Cách Mạng Văn Hóa Khác Cho Trung Quốc

20 Tháng Năm 20166:07 SA(Xem: 1096)

Cách mạng văn hóa khác cho Trung Quốc

Nguyên Lam & Nguyễn Xuân Nghĩa, RFA
000_Hkg2411087-622
Hàng trăm ngàn người Trung Quốc tập trung tại Quảng trường Thiên An Môn bất kể lệnh thiết quân luật ở Bắc Kinh hôm 02/06/1989 để đòi hỏi dân chủ.
blank AFP

Cách nay nửa thế kỷ, vào Tháng Năm năm 1966, cuộc Cách mạng Văn hóa Vô sản Vĩ đại do Mao Trạch Đông phát động là biến cố lịch sử khi một hai triệu người mất mạng trong 10 năm bạo động cho tới khi họ Mao qua đời năm 1976. Ngày nay, lãnh đạo Bắc Kinh tránh nhắc đến tai họa đó vì đấy là một trang sử đẫm máu của đảng Cộng sản Trung Hoa sau cái Bước Nhảy Vọt Vĩ Đại cũng của Mao Trạch Đông để công nghiệp hóa một cách điên rồ làm gần 40 triệu người chết đói trong thời bình, từ năm 1958 đến 1961. Chúng ta có thể rút tỉa được bài học kinh tế nào từ các cuộc vận động đẫm máu này?

“Vụ án xét lại chống đảng”

Nguyên Lam: Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, đúng 50 năm trước, ngày 16 Tháng Năm năm 1966, sóng gió đột nhiên bùng nổ tại Trung Quốc khi Mao Trạch Đông phát động cuộc Cách Mạng Văn Hóa để loại bỏ các đối thủ chính trị của ông ngay trong đảng Cộng Sản Trung Hoa và gây ra 10 năm biến động khiến cả triệu người bị mất mạng cho tới khi họ Mao tạ thế vào năm 1976. Ngày nay, tuần này, Bắc Kinh hoàn toàn không muốn ai nhắc tới biến cố bất thường và độc ác đó, nhưng tiết mục Diễn đàn Kinh tế của chúng ta vẫn lần giở lại trang sử cũ để rút tỉa một số bài học của quá khứ khi mà các biến động tại Trung Quốc đều dội vào tình hình của Việt Nam. Ông nghĩ sao về vụ này?

Với Mao, việc Stalin bị hạ bệ là mối lo chính trị cho bản thân ông vì sợ rằng nhiều đảng viên khác ở chung quanh cũng đi vào con đường ông ta gọi là “xét lại” của Krushchev. Cộng sản Hà Nội cũng học theo đó mà bày ra “vụ án xét lại chống đảng”. 
-Nguyễn-Xuân Nghĩa


Nguyễn-Xuân Nghĩa:
 Tôi xin tập trung vào khía cạnh kinh tế của một thảm kịch chính trị với ảnh hưởng tai hại cho Việt Nam và nhắc đến một chuyện hiện đại trên trường quốc tế. Một ngẫu nhiên mỉa mai của lịch sử là khi lãnh đạo Bắc Kinh ngày nay cố quên đi những sai lầm chết người của lãnh tụ đảng Cộng sản thì cuối tháng tới, Tòa án Trọng tài Thường trực sẽ có phán quyết về việc Philippines kiện Trung Quốc vi phạm Công ước Quốc tế về Luật biển khi ngang nhiên chiếm đoạt nhiều quần đảo tại vùng Trường Sa. Đây là cơ hội cho thế giới thấy bộ mặt thật của Trung Quốc. Với bản thân tôi, cuộc Cách mạng Văn hóa Vô sản Vĩ đại hay Đại Văn Cách của Mao Trạch Đông nhắc nhở chúng ta về hai biến cố trong lịch sử xứ này.


