Miếng Đồng Đỏ

01 Tháng Sáu 20202:00 CH(Xem: 7589)
Tại kinh thành Constantinople có một người Do Thái nghèo sinh sống bằng phế liệu. Suốt ngày dài, hắn lê chân từ nhà này sang nhà khác của người theo đạo Do Thái, đạo Islam, đạo Kitô, mua quần áo cũ, bình cũ, nồi niêu soong chão cũ và đủ thứ giẻ rách cùng đồ phế thải. Đêm đến hắn về nhà, phân loại nào theo loại đó rồi bán từng món hoặc đổi lấy bất cứ thứ gì có thể kiếm được. Bằng cách đó hắn cố gắng đắp đổi qua ngày trong cuộc sống đạm bạc nhất. Hắn là người giản dị, không chữ nghĩa, sống chân chất với Thượng đế cũng như với đồng loại.
blank
Ngày nọ, hắn mua một đống đồ phế thải của một người Kitô giáo, và bỏ ra suốt đêm để phân loại. Trong khi làm việc đó, hắn bắt gặp một miếng nhỏ đồng đỏ bọc trong giấy các-tông màu xanh lá cây. Hắn cầm lên, ném nó vào đống kim loại phế thải. Khi sắp sửa quay về với công việc, hắn nghe có giọng nói thì thầm rằng:

- Người Do Thái, người Do Thái, tại sao lại liệng bỏ ta!

Sợ hãi, người ấy nhìn quanh xem giọng nói đó phát từ đâu ra nhưng chẳng thấy gì. Tuy thế ngay khi vừa tiếp tục công việc, hắn lại nghe giọng ấy cất lên lần nữa:

- Người Do Thái, người Do Thái! Tại sao vứt bỏ ta rẻ rúng thế này? Xin hãy thương xót ta!

Thêm lần nữa hắn nhìn khắp chung quanh và thêm lần nữa hắn chẳng thấy gì. Và hắn lại làm tiếp công việc. Tuy vậy giọng ấy nói lần thứ ba và lúc này nghe rất thương tâm:

- Xin anh vui lòng xót thương ta và ta sẽ đền đáp xứng đáng, không bỏ công của anh đâu!

Chỉ tới lúc đó người ấy mới để ý rằng giọng nói đó phát ra từ đống kim loại phế liệu - rồi bước tới gần hơn, hắn thấy cái nói thành tiếng là miếng đồng đỏ.

Nó nói với hắn:

- Hãy lượm ta lên và đặt ta lên trên bàn.

Và khi người mua bán đồng nát làm như thế, miếng đồng đỏ nói tiếp:

- Bây giờ, hãy đặt ta nằm trên mặt cái hộp đằng kia rồi ta sẽ cho anh thấy hôm nay anh kiếm được khá hơn - đúng ra là gấp đôi con số kiếm được thường ngày. Anh cứ thử ta rồi sẽ thấy!

Có điều gì đó khiến người nghèo mua bán phế liệu nghe theo miếng đồng đỏ. Hắn đặt nó lên trên mặt cái hộp nằm trên bàn, và ô kìa lạ chưa, hôm đó lợi nhuận hắn kiếm được tăng lên gấp đôi. Hôm sau, nó nói với hắn:

- Xin làm ơn đem ta đi lau chùi sạch sẽ; ta hứa là anh sẽ kiếm được gấp đôi hôm qua.

Hắn cầm miếng đồng đỏ lên, chùi rửa sạch sẽ rồi để lại chỗ cũ - và thật lạ lùng, lợi nhuận của hắn lại tăng lên gấp hai lần! Vài ngày sau, nó nói với hắn:

- Nếu anh thực hiện điều ta đòi hỏi lần này là làm cho ta một cái tủ nhỏ đặc biệt, anh sẽ kiếm được vô hạn.

Như thế người ấy làm một cái tủ nhỏ đặc biệt, và mọi sự xảy ra đúng như miếng đồng đỏ đã hứa; rồi hết lần này tới lần nọ, miếng đồng đỏ lại yêu cầu hắn làm một cái gì đó khác nữa. Tới cuối cùng là hắn cất lên cho nó một ngôi nhà riêng trong đó hắn thắp một ngọn nến và giữ cho cháy suốt ngày suốt đêm trước cái tủ nhỏ trong đó đặt miếng đồng đỏ.

