Những Bí Mật Nằm Trong Ráy Tai

25 Tháng Tám 20164:40 CH(Xem: 1463)

Những bí mật nằm trong ráy tai

  • blankImage copyright Science Photo Library

Cá voi không bao giờ rửa tai. Qua nhiều năm, ráy tai trong tai chúng ngày càng dày, và câu chuyện của cuộc đời chúng được kể qua những lớp acid béo, chất cồn, và cholesterol.

Ráy tai được tìm thấy trong tai của nhiều loài động vật có vú, trong đó có cả con người chúng ta.

Tuy nhiên, ráy tai của con người thì lại không thú vị như vậy, nó không nói gì về cuộc sống của chúng ta, và hầu hết chúng ta đều ngoáy tai thường xuyên.

Thế nhưng đằng sau chất buồn tẻ này là những kiến thức khoa học thú vị.

Tên gọi chính thức của ráy tai là cerumen.

Ráy tai được tạo ra chủ yếu ở phía ngoài của ống tai nhờ sự kết hợp của từ một đến hai nghìn tuyến nhờn và các tuyến mồ hôi. Ngoài ra còn có sự tham gia của lông, tế bào chết trên da, và bụi bặm.

Mục tiêu chính của nó là giữ ẩm (và đây là lý do vì sao son dưỡng môi từng được làm từ ráy tai), nhưng nó cũng được cho là hữu dụng trong việc ngăn cản côn trùng xâm nhập vào các hốc phía trong đầu. Một số ý kiến cho rằng ráy tai còn có khả năng kháng khuẩn.

Ráy tai có chức năng diệt khuẩn?

Vào năm 1980, các nhà nghiên cứu Tuu-Jyi Chai và Toby C Chai từ NIH đã thu thập các mẫu ráy tai từ 12 người và trộn tất cả lên trong dung dịch rượu. Sau đó họ hoà thêm một số vi khuẩn vào dung dịch này.

Chất ráy tai đã tiêu diệt 99% các vi khuẩn, trong đó có H. influenczae và một biến thể của E.coli gọi là K-12.

blankImage copyright Getty

Một số biến thể khác của E. coli, và StreptococcusStaphylococcus, thì lại có khả năng chống cự trước ráy tai tốt hơn, với tỷ lệ sống sót từ 30% đến 80%. Mặc dù vậy, ráy tai vẫn có tác động lên cả 10 loại vi khuẩn được thử nghiệm.

Các kết quả tương tự cũng được tìm thấy trong một nghiên cứu vào năm 2011 tại Đức. Trong thử nghiệm này, 10 loại chất được tìm thấy trong ráy tai có khả năng ngăn vi khuẩn và nấm phát triển. Các bệnh nhiễm trùng trong ống tai ngoài, theo các nhà nghiên cứu, là do hệ thống bảo vệ làm từ ráy tai đã không thể phát huy tác dụng.

Tuy nhiên vào năm 2000, một nghiên cứu tại Đại học La Laguna ở Canary Islands lại chứng minh ngược lại.

Các nhà nghiên cứu lại cho rằng nếu thử nghiệm với một biến thể của Staph thì kết quả đạt được là trung tính, và trong hầu hết các trường hợp họ thấy ráy tai giúp làm vi khuẩn phát triển, kể cả khuẩn E.coli, một phần bởi vì môi trường nhiều dinh dưỡng mà nó mang lại.

Đó không phải là nghiên cứu duy nhất làm người ta nghi ngờ về khả năng diệt khuẩn của ráy tai.

Có một điều có thể hé mở ra nguyên nhân vì sao các nghiên cứu này lại đưa ra những kết luận khác nhau.

Nghiên cứu năm 1980 và 2011 sử dụng ráy tai khô, trong khi nghiên cứu năm 2000 sử dụng ráy tai ướt.

Điều này không có nghĩa sự khác biệt này sẽ quyết định khả năng chống khuẩn của ráy tai, nhưng nó giúp mang lại một số giả thiết, nhất là khi cả hai loại đều được hình thành từ cùng các 'nguyên liệu' như nhau.

blankImage copyright Getty

Khô hay ướt?

Ráy tay khô hay ẩm lại còn do yếu tố di truyền quyết định, và nó phụ thuộc vào một chữ cái trong một gene. Gene này có tên gọi là ABCC11, và nếu gene của bạn có chữ A thay vì chữ G, ráy tai của bạn sẽ khô. Mọi người đa phần có ráy tai ướt.

Các trường hợp này rõ đến nỗi ráy tai có thể được dùng để suy luận ra hướng di cư của người cổ đại. Những người có gốc châu Phi hay thường có ráy tai ướt, trong khi người Đông Á thường có ráy tai khô.