Biến cố thứ nhất, cũng bùng nổ vào một Tháng Năm là cuộc Vận động Ngũ Tứ ngày bốn Tháng Năm năm 1919 dẫn tới việc đảng Cộng sản Trung Hoa ra đời năm 1921. Thời đó, Trung Hoa Dân Quốc được thành lập từ năm 1912 có một ưu điểm chưa hề thấy trong lịch sử Trung Hoa là quyền tự do tư tưởng và lập hội, nhưng trên nền móng suy yếu của xã hội lạc hậu và dưới sự cai trị của nhiều lãnh chúa quân phiệt. Khi Thế chiến I kết thúc, các nước thắng trận đã chia quyền lợi với nhau và lấy tỉnh Sơn Đông do Đức chiếm đóng mà trao cho nước Nhật. Vì vậy, giới thanh niên trí thức Trung Hoa nổi giận và mở ra cuộc vận động ngũ tứ để phản đối sự nhu nhược của Chính quyền Dân Quốc do Quốc dân đảng lãnh đạo mà thực tế lại nằm trong tay một lãnh chúa xưng danh Thủ tướng là Đoàn Kỳ Thụy. Kết cuộc thì đảng Cộng sản Trung Hoa ra đời chỉ với 13 trong số 60 đại biểu rải rác trên toàn quốc….


Nguyên Lam:
 Độc giả của chúng ta đã quen với cách nhìn vấn đề từ một bối cảnh sâu xa của ông Nghĩa, nhưng thưa ông, chuyện ấy nó liên hệ thế nào đến cuộc Cách mạng Văn hóa?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Ta không quên là trong cảnh loạn lạc của Trung Hoa trăm năm trước với dân số khỏang ba bốn trăm triệu, giới đầu tư quốc tế Âu-Mỹ-Nhật vẫn đem tiền vào xứ này làm ăn và mở ra một hy vọng mới cho người dân quá nghèo đói. Đảng Cộng sản Trung Hoa ra đời trong khung cảnh ấy và hứa hẹn hai chuyện do chính Mao Trạch Đông đề ra từ năm 1919. Thứ nhất là khôi phục lại sự vinh quang của Hán tộc và thứ hai là đem lại áo cơm cho bá tánh. Ít ai ngờ là 30 năm sau, đảng Cộng sản còn mơ mơ hồ hồ này lại chiến thắng vào năm 1949. Họ thắng hai việc, thứ nhất là mượn sức Quốc dân đảng để đánh Nhật rồi thứ hai thắng Quốc dân đảng để cai trị cả nước. Ngoài yếu tố quốc tế là Nhật bị Hoa Kỳ khuất phục, sức mạnh của người cộng sản đến từ việc huy động được quần chúng lầm than đông đảo, nhất là tại các tỉnh lạc hậu bị khóa trong lục địa. Nhưng sau khi chiến thắng, họ không biết làm sao quản lý xứ sở.

000_Hkg7990860-400.jpg
Một người đàn ông đang nhìn các bức chân dung của các cựu lãnh đạo Trung Quốc (từ trái sang) Chu Ân Lai, Mao Trạch Đông và Lưu Thiếu Kỳ khi ông đi ngang qua một studio ở Bắc Kinh, ảnh minh họa chụp trước đây. AFP PHOTO.

Về quản lý, Mao Trạch Đông phải nhờ Liên Xô dưới sự lãnh đạo sắt máu của Stalin và coi lãnh tụ này là một thần tượng nên học hỏi để công nghiệp hóa xứ sở lạc hậu của mình. Ông thất bại hoàn toàn với chiến dịch gọi là Bước Nhảy Vọt Vĩ Đại hay Đại Dược Tiến làm gần 40 triệu người chết đói từ năm 1958 đến năm 1961 và bị các đồng chí khác phê bình ở bên trong. Đấy là động lực chính yếu của cuộc Cách mạng Văn hóa là dùng quần chúng ngoài đảng đánh vào thượng tầng đảng để lần lượt loại bỏ mọi đối thủ chính trị như Lưu Thiếu Kỳ, Bành Đức Hoài hay Bành Chân, La Thụy Khanh, Dương Thượng Côn, Đặng Tiểu Bình, v.v….

