Nhà Báo Và Vấn Đề Sự Thật

06 Tháng Tám 20164:34 CH(Xem: 689)
  • Tác giả :

Nhà báo và vấn đề sự thật

blankImage copyrightOTHER
Image captionPhóng sự chặt rừng Đắk Lắk đang gây tranh luận

Một nhà báo gốc Việt hoạt động tại Pháp cho rằng, báo chí Việt Nam không cần có thêm cơ quan giám sát, mà người dân, cộng đồng là cách 'giám sát' nhà báo hiệu quả nhất.

Nhà báo Võ Trung Dung nói trong Bàn tròn thứ Năm hôm 04/08 của BBC Tiếng Việt rằng những phản ứng về Ký sự Syria [của VTV] là “điều tích cực vì nó cho thấy cộng đồng đã có cái nhìn và tư duy phản biện và nó sẽ làm cho sản phẩm báo chí tốt lên sau đó."

Thảo luận trực tuyến của BBC Tiếng Việt về đạo đức nghề báo được thực hiện sau khi có cáo buộc một số phóng sự của VTV là "dàn dựng", hay "kịch quá mức".

Cô Đỗ Minh Thùy, làm việc trong lĩnh vực truyền thông, cũng cho rằng, thách thức đối với báo hình hay báo viết ở Việt Nam hiện nay, là "khi thông tin ra thì sẽ có phản hồi. Bạn làm đúng hay không đúng đều được chỉ ra".

"Trên cộng đồng mạng mọi người có quyền bày tỏ ý kiến của mình và có rất nhiều người thông minh, họ có kiến thức để chỉ ra những cái được, chưa được, và những người liên quan tới những bài viết, phóng sự, bị đặt nghi vấn thì nên lắng nghe.

"Vì nếu chúng ta luôn khăng khăng là tôi đúng, tôi làm thế này các anh không hiểu v.v. thì nó lại càng phản tác dụng," người từng có thời gian làm việc tại Đài Truyền hình Việt Nam nhận xét.

Tuy nhiên, ông Phan Lợi, quản trị viên Diễn đàn Nhà báo Trẻ trên Facebook, cho rằng cách giám sát nhà báo tốt nhất là từ đồng nghiệp.

Ông lấy dẫn chứng từ một khảo sát do Diễn đàn Nhà báo Trẻ thực hiện năm 2015, cho thấy độc giả có "vai trò quan trọng trong việc tai mắt đối với các tác phẩm khi xuất bản, nhưng về mặt năng lực thì tôi cũng không đánh giá cao những ý kiến phản hồi ngay lập tức trên mạng, vì xu hướng của đám đông hay đặt mục tiêu hay hiệu quả lên trên vấn đề nghiệp vụ."

"Chúng tôi thấy rằng sự giám sát của đồng nghiệp là chính xác nhất."

Xem thảo luận tại: http://bit.ly/2aNmW3h

'Nguyên tắc trung thực'

blankImage copyrightVTV
Image captionChương trình Ký sự Syria được Đài truyền hình Việt Nam khen thưởng tuy có một số ý kiến cho là đã bị 'kịch tính hóa'

Một số phóng sự của Đài Truyền hình Việt Nam bị đặt câu hỏi về độ trung thực, chính xác, như phóng sự về quy trình làm patê, xúc xích mà kênh này miêu tả là 'bẩn'.

Cách đây vài tháng, phóng sự "chổi quét rau" cũng của VTV, theo đó nói một số người trồng rau ở Thanh Hóa lừa người tiêu dùng, đã gây phẫn nộ ở địa phương. Trong vụ này, VTV thừa nhận phóng viên "vi phạm quy trình tác nghiệp, phản ánh không trung thực sự việc và có dàn dựng một số cảnh quay".

Hay Ký sự Syria bị một số ý kiến cho là kịch tính hóa, và gần đây nhất là những tranh cãi xung quanh phóng sự về chặt cây rừng ở Đắk Lắk.

Trả lời BBC Tiếng Việt về việc nhiều ý kiến trên mạng xã hội cho rằng việc thực hiện phóng sự dựng lại, hay tạo dựng là chấp nhận được, miễn sao để phản ánh sự thật, anh Lê Ngọc Sơn, nghiên cứu sinh và là thành viên nhóm Nghiên cứu về Truyền thông Khủng hoảng từ Đức nói: "Nửa sự thật không còn là sự thật.

"Làm báo là những người truyền tải sự thật. Do vậy bất cứ cách sửa, thêm nếm thông tin hay làm câu chuyện thêm quan trọng hơn đều không đúng với bộ quy tắc ứng xử của người làm báo."

blank
Cô Đỗ Minh Thùy cho rằng các cơ quan báo chí ở Việt Nam cần xây dựng bộ quy tắc ứng xử nghề báo

Hai khách mời Đỗ Minh Thùy và Phan Lợi cũng cho rằng các cơ quan báo chí Việt Nam cần có bộ quy tắc ứng xử trong nghề nghiệp.

