Cải Lương Vẫn... Chưa Chết

06 Tháng Năm 20165:27 CH(Xem: 1213)

Cải lương vẫn... chưa chết


Trần Nhật Phong

- Chú ơi! giờ Cải Lương thật sự đã chết rồi!

- Cải Lương nghiêm túc đã bị “biến dạng” rồi chú, các tuồng kinh điển giờ đã bị họ biến thành “dị hợm.”

Đó là những thông tin buồn mà tôi nhận được từ các em, các cháu qua Facebook ở Việt Nam. Chỉ còn một năm nữa (2017) là ngành Cải Lương đánh dấu đúng 100 năm (1917). Thế mà hôm nay Cải Lương đang đứng bên bờ vực thẳm.

blank
Nghệ sĩ Hồng Loan trong vai diễn “Bàng Quí Phi.” (Hình: Trần Nhật Phong)

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hệ quả này, nhưng tựu trung đều đến từ 2 chữ “con người.” Con người, từ những khán giả bình thường, nay có thể tiếp cận với nhiều môn nghệ thuật độc đáo hơn của quốc tế, nên dần dần bỏ rơi Cải Lương. Con người đến từ chính những nghệ nhân trong ngành Cải Lương, họ chỉ biết trình diễn trên sân khấu, nhưng lại ít theo dõi và tìm hiểu “khẩu vị” của khán giả, một phần cũng do quá tự tin với những hào quang cũ, nên đã thụt lùi so với thời đại, khiến cho cả ngành nay trở thành bế tắc.

Cải Lương, Hát Bộ, Hồ Quảng (du nhập vào Việt Nam từ thập niên 50, nay đã trở thành một phần văn hóa của Việt Nam), vốn là chất sống tinh thần, là nền văn hóa của cả miền nam Việt Nam, từng được xem là hơi thở của người miền Nam, nay bắt đầu già cỗi, như ngọn đèn leo lét gần cạn dầu.

Không riêng tại Việt Nam, ngay ở hải ngoại, các bộ môn văn hóa dân tộc này, hiện cũng đang chờ “bơm oxy” từng ngày, từng giờ. Những nghệ nhân qua đến đây, do nhu cầu “cơm, áo, gạo tiền,” cái nghề đã từng nuôi sống cả gia đình họ qua nhiều thế hệ, nay trở thành một nghề ... tiêu khiển, một nghề tay trái.

Hơn một thập niên trước, khi phong trào nghệ sĩ từ Việt Nam sang trình diễn phát triển mạnh, dường như show nào cũng đầy khán giả, một phần do khán giả thèm nghe/xem lại những tích tuồng cũ, một phần là muốn gặp lại những tên tuổi lớn trước 1975, nên các bộ môn văn hóa dân tộc như được bơm sức sống, nhưng đến nay các bộ môn đã lâm cảnh... chợ chiều.

Hiện tượng Youtube trên mạng điện toán, với những tiểu phẩm hài nhảm nhí, những gameshow “trời ơi đất hỡi” ở Việt Nam, và những bộ phim truyền hình “chân dài, đại gia” copy từ cách quay, kịch bản của Hàn Quốc, của Đài Loan hiện đang góp phần nguyên nhân dẫn đến sự “bức tử” Cải Lương, Hát Bộ hay Hồ Quảng.

Cách đây vài tháng, tôi chứng kiến tại San Jose, gần 3,000 khán giả ùn ùn đi xem chương trình của nghệ sĩ hài Trường Giang, các tiểu phẩm hài không có gì đặc sắc, toàn những lời “thoại” dung tục, nhưng lại được khán giả cười nghiêng cười ngửa. Phải chăng vì đời sống áp lực quá lớn, họ muốn giải trí cho đầu óc thoải mái? Hay cái “khẩu vị” nghệ thuật của Việt Nam chỉ nằm ở mức đó? Câu hỏi tôi vẫn đi tìm câu trả lời.

Lần này do thúc giục của một số nghệ sĩ khao khát với nghề, mong muốn có một đêm diễn nghiêm túc, tôi đã được “mời” đứng ra tổ chức. “Kim Cổ Soi Gương” - đó là chủ đề tôi chọn cho buổi diễn ngày 12 tháng 6 sắp tới.