Ngoài ra, ta không quên một yếu tố ở Liên Xô lại tác động vào cách suy nghĩ của Mao. Vào đầu năm 1956, trong Đại hội khóa 12 của đảng Cộng sản Xô viết, lãnh tụ Nikita Krushchev tố cáo những sai lầm tai hại của Stalin khi thanh trừng nội bộ và sát hại nhiều người vô tội. Với Mao, việc Stalin bị hạ bệ là mối lo chính trị cho bản thân ông vì sợ rằng nhiều đảng viên khác ở chung quanh cũng đi vào con đường ông ta gọi là “xét lại” của Krushchev. Cộng sản Hà Nội cũng học theo đó mà bày ra “vụ án xét lại chống đảng”. Sau khi lãnh tụ Krushchev bị đảo chính năm 1964 thì Mao thấy ra cơ hội thanh trừng các đồng chí của mình và củng cố lại quyền bính từ những sai lầm của bước Nhảy vọt Vĩ đại. Giữ vị trí số hai trong đảng, Lưu Thiếu Kỳ là đối tượng cần triệt hạ và quả nhiên là bị bỏ đói đến chết vì dám nói rằng bước nhảy vọt này là nhân họa, do con người gây ra, chứ chẳng phải là thiên tai.

Chuyển giao quyền lực bằng bạo lực

Nguyên Lam: Bây giờ thì bản thân Nguyên Lam hiểu ra vì sao ông ưa nhắc tới các biến cố lịch sử từ năm sáu chục năm trước. Các biến cố đó cho thấy cuộc tranh luận về đường hướng quản lý kinh tế nhằm hiện đại hóa xứ sở. Nhưng do tánh chất chuyên chế độc tài của ý thức hệ cộng sản, các cuộc tranh luận không được công khai hóa cho quần chúng suy xét và chọn lựa mà bị che giấu bằng các cuộc thanh trừng đẫm máu. Kết cuộc thì chế độ cộng sản có xu hướng giải quyết việc chuyển giao quyền lực bằng bạo lực. Thưa ông, có phải như vậy không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Thưa rằng ta đều thấy một nét chung xuất phát từ ách chuyên chính vô sản của người cộng sản. Lên kế nhiệm Lenin thì Stalin ám sát Trotsky và diệt phe Đệ tứ; Krushchev muốn nắm quyền thì phải dựa vào phe này để loại phe kia. Mao Trạch Đông cũng vậy và ngày nay thật ra vẫn thế với việc Tập Cận Bình sử dụng kế hoạch diệt trừ tham nhũng không để thanh lọc đảng viên bị hủ hóa, biến chất mà để thanh trừng các đối thủ chính trị. Nét văn hóa chung của chế độ là sự đớn hèn của bọn cầm quyền, khi biết lãnh tụ sai mà vì ham sống nên cúi đầu cấu kết với cái sai để tồn tại. Đó là thông lệ các đảng viên trên thượng tầng.

Trung Quốc cần một cuộc cách mạng văn hóa khác để trở thành một xứ văn minh hiện đại! Nửa thế kỷ đã qua rồi mà họ chưa ra tới đó thì quả là học chậm mà lại mau quên! 
-Nguyễn-Xuân Nghĩa


Riêng về Trung Quốc thì ta còn thấy một bản sắc muôn đời. Đó là Thiên tử ở trên thì luôn luôn có lý và các quan mà nói khác là có thể bị nọc ra giữa triều đình lãnh cả trăm roi mà chẳng ai dám can ngăn. Cuộc Cách mạng Văn hóa của Mao khởi đi từ đó, khi một sử gia của đảng và Phó Đô trưởng Bắc Kinh là Ngô Hàm soạn ra một vở hát bội là “Hải Thụy Bãi Quan” vào năm 1961 để ca tụng một viên quan khảng khái đời Minh Mục Tông 400 năm về trước. Ẩn ý của ông là để bênh vực Nguyên soái Bành Đức Hoài và gián tiếp can ngăn Mao Trạch Đông. Nhưng các đảng viên nịnh bợ họ Mao mở chiến dịch đả kích vở tuồng với kết quả là thượng cấp của Ngô Hàm là Bí thư kiêm Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Bắc Kinh, ông Bành Chân, cùng các lãnh tụ khác bị kết án là chống đảng và biến cố ấy mới là phát pháo lệnh cho Cách mạng Văn hóa. Ngày nay, nếu tinh ý thì ta thấy lịch sử vẫn tái diễn với đây đó nhiều bài đả kích Tập Cận Bình là bất tài và không đáng chức. Từ đầu năm tới nay đã có cả chục vụ kỳ lạ như vậy.

