Giấc Mơ Của Những Người Mường Không Còn Trẻ

24 Tháng Mười Một 20154:22 CH(Xem: 636)

Phi Khanh/Người Việt

THANH HÓA (NV) - Với những đồng bào Mường ở phía Tây tỉnh Thanh Hóa, nếu như trước đây chừng ba năm, giấc mơ của họ là được có chén cơm, manh áo và được có một căn nhà bằng gạch ngói thay thế cho mái nhà tranh thì hiện tại, giấc mơ của đồng bào Mường đã hoàn toàn ngược lại.


Người phụ nữ Mường và những trái sung chuẩn bị cho bữa cơm chiều. (Hình: Phi Khanh/Người Việt)

Sở dĩ đồng bào Mường đều có giấc mơ như vậy bởi vì hình như đời sống mới đã không những không hợp mà còn làm cho bà con mất quá nhiều.

*Nạn xì ke ma túy rình rập

Với đồng bào Mường phía Tây Thanh Hóa, việc đồng áng, làm rừng và trồng cây ăn trái trên các triền đồi mặc dù không mang lại kinh tế khấm khá bởi đất đai cằn cỗi nhưng ít nhất, điều này cũng làm bà con đủ ấm bụng, vượt qua cái đói và rét lạnh và làm cho tâm hồn người Mường lúc nào cũng xanh mướt một màu núi rừng.

Nhưng núi rừng bây giờ không còn huyền nhiệm, tâm hồn con người cũng trở nên cằn cỗi, trơ trọi mặc dù đời sống cơm áo có khá hơn trước đây. Như lời của bà Biện, sống ở Ngọc Lặc, người có đứa cháu ngoại bị dính nạn xì ke ba năm nay, than thở: “Bây giờ chẳng còn gì nữa đâu!”

“Trước đây trai trẻ trong bản thương người già lắm, lo làm ăn để có hạt ngô, củ sắn, trái mận mà người già đi bán kiếm tiền mua lạng thịt, mua hạt muối, lon gạo. Còn bây giờ, đám trai trẻ còn xúc cả gạo của người già mà đi bán để ăn chơi!”

“Không hiểu sao tụi trẻ bây giờ sa đọa quá, kể từ ngày cái đường mòn Hồ Chí Minh này được mở rộng và xe cộ qua lại, quán xá mọc lên khắp nơi thì thanh niên trong các bản làng đều hư hỏng cả, tụi nó đua đòi, mua sắm xe cộ, không có tiền đổ xăng thì đi bắt trộm gà vịt để đổ xăng, ban đầu thì bắt trộm của cha mẹ, hết rồi thì chuyển sang bắt trộm của hàng xóm. Mà chúng nó có làm ăn gì đâu, chỉ đổ xăng để chạy đua thôi!”

“Thì tiền đền bù đất mở đường cũng được một ít, khi đường ra mặt tiền rồi thì nhà nào có đất lâu năm, đất ở thì bán tháo để mua cái ti vi, cái tủ lạnh, cái đầu máy video, nói chung là mua sắm đủ thứ cho đến lúc hết tiền thì ra thân ăn mày, đi làm thuê. Nhiều người bán sạch đất rồi mua sắm bậy bạ, cuối cùng nghèo đói không có đất để làm. Khổ trăm bề!”


Bếp của một gia đình Mường gồm sáu người ở Ngọc Lặc. (Hình: Phi Khanh/Người Việt)

“Nạn đánh đề, bài bạc bây giờ nặng lắm, toàn là dân nhà cái ngoài Hà Nội vào đây làm ăn cả, rồi con gái trong làng cũng hư hỏng, đỏng đảnh chẳng lo làm ăn hay học hành gì mà cứ chăm chuốt suốt ngày rồi hẹn hò. Nhiều đứa tìm cho ra chồng thành phố, chồng đại gia gì đó, cuối cùng có chửa hoang, hỏng đời.”

“Nạn xì ke thì nhiều rồi, giờ tối đến tụi nó tụm năm tụm bảy ngoài đường mòn chờ có người đi qua thì trấn lột, cướp bóc. Một nhà mà nuôi một thằng xì ke thì chỉ có nghèo tới mạt, không tài nào mà ngóc đầu lên nổi đâu. Có con gà con vịt gì nó cũng bắt đi bán, thậm chí trong nhà có cái điện thoại cha nó đang gọi mà nó cũng cướp ngang mang đi bán để hít. Nói chung là buồn lắm!”