Nhưng đó cũng chính là “nỗi đau” tôi chạm phải khi tiếp cận những khán giả để “chào mời” vé đi xem.

- Ủa! Show này Cải Lương hả? Có Hoài Linh-Chí Tài hông?

- An Tư Công Chúa là con của Khang Hy hả? Biết chết liền!

blank
Phượng Mai và Vũ Đức trong trích đoạn Nữ Tướng Bùi Thị Xuân, đoàn Hoa Thế Hệ trước năm 1975 diễn tại Dinh Độc Lập. (Hình: Trần Nhật Phong)

Tôi gần như “gồng mình” mỉm cười, còn nỗi đau nào hơn khi tổ chức một buổi diễn văn hóa dân tộc nghiêm túc, thì phải “nhét” thêm nghệ sĩ hài vào để “câu khách,” diễn lại một trích đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, thì Anh Thư nước Việt lại bị xem là “con gái Khang Hy,” một vị vua của xứ Trung Hoa.

Cải cách hát ca theo tiến bộ

Lương truyền tuồng tích sánh văn minh.

Hai câu liễn mà 100 năm trước ông cha chúng tôi để lại, đã nói lên cái tinh thần bảo vệ văn hóa dân tộc, và hình thành bộ môn Cải Lương, nay phải đối diện với những “Opa” Hàn Quốc, “Soái Ca Ngôn Tình” Đài Loan và “Trai đẹp thời @” Ấn Độ.

Đương nhiên không phải mọi việc đều “tối” như cúp điện, khi tôi gọi đến những thương gia, truyền thông và một số nhà hảo tâm, tôi vẫn gặp những “hy vọng,” họ không hề từ chối, thậm chí còn ủng hộ hơn so với hình dung của tôi.

Đáng tiếc, con số này lại không nhiều so với tổng thể người Việt sinh sống tại Quận Cam, nơi mà sau 41 năm, chúng ta đã có đầy đủ mọi thứ, từ những thực phẩm đặc sản hiếm hoi ở Việt Nam cho đến những chương trình nói tiếng Việt, phát hình, phát thanh tiếng Việt trên các băng tần địa phương.

Nhưng đối với các nghệ nhân thuộc những bộ môn văn hóa dân tộc, món ăn tinh thần ở quê hương thứ hai này, hiện đang phải “chết lặng” trước nguy cơ bị đào thải, dù rằng hôm nay “nghề sân khấu” không phải là nghề chính của họ, họ ca diễn không phải vì đồng tiền vé của khán giả, mà chỉ muốn “giữ lửa” cho nghề, họ khao khát một buổi diễn nghiêm túc, có chiều sâu nghệ thuật, để con em cảm nhận được nét hay của văn hóa, của lịch sử dân tộc, khát vọng của họ là giữ lại cái nghề mà ông cha họ đã truyền lại từ trăm năm trước.

Tôi đọc được khát vọng từ ánh mắt của những nghệ nhân này, từ những người theo nghề lúc tuổi đôi mươi, cho đến những gia đình có “bề dầy” sân khấu trên cả trăm năm, họ mong muốn đèn sâu khấu vẫn được thắp sáng ở hải ngoại, họ không muốn “cái nghề” đến thế hệ của họ phải chấm dứt một cách “nghẹn ngào” trước xu thế phát triển của thời đại. Họ mong muốn sân khấu vẫn có không khí trang trọng, nghiêm túc, không phải là những nhà hàng với tiếng “zô, zô” cụng ly của những chai bia đầy ngôn ngữ dung tục.

Chúng ta chờ đợi 41 năm mới có một ngôi rạp hát đúng nghĩa do người Việt làm chủ nằm ngay trung tâm Little Saigon. Dù chỉ nhỏ bé vài trăm ghế, nhưng dù sao đó cũng là mồ hôi nước mắt của người trong cộng đồng xây dựng ra, ngôi rạp không chỉ dành cho những chương trình tân nhạc, thính phòng, hài hước, mà còn dành cho những bộ môn văn hóa dân tộc, cho những điệu vũ dân tộc, cho Cải Lương, cho Hát Bộ cho Hồ Quảng và cho cả kịch nghệ.

