Bản Đồ Đất, Biển Và Đất Nước Qua Những Bài Ca Songlines Của Thổ Dân Úc

28 Tháng Bảy 20165:54 CH(Xem: 1137)

Chủ đề của tuần lễ NAIDOC tại Úc năm nay là Songlines. Đây là những bài hát về hành trình mà các vị thần Tổ tiên của Thổ dân Úc đã đi qua khi họ tạo nên mảnh đất, động vật và tri thức. Để kỷ niệm tuần lễ tôn vinh văn hóa và truyền thống của Thổ dân Úc, chúng ta cùng tìm hiểu một số songlines từ nhiều miền của nước Úc.

An Indigenous woman with shoulder-length curly hair, wearing a navy blue shirt, standing on a beach.
Elverina Johnson đứng tại bãi biển Yarrabah.
 

ABC Far North: Mark Rigby

Những bãi biển và núi quanh khu vực, phía đông của Cairns, chứa rất nhiều câu chuyện và các bài hát cho Elverina Johnson hiểu được tổ tiên của mình.

"Toàn bộ mảnh đất này, nếu bạn muốn gọi nó như vậy, là một cuốn sách văn hóa của chúng tôi,” cô Johnson nói.

"Nhưng nó không được tưởng tượng ra, không phải khoa học viễn tưởng. Nó không có gì không thật cả vì có những dấu ấn mà chúng tôi thấy mỗi ngày cho chúng tôi biết về tổ tiên của chúng tôi.”

Cô Johnson là con cháu của Vua Menmuny, và songlines được truyền lại cho cô biết những câu truyện đầy màu sắc về ông.

“Chúng tôi viết tính cách của ông như thế nào. Chúng tôi biết ông rất khỏe, một lãnh đạo đáng tin cậy và ông là người thật sự đứng lên vì cộng đồng của mình,” cô nói.

Songlines cũng kể những câu truyện về đất nước và đại dương giữa Đảo Yarrabah và Green cho mọi người trong cộng đồng biết hộ cần dạy con cháu của họ điều gì.

“Lịch sử của chúng tôi cho biết Đảo Green là khu vực của nam giới, vì thế toàn bộ khu vực, đặc biệt là Đảo Green là đất thiêng của những người đàn ông của chúng tôi,” cô Johnson nói.

An Indigenous man with curly, shoulder-length hair, wearing a bright Indigenous print t-shirt, leaning against a rock wall.
David Hudson là người Bama sống ở vùng đất thuộc phía Tây của Great Dividing Range ở Bắc Queensland.
 

ABC Far North: Mark Rigby

Mặc dù sinh ra và lớn lên ở Cairns, David Hudson cảm thấy gắn kết đặc biệt với đất nước, ngôn ngữ và văn hóa của tổ tiên mình, người Ewamian ở phía bắc của Queensland.

"Tôi lớn lên giữa những rặng san hô và rừng nhiệt đới nhưng tôi là Bama nước ngọt truyền thống,” anh Hudson nói.

“Ngay khi tôi đến phía bên kia của Great Dividing Range, về phía vùng đất bằng phẳng, trũng và đất xavan, tôi biết tôi trở lại quê hương của mình.”

Mặc dùng khu vực cận bắc bờ biển Queensland và vùng đất xavan ở nhiều khía cạnh là hai thế giới hoàn toàn khác nhau thì songlines của tổ tiên của anh Hudson lại ẩn chứa nhiều yếu tố văn hóa của họ trên toàn khu vực rộng lớn.

“Nhóm ngôn ngữ của chúng tôi có sự liên hệ vì những bài songlines đan kết trên toàn đất nước,” anh Hudson nói.

"Và chúng tôi đều có những câu chuyện của riêng mình; nếu đến từ sa mạc thì đó sẽ là câu chuyện về chú sâu. Nếu đến từ khu cổ chai của rừng thì lại là về con rắn thần bảy màu Kurriyala.

"Lớn lên, chúng tôi đều biết rằng con rắn bảy màu đã tạo nên tất cả những rặng núi và lối đi mà dòng nước chảy từ phía tây xuống sông Barron và đổ ra biển.”

Tổ tiên của Selma Smiler là những người tiên phong của phong trào đòi chủ quyền đất của Thổ dân Úc tại thời điểm mà họ gặp khó khăn trong việc giữ gìn đặc tính văn hóa của mình.

Ông của cô Smiler, Vincent Lingiari là một người nổi tiếng, đã dẫn đầu cuộc biểu tình bỏ việc ở Wave Hill vì điều kiện làm việc khắc nghiệt tại tranng trại gia súc 50 năm trước.

Bài hát Wajarra kể lại những câu truyện về cuộc sống của người Gurindji sống và làm việc tại trang trại Wave.