Trong khi đó, người ấy càng ngày càng rất giàu có. Hắn xây cho mình một tòa nhà thật lớn và cũng rất hào phóng hiến tặng tiền của để làm việc từ thiện. Quả thật, đối với đồng bào Do Thái sống trong thị trấn, tất cả những điều ấy quá kỳ diệu tới độ họ thấy nơi hắn sự thể hiện đầy đủ câu thơ trong Thánh vịnh: “Ngài nâng người nghèo lên từ bụi đất”. Và càng giàu hắn càng thể hiện nhiều hành vi tốt lành: thành lập một trường dành cho việc học sách Tô-ra ngay trong ngôi nhà của hắn cùng chịu mọi phí tổn cho các học giả ở luôn tại đó; hắn đóng góp nhiều tiền cho hội đường tới độ làm hổ thẹn những người Do Thái giàu có khác, và chẳng bao lâu sau, hắn trở thành nhân vật danh giá nhất thị trấn.

Ngày nọ, thầy cả Giơ-sa-gia-hu Pin-tô (Yeshayahu Pinto) viếng thăm Constantinople; ông có lệ đi lần lượt các trung tâm Do Thái để lùng tìm các dấu hiệu dị giáo và đánh bật gốc các trò tinh quái của nó. Nghe nói tới sự giàu có đầy bí nhiệm của kẻ mà ngôi nhà hắn trở thành nơi các học giả tụ họp, ông đích thân tới đó và thấy rằng người đồng bào ấy ăn nói chẳng có vẻ học thức chút nào. Ông yêu cầu những người Do Thái đang cùng ngồi ăn tối với mình kể cho nghe câu chuyện của hắn. Họ nói:

- Ồ, hắn chỉ là một kẻ mua bán đồng nát nghèo khó bỗng dưng được thừa hưởng tiền bạc.

Lời nói ấy làm thầy cả Giơ-sa-da-hu cảm thấy không yên tâm. Ông quyết định xem kỹ hơn một chút nguồn gốc sự giàu có của kẻ mua bán phế liệu ấy. Gọi hắn tới phòng riêng, ông nói với hắn:

- Ta rất vui mừng khi thấy mọi việc tốt lành anh đã và đang làm - anh có thể tự xem mình là người rất may mắn! Tuy thế, có một điều ta muốn hỏi anh. Xin anh vui lòng nói cho ta biết toàn bộ tài sản này từ đâu mà trở thành của anh? Và anh hãy đoan chắc là kể cho ta nghe đúng sự thật, vì nếu anh tìm lời ngụy trang cho qua chuyện, ta sẽ có cách riêng của mình để tìm cho ra.

Mục đích của thầy cả là làm cho người mua bán phế liệu run sợ, và ông đã rất thành công tới độ hắn kể hết cho ông nghe mọi sự, từ đầu tới cuối, không bỏ sót một chi tiết nào. Khi hắn kể xong, thầy cả yêu cầu:

- Anh có tự xem mình là một người Do Thái tin vào Thượng đế của Israel với một đức tin trọn lành không?

Người ấy nói:

- Tôi là một người Do Thái giống như bất cứ người Do Thái nào khác. Tôi tin vào Thượng đế và vào sách Tô-ra của Ngài.

Thầy cả nói:

- Thế thì hãy nói cho ta biết nếu anh được hiến cho sự giàu có để thờ phượng ngẫu tượng, anh có chấp nhận không?

Người ấy kêu lên:

- Lạy trời đừng xảy ra chuyện đó! Nếu vì thế mà được hiến cho toàn bộ tiền bạc trên thế giới tôi sẽ nhổ nước bọt vào.

Thầy cả nói:

- Thế thì hãy cho ta thấy miếng đồng đỏ của anh.

