Ngày Khai Giảng Nói Chuyện Quốc Ca

21 Tháng Chín 201510:43 SA(Xem: 715)

Ngày 5/9 thường niên là thời điểm bắt đầu năm học của tất cả trường học tại Việt Nam. Một sáng mùa thu trên đường phố, nô nức những tà áo trắng hay những bộ đồng phục trắng đen tươi tắn của các em học sinh. Về dự lễ khai giảng thăm trường, gặp lại thầy cô, bạn bè cũ, tôi cũng đứng vào hàng ngũ của các cựu học sinh, cùng hát những khúc ca quốc ca, đoàn ca hào hùng. Tiếng nhạc của “Tiến Quân Ca” vang lên khiến tôi nghĩ về câu chuyện đề nghị thu phí bản quyền của ca khúc này. Đây là một vấn đề gây nhiều bàn cãi tại Việt Nam trong nhiều ngày qua và hiện tại vẫn chưa có một công văn chính thức nào về cách thức thu phí bài hát.

Trẻ em chào cờ và hát quốc ca trong lễ khai mạc năm học mới tại một trường học ở Hà Nội, ngày 5/9/2015.

Trẻ em chào cờ và hát quốc ca trong lễ khai mạc năm học mới tại một trường học ở Hà Nội, ngày 5/9/2015.


Khoan nói chuyện lệ phí, sau khi đọc một số bài báo, tài liệu, tôi dám chắc dù hàng triệu người Việt Nam dõng dạc hát hàng tuần, vẫn rất ít người có thể biết được quá trình ra đời và tồn tại của “Tiến Quân Ca”.


Bài hát được viết tại căn gác số 45 Nguyễn Thượng Hiền năm 1944, sau khi nhạc sĩ Văn Cao thoát ly hoạt động cách mạng. Nói về bài hát này, ông viết lại trong một ghi chép “Thật khó nghĩ tới nghệ thuật lúc này. Tôi đi mãi tới lúc đèn các phố bật sáng. Bên một gốc cây, bóng mấy người đói khổ trần truồng loang trên hồ lạnh. Họ đang đun thứ gì trong ống bơ sữa bò. Ngọn lửa tím sẫm bập bùng trong những hốc mắt. Có một đứa bé gái. Nó khoảng lên ba. Tôi ngờ ngợ như gặp lại cháu tôi. Đôi mắt nó giống như mắt mèo con. Cháu bé không có mảnh vải che thân. Nó ngồi ở xa nhìn mấy người lớn sưởi lửa. Hình như nó không phải là con cái số người đó. Hình như nó là đứa trẻ bị lạc, cũng không phải là cháu tôi. Nó đã chết thật rồi. Có thể nó đã nằm trong đám người chết đói dọc đường Nam Định - Hải Phòng. Tôi bỗng trào nước mắt, và quay đi. Đêm ấy, về căn gác tôi đã viết được nét nhạc đầu tiên của bài Tiến quân ca”. 

Và ông đã viết nên một ca khúc mang những ngôn từ rất giản dị nhưng chất chứa hồn đất, hồn nước, hồn người của lịch sử. “Tiến Quân Ca”, hay khi đó còn có tên gọi là “Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa”, ngay lập tức lan rộng trong quần chúng và lần đầu tiên được hát trong một cuộc mít tinh của công chức Hà Nội. Tháng 8 năm 1945, chủ tịch Hồ Chí Minh chính thức tuyên bố ca khúc “Tiến Quân Ca” là quốc ca của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa. Cho tới nay, mặc dù Việt Nam đã không còn chiến tranh và đất nước được đổi tên thành Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bài hát này vẫn vang lên với tư cách là một “national anthem”.

