Ý Kiến: Tư Pháp Việt Nam Nhiều Góc Khuất?

03 Tháng Tám 20165:19 CH(Xem: 944)

Ý kiến: Tư pháp Việt Nam nhiều góc khuất?

blankImage copyrightHOANG DINH NAM AFP GETTY IMAGES
Image captionẢnh minh họa: Một phụ nữ bán bánh mỳ ở Hà Nội

Báo Tuổi trẻ mới có bài cho biết ngày 29/7 Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao Lê Minh Trí đã có kết luận chỉ đạo Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm đối với vụ án ‘cướp bánh mỳ’ xảy ra tại thành phố này.

Trước đó cũng báo Tuổi trẻ ở một bài khác cho biết, trong buổi làm việc với lãnh đạo Tòa án Nhân dân (TAND) thành phố Hồ Chí Minh ngày 25/7, ông Nguyễn Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TAND tối cao cho rằng cần phải xem xét lại vụ án 'Cướp bánh mỳ' một cách toàn diện.

Như vậy là cả hai lãnh đạo cao nhất của ngành tư pháp Việt Nam đều đã có ý kiến chỉ đạo về một vụ án xảy ra tại quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh.

Thường khi lãnh đạo ngành đã lên tiếng như thế thì nhiều khả năng vụ án sẽ được đánh giá giải quyết lại theo hướng đúng với ý kiến chỉ đạo.

Ví như vài tháng trước cũng ở thành phố Hồ Chí Minh xảy ra vụ 'quán café Xin chào', sau khi báo chí phản ánh những sai trái trong việc giải quyết vụ án của các cơ quan tư pháp quận Bình Chánh, nhiều lãnh đạo cao cấp đã lên tiếng chỉ đạo như Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Bí thư thành ủy Đinh La Thăng và Viện trưởng Viện kiểm sát Tối cao Lê Minh Trí.

Vụ án sau đó được giải quyết lại ngược hoàn toàn với chiều hướng ban đầu.

Cộng đồng mừng cho người bị hàm oan, song để ánh sáng công lý soi rọi đến mọi vụ án thay vì một thiểu số may mắn thì cần chỉ ra được những góc khuất của nền tư pháp.

Góc khuất

blank

Có mấy đặc điểm chung trong hai vụ án 'Cướp bánh mỳ' và vụ 'quán café Xin chào', đó là cùng xảy ra ở thành phố lớn, cùng được báo chí quan tâm đưa tin và cùng được các lãnh đạo ngành lên tiếng chỉ đạo.

Câu hỏi đặt ra là, những tỉnh thành nhỏ trên cả nước liệu có tồn tại những vụ án bị giải quyết sai tương tự như hai vụ kia hay không? Và đó là những vụ án chưa xử lý đúng người đúng tội, thế còn những vụ án mặc dù đã xử lý đúng người đúng tội rồi thì liệu đã có công lý hay chưa?

Qua theo dõi thì thấy, có những tỉnh thành phố cả năm trời không thấy có sự kiện pháp lý nào được báo chí phản ánh, ví như các tỉnh Bắc Cạn, Lai Châu, Điện Biên, Đồng Tháp, Sóc Trăng và nhiều nơi khác.

Mặc dù vậy có thể nhận định ở các nơi đó cũng tồn tại đầy các vấn đề tư pháp, việc giải quyết các vụ án hẳn cũng còn nhiều sai trái chẳng khác gì những vụ như 'Cướp bánh mỳ' hay 'quán Xin chào' ở TP.Hồ Chí Minh.

Vấn đề là ở những nơi đó các định chế dân chủ như báo chí, luật sư, các hội đoàn dân sự mỏng thiếu nên các vấn đề dân quyền ít có cơ hội được bênh vực bảo vệ. Do vậy nếu có một người bị hàm oan thì cũng khó có cơ hội được báo chí phản ánh, cộng đồng quan tâm, lãnh đạo lên tiếng như hai vụ án kia.

Cho nên có thể coi ở những nơi đó tồn tại những góc khuất mà ánh sáng công lý còn chưa soi rọi đến.

Có công lý?

blankImage copyrightLINH PHAM GETTY IMAGES

Một góc khuất khác của nền tư pháp tồn tại ngay trong các vụ án dù đã xử lý đúng người đúng tội.

