ASEAN lo ngại tình hình Biển Đông, muốn có COC

21 Tháng Mười Một 201511:04 SA(Xem: 426)
KUALA LUMPUR (NV) - Trung Quốc có thể tác động để gạt bỏ Biển Đông khỏi nghị trình của APEC lần thứ 23 vừa diễn ra ở Philippines nhưng khó có thể làm như thế tại ASEAN Summit và EAS.

Đàm phán với ASEAN và Trung Quốc bế tắc. Các chiến hạm của Trung Quốc vẫn 
ngang dọc trên Biển Đông như đang đi lại trong “ao nhà.” (Hình: Tân Hoa Xã)


Đó là nhận định của một số chuyên gia về khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Bên cạnh việc Hoa Kỳ khẳng định, Biển Đông sẽ là vấn đề mà tổng thống Hoa Kỳ đặt lên hàng đầu khi tham dự ASEAN Summit (Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN) và EAS (Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á), mới đây còn có thêm sự kiện, các ngoại trưởng của mười quốc gia trong khối ASEAN, cùng bày tỏ sự lo ngại về hiện tình Biển Đông.

Người ta khẳng định, dù Trung Quốc tìm mọi cách nhằm loại bỏ Biển Đông ra khỏi nghị trình của ASEAN Summit và EAS như vừa làm tại APEC lần thứ 23 song dứt khoát Biển Đông vẫn là một đề tài của hai hội nghị quan trọng sẽ diễn ra tại Malaysia vào cuối tuần này.

Theo AP thì ông Anifah Aman, ngoại trưởng Malaysia vừa cho biết, các ngoại trưởng của ASEAN đã cùng nhấn mạnh tầm quan trọng của COC (Bộ Quy Tắc Ứng Xử tại Biển Đông) nên yêu cầu phải gấp rút hoàn thành việc soạn thảo và thông qua COC để kiểm soát khu vực đang có tranh chấp về chủ quyền giữa Trung Quốc và năm thành viên khác của ASEAN (trước đây là Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, gần đây có thêm Indonesia).

Ngoại trưởng Malaysia nói thêm rằng, duy trì sự ổn định, hòa bình và quyền tự do lưu thông ở Biển Đông là điều đặc biệt quan trọng, không thể xem nhẹ.

Ông Lê Lương Minh, người đang giữ vai trò tổng thư ký của ASEAN, giải thích thêm với AP rằng, chưa bao giờ DOC (tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông) được thực thi nghiêm túc và đạt được hiệu quả cần thiết nên ASEAN phải có một thỏa thuận mới, có giá trị ràng buộc về mặt pháp lý. Thỏa thuận có giá trị ràng buộc này không chỉ ngăn ngừa mà còn là cơ sở để giải quyết hiện trạng.

Dẫu ASEAN tỏ ra quyết tâm thúc đẩy việc soạn thảo và thông qua COC song không ai dám chắc về kết quả.

Năm 1996, ASEAN đã từng đề cập đến việc xây dựng COC nhưng bất thành. Cuối cùng, năm 2002, ASEAN và Trung Quốc thông qua DOC. Tuy nhiên DOC không giúp giảm bớt căng thẳng trên Biển Đông vì phạm vi áp dụng thiếu rõ ràng và các quy định thì thiếu cụ thể. Chưa kể DOC không có giá trị ràng buộc về mặt pháp lý.

Đến năm 2011, ASEAN và Trung Quốc tiếp tục thông qua Bản Quy tắc Hướng dẫn DOC nhưng văn kiện đó cũng không khắc phục được hết những hạn chế của DOC.

Hồi tháng 10 năm ngoái, tại hội nghị về DOC lần thứ 8 ở Bangkok, đại diện ASEAN và Trung Quốc chỉ đạt được thỏa thuận là tiếp tục thúc đẩy sự hợp tác theo tinh thần DOC nhằm giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông một các ôn hòa.

Trung Quốc vẫn khăng khăng bảo lưu ý kiến, hãy để các quốc gia có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông tự giải quyết tranh chấp với nhau (đàm phán song phương chứ không phải đa phương). Còn ASEAN thì sẽ cùng Trung Quốc giữ gìn hòa bình và ổn định của Biển Đông.

Do DOC có nhiều hạn chế, nhiều chuyên gia về luật pháp quốc tế đã từng khuyến cáo ASEAN nên tự soạn thảo một bộ quy tắc về ứng xử trên Biển Đông (COC) trước khi đàm phán với Trung Quốc.

Nếu ASEAN có thể thông qua một COC cùng với Trung Quốc, các tranh chấp trên Biển Đông có thể được phân xử bởi một cơ quan tài phán quốc tế. Tuy nhiên chưa bao giờ Trung Quốc tỏ ra đồng tình với giải pháp đó và tìm nhiều cách để tạo bất đồng giữa các quốc gia trong khối ASEAN khi họ bàn luận về COC.

Một số chuyên gia về an ninh-quốc phòng từng khuyến cáo, việc ASEAN chỉ quan tâm đến đàm phán với Trung Quốc về COC mà không chú ý tới tự soạn COC bởi sợ Trung Quốc bác bỏ dự thảo tự soạn là một sai lầm.

Trên thực tế, ASEAN đã từng lặng lẽ bác dự thảo COC trên Biển Đông do Indonesia soạn và hướng sự quan tâm vào quan điểm của Trung Quốc. Điều đó khiến ASEAN bị tách thành hai nhóm: Nhóm có tranh chấp và nhóm không có tranh chấp.