Điều này không phải để ngăn phóng viên "thực hiện nhiệm vụ báo chí của mình, mà nó giúp phóng viên biết được làm thế nào để chuẩn nhất, đúng nhất, và tránh được tai nạn, rủi ro nghề nghiệp."

Đối với phóng sự về cuộc chiến Syria của Trung tâm Tin tức VTV24 bị cho là "kịch quá mức", ông Phan Lợi giải thích, điều này có thể do format của chương trình, "mà không phải lỗi phóng viên".

Cách làm tăng cường kịch tính có thể phù hợp với các chương trình thể thao, giải trí, "nhưng khi áp dụng vào báo chí điều tra thì thủ pháp tăng cường kịch tính sẽ vi phạm nguyên tắc trung thực và khách quan của nghề báo".

"Ngay luật báo chí và quy định chung của Hội Nhà báo Việt Nam cũng đề cao hai chữ Trung thực và Khách quan, và cũng gần như 100% biểu quyết trên Diễn đàn nhà báo trẻ cho rằng việc tạo dựng, phục dựng mà không công bố cho khán giả biết thì đều là vi phạm nguyên tắc trung thực," ông Phan Lợi nói.

Phục dựng thế nào?

blank
Biên tập viên từ Học viện BBC nói chỉ có thể dựng lại phóng sự dựa trên chứng cứ và thông tin đã được kiểm chứng, không thể dựa trên cáo buộc

Tham gia chương trình Bàn tròn Thứ Năm, Biên tập viên phụ trách trang quốc tế của Học viện BBC, Najiba Kasraee, giải thích, có thể thực hiện phóng sự phục dựng khi muốn bảo vệ danh tính một tai đó, hay dựng lại sự kiện theo diễn biến thời gian cụ thể.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất và tiên quyết, là khán giả phải được thông báo đang xem đoạn phim dựng lại, không phải phim thật, và cũng không thể trộn những hình ảnh phục dựng với hình ảnh thật.

Đối với phóng viên, "không thể thêm thắt để câu chuyện thêm quan trọng," chỉ được dựng lại dựa trên "các chứng cứ và thông tin đã được kiểm chứng", mà không thể dựa trên "các cáo buộc mà ai đó nói với tôi."

blank
Phóng viên VTV đã chính thức xin lỗi người dân sau phóng sự dùng chổi quét rau giả làm rau sạch

Với các phóng sự chiến sự, cô Kasraee cho rằng, điều khó nhất là làm sao cân bằng được câu chuyện, duy trì tính độc lập và bất thiên vị, do đa số phóng viên chỉ có thể đi theo phe đối lập hoặc phe chính quyền và "họ sẽ chỉ cho bạn xem những gì họ muốn bạn thấy".

"Đôi khi phóng viên từ hiện trường không thể làm được việc đó thì biên tập ở London [trụ sở] phải làm," cô nói thêm, "phóng viên không nên phản ánh ý kiến, quan điểm," và chỉ tường thuật thực tế, những gì bạn nhìn thấy, chứng kiến. Nhiệm vụ của bạn ở đó là tường thuật thực tế."


Nhà báo Lê Ngọc Sơn cũng nhấn mạnh thêm, dù là báo viết hay báo hình, thêm từ ngữ, tính từ vào tường thuật là đã đưa cảm quan riêng của nhà báo vào câu chuyện.

"Khi có cảm xúc của nhà báo rồi thì bản chất của sự việc nó không còn như thế. Hãy để sự thật nói lên vấn đề. Như ở dưới hầm thì không thể hét lên ôi tôi kinh hoàng quá, tôi sợ quá được, phải để hình ảnh nói lên vấn đề."

Trách nhiệm quan trọng nhất

blank
Nhà báo người Pháp gốc Việt, Võ Trung Dung

Nhà báo Võ Trung Dung, người đã có nhiều năm thực hiện phóng sự chiến sự, cho rằng trách nhiệm quan trọng nhất của một nhà báo là "một cách khiêm tốn làm sao kể những câu chuyện gần sự thật nhất có thể".

Với chuyên gia truyền thông Đỗ Minh Thùy, điều quan trọng là nhà báo tôn trọng sự thật khách quan. "Báo chí chính là đưa sự thật, phản ánh những hiện tượng hàng ngày tới cho bạn đọc," cô nói.

blank
Nhà báo Lê Ngọc Sơn, nghiên cứu sinh và thành viên nhóm Nghiên cứu Truyền thông Khủng hoảng, Đại học Ilmenau, Đức

Tương tự, ông Phan Lợi cho trung thực là giá trị quan trọng nhất, nhưng làm báo ở Việt Nam "khó khăn hơn ở các nền báo chí khác do phải cân đối giữa các lợi ích".