Tuy vậy, phải kể thêm rằng, tác phẩm âm nhạc này của Văn Cao đã trải qua nhiều thăng trầm. Năm 1958, “Tiến Quân Ca” dự định được thay thế bởi “Bài ca cách mạng tiến quân” của nhạc sĩ Đỗ Nhuận. Tháng 4 năm 1981, do không có hiến pháp chính thức công nhận Tiến Quân Ca là quốc ca, Việt Nam tổ chức một cuộc thi sáng tác quốc ca lớn với gần 30.000 bài hát dự thi tuy nhiên không có tuyên bố chính thức về kết quả. Và Tiến Quân Ca vẫn cứ điềm nhiên in dấu trên bờ môi người Việt như khúc trường ca bất hủ của đất nước. Liệu đã ai tự hỏi rằng trong 70 năm kể từ khi Tiến Quân Ca được sáng tác, tại sao phải đến bây giờ mới nảy sinh chuyện thu tác quyền? Năm 2010, bà Nghiêm Thúy Băng, vợ cố nhạc sĩ Văn Cao, gửi Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trân trọng ngỏ lời hiến tặng Đảng, Quốc hội, Nhà nước và công chúng tác phẩm “Tiến Quân Ca” được sử dụng làm Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ năm 1946 đến nay, cũng như theo tâm nguyện của cố nhạc sĩ khi còn sống. Tuy vậy, đã không có bất cứ một phản hồi nào về đề nghị này. Phải đến khi xảy ra việc thu tác quyền, ngày 26/8/2015, Bộ mới gửi công văn đến VPCMP đề nghị dừng thu tiền vì lời hiến tặng của bà!

Đọc về lịch sử của “Tiến Quân Ca”, tôi nhớ đến bộ phim “The Red Violin” kể về một chiếc đàn cổ được làm từ năm 1681 tại Cremona Ý, bắt đầu một “cuộc đời” phiêu lưu đến khắp nơi trên thế giới trong gần 3 thế kỷ. Năm 1997, cây đàn vĩ cầm màu đỏ máu này được bán đấu giá tại Montreal với mức giá lên tới 2,4 triệu đô la Mỹ. Những di sản âm nhạc trở nên bất hủ bởi chính tình yêu thuần khiết của người nghệ sĩ tạo ra nó. Và dẫu là hàng trăm năm trước, những di sản ấy luôn đáng nhận được sự trân trọng, biết ơn một cách xứng đáng bởi giá trị để lại cho cuộc đời. Nếu tính toán dựa trên mức phí mà Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VPCMP) hiện nay vẫn đang áp dụng, thì Tiến Quân Ca của nhạc sĩ Văn Cao có thể đạt đến mức giá hàng trăm tỉ đồng. Ngậm ngùi thay, nhạc sĩ Văn Cao (1923-1995) đã sống cả một cuộc đời thanh bạch và nghèo khó. Có một câu chuyện tôi đọc được rằng vào tháng 2 năm 1993, Tổng thống Pháp Francois Mitterrand đến thăm Hà Nội. Bên cạnh những di tích lịch sử như Văn Miếu Quốc Tử Giám, chiến trường Điện Biên Phủ…, ngôi nhà của nhạc sĩ Văn Cao bất ngờ được chọn là một điểm đến khi đó. Ngay lập tức, ngôi nhà của nhạc sĩ đã được vội vã dọn dẹp tổ chức lại và ông cũng bất ngờ nhận được một khoản trợ cấp vài trăm đồng từ phía chính phủ, vì nhận ra ông đang có cuộc sống quá chật vật. Câu chuyện kể lại vẫn cứ thấy đau đáu trong tim.

Chuyện thu phí tác quyền tạm gác lại, không một ai có câu trả lời thỏa đáng cho số tiền cần trả cho Tiến Quân Ca, nhưng qua đó, có một câu trả lời rõ ràng về thái độ của người Việt dành cho cha đẻ của ca khúc ấy, một người nghệ sĩ tài hoa đã dành một đời để cống hiến.

* Blog 'Trong lòng Hà Nội' của Hoàng Giang là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Đài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Hoàng Giang