"Bài hát Wajarra thuộc về ông Smiler Kada của tôi. Họ hát nó mỗi ngày Lễ Tự Do tại bờ sông và để nhảy múa. Đó là bài hát của ông ấy,” cô Smiler nói.

Elders sing Wajarra
Ronnie Wavehill Wirrpnga, Thomas Monkey Yikapaya và Topsy Dodd Ngarnjal, Peanut Bernard hát bài Wajarra.
 

Ảnh được cung cấp: Brenda Croft

Ngày Lễ Tự do để kỷ niệm việc những thổ dân đã đình công và bài hát được biểu diễn mối năm.

“Bài hát là về một người đàn ông bước đến cùng cái xiên,” cô Smiler kể.

Bậc phụ lão như Topsy Dodd Ngarnja học bài Wajarra tại trang trại gia súc khi còn là đứa trẻ.

“Tất cả con gái và con trai học nó. Đàn ông phải dạy bài hát cho con trai và chúng tôi cho con gái… nghi lễ của phụ nữ, bạn biết không?” bà nói.

“Khi những người già qua đời, họ sẽ phải truyền lại cho chúng tôi.”

Rhonda Radley là con cháu của người Birrbay và Dhanggati, trưởng thành ở vùng gần ort Macquarie.
Rhonda Radley là con cháu của người Birrbay và Dhanggati, trưởng thành ở vùng gần ort Macquarie.
 

Supplied: Rhonda Radley

Rất nhiều songlines của vùng phía trung bắc bờ biển của New South Wales đã bị mất sau khi người Châu Âu định cư tại đây.

Rhonda Radley là con cháu của người Birrbay và Dhanggati sống và lớn lên gần Port Macquarie.

Cô giúp thành lập Djiyagan Dhanbann, hay Strong Sister Movement, nhằm giúp phụ nữ Thổ dân phát triển liên kết văn hóa qua ngôn ngữ và múa.

Cô Radley cho biết do sự xuất hiện của những người Châu Âu, tỏ tiên của cô đã phải rời bỏ vùng đất và vào sống ngược lại với văn hóa của mình.

Họ đã được khuyến khích nói tiếng Anh và mất đi nhiều nét văn hóa của mình.

“Kết quả là, rất nhiều các câu truyền songlines đã bị mất,” cô Radley nói.

"Tuy nhiên, như tôi thất, những bài hát songlines là bản đồ của đất nước chúng tôi. Bạn có thể hát lên về mảnh đất và nó sẽ hướng dân bạn khi bạn bước quanh đất của chúng tôi.”

Cô Radley cho biết một phần công việc cô làm là khuyến khích kết nối lại với ngôn ngữ và văn hóa.

“Mảnh đất giữ ngôn ngữ và tôi biết khi tôi nói ngôn ngữ mình khi đi qua mảnh đất, tôi có cảm giác là có cơ hội để học những bài songlines,” cô nói.

Alice Mitchell (trái) là phụ lão người Nyamal, có thể nhớ và hát bài hát tàu thu âm năm 1964.
Alice Mitchell (trái) là phụ lão người Nyamal, có thể nhớ và hát bài hát tàu thu âm năm 1964.
 

ABC Open: Susan Standen

Songlines vẫn được sáng tác đến ngày hôm nay, trong đó có bài hát hiện đại về tàu hỏa tại khu vực Pilbara ở Tây Úc.

Sử gia của Viện Nghiên cứu Thổ dân và người Đảo Torres Strait (AIATSIS) Mary Anne Jebb cho biết bài hát như bài về tàu hỏa là bài hát hàng ngày hay japi, được viết bởi một người và được hát đơn ca mà không có người nhảy múa.

Cô nói những bài hát này không có tính linh thiêng hay bí mật và hơi khác biệt so với songlines mà mọi người vẫn gọi.

"Bài hát Chuyến tàu Spinifex Express theo những hồ nước trên con đường từ Port Hedland đến Marble Bar và tạo ra một cái gì đó gần giống với  bài songline vẫn thấy trền toàn quốc,” bà Jebb nói.

"Những bài hát Japi có liên hệ với songlines truyền thống theo nhiều cách.”

"Chúng không kể về những giấc mơ như songlines.

"Chúng nói thường là kể về việc do một người, người sáng tác tạo ra. Người sáng tác nghĩ và sau đó hát.”

Cô Jebb nói với những bài hát về giấc mơ, người sáng tác kết nối với những linh hồn và các vị thần của đất nước và cho người hát một giấc mơ.

Bruce Thomas là phụ lão của người Nyamal, có thể nhớ và hát bài hát tàu, thu âm năm 1964.
Bruce Thomas là phụ lão của người Nyamal, có thể nhớ và hát bài hát tàu, thu âm năm 1964.
 