"Báo chí Việt Nam có ràng buộc về luật, là đưa tin trung thực nhưng phải phù hợp với một số lợi ích như đất nước, nhân dân và cũng phải tham gia vào việc ổn định chính trị, phát triển kinh tế.

"Ở một nước đang phát triển, khi một sự kiện xảy ra thì lợi ích không đồng thuận với nhau, người này thiệt thì người kia được lợi, nên báo chí đứng giữa những nhóm xung đột lợi ích như vậy thì biết thông tin trung thực như thế nào để phù hợp với các lợi ích ở đây."

Ông Lê Ngọc Sơn, nghiên cứu sinh về Truyền thông Khủng hoảng từ Đại học Ilmenau, Đức cho rằng, cách khả thi hiện nay đối với các nhà báo ở Việt Nam, là "cân nhắc trước khi viết", xem những thông tin sắp được đưa ra có "làm hại xã hội hay không, trách nhiệm xã hội của mình là gì."

Xem Bàn tròn thứ Năm của BBC Tiếng Việt tại: http://bit.ly/2aNmW3h
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bà chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân lên tiếng về qui định cho phép chính thức sử dụng đồng nhân dân tệ tại khu vực biên giới Việt- Trung. Mạng báo Thanh Niên dẫn phát biểu của bà Nguyễn Thị Kim Ngân tại phiên họp lần thứ 27 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra vào sáng ngày 13/9, rằng cần phải xem xét lại thông tư 19 về quản lý ngoại hối đối với hoạt động thương mại biên giới Việt – Trung mà Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành hôm 28/8 vừa qua.
Truyền thông Việt Nam dẫn thông báo của bộ Công An cho biết, Trịnh Xuân Thanh, cựu quan chức cao cấp của chính quyền Việt Nam và đối tượng bị truy nã gắt gao vì liên quan đến một vụ án kinh tế từ gần một năm nay, đã ra đầu thú tại Cơ Quan An Ninh điều tra bộ Công An hôm nay 31/07/2017.
Hiện nay, Việt Nam đang có 'hàng triệu' người có ý kiến bất đồng với chính quyền, mà trong số đó không nhất thiết phải là những người 'đi biểu tình' và 'hô khẩu hiệu', xử 'nặng và chủ quan' đối với họ như hiện nay là 'lợi bất cập hại' đối với chính quyền, ý kiến của khách mời nói với Bàn tròn thứ Năm tuần này của BBC Tiếng Việt.
Hôm 24 tháng 5, BBC trích nguồn từ ngành dầu khí Việt Nam cho biết Hà Nội đã cho ngừng việc thăm dò dầu khí ở lô 136/3 ngoài khơi Việt Nam trước sức ép của Trung Quốc. Mặc dù chính phủ Việt Nam chưa chính thức lên tiếng về động thái đó nhưng Bộ Ngoại giao Trung Quốc mới đây nói rằng Trung Quốc yêu cầu bên thứ ba phải ngừng các hoạt động đơn phương tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông.
Hà Nội hôm thứ Ba đã thông qua kế hoạch cấm xe máy trong nội thành từ năm 2030 nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm, trang web của Ủy ban Nhân dân Thành phố cho biết. Nhà chức trách thủ đô lần đầu tiên cân nhắc ban hành lệnh cấm xe máy vào năm ngoái vì lo sợ những đường phố chật hẹp sẽ bị quá tải khi dân số tăng mạnh và tầng lớp trung lưu mua xe hơi nhiều kỷ lục.
Các thông tin rò rỉ trong những ngày qua về việc Việt Nam đã tiến hành khoan dò dầu khí tại một lô trong vùng bị Bắc Kinh đòi chủ quyền vừa được giới công nghiệp dầu khí tại Singapore xác nhận. Trang mạng BBC Anh ngữ ngày 05/07/2017 trích dẫn nhiều nguồn tin tiết lộ rằng khu vực liên can cách bờ biển đông nam Việt Nam khoảng 250 hải lý.
Một bạn trẻ có tên Trần Hoàng Phúc, 23 tuổi, ở tại Sài Gòn hiện đang bị giam giữ ở Trại Tạm giam Số 1, Công an Thành phố Hà Nội với cáo buộc ‘tàng trữ tài liệu, làm, đăng tải các video có nội dung tuyên truyền chống nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên mạng Internet’, theo điều 88 Bộ Luật Hình sự Việt Nam.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Do ngân sách thâm thủng trong khi thiếu tiền trả nợ nước ngoài và nhu cầu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chính quyền Việt Nam lại hâm nóng chuyện nhà nước vay đô la và vàng của dân chúng. Theo bản tin tường thuật của tờ Thời Báo Kinh Tế Việt Nam, “các thành viên hội