Nguyên Lam: Thưa Ông, vừa nhắc lại hai ý kiến do Mao Trạch Đông đề xướng từ năm 1919 là, thứ nhất khôi phục lại sự vinh quang của Hán tộc, và thứ hai là đem lại cơm áo cho người dân. Về tôn chỉ thứ hai, Trung Quốc ngày nay đã phần nào thành công sau khi Đặng Tiểu Bình áp dụng quy luật của kinh tế thị trường 36 năm trước. Thưa ông Nghĩa, về tôn chỉ thứ nhất thì phải chăng họ cũng thành công vì Hán tộc hết bị các nước khinh thường?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Với khoảng cách thời gian để nhìn lại thì dù bị mọi nhược điểm và thua trận mà lui về Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc có một ưu điểm không nên quên là phát huy quyền tự do tư tưởng và thoát khỏi chế độ văn hóa lạc hậu là nạn độc quyền chân lý khiến thiểu số cầm quyền luôn luôn có lý và trừng phạt bất cứ ai nghĩ khác. Đấy là điều kiện tất yếu cho một xã hội cởi mở nhờ đó mới xây dựng ra dân chủ theo kịp các xứ khác. Người Hoa tại Đài Loan làm được mà người Hoa tại Trung Quốc lại không. Ta rất nên chú ý sự kiện này.

Thứ hai, sau khi Đặng Tiểu Bình tiến hành cải cách thì Trung Quốc xây dựng chế độ tư bản nhà nước và thực tế thì chi phối và đàn áp thị trường nên chỉ có tăng trưởng đầy bất công chứ không phát triển. Ngày nay, nền kinh tế ấy đi vào chu kỳ suy thoái nhưng vì nạn độc quyền chân lý, lãnh đạo cứ loay hoay mà chưa tìm ra giải pháp khác. Vì vậy, hứa hẹn áo cơm cho bá tánh đang đi hết giới hạn của nó và sẽ gây bất mãn trong quần chúng nên đảng trở lại trò đàn áp và tuyên truyền. Thứ ba, đảng vuốt ve tự ái của Hán tộc và luivề truyền thống xưa là muốn thành bá chủ qua chính sách bành trướng. Nhưng nhân loại đã bước qua Thế kỷ 21 rồi, động thái bành trướng ấy đang gây phản ứng từ các lân bang, điển hình là vụ kiện của Philippines.

Ngược với nhận thức của nhiều người, phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực sẽ gây lúng túng cho Bắc Kinh khi họ tranh thủ sự hợp tác của các nước khác qua thể thức đàm phán song phương nhằm bẻ đũa từng chiến. Bắc Kinh có thể phủ nhận thẩm quyền của Tòa án này, nhưng rốt cuộc thì họ có còn tuân thủ Công ước Quốc tế về Luật biển gọi là UNCLOS không? Nếu ra khỏi hệ thống UNCLOS hiện hữu từ năm 1994 thì lợi bất cập hại, và các nước khác sẽ có thời gian là nhiều năm để đối phó về pháp lý, chưa kể đến thái độ của Nhật Bản là một cường quốc cũng có tranh chấp về chủ quyền và không dễ bắt nạt. Vẫn còn ở trong hệ thống UNCLOS thì họ chỉ có thể gậm nhấm từng phần như tầm ăn dâu nhưng thế giới điều biết chuyện ấy nên Hán tộc có thể hết bị khinh thường mà lại bị khinh ghét.

Sau cùng, xuyên qua những gì đang thấy tại Việt Nam, thế giới nhìn ra Trung Quốc là một trung tâm đầu độc với tai họa về môi sinh ở bên trong đang lan rộng qua các lân bang, như chuyện Mekong cạn dòng, cá chết và ô nhiễm suốt vùng duyên hải. Thành thử, kết luận của tôi là Trung Quốc cần một cuộc cách mạng văn hóa khác để trở thành một xứ văn minh hiện đại! Nửa thế kỷ đã qua rồi mà họ chưa ra tới đó thì quả là học chậm mà lại mau quên!