Đó là tình trạng lạm quyền, sách nhiễu và làm tiền đương sự, gây mất niềm tin của người dân vào nền tư pháp công chính.

Có tình trạng các cán bộ tư pháp nhìn vào mỗi vụ án như một cơ hội để kiếm lợi. Người ta đánh giá xem án này thế nào, phân án cho ai và liệu có thể kiếm được gì không.

Mặc dù là cơ quan công quyền nhưng dường như người ta không muốn làm không công cho ai bao giờ.

Có những vụ án ít nghiêm trọng nhưng bị can bị bắt, để rồi sau đó được thả ra, nhưng không phải tự nhiên mà được thả.

Có những vụ án khung hình phạt thì rộng mà xử mức nào cũng đúng, khi đó thật khó xác định xem mức xử nào thì có công lý, mà muốn được mức án nhẹ thì phải làm sao?

Rồi tình trạng cưỡng bức khi lấy lời khai, không vụ nào không lấy lời khai, có những vụ lấy rất nhiều lời khai, nhiều biên bản ghi lời khai chẳng khác gì nhau chỉ khiến hồ sơ dầy thêm.

Mà để lấy được lời khai thì người ta phải bẻ gãy ý chí phản kháng chống đối của bị can mà thực chất là đày đọa hạ nhục nhân cách con người.

Đó là những góc khuất của nền tư pháp mà ánh sáng công lý còn chưa soi rọi đến, khiến cho nhiều người lầm tưởng rằng cứ xử lý đúng người đúng tội là đã đảm bảo có công lý rồi.

Giải pháp nào?

Các lãnh đạo ngành tư pháp không thể trăm tay nghìn mắt đưa ra ý kiến chỉ đạo đối với mọi vụ án có vấn đề sai trái, thay vào đó hãy đưa ra các chính sách hợp lý để thúc đẩy tính năng hiệu quả của bộ máy.

Ví như cần đòi hỏi nâng cao trách nhiệm của viện kiểm sát, cơ quan có chức năng giám sát điều tra đảm bảo cho hoạt động điều tra thực hiện theo đúng các quy định pháp luật.


Việc này nếu làm tốt sẽ giảm tránh đi được hầu hết những vấn đề của nền tư pháp như bức cung, nhục hình, oan sai, lạm quyền, sách nhiễu.

Khi xác định mục đích của nền tư pháp là nhằm đảm bảo công lý thì cần nghiên cứu học hỏi hệ thống tư pháp các nước xem họ đã thiết lập cỗ máy tư pháp thế nào để có được công lý.

Ví như các nước Nhật Bản và Hàn Quốc, ở các nước này họ quy định chỉ Tòa án mới có quyền ra các lệnh bắt giam giữ, khám xét và thu giữ đồ vật, nhờ vậy tạo ra môi trường an toàn cho các quyền công dân.

Trong khi ở Việt Nam luật cho phép cả cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án đều được thực hiện các quyền bắt giữ, khám xét và thu giữ đồ vật. Điều này tạo ra tình trạng mất dân chủ, xâm phạm quyền công dân.

Bên cạnh việc học hỏi các chế định mới thì cần yêu cầu thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật đã ban hành, ví như quy định về quyền im lặng và ghi âm ghi hình khi hỏi cung bị can.

Ngành điều tra phải cải cách căn bản về hoạt động nghiệp vụ, nâng cao năng lực để tìm kiếm các nhân chứng và vật chứng để kết tội, thay vì tập trung vào lấy cung.

Việc ghi chép biên bản lời khai theo đó cũng cần thay đổi để hồ sơ không quá nhiều bút lục, quá nhiều chữ như hiện tại.

Điều này làm giảm đi tính chất rõ ràng của nền tư pháp vốn đã tồn tại nhiều góc khuất.