Ở Việt Nam dưới cái “thể chế” hiện tại, văn hóa dân tộc đã bị đẩy vào những trò “chém lợn,” những “dị dạng” của ngày giỗ Hùng Vương hay những trò “cướp có văn hóa,” không lẽ ở hải ngoại chúng ta cũng chạy theo “The Voice,” chạy theo “đẳng cấp là vĩnh viễn,” chạy theo “ I am a Diva”!

Tôi vẫn tin vào con người của miền Nam, những người mộc mạc hiền hòa, nhưng lại có tinh thần bảo vệ văn hóa dân tộc rất cao, họ sẽ không bỏ rơi những dấu tích văn hóa của tiền nhân để lại, họ sẽ không giống như cái “thể chế” bên kia bờ đại dương đang đưa văn hóa dân tộc vào cửa... tử, và tôi, vẫn hy vọng.

Theo Nguoi-viet.com

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
10 THÍCH CỦA NGƯỜI CAO TUỔI Một thích trong túi có tiền Ai mời hiếu, hỷ ...khỏi phiền cháu con Hai thích được bát canh ngon Cao lương chẳng thiết bởi còn răng đâu Ba thích Con, Cháu, Rể, Dâu Gia phong giữ nếp hàng đầu Hiếu - Trung Bốn thích thoả mãn riêng - chung Ăn riêng nhưng vẫn vui cùng cháu con Năm thích Làng phố vuông tròn Đói no - Sướng khổ - Mất còn....có nhau Sáu thích sống thọ chết mau Ốm lâu con khổ lại đau thân mình Bảy thích xã hội gia đình Bạc cờ. ma tuý..... thực tình tránh xa Tám thích mồ mả ông cha Xây cất tôn tạo ít ra bằng người Chín thích đầy ắp tiếng cười Được hưởng không khí vui tươi hàng ngày Mười thích phút chót dương này Tuỳ nghi biện lễ, chớ vay mượn nhiều ***
‘Tinh thần hiệp sĩ’ được hiểu là những phẩm chất như: Trọng danh dự, lòng trung thành, dũng cảm, sự hào phóng và sẵn sàng bảo vệ kẻ yếu. Mặc dù tên và khái niệm nghe có vẻ cổ hủ nhưng nó vẫn tồn tại cho đến ngày nay, dưới nhiều hình thức khác nhau. 'Tinh thần hiệp sĩ' là gì? Một số những nhân vật lịch sử biểu trưng cho “Tinh thần hiệp sĩ” là Vua Arthur, ngài Galahad, và các Hiệp sĩ Bàn tròn. Khi nhắc tới tinh thần hiệp sĩ, người ta có thể hình dung một quý ông thời Victoria bảo vệ danh dự của một quý bà trước những lời xúc phạm của một nhân viên phục vụ. Những người khác có thể nghĩ đến việc đàn ông mở cửa cho phụ nữ hoặc kéo ghế và mời cô ấy ngồi trong nhà hàng.
Từ lâu, người Sài Gòn đã rất khâm phục cách đặt tên cho đường phố ở Sài Gòn-Gia Định-Chợ Lớn. Mọi người vẫn đinh ninh rằng đó là tập họp của một công trình có sự đóng góp trí tuệ của nhiều người, một Hội đồng gồm nhiều: học giả, sử gia, nhà văn uy tín… Nhưng thật sự bất ngờ khi được biết kiệt tác lịch sử này đã được hoàn thành bởi một công chức...! Người đó là Trưởng Phòng Họa Đồ thuộc Tòa Đô Chánh-Sài Gòn. Ông Ngô Văn Phát, Nhà văn – bút hiệu Thuần Phong, sinh ngày 16-10-1910 tại huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu....! Sau hiệp định Genève tháng 7 năm 1954 Pháp bàn giao chính quyền cho Chính Phủ Bảo Đại, với Thủ Tướng Ngô Đình Diệm. Để đánh dấu việc giành độc lập từ tay người Pháp, Toà Đô Chánh Sài Gòn được lệnh gấp rút thay thế toàn bộ tên đường từ tên Pháp qua tên Việt trong khoảng thời gian ngắn nhất.