*Tương lai trống rỗng

Cảm giác hoang mang về tương lai và tuyệt vọng trong hiện tại chiếm số đông trong đồng bào Mường ở Tây Thanh Hóa. Mặc dù đời sống cơm áo gạo tiền của bà con bây giờ không đến nỗi thiếu trước hụt sau như xưa nhưng bù vào đó, đời sống bà con luôn hoang mang trong một tương lai cụt ngủn.

Khái niệm tương lai cụt ngủn là lời than thở, nỗi lo của ông Nhọ, một chủ gia đình Mường ở Ngọc Lặc, Thanh Hóa. Ông cho rằng người Mường với đà hiện tại, sẽ chẳng bao lâu nữa, nạn diệt chủng sẽ đến vì nhiều nguyên nhân, trong đó có hai nguyên nhân chính mà ông bày tỏ: “Nạn lai chạ và không có đất để canh tác là hai thứ mũi nhọn nhanh chóng đâm nát trái tim người Mường.”

“Cái mũi nhọn thứ nhất là nạn lai chạ, ở đây không nhìn cũng thấy, hầu hết con gái Mường bắt đầu rục rịch tìm chồng thành phố và bắt đầu tránh con trai Mường bởi con trai Mường nghèo khổ, không có tương lai. Mà con trai Mường thì thất nghiệp, lại gặp nạn xì ke nên mất hết điểm trong mắt con gái ở đây. Mà con gái Mường không lấy con trai Mường thì không lẽ đi mơ chuyện con gái dưới xuôi chạy lên đây làm dâu người Mường, chuyện này là không tưởng.”


Nhà người Mường bên đường Trường Sơn. (Hình: Phi Khanh/Người Việt)

“Một khi con trai Mường dần dần bị ế vợ, mối nguy nòi giống hiện dần ra. Trong khi đó, con gái Mường chắc gì đã lấy được tấm chồng tốt nơi thành phố, mọi chuyện cứ như vậy đảo lộn cả lên! Với đà này, chừng mươi năm nữa thôi chỉ thấy toàn người Mường già, hiếm thấy con nít.”

“Hơn nữa, bây giờ rừng làm gì còn để mà làm. Vì người Mường vốn dĩ khai canh núi rừng tự nhiên để làm rẫy, gieo hạt hoặc trồng cây ăn trái. Và mấy chục năm nay bà con cứ cặm cụi làm, có ai biết gì đâu mà xin cái sổ đỏ hay sổ hồng gì đấy. Đùng một cái, nhà nước thu hồi rừng. Có rất nhiều nhà mất rừng đã trồng mấy chục năm nay vì không có mấy cái sổ này.”

“Nhưng nếu cái sổ đó quan trọng sao ngay từ đầu chính quyền xã, huyện không phổ biến, không nói cho bà con biết để mà làm sổ, đằng này bà con cày xới, vun trồng và đặt hy vọng vào đó để rồi mất trắng. Mà đồng bào trên núi nếu không có rừng thì còn gì là đời sống. Tương lai nghe có vẻ cụt ngủn, chẳng hy vọng gì!”

Hai chữ “cụt ngủn” của ông Nhọ nghe ra chứa đầy hụt hẫng. Bởi đúng như lời ông nói, hiện nay, khi lên Trường Sơn, đến Ngọc Lặc, vào các bản làng Mường, có vẻ như rất khó để tìm một bản làng Mường đầy đủ tính chất, dáng vẻ Mường như xưa mà đôi khi cứ ngỡ như đang lạc vào một xóm nào đó trong thôn quê miền Bắc và xóm này có điệu sống cực kỳ ba rọi, chẳng ra quê mà cũng chẳng ra tỉnh, nhà nào cũng có tường rào bịt bùng trong một khu vườn chật chội! Người Mường trước đây không bao giờ sợ trộm cắp, bây giờ thì rất khác mặc dù họ cũng chẳng có gì đáng giá trong nhà!

Giấc mơ của những đồng bào Mường bây giờ chỉ đơn giản thôi, đó là được sống lại những ngày bình yên và hồn nhiên ngày xa xưa. Bởi chỉ có như vậy, người Mường mới được là người Mường.