Bài phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, giám đốc văn phòng luật Công chính.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tốc độ tàu cao tốc 200-350 km/h trên toàn mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc đã mang lại ấn tượng về sự phát triển đáng kinh ngạc trong vài thập kỷ qua. Tuy nhiên, mạng lưới đường sắt này không thành công như quảng cáo, nó đã trở thành ác mộng của nền kinh tế. Đáng tiếc là Trung Quốc đã kịp xuất khẩu ác mộng này sang Việt Nam 10 năm trước. Global Times đưa tin, mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc có phạm vi khoảng 38.000 km và Bắc Kinh có kế hoạch sẽ mở rộng mạng lưới này lên quy mô 7 triệu km đến năm 2035. Năm 2008, chuyến tàu cao tốc đầu tiên đã xuất phát từ ga đường sắt Nam Bắc Kinh, ngày nay sau 13 năm, Trung Quốc đã thiết lập mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới.
Cuộc diệt chủng của ĐCSTQ đối với Tây Tạng là lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta Trong bài phát biểu đánh dấu 70 năm ĐCSTQ tiến quân vào và kiểm soát Tây Tạng, dù ông Uông Dương đã hết lời ca ngợi những thành tựu huy hoàng của ĐCSTQ tại Tây Tạng, ông Anders Corr lại nhận thấy những bằng chứng hiển nhiên về tội ác diệt chủng và nỗi ám ảnh của ĐCSTQ đối với việc phải hủy diệt tín ngưỡng và tôn giáo. Ở bài bình luận này, tác giả Corr sẽ phân tích và chỉ rõ ra những dấu hiệu và bằng chứng về tội ác của ĐCSTQ, thông qua phát biểu của ông Uông Dương.
Thống đốc bang California (Mỹ) vừa ban hành đạo luật gây xôn xao dư luận: ‘Cho phép trẻ vị thành niên phẫu thuật chuyển đổi giới tính hoặc phá thai mà không cần thông báo cho phụ huynh’. Liệu đây là một đạo luật cấp tiến, tự do hay sẽ tiếp tay cho tội ác và sự suy đồi về đạo đức? Trẻ được phá thai hoặc chuyển giới mà không cần thông báo cho phụ huynh Ngày 22/9 vừa qua, Thống đốc bang California, ông Gavin Newsom đã ban hành hai đạo luật cho phép trẻ vị thành niên có thể thực hiện một số thủ tục y tế như phẫu thuật chuyển đổi giới tính và phá thai mà không cần thông báo với phụ huynh. Một trong hai điều luật là AB-1184, trong đó cấm các công ty bảo hiểm sức khỏe yêu cầu có sự ủy quyền của cha mẹ, trước khi những đứa trẻ bắt đầu làm thủ tục cho các dịch vụ y tế.
Trong bối cảnh chính phủ Afghanistan sụp đổ, người Mỹ và những người Afghanistan làm việc cho Hoa Kỳ buộc phải sơ tán, người ta không khỏi băn khoăn rằng: Liệu điều tương tự có thể xảy ra ở những quốc gia mà Mỹ đang bảo trợ? Và có tác động như thế nào đối với Đài Loan và các đồng minh khác của Mỹ ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương?
Gần đây, dư luận dậy sóng trước tuyên bố của một vị giáo sư rằng học phí cấp đại học nên được coi là rào cản kỹ thuật cho đầu vào. Tư tưởng học phí giống như một khoản đầu tư [ở một số ngành nghề] vốn là tư tưởng được chấp thuận ở các nước có nền giáo dục tiến bộ, nhưng áp dụng tại Việt Nam thì dường như chưa hợp lý lắm. Tăng, giảm hay miễn phí giáo dục? Phát biểu tại diễn đàn Quốc hội sáng 25/7 vừa qua, GS Lê Quân (đại biểu Cà Mau) nói: “Chúng ta cũng phải đảm bảo rằng học phí cũng là một rào cản kỹ thuật để tránh việc học sinh lao vào học đại học và trở thành "học đại"", phải coi học phí đối với người học là nguồn đầu tư, thông lệ quốc tế học phí bao giờ cũng bằng gần hai năm tiền lương sau khi tốt nghiệp.