Hoàng Giang sinh ra và lớn lên tại thủ đô Hà Nội, từng đi du học ngành truyền thông tại Mỹ, là cây bút tự do cho nhiều tờ báo dành cho giới trẻ trong và ngoài nước. 'Trong lòng Hà Nội' là suy nghĩ về những đổi thay của đất nước trong giai đoạn chuyển tiếp dưới góc nhìn khách quan và mới mẻ.
Theo VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tốc độ tàu cao tốc 200-350 km/h trên toàn mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc đã mang lại ấn tượng về sự phát triển đáng kinh ngạc trong vài thập kỷ qua. Tuy nhiên, mạng lưới đường sắt này không thành công như quảng cáo, nó đã trở thành ác mộng của nền kinh tế. Đáng tiếc là Trung Quốc đã kịp xuất khẩu ác mộng này sang Việt Nam 10 năm trước. Global Times đưa tin, mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc có phạm vi khoảng 38.000 km và Bắc Kinh có kế hoạch sẽ mở rộng mạng lưới này lên quy mô 7 triệu km đến năm 2035. Năm 2008, chuyến tàu cao tốc đầu tiên đã xuất phát từ ga đường sắt Nam Bắc Kinh, ngày nay sau 13 năm, Trung Quốc đã thiết lập mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới.
Cuộc diệt chủng của ĐCSTQ đối với Tây Tạng là lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta Trong bài phát biểu đánh dấu 70 năm ĐCSTQ tiến quân vào và kiểm soát Tây Tạng, dù ông Uông Dương đã hết lời ca ngợi những thành tựu huy hoàng của ĐCSTQ tại Tây Tạng, ông Anders Corr lại nhận thấy những bằng chứng hiển nhiên về tội ác diệt chủng và nỗi ám ảnh của ĐCSTQ đối với việc phải hủy diệt tín ngưỡng và tôn giáo. Ở bài bình luận này, tác giả Corr sẽ phân tích và chỉ rõ ra những dấu hiệu và bằng chứng về tội ác của ĐCSTQ, thông qua phát biểu của ông Uông Dương.
Thống đốc bang California (Mỹ) vừa ban hành đạo luật gây xôn xao dư luận: ‘Cho phép trẻ vị thành niên phẫu thuật chuyển đổi giới tính hoặc phá thai mà không cần thông báo cho phụ huynh’. Liệu đây là một đạo luật cấp tiến, tự do hay sẽ tiếp tay cho tội ác và sự suy đồi về đạo đức? Trẻ được phá thai hoặc chuyển giới mà không cần thông báo cho phụ huynh Ngày 22/9 vừa qua, Thống đốc bang California, ông Gavin Newsom đã ban hành hai đạo luật cho phép trẻ vị thành niên có thể thực hiện một số thủ tục y tế như phẫu thuật chuyển đổi giới tính và phá thai mà không cần thông báo với phụ huynh. Một trong hai điều luật là AB-1184, trong đó cấm các công ty bảo hiểm sức khỏe yêu cầu có sự ủy quyền của cha mẹ, trước khi những đứa trẻ bắt đầu làm thủ tục cho các dịch vụ y tế.
Trong bối cảnh chính phủ Afghanistan sụp đổ, người Mỹ và những người Afghanistan làm việc cho Hoa Kỳ buộc phải sơ tán, người ta không khỏi băn khoăn rằng: Liệu điều tương tự có thể xảy ra ở những quốc gia mà Mỹ đang bảo trợ? Và có tác động như thế nào đối với Đài Loan và các đồng minh khác của Mỹ ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương?
Gần đây, dư luận dậy sóng trước tuyên bố của một vị giáo sư rằng học phí cấp đại học nên được coi là rào cản kỹ thuật cho đầu vào. Tư tưởng học phí giống như một khoản đầu tư [ở một số ngành nghề] vốn là tư tưởng được chấp thuận ở các nước có nền giáo dục tiến bộ, nhưng áp dụng tại Việt Nam thì dường như chưa hợp lý lắm. Tăng, giảm hay miễn phí giáo dục? Phát biểu tại diễn đàn Quốc hội sáng 25/7 vừa qua, GS Lê Quân (đại biểu Cà Mau) nói: “Chúng ta cũng phải đảm bảo rằng học phí cũng là một rào cản kỹ thuật để tránh việc học sinh lao vào học đại học và trở thành "học đại"", phải coi học phí đối với người học là nguồn đầu tư, thông lệ quốc tế học phí bao giờ cũng bằng gần hai năm tiền lương sau khi tốt nghiệp.