Người mua bán phế liệu dẫn thầy cả tới ngôi nhà hắn đã cất lên, mở cửa cái tủ nhỏ đặc biệt ra, và chỉ cho ông thấy vật đặt bên trong. Vừa thấy vật đó, thầy cả liền chụp lấy, ném nó xuống sàn nhà và yêu cầu đưa cho mình cái búa. Ông bắt đầu dùng búa đập tan tành nó. Mảnh đồng đỏ kêu lên thảm thiết nhưng thầy cả không thèm để ý. Ông đập và đập mãi cho tới khi nó vỡ thành từng mảnh vụn rất nhỏ. Rồi ông đem đốt cháy chúng và rải tro của chúng ra ngoài biển.

Khi làm xong tất cả các việc đó, thầy cả quay sang người mua bán phế liệu và nói:

- Người anh em ạ, anh có thể tận mắt chứng kiến rằng hết thảy hành vi tốt lành của anh đều làm bằng đồng tiền kiếm được từ việc thờ phương ngẫu tượng, một việc mà chúng ta không được phép dùng dù với bất cứ mục đích nào. Do bởi các dự tính của anh đều tốt lành, Thiên Chúa sẽ không trừng phạt anh vì những gì đã xảy ra. Tuy thế, giờ đây vì anh đã biết Lề luật nên anh được lệnh phải thiêu hủy toàn bộ tài sản của anh. Đấng Thượng Đế đã giúp đỡ anh khi anh nghèo khó cũng chính là đấng Thượng Đế sẽ đến để giúp đỡ anh thêm lần nữa, bằng những phương thế hợp lề luật, vì Ngài là Đấng không tạo ra khủng hoảng.

Lập tức người mua bán phế liệu đi đốt ngôi nhà ấy cùng toàn bộ tài sản của hắn. Thậm chí hắn còn ném hết quần áo vào lửa và quay lại cuộc sống thấp kém từng có trước đây. Và khi các đồng bào Do Thái của hắn thấy cách hắn tự nguyện hủy diệt toàn bộ tài sản để rửa sạch sự thờ phượng ngẫu tượng của mình, họ lại càng hoàn toàn tôn quí hắn. Họ tiếp tay nhau nâng đỡ hắn hết sức có thể được cho tới khi Thượng Đế đến giúp đỡ hắn. Và sau đó hắn sống thoải mái suốt những ngày đời còn lại.


Nguyễn Ước (dịch)