Liệu các cuộc tấn công mạng do Bắc Kinh hậu thuẫn gần đây nhắm vào Mỹ có dẫn đến chiến tranh thật? Đây là câu hỏi mà nhà kinh tế học người Mỹ David P. Goldman đã đặt ra gần đây. Một câu hỏi quan trọng, hiện hữu và rất khó trả lời. Tuy nhiên, vào tháng trước, Tổng thống Joe Biden đã cảnh báo rằng các cuộc tấn công mạng gần đây, bao gồm việc tấn công mạng các cơ quan chính phủ và cơ sở hạ tầng của Hoa Kỳ, rất có thể dẫn đến một “cuộc chiến nổ súng”. Ông Biden tiếp tục: “Tôi nghĩ có nhiều khả năng chúng ta sẽ kết thúc — à, nếu chúng ta có kết cục là một cuộc chiến, một cuộc chiến tranh thực sự với một cường quốc, thì đó sẽ là hậu quả của một tấn công mạng với hậu quả rất lớn”, "cường quốc" đó, tất nhiên, là Trung Quốc. Như ông Goldman lưu ý: "Nận xét của ông Biden được đưa ra trong một văn bản do văn phòng báo chí Tòa Bạch Ốc lưu hành", chúng không phải là sản phẩm của “loạn ngôn tự phát”. Không, họ đã cố tình.
Bệnh dịch lây lan trên toàn quốc là một mối đe dọa tiềm tàng đối với ĐCSTQ. Hiện tại, Delta đang điều khiển nhiều xã hội trên khắp thế giới, nhưng Trung Quốc dường như là nước duy nhất mà biến thể này có thể kết thúc nhiệm kỳ của nhóm cầm quyền. COVID-19 đang tàn phá Trung Quốc Biến thể Delta đang lan nhanh trên khắp đại lục và Bắc Kinh không có giải pháp nào mới ngoài các biện pháp vũ lực tàn bạo, độc tài toàn trị — và đổ lỗi cho người nước ngoài. Hàng triệu người dân Trung Quốc hiện đang bị phong tỏa. Các ca nhiễm gần đây tạo thành đợt bùng phát coronavirus trên diện rộng, thậm chí còn rộng hơn so với đợt bùng phát vào năm ngoái. Đợt bùng phát mới này đã nhanh chóng vượt ra ngoài tầm kiểm soát của các nhà chức trách và phá vỡ kế hoạch tuyên truyền cốt lõi của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Và nay nước Mỹ đang dần tiến vào một xã hội tự do cực tả, nơi xấu đã trở thành tốt và tốt đã trở thành xấu. Những điều tưởng chừng vô lý thì nay là hiện thực, ví như người nhập cư bất hợp pháp được ra vào tự do trên đất Mỹ, và được hưởng quyền “ưu đãi” hơn cả một công dân Mỹ “chính cống”... Khi những bậc lão thành vừa nhâm nhi cà phê vừa hồi tưởng lại quãng thời gian yên bình cách đây hơn nửa kỷ bằng câu mở đầu “muôn thuở”: “Hồi ấy, bố/mẹ ….”, thì bạn đừng than vãn: “Biết rồi, khổ lắm nói mãi”. Bởi nếu có cỗ máy thời gian cho phép bạn quay trở lại thời điểm cách nay hơn nửa thế kỷ, bạn có gật đầu không? Hơn nửa thế kỷ trước, sẽ không có Internet, không có smartphone, điện thì chập chờn và tất nhiên nếu nhà nào sở hữu một cái tivi đen trắng thì trở thành trung tâm "chiếu phim" cho cả cộng đồng.
Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã dựa vào hàng loạt lời nói dối về kinh tế để làm lung lay nhận thức của nhiều người về tình hình hiện tại. Trong bài viết này, chúng tôi xem xét một số lời nói dối lớn nhất và đưa ra bức tranh thực sự đằng sau những lời nói dối đó.
Trong 4 năm nhiệm kỳ của Tổng thống Trump, Big Media đã chế tạo ra bao nhiêu lời dối trá để bủa vây ông? Đã có bao nhiêu thông tin bị lật tẩy giúp công chúng được giải khai sự thật? Mời quý độc giả cùng NTD Việt Nam điểm lại 8 lời dối trá nổi bật nhất về ông Trump của Big Media, trong lúc chờ đợi các thông tin cập nhật từ các cuộc thanh tra kết quả bầu cử tại các tiểu bang Arizona và Georgia. Trong suốt 4 năm dẫn dắt nước Mỹ, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đạt được rất nhiều thành tựu. Trong nước, ông Trump không chỉ lấp đầy nền sản xuất rỗng sau nhiều thập kỷ hoang phế, mang lại việc làm và sức tăng trưởng bền hơn cho nền kinh tế, ông còn khôi phục các giá trị truyền thống đang bị bào mòn, xâm lấn triệt để bởi tư tưởng cấp tiến như bảo vệ thai nhi.
Bảo Trợ