Liệu các cuộc tấn công mạng do Bắc Kinh hậu thuẫn gần đây nhắm vào Mỹ có dẫn đến chiến tranh thật? Đây là câu hỏi mà nhà kinh tế học người Mỹ David P. Goldman đã đặt ra gần đây. Một câu hỏi quan trọng, hiện hữu và rất khó trả lời. Tuy nhiên, vào tháng trước, Tổng thống Joe Biden đã cảnh báo rằng các cuộc tấn công mạng gần đây, bao gồm việc tấn công mạng các cơ quan chính phủ và cơ sở hạ tầng của Hoa Kỳ, rất có thể dẫn đến một “cuộc chiến nổ súng”. Ông Biden tiếp tục: “Tôi nghĩ có nhiều khả năng chúng ta sẽ kết thúc — à, nếu chúng ta có kết cục là một cuộc chiến, một cuộc chiến tranh thực sự với một cường quốc, thì đó sẽ là hậu quả của một tấn công mạng với hậu quả rất lớn”, "cường quốc" đó, tất nhiên, là Trung Quốc. Như ông Goldman lưu ý: "Nận xét của ông Biden được đưa ra trong một văn bản do văn phòng báo chí Tòa Bạch Ốc lưu hành", chúng không phải là sản phẩm của “loạn ngôn tự phát”. Không, họ đã cố tình.
Bệnh dịch lây lan trên toàn quốc là một mối đe dọa tiềm tàng đối với ĐCSTQ. Hiện tại, Delta đang điều khiển nhiều xã hội trên khắp thế giới, nhưng Trung Quốc dường như là nước duy nhất mà biến thể này có thể kết thúc nhiệm kỳ của nhóm cầm quyền. COVID-19 đang tàn phá Trung Quốc Biến thể Delta đang lan nhanh trên khắp đại lục và Bắc Kinh không có giải pháp nào mới ngoài các biện pháp vũ lực tàn bạo, độc tài toàn trị — và đổ lỗi cho người nước ngoài. Hàng triệu người dân Trung Quốc hiện đang bị phong tỏa. Các ca nhiễm gần đây tạo thành đợt bùng phát coronavirus trên diện rộng, thậm chí còn rộng hơn so với đợt bùng phát vào năm ngoái. Đợt bùng phát mới này đã nhanh chóng vượt ra ngoài tầm kiểm soát của các nhà chức trách và phá vỡ kế hoạch tuyên truyền cốt lõi của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Và nay nước Mỹ đang dần tiến vào một xã hội tự do cực tả, nơi xấu đã trở thành tốt và tốt đã trở thành xấu. Những điều tưởng chừng vô lý thì nay là hiện thực, ví như người nhập cư bất hợp pháp được ra vào tự do trên đất Mỹ, và được hưởng quyền “ưu đãi” hơn cả một công dân Mỹ “chính cống”... Khi những bậc lão thành vừa nhâm nhi cà phê vừa hồi tưởng lại quãng thời gian yên bình cách đây hơn nửa kỷ bằng câu mở đầu “muôn thuở”: “Hồi ấy, bố/mẹ ….”, thì bạn đừng than vãn: “Biết rồi, khổ lắm nói mãi”. Bởi nếu có cỗ máy thời gian cho phép bạn quay trở lại thời điểm cách nay hơn nửa thế kỷ, bạn có gật đầu không? Hơn nửa thế kỷ trước, sẽ không có Internet, không có smartphone, điện thì chập chờn và tất nhiên nếu nhà nào sở hữu một cái tivi đen trắng thì trở thành trung tâm "chiếu phim" cho cả cộng đồng.
Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã dựa vào hàng loạt lời nói dối về kinh tế để làm lung lay nhận thức của nhiều người về tình hình hiện tại. Trong bài viết này, chúng tôi xem xét một số lời nói dối lớn nhất và đưa ra bức tranh thực sự đằng sau những lời nói dối đó.
Trong 4 năm nhiệm kỳ của Tổng thống Trump, Big Media đã chế tạo ra bao nhiêu lời dối trá để bủa vây ông? Đã có bao nhiêu thông tin bị lật tẩy giúp công chúng được giải khai sự thật? Mời quý độc giả cùng NTD Việt Nam điểm lại 8 lời dối trá nổi bật nhất về ông Trump của Big Media, trong lúc chờ đợi các thông tin cập nhật từ các cuộc thanh tra kết quả bầu cử tại các tiểu bang Arizona và Georgia. Trong suốt 4 năm dẫn dắt nước Mỹ, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đạt được rất nhiều thành tựu. Trong nước, ông Trump không chỉ lấp đầy nền sản xuất rỗng sau nhiều thập kỷ hoang phế, mang lại việc làm và sức tăng trưởng bền hơn cho nền kinh tế, ông còn khôi phục các giá trị truyền thống đang bị bào mòn, xâm lấn triệt để bởi tư tưởng cấp tiến như bảo vệ thai nhi.
Bảo Trợ