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á châu Tự do xin cảm tạ chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa về bài phân tích này.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tốc độ tàu cao tốc 200-350 km/h trên toàn mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc đã mang lại ấn tượng về sự phát triển đáng kinh ngạc trong vài thập kỷ qua. Tuy nhiên, mạng lưới đường sắt này không thành công như quảng cáo, nó đã trở thành ác mộng của nền kinh tế. Đáng tiếc là Trung Quốc đã kịp xuất khẩu ác mộng này sang Việt Nam 10 năm trước. Global Times đưa tin, mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc có phạm vi khoảng 38.000 km và Bắc Kinh có kế hoạch sẽ mở rộng mạng lưới này lên quy mô 7 triệu km đến năm 2035. Năm 2008, chuyến tàu cao tốc đầu tiên đã xuất phát từ ga đường sắt Nam Bắc Kinh, ngày nay sau 13 năm, Trung Quốc đã thiết lập mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới.
Cuộc diệt chủng của ĐCSTQ đối với Tây Tạng là lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta Trong bài phát biểu đánh dấu 70 năm ĐCSTQ tiến quân vào và kiểm soát Tây Tạng, dù ông Uông Dương đã hết lời ca ngợi những thành tựu huy hoàng của ĐCSTQ tại Tây Tạng, ông Anders Corr lại nhận thấy những bằng chứng hiển nhiên về tội ác diệt chủng và nỗi ám ảnh của ĐCSTQ đối với việc phải hủy diệt tín ngưỡng và tôn giáo. Ở bài bình luận này, tác giả Corr sẽ phân tích và chỉ rõ ra những dấu hiệu và bằng chứng về tội ác của ĐCSTQ, thông qua phát biểu của ông Uông Dương.
Thống đốc bang California (Mỹ) vừa ban hành đạo luật gây xôn xao dư luận: ‘Cho phép trẻ vị thành niên phẫu thuật chuyển đổi giới tính hoặc phá thai mà không cần thông báo cho phụ huynh’. Liệu đây là một đạo luật cấp tiến, tự do hay sẽ tiếp tay cho tội ác và sự suy đồi về đạo đức? Trẻ được phá thai hoặc chuyển giới mà không cần thông báo cho phụ huynh Ngày 22/9 vừa qua, Thống đốc bang California, ông Gavin Newsom đã ban hành hai đạo luật cho phép trẻ vị thành niên có thể thực hiện một số thủ tục y tế như phẫu thuật chuyển đổi giới tính và phá thai mà không cần thông báo với phụ huynh. Một trong hai điều luật là AB-1184, trong đó cấm các công ty bảo hiểm sức khỏe yêu cầu có sự ủy quyền của cha mẹ, trước khi những đứa trẻ bắt đầu làm thủ tục cho các dịch vụ y tế.
Trong bối cảnh chính phủ Afghanistan sụp đổ, người Mỹ và những người Afghanistan làm việc cho Hoa Kỳ buộc phải sơ tán, người ta không khỏi băn khoăn rằng: Liệu điều tương tự có thể xảy ra ở những quốc gia mà Mỹ đang bảo trợ? Và có tác động như thế nào đối với Đài Loan và các đồng minh khác của Mỹ ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương?
Gần đây, dư luận dậy sóng trước tuyên bố của một vị giáo sư rằng học phí cấp đại học nên được coi là rào cản kỹ thuật cho đầu vào. Tư tưởng học phí giống như một khoản đầu tư [ở một số ngành nghề] vốn là tư tưởng được chấp thuận ở các nước có nền giáo dục tiến bộ, nhưng áp dụng tại Việt Nam thì dường như chưa hợp lý lắm. Tăng, giảm hay miễn phí giáo dục? Phát biểu tại diễn đàn Quốc hội sáng 25/7 vừa qua, GS Lê Quân (đại biểu Cà Mau) nói: “Chúng ta cũng phải đảm bảo rằng học phí cũng là một rào cản kỹ thuật để tránh việc học sinh lao vào học đại học và trở thành "học đại"", phải coi học phí đối với người học là nguồn đầu tư, thông lệ quốc tế học phí bao giờ cũng bằng gần hai năm tiền lương sau khi tốt nghiệp.