---------------------------------

Ghi chú: Văn bản truyện này lấy từ một tác phẩm xuất bản vào cuối thế kỷ XIX, tại Baghdad, Iraq
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
🌹 Quà sinh nhật Trong năm đứa con của má, chị nghèo nhất. Chồng mất sớm, con đang tuổi ăn học. Gần tới lễ mừng thọ 70 tuổi của má, cả nhà họp bàn xem nên chọn nhà hàng nào, bao nhiêu bàn, mời bao nhiêu người. Chị lặng lẽ đến bên má : "Má ơi, má thèm gì, để con nấu má ăn?" Chưa tan tiệc, Má về sớm, nói vì mệt. Ai cũng chặc lưỡi : "Sao má chẳng ăn gì?" Về nhà, mọi người tìm má. Dưới bếp, má đang ăn cơm với tô canh chua lá me và đĩa cá bống kho tiêu chị mang đến... 🌹 Con Nuôi Thầy giáo lớp 1 thảo luận với lớp về một bức hình chụp, có một cậu bé màu tóc khác mọi người trong gia đình. Một học sinh cho rằng cậu bé trong hình chính là con nuôi. Một cô bé nói : - Mình biết tất cả về con nuôi đấy. Một học sinh khác hỏi : - Thế con nuôi là gì ? Cô bé trả lời: - Con nuôi nghĩa là mình lớn lên từ trong tim mẹ mình chứ không phải từ trong bụng. 🌹
Đám cưới dài dằng dặc trên con đường thấp lè tè phủ bóng mát từ những hàng cây cao ở bờ dốc các trang trại. Đôi tân hôn đi đầu rồi đến cha mẹ, khách mời và người nghèo trong vùng, cuối cùng là bọn trẻ con. Chúng lượn quanh đám rước như những con ruồi, hoặc chen vào giữa hàng hay leo lên cành cây để nhìn cho rõ. Chú rể là một anh chàng bảnh trai tên là Jean Patu, chủ trại giàu nhất vùng. Nhưng trước hết đó là một anh thợ săn cuồng nhiệt, say mê săn bắn đến độ sẵn sàng tiêu những khoản tiền lớn cho chó săn, toán gác, cho chồn sương và súng ống mà không cần tính toán. Cô dâu, Rosalie Roussel, đã được khá nhiều đám ở các vùng lân cận ngấp nghé dạm hỏi vì họ thấy cô xinh đẹp, và họ biết cô có của hồi môn đáng kể, nhưng cô chỉ chọn Patu, có lẽ vì anh nầy được lòng cô hơn, hay đúng hơn, theo thói suy tính hơn thiệt của người Normandie, là vì anh có nhiều tiền.
Mùa Giáng Sinh về, có lẽ tâm hồn ai cũng rộn lên một niêm vui nào đó trong bầu khí cuối năm, khi tiết trời thay đổi… Xin góp một vài câu chuyện sưu tầm về mùa Giáng Sinh làm món quà nhỏ cho quý bạn đọc… Chúc các bạn tìm được niềm vui Giáng Sinh thật sự trong tâm hồn mình…. Có một cô bé mồ côi cha sống với mẹ tại một vùng quê hẻo lánh. /post 22 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 964)/
Bình sinh, cho đến bây giờ đã sang bên kia dốc cuộc đời, tôi vẫn thường tự cho mình là kẻ không đến nỗi phải xấu hổ với danh phận của một thằng đàn ông , một thương gia . Ấy vậy mà cuộc đời phiêu bạt để bỗng có một ngày đẹp trời, trên một phiên chợ vùng cao, tôi bị choáng váng vì tự thấy xấu hổ với mình khi ngồi nghe trộm câu chuyện của hai người đàn ông xa lạ. Bên một chiếc bàn gỗ mốc thếch, tôi ngồi uống rượu với một người bạn. Anh này thạo nhiều thứ tiếng dân tộc vì đã một thời chuyên đi thu mua nấm rừng, thảo quả trong các bản làng xuất sang Trung Quốc. Bàn bên cạnh có hai người đàn ông mặc quần áo chàm vừa nốc từng bát rượu đầy vừa chằm chằm nhìn vào mặt nhau. Ngồi né ra xa một chút là một người phụ nữ váy áo thêu xanh đỏ, khắp người đeo không biết bao nhiêu vòng bạc lủng lẳng.
Hoa Dã quỳ gắn với một câu chuyện truyền thuyết cảm động về tình yêu đôi lứa. Chuyện kể rằng từ xa xưa có một bộ tộc Lasiêng sinh sống ở vùng Tây nguyên xa xôi. Trong bộ tộc có nàng H’Linh xinh đẹp yêu tha thiết chàng K’Lang, ngày ngày K’Lang vào rừng săn bắn, hái lượm, còn H’Linh ở nhà se sợi dệt tấm chăn kiệu chồng (theo tục lệ của bộ tộc thì con gái trước khi lấy chồng phải dệt một tấm chăn thật đẹp để mang về nhà chồng), tối về họ lại quây quần đốt lửa và múa hát cùng dân làng. Cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc của họ cứ thế trôi qua và chờ đến ngày trở thành chồng vợ. Nhưng tình yêu giữa hai người lại không được suôn sẻ như mong đợi, bởi trong bộ tộc có chàng LaRihn là con trai của người tộc trưởng cũng ngày đêm thương trộm, nhớ thầm H’Linh, nhưng không được nàng đáp lại. LaRihn rất hờn ghen.