Hai loại ráy tai này xuất hiện với tỷ lệ cân bằng hơn ở những người sống trên các đảo trong khu vực Thái Bình Dương, Trung Á và người thiểu số ở châu Á, cũng như người Anh-Điêng và người Inuit.

Thế nhưng vấn đề lớn nhất đối với ráy tai, đó là làm sao để loại bỏ nó.

Đó là câu hỏi được đặt ra từ tận thế kỷ đầu tiên. Trong cuốn sách De Medicina, ông Aulus Cornelius Celsus, người Ý, đã liệt ra các hợp chất có thể giúp làm sạch ráy tai.

"Nếu nó đóng thành lớp," ông viết, có lẽ là chỉ loại ráy tai khô, "thì sử dụng dầu nóng, hoặc một ít soda pha rượu mật ong." Một khi ráy tai đã bị bong ra, nó sẽ theo nước trôi ra ngoài.

"Thế nhưng nếu nó bết," ông viết, có lẽ là đề cập tới một dạng ráy tai ướt, "thì dùng dấm trộn một ít soda, và khi đã mềm đủ thì nó sẽ trôi ra ngoài."

Ông cũng khuyên là "tai cần được bơm castoreum trộn với dấm, dầu nguyệt quế và nước cốt vỏ củ cải non, hoặc với nước dưa chuột trộn với lá hoa hồng nghiền nát..."

blank

Ngay cả thời nay, các bác sỹ cũng có thể sử dụng dầu olive hoặc dầu hạnh để làm mềm ráy tai trước khi lấy nó ra.

Nên lấy ráy tai ra như thế nào?

Một số người đã gặp phải các triệu chứng khá nghiêm trọng liên quan đến ráy tai và điều này buộc ngành y phải hành động.

Theo một nghiên cứu vào năm 2004, khoảng 2,3 triệu người Anh đi khám bác sỹ mỗi năm vì các hội chứng liên quan tới ráy tai và khoảng 4 triệu người được điều trị vì các căn bệnh liên quan tới ráy tai mỗi năm.

Những người già, trẻ em, và những người thiểu năng thường là các đối tượng bắt gặp vấn đề liên quan đến ráy tai nhiều nhất. Nó có thể tác động tới thính giác và làm giảm tự tin, thậm chí còn gây hoang tưởng nhẹ.

"Một số bệnh nhân bị thủng màng nhĩ do ráy tai bị tác động," các nhà nghiên cứu viết. Có thể là do những người này đã tự lấy ráy tai đóng lớp dày đặc.

Trước rủi ro cao của tăm bông, hầu hết chúng ta, kể cả các bác sỹ lành nghề, đều sử dụng chất làm mềm trước khi làm sạch. Thế nhưng không có bất cứ quy luật nào trong y học viết rằng nên sử dụng chất làm mềm hoặc làm sạch ráy tai là điều tốt nhất.

Vào năm 2012, Các nhà nghiên cứu từ Đại học Y Minnesota Medical School, Anjali Vaidya và Diane J Madlon-Kay, kết luận rằng các chất làm mềm hoặc làm sạch ráy tai là cần thiết, nhưng không có chất nào là an toàn hay hiệu quả hơn chất nào.

Mặc dù vậy, việc làm sạch tai tốt nhất là nên để dành cho những người chuyên nghiệp.

Bất chấp các rủi ro, nhiều người vẫn tự dùng tăm bông ngoáy tai sau khi tắm, phớt lờ các lời khuyên can của bác sỹ về nguy cơ tổn thương màng nhĩ. Đôi khi, một trong các đầu tăm bông có thể bị rơi ra và mắc kẹt trong ống tai.

Một phương thức khác cũng cần tránh xa đó là đốt cháy sáp nến ở cạnh tai để dùng nhiệt đẩy ráy tai ra xa khỏi ống tai hơn và dễ lấy ráy tai ra hơn. Nghe tưởng chừng chuyện đâu đâu, nhưng quả đúng vậy. Có rất nhiều bằng chứng cho thấy sáp nóng có thể rơi vào trong tai và gây đau đớn. Bạn đã được cảnh báo trước.

Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Future.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Covid-19 - một loại virus gây viêm phổi nghiêm trọng bắt nguồn từ Trung Quốc đã lan sang nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Anh quốc. Theo số liệu của Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc ngày 19/02 cho biết đã có 74.185 ca nhiễm và 2.004 ca tử vong ở Trung Quốc đại lục. Triệu chứng của bệnh Thông thường bệnh bắt đầu bằng một cơn sốt, sau đó là ho khan. Sau một tuần, bệnh có thể dẫn đến khó thở và một số bệnh nhân cần được điều trị tại bệnh viện. Đáng lưu ý, virus corona hiếm khi gây chảy nước mũi hoặc hắt hơi.
Chân gà không chứa quá nhiều chất dinh dưỡng và cũng ít mang lại nguy cơ độc hại. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần lựa chọn kỹ và cân nhắc về số lượng ăn. Song song với nhu cầu tiêu thụ lớn, chân gà vẫn gây ra nhiều tranh cãi về những tác động của chúng tới sức khỏe người ăn. Nhiều người ngần ngại và cho rằng ăn chân gà có thể là tác nhân gây run tay hay một số bệnh nguy hiểm.
Dù vaccine là một biện pháp phòng bệnh hiệu quả, người đã tiêm ngừa cũng không nên chủ quan vì vẫn có khả năng mắc bệnh.
Black Friday là thiên đường dành cho những tín đồ mua sắm. Tuy nhiên, mọi chuyện không chỉ có màu hồng.
Người Mỹ thăm nhau tặng hoa, người Việt tặng phong bì - Người Việt thường đưa “phong bì” khi đến thăm hỏi người ốm hoặc đến mừng tân gia, thay vào đó người Mỹ thường tặng hoa hoặc những món quà nhỏ.
Đoàn tàu nổi tự lái mà SpaceX dùng để đón tầng tái sử dụng của các tên lửa chào đón con tàu thứ ba mang tên “A Shortfall of Gravitas”. Tàu nổi đón tên lửa mới nhất của SpaceX Tàu A Shortfall of Gravitas chạy trên biển. Video: Elon Musk. Nhà sáng lập SpaceX Elon Musk hé lộ bãi đáp tên lửa nổi trên biển mới nhất trong bài đăng hôm 9/7 trên mạng xã hội Twitter. Mẫu tàu nổi tự lái mới của SpaceX có tên "A Shortfall of Gravitas" (ASOG). Con tàu vận hành tự động hoàn toàn, không cần tàu kéo trên Đại Tây Dương, gần cơ sở phóng gần đó của SpaceX là Trung tâm vũ trụ Kennedy tại Florida. ASOG sẽ đi vào hoạt động ở Florida để hỗ trợ phóng tên lửa Falcon Heavy và Falcon 9, thường dùng để đưa vệ tinh băng tần rộng Starlink lên quỹ đạo, hoặc chở phi hành gia NASA và hàng hóa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế, cùng với nhiều yêu cầu chở hàng khác.
Tính từ 18 giờ ngày 8/10 đến 18 giờ ngày 9/10, BR-VT ghi nhận 14 ca mắc COVID-19 mới; trong đó có 1 ca ngoài cộng đồng, phát hiện tại Trạm Y tế xã Lộc An, đang tạm trú tại ấp An Điền, xã Lộc An (huyện Đất Đỏ).
Từ tháng 4 đến tháng 9/2021, một trạm nghiên cứu ở vùng cao nguyên tại Nam Cực, đo được nhiệt độ trung bình -61 độ C. Đó là nhiệt độ lạnh nhất từng được ghi nhận từ năm 1957, thấp hơn 2,5 độ C so với mức trung bình trong 30 năm gần đây. Kỷ lục trước đó đối với mùa đông lạnh nhất là -60,6 độ C năm 1976, theo phóng viên Stefano Di Battista. Washington Post đã xác nhận kỷ lục này với Richard Cullather, nhà khoa học nghiên cứu ở Văn phòng đồng bộ và thiết lập mô hình toàn cầu của NASA.
Báo cáo tại cuộc họp Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch cúm gia cầm và lở mồm long móng chiều 4/9, ông Hoàng Văn Năm, Quyền Cục trưởng Thú y cho biết, loại virus H5N1 mới xuất hiện, tuy vẫn thuộc nhánh 2.3.2.1, nhưng có sự khác biệt với những virus 2.3.2.1 (cả nhóm A, B) gây bệnh ở Việt Nam năm 2011. Nhóm virus này có khả năng khiến dịch cúm gia cầm tiếp tục lan rộng trong thời gian tới là rất cao.
World View Enterprises, công ty công nghệ và khám phá không gian cận vũ trụ của Mỹ, sẽ cung cấp các chuyến bay thương mại lên tầng bình lưu bằng một hệ thống khinh khí cầu - khoang tàu vào năm 2024, Business Insider hôm 5/10 đưa tin. Mỗi chuyến bay sẽ kéo dài khoảng 6 - 12 tiếng với giá vé 50.000 USD một ghế. Vé cho chuyến bay đã mở bán và đến nay có 250 người đặt mua.
Bảo Trợ