Liệu các cuộc tấn công mạng do Bắc Kinh hậu thuẫn gần đây nhắm vào Mỹ có dẫn đến chiến tranh thật? Đây là câu hỏi mà nhà kinh tế học người Mỹ David P. Goldman đã đặt ra gần đây. Một câu hỏi quan trọng, hiện hữu và rất khó trả lời. Tuy nhiên, vào tháng trước, Tổng thống Joe Biden đã cảnh báo rằng các cuộc tấn công mạng gần đây, bao gồm việc tấn công mạng các cơ quan chính phủ và cơ sở hạ tầng của Hoa Kỳ, rất có thể dẫn đến một “cuộc chiến nổ súng”. Ông Biden tiếp tục: “Tôi nghĩ có nhiều khả năng chúng ta sẽ kết thúc — à, nếu chúng ta có kết cục là một cuộc chiến, một cuộc chiến tranh thực sự với một cường quốc, thì đó sẽ là hậu quả của một tấn công mạng với hậu quả rất lớn”, "cường quốc" đó, tất nhiên, là Trung Quốc. Như ông Goldman lưu ý: "Nận xét của ông Biden được đưa ra trong một văn bản do văn phòng báo chí Tòa Bạch Ốc lưu hành", chúng không phải là sản phẩm của “loạn ngôn tự phát”. Không, họ đã cố tình.
Bệnh dịch lây lan trên toàn quốc là một mối đe dọa tiềm tàng đối với ĐCSTQ. Hiện tại, Delta đang điều khiển nhiều xã hội trên khắp thế giới, nhưng Trung Quốc dường như là nước duy nhất mà biến thể này có thể kết thúc nhiệm kỳ của nhóm cầm quyền. COVID-19 đang tàn phá Trung Quốc Biến thể Delta đang lan nhanh trên khắp đại lục và Bắc Kinh không có giải pháp nào mới ngoài các biện pháp vũ lực tàn bạo, độc tài toàn trị — và đổ lỗi cho người nước ngoài. Hàng triệu người dân Trung Quốc hiện đang bị phong tỏa. Các ca nhiễm gần đây tạo thành đợt bùng phát coronavirus trên diện rộng, thậm chí còn rộng hơn so với đợt bùng phát vào năm ngoái. Đợt bùng phát mới này đã nhanh chóng vượt ra ngoài tầm kiểm soát của các nhà chức trách và phá vỡ kế hoạch tuyên truyền cốt lõi của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Và nay nước Mỹ đang dần tiến vào một xã hội tự do cực tả, nơi xấu đã trở thành tốt và tốt đã trở thành xấu. Những điều tưởng chừng vô lý thì nay là hiện thực, ví như người nhập cư bất hợp pháp được ra vào tự do trên đất Mỹ, và được hưởng quyền “ưu đãi” hơn cả một công dân Mỹ “chính cống”... Khi những bậc lão thành vừa nhâm nhi cà phê vừa hồi tưởng lại quãng thời gian yên bình cách đây hơn nửa kỷ bằng câu mở đầu “muôn thuở”: “Hồi ấy, bố/mẹ ….”, thì bạn đừng than vãn: “Biết rồi, khổ lắm nói mãi”. Bởi nếu có cỗ máy thời gian cho phép bạn quay trở lại thời điểm cách nay hơn nửa thế kỷ, bạn có gật đầu không? Hơn nửa thế kỷ trước, sẽ không có Internet, không có smartphone, điện thì chập chờn và tất nhiên nếu nhà nào sở hữu một cái tivi đen trắng thì trở thành trung tâm "chiếu phim" cho cả cộng đồng.
Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã dựa vào hàng loạt lời nói dối về kinh tế để làm lung lay nhận thức của nhiều người về tình hình hiện tại. Trong bài viết này, chúng tôi xem xét một số lời nói dối lớn nhất và đưa ra bức tranh thực sự đằng sau những lời nói dối đó.
Trong 4 năm nhiệm kỳ của Tổng thống Trump, Big Media đã chế tạo ra bao nhiêu lời dối trá để bủa vây ông? Đã có bao nhiêu thông tin bị lật tẩy giúp công chúng được giải khai sự thật? Mời quý độc giả cùng NTD Việt Nam điểm lại 8 lời dối trá nổi bật nhất về ông Trump của Big Media, trong lúc chờ đợi các thông tin cập nhật từ các cuộc thanh tra kết quả bầu cử tại các tiểu bang Arizona và Georgia. Trong suốt 4 năm dẫn dắt nước Mỹ, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đạt được rất nhiều thành tựu. Trong nước, ông Trump không chỉ lấp đầy nền sản xuất rỗng sau nhiều thập kỷ hoang phế, mang lại việc làm và sức tăng trưởng bền hơn cho nền kinh tế, ông còn khôi phục các giá trị truyền thống đang bị bào mòn, xâm lấn triệt để bởi tư tưởng cấp tiến như bảo vệ thai nhi.
Bảo Trợ