Một nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Ngô Thương Tô (Shang-su Wu), mới đây viết bài trên trang The Diplomat về "những điểm yếu của quân đội Việt Nam" (The Weak Points in Vietnam's Military). Ông viết rằng "bất chấp những đầu tư quốc phòng lớn, một số điểm thiếu đầu tư của quân đội Việt Nam dễ bị tổn thương nếu Trung Quốc tấn công".
Khách đến từ châu Âu đạt khoảng gần 1 triệu lượt người, chiếm khoảng 25% Cơ quan thống kê Việt Nam nói lượng du khách nước ngoài nửa năm đầu tăng hơn 30%, đa số từ châu Á và khách Trung Quốc ‘tăng gấp đôi’.
HÀ NỘI (NV) - Giới chuyên môn và người dân cho rằng giải thích đường sắt trên cao Cát Linh-Hà Đông “uốn lượn” được thiết kế theo nguyên tắc “vào ga lên dốc, ra khỏi ga xuống dốc” là ngụy biện.
Việt Nam, ngành điện lực do nhà nước quản lý, hay nói cách khác là ngành độc quyền của nhà nước, mọi sự biến thiên tăng hay giảm về giá điện đều liên quan đến đời sống của người dân. Trong đợt thu tiền điện trên toàn quốc vừa qua, giá điện đột ngột gia tăng lên gấp rưỡi, gấp đôi, thậm chí có nhiều gia đình phải trả gấp ba số tiền trước đây mặc dù mức độ sử dụng điện không hề thay đổi.
QUẢNG NGÃI (NV) .- Từ đầu năm đến nay, 34 tàu đánh cá của Việt Nam đã bị tàu tuần Trung Quốc”uy hiếp, tấn công”, trong đó có 23 tàu của tỉnh Quảng Ngãi.
Một nhà sư Khmer Krom cùng tham gia đoàn kiểm tra biên giới cho biết một nhóm bộ đội và một nhóm người Việt mặc thường phục dùng vũ lực ngăn cản không cho họ đến kiểm tra đường biên giới. Sư chia sẽ: “Bộ đội biên phòng khoảng hai chục người, và mấy người mặc đồ thường khoảng từ năm chục đến sáu chục người.
Sài Gòn với một thuở mệnh danh hòn ngọc viễn đông, một thuở mà ông Lý Quang Diệu đã từng mơ một ngày nào đó sẽ biến quốc đảo Singapore thành một Sài Gòn khác. Thế rồi câu chuyện về Sài Gòn hoa lệ cũng nhanh chóng đi vào quá khứ, thay vào đó là một Sài Gòn chằng chịt đường dây điện, nhà cửa chồng chất lên nhau, những con đường kẹt xe luôn cho cảm giác Sài Gòn là một tổ mối quá tải và khi mùa mưa đến
Chưa năm nào giống như năm nay, người Hà Nội phải liên tục chứng kiến hàng loạt tại ương về môi sinh do con người và thiên nhiên gây ra. Trong đó, những tai ương môi sinh do con người chiếm phần lớn, những tai ương do thiên nhiên gây ra vốn không đáng kể nhưng do sự cẩu thả, vô tâm của con người lại hóa thành trầm trọng.
Nguyên thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Việt Nam Trần Quang Cơ vừa qua đời tối hôm thứ Năm 25/6 ở tuổi 89. Lễ tang ông sẽ được tổ chức tại Nhà tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội, sáng ngày 1/7.
ĐỒNG NAI (NV) - Hàng trăm hecta đất gần khu vực dự kiến xây phi trường Long Thành đã được nhiều chủ đầu tư chuẩn bị sẵn để đợi “sóng” bất động sản. Khảo sát của VNExpress, cách phi trường quốc tế Long Thành từ vài km đến 30km (cây số) có hàng chục doanh nghiệp chạy đua săn cơ hội ở “vùng đất hứa” này.
Người Thượng mình hiện nay ở Thái Lan nếu gom lại thì có khoảng hơn 300 người. Chạy sang đây tỵ nạn vì mình không có tự do tín ngưỡng về tôn giáo, còn về đất đai của mình thì chính quyền họ đã cướp đi. Họ còn đàn áp những người có niềm tin tôn giáo, có người bị bắt bỏ tù và cũng có người đã chết trong tù. -Ông R’Ma B’Lie
Cục trưởng Điện lực thành phố Đông Quản, tỉnh Quảng Đông, định hối lộ công an Việt Nam khi bị bắt, theo truyền thông trong nước. Theo truyền thông Việt Nam, ông này, bị Trung Quốc truy nã về tội nhận hối lộ, đã đề nghị hối lộ hàng tỉ đồng cho công an Việt Nam khi bị bắt.
Bảo Trợ