30km (cây số) có hàng chục doanh nghiệp chạy đua săn cơ hội ở “vùng đất hứa” này.
    Người Thượng mình hiện nay ở Thái Lan nếu gom lại thì có khoảng hơn 300 người. Chạy sang đây tỵ nạn vì mình không có tự do tín ngưỡng về tôn giáo, còn về đất đai của mình thì chính quyền họ đã cướp đi. Họ còn đàn áp những người có niềm tin tôn giáo, có người bị bắt bỏ tù và cũng có người đã chết trong tù. -Ông R’Ma B’Lie
    Cục trưởng Điện lực thành phố Đông Quản, tỉnh Quảng Đông, định hối lộ công an Việt Nam khi bị bắt, theo truyền thông trong nước. Theo truyền thông Việt Nam, ông này, bị Trung Quốc truy nã về tội nhận hối lộ, đã đề nghị hối lộ hàng tỉ đồng cho công an Việt Nam khi bị bắt.
    Bảo Trợ