Các chuyên gia về an ninh-quốc phòng cho rằng, thực tế vừa kể sẽ khiến ASEAN khó đạt được lập trường chung trong khi Trung Quốc có thể lợi dụng khác biệt trong ASEAN để kéo dài các cuộc đàm phán, có thêm thời gian để củng cố sự hiện diện và kiểm soát đối với các vùng biển và thực thể ở Biển Đông.

Cũng vì đàm phán giữa ASEAN với Trung Quốc về Biển Đông liên tục bế tắc nên tháng 1, 2013, Philippines đã kiện Trung Quốc ra tòa án trọng tài về Luật Biển của Liên Hiệp Quốc. (G.Đ.)
Theo Nguoi-viet.com

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Liệu sự sụp đổ của nhóm khủng bố Nhà Nước Hồi giáo (IS) ở Syria và Iraq, và sự cáo chung của cái gọi là ‘vương quốc Hồi giáo’ của họ, có tạo ra sự khác biệt nào trong việc tuyển mộ chiến binh cho IS và cực đoan hóa giới trẻ sinh sống tại Âu Châu? Và liệu thất bại quân sự của IS có giảm các cuộc tấn công khủng bố thuộc loại “sói đơn độc” ở phương Tây?
Hãng tin Reuters hôm nay 24/07/2017 dẫn nguồn tin từ chính quyền Việt Nam cho biết tàu hải quân Indonesia vào cuối tuần qua đã bắn bị thương bốn ngư dân Việt Nam trên một tàu đánh cá ở Biển Đông. Theo Ủy ban Tìm Kiếm và Cứu Hộ tỉnh Bình Định, tối thứ Bảy 22/7 chiếc tàu cá Việt Nam đang ở cách Côn Đảo 132 hải lý, thì bị tàu hải quân Indonesia nổ súng vào làm bốn ngư dân bị thương, trong đó có hai người bị thương nặng. Các nạn nhân đã được đưa vào Côn Đảo để chữa trị.
Lầu Năm Góc kêu gọi các nước ở biển Hoa Đông và Biển Đông cùng kiềm chế và tránh những hành vi khiêu khích. Lời kêu gọi được phát ngôn viên bộ Quốc Phòng Mỹ đưa ra trong một buổi họp báo và được trang Economic Times đưa tin ngày 18/07/2017.
Theo trang mạng stripes.com ngày 05/07/2017, sau khi vào gần vùng đảo có tranh chấp giữa Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan tại Biển Đông, tàu chiến Mỹ đã tới quân cảng Cam Ranh để tiến hành các cuộc thao dượt với Hải Quân Việt Nam.
Căng thẳng tại Biển Đông với việc Trung Quốc không ngừng quân sự hóa các đảo nhân tạo tại Trường Sa không chỉ khiến các láng giềng châu Á hay Hoa Kỳ lo ngại. Sức mạnh trên biển của Trung Quốc có tham vọng vượt khỏi các vùng nước bao quanh quốc gia này gây lo ngại cho cả châu Âu. Trong bài viết « Cần làm gì trước sức mạnh hải quân Trung Quốc ? »,
Hai người đàn ông Việt Nam bị tổ chức Hồi giáo Abu Sayyaf chặt đầu, quân đội nước này cho hay. Thi thể của họ được tìm thấy trên đảo Basilan, miền Nam Philippines, nơi nhóm đặt căn cứ. Hai nạn nhân thuộc nhóm sáu thuyền viên Việt Nam bị các chiến binh bắt cóc vào năm ngoái.
Trước khi đặt chân đến Matxcơva ngày 03/07/2017, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã dành cho thông tấn xã Nga Itar-Tass một cuộc phỏng vấn, trong đó ông tập trung nói về hệ thống lá chắn chống tên lửa THAAD mà Hoa Kỳ triển khai ở Hàn Quốc, vì ông biết đây là hồ sơ mà tổng thống Nga Vladimir Putin cũng rất quan ngại.
Sự kiện một chiến hạm Mỹ tiến gần đảo Tri Tôn trong quần đảo Hoàng Sa hôm chủ nhật 02/07/2017 làm Bắc Kinh tức giận, lên án Mỹ « khiêu khích quân sự và chính trị một cách nghiêm trọng ». Vụ việc diễn ra vài giờ trước cuộc điện đàm Donald Trump-Tập Cận Bình về tình hình Bắc Triều Tiên.
Từ 1997 đến nay, tại Hồng Kông, mỗi năm đều có biểu tình nhân ngày nhượng địa trở về Trung Quốc. Hôm qua, 01/07/2017, khoảng 60.000 người, « vũ trang » dù và biểu ngữ đòi « dân chủ, nhân phẩm và tự do », đã tham gia tuần hành trong sự giám sát chặt chẽ của cảnh sát vào lúc chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đe dọa « không được vượt làn ranh đỏ » thách thức quyền lực Bắc Kinh.
Tap Cận Bình khẳng định Hồng Kông được tự do hơn bao giờ hết, đồng thời cảnh báo các thách thức « không thể chấp nhận được » đối với chính quyền Bắc Kinh, và ấn định một « lằn ranh đỏ » không thể vượt qua, 20 năm sau khi Hồng Kông được trao trả cho Trung Quốc.
Bảo Trợ