ABC Open: Susan Standen

"Bài hát về giấc mơ sau đó được truyền cho những thế hệ sau để đảm bảo đất nước tồn tại và sống tốt,” bà nói.

"Đối với những bài hát  Japi như bài hát về tàu Spinifex Express, người sáng tác viết bài hát để chia sẻ cảm giác đi trên tàu và trong bài hát về chuyến tàu, còn là hành trình qua mảnh đất từ hồ nước đến hồ nước và các địa danh.

"Nhiều bài songlines đến từ giấc mơ cũng được viết kiểu này, để truyền lại kiến thức về những địa danh và hành trình quanh đất nước.”



Theo Radioaustralia.net.au
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tạp chí Du lịch nổi tiếng thế giới CondeNastTraveler đăng tải bài viết giới thiệu 7 kỳ quan thế giới của tác giả Aaron Millar. Những kỳ quan thế giới năm 2020 1. Vịnh Mosquito, Puerto Rico 2. Hang Sơn Đoòng, Việt Nam 3. Metor Crater, Arizona (Mỹ) 4. Vực Marianna, quần đảo Marianna 5. Don Sheldon, Alaska 6. Trạm vũ trụ quốc tế ISS 7. Caracol, Belize Theo Aaron Millar: “kỳ quan là sự nuôi dưỡng cho tâm hồn. Con người là loài động vật duy nhất trên trái đất, theo như chúng ta biết, có thể cảm động đến rơi nước mắt bởi vẻ đẹp hoàng hôn, sự kỳ diệu của những vì sao vào ban đêm và có thể cảm thấy kinh ngạc trước những thành tựu của quá khứ…”. Trong số 7 kỳ quan do CondeNastTraveler giới thiệu có hang Sơn Đoòng (Việt Nam) đứng thứ 2 với lời miêu tả: “là hang động lớn nhất hành tinh, nơi chứa đựng một khu rừng ngầm phong phú với những loài thực vật quý hiếm, những con côn trùng màu trắng sữa và dây leo treo quanh những nhũ đá, măng đá khổng lồ…”.
1. NGỖNG LÀ LOÀI ĂN CHAY, thích nhất ăn cỏ và lúa, hoặc cơm trắng, chỉvậy thôi. Nếu trong thố ăn của ngỗng, bạn bỏ ít tôm cá vào, ngỗng sẽ không bao giờ đụng đến cái thau đó nữa, dù là sau đó không có tôm cá - Hoặc bạn cố tình chỉ cho ăn tôm cá hay thịt, ngỗng thà nhịn đói cả tháng rồi chết chứ không ăn. - Hoặc bạn cố tình nhét thịt cá vào miệng, ngỗng sẽ ói ra 2. NGỖNG CÓ TÁNH LINH RẤT CAO, nên dùng để giữ nhà, ngăn vong này nọ - chó thấy người bên ngoài cổng nhà là sủa, ngỗng thì khi nào người lạ vào đất/ nhà của bạn, ngỗng mới kêu to, khi nghe tiếng càng dồn dập và mạnh mẽ, chắc chắn có biến. - mảnh đất vong nhiều, Thầy trừ chưa kịp, ngỗng ở 3 ngày trở lên là hết. - chó không biết có bão, ngỗng nghe ngóng thời tiết biến chuyển rất tốt.
Tình cờ lướt web đọc được chuyện này, thấy thú vị nên muốn chia sẻ lại cho mọi người biết. Vì mình nghĩ nhiều người trong chúng ta có thể chơi mòn bài rồi, mà không biết ý nghĩa gốc của một bộ bài tây. Những lá bài này không phải là những mảnh giấy vô tri đâu các bạn nhé. ▪️52 lá bài là 52 tuần trong năm. ▪️2 màu( đỏ-đen) tượng trưng cho ngày và đêm. ▪️12 lá bài đầu người tương ứng với 12 tháng trong năm. ▪️4 chất cơ, rô, tép, bích trong một bộ bài tương ứng với 4 mùa trong năm. ▪️13 lá bài cùng chất trong bộ bài ứng với tổng số tuần mỗi mùa. * 2 lá Joker đại diện cho Mặt Trăng và Mặt Trời. *
Khi những giờ khắc cuối cùng của năm 2019 đến, có một triệu người sẽ tập trung tại Quảng trường Thời đại ở New York. Ở những nơi khác, ước tính một tỷ người sẽ bật tivi để theo dõi cảnh tượng hàng năm được chào đón trên toàn cầu.