Theo Nguoi-viet.com
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
22 Tháng Mười Một 2018 (Xem: 1124) Ngày Lễ Tạ Ơn đã trở thành một phần không thể thiếu đối với người dân Mỹ. Hằng năm , cứ tới ngày này người Mỹ lại háo hức chuẩn bị mọi thứ để đón một ngày lễ thật long trọng. Vậy các bạn biết bao nhiêu về ngày lễ này. Một chuyến khám phá nho nhỏ về ngày lễ này nhé.
Người Mỹ tạ ơn Chúa vì người đã đem tới một mùa màng bội thu. Ngày lễ này ở Mỹ có thể được so sánh với Tết ta ở Việt Nam. Ngày Lễ Tạ Ơn ở nước Mỹ vẫn được giữ nguyên như truyền thống; đó là thứ 5 tuần thứ 4 của tháng 11. Nếu ở Mỹ bạn sẽ có liền tù tì 4 ngày nghỉ từ thứ 5 tới chủ nhật đấy nhé; khá là tiện phải không nào, sau ngày Thanksgiving sẽ có dư thời gian để chiến đấu cùng Black Friday. Do đây cũng là thời gian thu hoạch cây việt quất nên người dân ở Massachusetts, vùng Tây Nam nước Mỹ còn tổ chức các cuộc thi làm bánh việt quất nữa nhé. Lễ Tạ Ơn ở Canada Người Canada kỉ niệm ngày Lễ Tạ Ơn vào thứ hai tuần thứ hai của tháng 10; dù ban đầu họ kỉ niệm ngày này vào thứ 5 trong tháng 11. Thay vì thưởng thức món gà tây như người Mỹ, họ ăn thịt xông khói hoặc cừu và bánh La tourtiere – một loại bánh nướng được làm từ khoai tây nghiền, thịt thỏ/bò xay nhuyễn
Những điểm du ngoạn như Hoyt Arboreturm, International Rose Test Garden ở đây nổi tiếng đến nỗi người ta đã đặt biệt danh cho Portland là “Thành phố Hoa Hồng.” Ngoài ra, gần đó còn có ngôi vườn Nhật với tên Portland Japanese Garden cũng là một thắng cảnh bốn mùa thơ mộng và tuyệt đẹp mà du khách không thể nào bỏ qua được, nhất là vào mùa Thu với cảnh sắc lá thu phong rực rỡ hớp hồn lữ khách.
Xe sinh tố. Là danh từ bình dân gọi mấy xe bán nước trái cây xay. Rất thịnh hành trong những năm 60-70. Các loại trái cây như mãng cầu xiêm, sa-po-che, mít, đu đủ, và rau má. Trái cây xay với nước, thêm một muỗng sữa đặc, đường, đá bào cho ta hương vị thơm tho, ngọt ngào, tươi mát của trái cây tươi. Có xe bán thêm sữa chua (yogurt). Những hủ yogurt được làm tại nhà. Có hai cách ăn yogurt: 1) Ăn nguyên chất. 2) Trộn đá bào vào yogurt, thêm đường: chúng ta có ly sữa chua ngon lành.
Lệnh phong tỏa kéo dài đã khiến cho giới thương gia ở Pháp thêm lo lắng. Hầu như mọi người đều mong rằng các hoạt động mua sắm nhân mùa Noël sẽ không bị hy sinh. Về điểm này, chính phủ Pháp cho phép buôn bán cây thông Giáng Sinh kể từ cuối tuần này, tạo thêm hy vọng cho việc mở lại các cửa hàng kinh doanh tại Pháp vào đầu tháng 12/2020. QUẢNG CÁO Theo thông báo chính thức của Bộ Nông Nghiệp : việc mua bán cây thông có thể bắt đầu vào thứ Sáu tuần này, 20 tháng 11. Quyết định này đã trấn an phần nào nhiều hộ gia đình cũng như giới kinh doanh phân phối các sản phẩm liên quan tới mùa Noël. Nhìn chung, dân Pháp đang có tâm lý bi quan về việc tổ chức đón Noël năm nay, nếu lệnh phong tỏa được triển hạn, thì rất nhiều người Pháp sẽ không được về quê thăm nhà, quây quần bên bữa tiệc gia đình mừng đón Giáng Sinh.