Mụ Chét tất tả đi về phía Ủy Ban Xã. Hôm nay là ngày mụ được vinh dự mời lên để nhận quà. Món quà mà chỉ có gia đình liệt sĩ mới nhận được. Mấy tháng trước làng bị lụt nặng. Những cơn mưa dầm liên tiếp cả tuần, gió rít từng cơn khiến trời lạnh cóng hơn nhiều hơn năm trước. Nước từ con sông dâng lên mỗi lúc một cao. Nhà mụ chồng ghế, chồng bàn lên giường để tránh lụt. Cuối cùng mụ được đưa lên ngồi lên khu đĩ nhà, lụt mới từ từ rút lui. Nước rút, căn nhà như ruộng mới bừa xong, dơ nhớp không chịu được. Mọi thứ đều hư hại. Lúa không có bao nhiêu lại bị ngâm nước lên mộng hết phân nửa. Sắn trong nương bới không kịp cũng bị hư hết một mớ. Nhà đã nghèo lại bị tai trời, rau ngoài vườn thúi cả, gạo ẩm độn với sắn đã chạy chỉ vàng khè, cơm ăn vào nó cứ say say thế nào.
Năm 2016, tôi đến Huế. Đấy là lần đầu tiên tôi đến thăm lăng Gia Long. Tôi đã đi Huế rất nhiều, đã đi lăng Tự Đức, Khải Định vài lần. Nhưng lăng Gia Long hầu như tôi không hề đặt chân đến, chỉ vì … tôi không biết. Ngài được mặc định là nhân vật phản diện trong sách giáo khoa, trong những tài liệu chính thống, và vì thế, lăng của ngài cũng bị đưa vào quên lãng. Dịp đó là lần đầu tiên tôi đưa bạn gái ra Huế chơi. Trong vé tham quan các điểm di tích lăng tẩm, thì chỉ có lăng Minh Mạng, Tự Đức, Khải Định và thăm Đại Nội, không có lăng Gia Long. Chiều đó, tôi chở bạn gái đi thăm lăng Minh Mạng. Nhưng không hiểu sao tôi chạy lố đến một cây cầu mới xây và có biển hiệu chỉ dẫn "Lăng Gia Long". Vừa lạc, vừa tìm mãi chưa ra lăng Minh Mạng mà thấy biển chỉ lăng Gia Long.
1. Lương tâm . Con ốm, nhập viện. Làm thủ tục, bác sĩ mặt lạnh tanh. Biết ý, tay mẹ run run dúi trăm nghìn vào túi “lương y”… Bác sĩ thân mật: “Nằm giường này cháu, đừng lo có bác!”. Biết đâu mẹ đang xỉu dần vì bán máu cho con. Lương tâm? 2. Xứ lạ quê người . Qua xứ người được vài năm thì ông anh họ của tôi bắt đầu gởi tiền về, giục các con lo học tiếng Anh và vi tính đẻ mai mốt qua đó có thể dễ dàng kiếm việc làm. Hôm vừa rồi, anh gọi điện về thăm gia đình chúng tôi, tôi hỏi anh có địa chỉ eMail chưa để tiện liên lạc, giọng anh chùng hẳn xuống: ”Suốt ngày tích- cực lao-ôộng, làm thêm "over time", đâu rảnh để chơi internet!" 3. Chung Riêng. Chung một con ngõ hẹp, hai nhà chung một vách ngăn. Hai đứa chơi thân từ nhỏ, chung trường chung lớp, ngồi chung bàn, đi về chung lối. Chơi chung trò chơi trẻ nhỏ, cùng khóc cùng cười, chung cả số lần bị đánh đòn do hai đứa mãi chơi. Đi qua tuổi thơ với chung những kỷ niệm rồi cùng lớn lên… Uống chung một ly rượi mừng, chụp chung t
Phòng phi cơ lúc ấy gần như hoàn toàn yên tĩnh. Mọi người như đã đắm mình trong một giấc ngủ êm đềm. Một vài tiếng cựa mình của hành khách. Mấy tiếng mút tay chùn chụt đều đều của vài chú bé. Tiếng nhac vẫn nhẹ nhẹ loãng ra. Tất cả đều nương nhẹ, như không muốn làm tan mất làn không khí tĩnh mịch./post 20 Tháng Giêng 2013(Xem: 1690) Huyền Nga - TỦ SÁCH TUỔI HOA /
Khó khăn lắm anh mới có thể nói với chị điều anh muốn nhờ cậy. Chị cũng khó khăn lắm mới có thể trả lời từ chối anh, nhưng mà gia đình đang yên lành, nếu đưa con bé về e rằng sẽ chẳng còn được bình yên./post 15 Tháng Mười Một 2012 (Xem: 2990) Nguon Suonglam/
Bảo Trợ