Một danh sách những bản nhạc mùa thu BM Thưởng thức âm nhạc phù hợp với phong cảnh mùa thu. Với nghệ sĩ, thời điểm giao mùa là thứ khiến cho xúc cảm thăng hoa mãnh liệt, và sự giao mùa dường như luôn biết cách làm mới mỗi chúng ta. Trong âm nhạc, sự giao mùa cũng là niềm cảm hứng bất tận để những bài hát nổi tiếng và những tác phẩm kinh điển được viết nên. Bằng chứng là nhiều nhà soạn nhạc của dòng nhạc cổ điển như Antonio Vivaldi, Pyotr Ilyich Tchaikovsky, Joseph Haydn, Alexander Glazunov, Vaughan Williams và một vài tác giả của dòng nhạc đương đại đã khoác lên những tác phẩm của họ màu sắc của các mùa trong năm qua những cái tên có thể kể đến như “The Seasons,” hoặc “The Four Seasons”.
Dựa trên nhiều khám phá khảo cổ học, các nhà khoa học đã thừa nhận phụ nữ Viking ở Scandinavia (Bắc Âu) "quyền lực" hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Ra trận Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều ngôi mộ chứa hài cốt của các nữ chiến binh Viking. Từ lâu, người ta cho rằng, ngôi mộ cổ ở thị trấn Birka của người Viking thuộc về một người có tầm quan trọng về quân sự. Sau đó, các nghiên cứu toàn diện về DNA cho thấy chiến binh Birka thực chất là một phụ nữ.
Nhà Trắng là nơi làm việc chính thức của của Tổng thống – người quyền lực nhất nước Mỹ, đồng thời đây cũng là nơi ở của ông và gia đình. Tòa nhà này đã có lịch hàng thế kỷ và trở thành biểu tượng quyền lực của người đứng đầu nước Mỹ. Và tất nhiên bản thân nó cũng ẩn chứa rất nhiều bí mật thú vị mà không phải ai cũng biết. Top 14 điều không phải ai cũng biết về Nhà Trắng
bài hát “ĐỪNG EM” Link Video: https://www.youtube.com/watch?v=55glr5LDysA Ca sĩ: Đoàn Sơn Thơ: Nguyên Khang Nhạc: Mai Phạm Keyboard: Duy Tiến Video: APHUONGFILM – Melbourne, AUSTRALIA Link Youtube : https://youtu.be/55glr5LDysA Link lời bài hát file PDF: https://drive.google.com/file/d/1eb2g_SGvLK3pOXtcYdsge-MfShAd6EGU/view Trân trọng và cám ơn, Mai Pham
Âm nhạc chữa bệnh “Hãy tập trung vào âm thanh của nhạc cụ,” Andrew Rossetti, một nhà nghiên cứu và trị liệu âm nhạc được cấp phép cho biết khi anh gảy các hợp âm trên một cây đàn guitar Tây Ban Nha cổ điển . “Nhắm mắt lại. Hãy nghĩ về một nơi mà bạn cảm thấy an toàn và thoải mái,” Rossetti nó
Trận Xương Giang là trận chiến cuối cùng đặt dấu chấm hết cho toàn bộ cánh quân của Liễu Thăng. Đây là một trong những trận chiến thảm khốc nhưng oanh liệt nhất của toàn bộ cuộc chiến. Chỉ trong vòng 27 ngày đêm (từ ngày 8/10/1427 đến ngày 3/11/1427) mà có sự tham chiến của gần 20 vạn quân từ đôi bên trên một chiến tuyến khoảng 100 km. Trong trận chiến này, chủ lực của quân Minh sang tiếp viện bị thiệt hại gần như toàn bộ và không thể tham chiến nữa.
Khoa học tồn tại vốn là để giúp con người ngày càng tiến bộ hơn, và cũng là để giải đáp những bí ẩn tồn tại trong cuộc sống. Tuy nhiên, đã có rất nhiều lần các chuyên gia bị lạc lối vì chính những thứ họ tìm ra. Những bí ẩn của thế giới đến nay vẫn chưa có lời giải
Bảo Trợ