Nếu đời không có đàn bà thì đàn ông chỉ biết nhậu, coi đá banh rồi … chết. Nếu trên thế giới số lượng đàn bà chỉ bằng một phần mười đàn ông thì mười ông Adam sẽ giành nhau một bà Eva, sẽ đánh nhau rồi cũng … chết. Còn nếu như đàn bà nhiều hơn đàn ông như hiện nay thì đàn ông vẫn tiếp tục lai rai bỏ mạng vì bị đàn bà nó ghen, nó hành cho chết. Nhưng tại sao quý ông cứ lẽo đẽo chạy theo đàn bà? Đó là vì đàn bà có sức quyến rũ. Trước hết sự quyến rũ nằm ở làn da. Dân gian thường ví da cô gái đẹp trắng như tuyết, nhưng dưới con mắt của bác sĩ da liễu thì da trắng như tuyết là da bị bệnh bạch tạng (albinisme), tế bào da không có hắc tố (mélanine). Bệnh này rất khó trị. Vậy làn da đẹp phải trắng hồng, tươi nhuận, săn chắc, lỗ chân lông nhỏ và nếu có một chút lông tơ lại càng hay. Phụ nữ châu Âu da trắng quá nên họ muốn làm cho rám nắng bằng cách phơi nắng trên những bãi biển mùa hè.
BBC giới thiệu một số hình ảnh đẹp nhất được chụp tại lục địa đen trong tuần qua: NGUỒN HÌNH ẢNH, EPA Chụp lại hình ảnh, Người đàn ông dắt chiếc xe đạp đi trên lớp thảm những cánh hoa phượng tím jacaranda rơi xuống ở Johannesburg, Nam Phi, hôm thứ Sáu 6/11/2020. NGUỒN HÌNH ẢNH, REUTERS Chụp lại hình ảnh, Thứ Bảy 7/11, trước ngày bầu cử tại thủ đô Cairo của Ai Cập, mọi người chuẩn bị kê đồ xếp bàn ghế tại một trường học, nơi được dùng làm địa điểm bỏ phiếu cho kỳ bầu cử quốc hội. NGUỒN HÌNH ẢNH, REUTERS
Không biết có phải do hoàn cảnh thiếu ăn thiếu mặc từ xưa, mà người Á đông nói chung, người Việt nói riêng, đặc biệt quan tâm tới miếng ăn. Ăn không phải chỉ để sinh tồn, mà còn để hưởng thụ. Ăn đứng đầu tứ khoái. Ăn cho sướng miệng cái đã, mấy chuyện khác tính sau. Ở đâu lúc nào, một mình hay nhiều mình, cũng thấy ăn. Thui thủi, trơ trọi ở nhà, lục lọi trong bếp coi có cái gì ăn cho đỡ buồn. Ra đường, đi chơi hay lo việc, trước hay sau gì cũng phải kiếm thứ gì dằn bụng. Ăn sáng, ăn trưa, ăn chiều, ăn tối, ăn khuya. Vì vậy, trong kho tàng Việt ngữ có vô số động từ đôi đi chung với "ăn". Điểm này không thấy có trong ngôn ngữ của các dân tộc khác. ❣️Nhưng "ăn" nhiều khi lại không có nghĩa là "ăn", mới lạ! Tụ họp đình đám, lễ lạt giỗ tết, người mình nói "ăn cưới", "ăn tết", "ăn giỗ", "ăn cúng", "ăn đám ma", "ăn đầy tháng", "ăn thôi nôi", …
Đã đến giờ ăn sáng ngày Chủ Nhật, tôi vẩy vài giọt nước lên chảo nóng để xem chúng có xèo xèo chưa. Hoàn hảo. Nhanh chóng, tôi đổ một muỗng đầy hỗn hợp bột nhạt vào lòng giữa chảo, nhẹ nhàng xoay vòng dần lan ra xung quanh. Sau đó, tôi tăng nhiệt độ lò lên, bỏ thêm một muỗng đầy loại bơ trong suốt (gọi là ghee) vòng quanh chiếc bánh tròn mới thành hình, ngay sau đó bánh phồng lên một chút và mép cuộn tròn lại. Giờ đến lúc trở mặt bên kia để làm bánh chín đều.
Với họ là mỗi ngày chân thật, với chúng ta là một cửa sổ mở vào thế giới tuyệt diệu của Nhật Bản xưa. Cuối thế kỷ 19, Nhật Bản đưa ra Hiến pháp Minh Trị, trong đó Thiên hoàng là người đứng đầu nhà nước, nhưng thủ tướng là người đứng đầu chính phủ. Mô hình cai trị thịnh hành này cũng dẫn đến những phát triển mới và lối sống hiện đại hơn. Qua những bức ảnh được tô màu bằng tay từ năm 1890 đến năm 1899, chúng ta thấy được một Nhật Bản giữa lằn ranh của chế độ quân chủ cũ và những thách thức hiện đại mà thế kỷ 19 mang tới.
Bảo Trợ