Sự chào hỏi đầu năm mới là cách thể hiện sự vui mừng, thân thiện với nhau. Tuy nhiên, cách chào hỏi của các dân tộc trên thế giới mỗi nước mỗi khác và mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Một số "kiểu" chào độc đáo của các dân tộc trên thế giới 1. Cọ mũi, cụng trán 2. Cúi gập mình 3. Xối nước 4. Cởi giày ngồi xuống đất 5. Đưa đấm tay, chìa ngón trỏ 6. Thè lưỡi lắc đầu 7. Cắn vai nhau 8. Ôm hôn ở các nước phương Tây 9. Khiêu vũ 10. Khăn nghi lễ 1. Cọ mũi, cụng trán Ở vùng núi phía bắc Ấn Độ, phong tục Tết dương lịch là tục gặp nhau vào ngày đầu năm, hay để chúc tụng lẫn nhau người ta thường cọ mũi vào nhau. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ... Còn thổ dân Maori ở New Zealand thì lại cụng trán để tỏ thiện chí. Cụng càng đau càng "hên" trong năm mới. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ.. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ...
Năm mới ở Nhật còn được gọi là Shougatsu. Vào ngày này, họ thường trang trí lại nhà cửa, làm Mochi và tặng nhau Otoshidama để cầu may mắn và hạnh phúc. Có rất nhiều người Nhật về quê để cùng đón năm mới với gia đình./last post 2014/
Một vài báo Nhà nước Việt Nam như VnExpress, VietNamNer, Thanh Niên, Tuổi Trẻ… trong ngày 22 tháng 12 đã dành một chỗ trang trọng với lời lẽ thân thiện về một nhạc sĩ tài danh đã không còn. Các báo dẫn phát biểu của nhiều nghệ sĩ từng tiếp xúc hay hát các bài hát của người vừa tạ thế. Nhạc sĩ Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh quán tại Rạch Giá, Kiên Giang, một người bình dị, dễ gần như nhận xét của nhạc sĩ Trần Chí Phúc:
Với nhịp sống hối hả như ngày nay, người ta thường quên đi ý nghĩa của ngày lễ Giáng sinh. Trong một năm có rất nhiều sự kiện đặc biệt và nhiều thay đổi này, chúng tôi muốn cùng chia sẻ với quý độc giả ý nghĩa của bức tranh “The Adoration of the Magi” (Sự tôn thờ của các hiền sĩ) của danh họa Jan Gossaert. Để nhắc nhở chúng ta tại sao Giáng sinh lại đặc biệt đến vậy. Chúa Jesus giáng sinh “Sự tôn thờ của các hiền sĩ”, còn được gọi là “Sự tôn thờ của các vị vua”, mô tả câu chuyện Kinh thánh được trình bày trong Mathew 2. Trong đó ba nhà thông thái xuất hành từ phương Đông, được một ngôi sao dẫn đường để tìm gặp Chúa Jesus Christ mới sinh. Trên đường đi, ba nhà thông thái hỏi thăm rằng họ có thể tìm thấy đứa trẻ sơ sinh đã được tiên tri làm vua ở đâu, vì họ muốn tặng quà và lễ bái đứa trẻ.
Năm 2011, bản Thánh ca này được UNESCO công nhận là kiệt tác truyền khẩu và di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Năm 2013, tạp chí Time sau một cuộc khảo sát đã tuyên bố đây là ca khúc Giáng sinh được yêu thích nhất trên thế giới với 733 lần được thu âm, tính riêng từ 1978 đến thời điểm đó. Giáng Sinh ngày nay đã là ngày lễ không chỉ của riêng người Công Giáo mà là của cả nhân loại. Điều gì làm nên một đêm Giáng Sinh đầy ý nghĩa? Chúng ta nghĩ tới Ông già Tuyết, quà Giáng Sinh, ánh sáng lung linh, đêm đông lạnh, tuyết trắng, món ngỗng quay, cây thông Noel, không khí ấm cúng trong các gia đình Ki Tô hữu hay hình ảnh náo nức ngoài phố của người ngoại đạo, v.v. nhưng nhất thiết không thể thiếu nhà Thờ Công Giáo và các bản Thánh Ca.
Cứ mỗi mùa Giáng Sinh tới là câu hỏi "Ông già Noel có thật hay không" lại được nhắc tới nhiều hơn. Để phần nào đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi trên, kênh YouTube PBS Studios chuyên cung cấp các video có nội dung giáo dục vừa ra mắt video với tên gọi "Is Santa Real?", tạm dịch là "ông già Tuyết có thật không?". 12 sự thật về Giáng Sinh, ông già Noel và tuần lộc Trong video của PBS Studios, họ đã đi phân tích và tìm ra được nhiều kiến thức khoa học để chứng minh về ông già Noel, cung cấp một số sự thật thú vị về Noel và những chú tuần lộc trong đoàn xe kéo của ông. Dưới đây là một số thông tin đó:
Bảo Trợ