Nghĩ Gì Qua Việc Dừng Kế Hoạch Đốn Hạ Cây Ở Hà Nội?

28 Tháng Ba 201510:19 CH(Xem: 1451)
cay-xanh-622
Người dân Hà Nội đã xuống đường ngày 22/3 để phản đối việc chính quyền thành phố cho đốn hạ 6.700 cây xanh.
blank Courtesy Xuandienhannom

Tiếng nói người dân ngày càng mạnh mẽ

Đề án chặt đốn một lúc 6.700 cây xanh tại Hà Nội đã ngưng lại vì người dân thủ đô rồi báo đài và các trang mạng xã hội đồng loạt lên tiếng phản đối.

Hôm thứ Sáu, Thanh Tra Chính Phủ đề nghị làm rõ chủ trương của đề án chặt hạ và thay thế cây xanh mà Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hà Nội đơn phương quyết định. Một số khoa học gia và chuyên gia môi trường trong nước coi việc dừng đốn cây là chuyện nhạy cảm nhưng phó giáo sư tiến sĩ Hoàng Ngọc Giao, viện trưởng Viện Nghiên Cứu Chính Sách Pháp Luật Và Phát Triển (VUSTA), lại nhìn ra một số điều đáng suy ngẫm qua việc dừng kế hoạch đốn hạ cây này.

Trước tiên phó giáo sư tiến sĩ Hoàng Ngọc Giao cho biết:

Cùng với sự phát triển xã hội thì tiếng nói của người dân cũng ngày càng mạnh mẽ hơn. Chính vì tiếng nói người dân ngày càng mạnh mẽ hơn nên người ta phải dừng lại chứ không thể bất chấp như trước kia nữa. 
-PGS Hoàng Ngọc Giao


PGS Hoàng Ngọc Giao: 
Theo tôi cùng với sự phát triển xã hội thì tiếng nói của người dân cũng ngày càng mạnh mẽ hơn. Chính vì tiếng nói người dân ngày càng mạnh mẽ hơn nên người ta phải dừng lại chứ không thể bất chấp như trước kia nữa. Đây cũng là cái tốt trong xu thế tương lai để những nhà quản lý thấy được trách nhiệm của họ là trước khi quyết định một vấn đề gì ảnh hưởng đến xã hội thì họ cần tham vấn ý kiến của xã hội và trên cơ sở đó họ minh bạch hành động của họ thì chắc chắn họ sẽ không bị phản ứng như chuyện chặt cây xanh vừa rồi.


Thực tế từ trước cũng đã có một số trường hợp nhà quản lý họ nghĩ rằng họ có quyền cho nên muốn quyết định cái gì là quyết thôi, không nghĩ đến chuyện nó gây thiệt hại cho xã hội thế nào và xã hội sẽ phản ứng như thế nào.

Trước đây có chuyện một di sản quí báu của Hà Nội là chùa Trăm Gian, họ cũng tự quyết định phục hồi tôn tạo lại nhưng thực tế họ phá toàn bộ cái chùa cũ và xây lại cái chùa mới. Nhân dân Hà Nội cũng đã bức xúc rồi, về sau chẳng biết có ai chịu trách nhiệm không? Lần này là câu chuyện nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng thứ nhất là môi trường sinh thái của Hà Nội, ảnh hưởng thứ hai là dân cảm thấy không được tôn trọng không được hỏi ý kiến. Đây là thói quen quản lý và ra quyết định tùy tiện mà không để ý đến lợi ích của người dân.

cay-xanh-bi-chat-622.jpg
Nhiều cây xanh ở Hà Nội bị triệt hạ hôm 24/3/2015.

Thanh Trúc: Thưa phó giáo sư tiến sĩ Hoàng Ngọc Giao, ông có nghĩ rằng khi Thanh Tra Chính Phủ đề nghị Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hà Nội làm rõ chủ trương chặt cây thì cũng có nghĩa họ đã thấy điều gì không minh bạch đằng sau đó?

PGS Hoàng Ngọc Giao: Có nhiều vấn đề cần được làm rõ, ví dụ tại sao chặt những cây cổ thụ hàng chục hàng trăm năm mà trồng lại những cây cho rằng là gỗ quí mà thực ra không phải gỗ quí. Sự chênh lêch chi phí giữa cây gỗ bình thường với cây gỗ quí đó như thế nào, rồi chi phí chặt cây được biết lên đến hàng chục triệu đồng một cây. Vậy thì chi phí này có minh bạch không, ai được hưởng trong chuyện này. Liệu quyết định chặt cây có động cơ vụ lợi ở đây không? Những câu hỏi này chưa được làm rõ.

Nếu mà cách làm đàng hoàng  thì chắc ai cũng đồng tình là những cây mà nó mục ruỗng, những cây có thể đổ vào nhà dân hoặc đổ vào cột điện thì cái đó người dân không ai phản đối cả. Trong 6.700 cây liệu đã có những thống kê nào chính thức công khai cho công chúng biết những cây nào là nguy hiểm, những cây nào là mục ruỗng cần chặt bỏ không?

Không để ý đến lợi ích của xã hội

Thanh Trúc: Theo ông, giả sử có chuyện đốn hạ hàng loạt những cây lâu đời mà đã bị mục ruỗng hoặc là những cây tạp thì nên chăng có một kế hoạch tham khảo mà Việt Nam thường hay nói là dựa căn bản trên khoa học và kỹ thuật?

PGS Hoàng Ngọc Giao: Nếu thành phố Hà Nội làm được việc đó, thông qua công ty quản lý cây xanh, thì phải có công bố đàng hoàng cái lộ trình tại điểm A, điểm B, những cây này là những cây mục ruỗng nguy hiểm thì có kế hoạch thay thế bằng những cây mới. Tôi tin với cách làm minh bạch như vậy người dân sẽ ủng hộ.

Nhưng ở đây anh lấy cớ thay đổi cây mới theo qui hoạch mà không cho các nhà khoa học tham gia, không cho các tổ chức xã hội tham gia để có thể phản biện đánh giá kế hoạch đó thì rõ ràng anh không để ý đến lợi ích của xã hội, đến nguyện vọng ý kiến của nhân dân. Vì anh không có được thông tin cần thiết và khoa học và một khi mà quyết sách của anh sai thì các nhà khoa học lên tiếng. Mà người ta lên tiếng thì căn cứ khoa học của người ta nó thuyết phục và được dân chúng ủng hộ.

Lấy cớ thay đổi cây mới theo qui hoạch mà không cho các nhà khoa học tham gia, không cho các tổ chức xã hội tham gia để có thể phản biện đánh giá kế hoạch đó thì rõ ràng anh không để ý đến lợi ích của xã hội. 
-PGS Hoàng Ngọc Giao


Qua vụ chặt cây xanh vừa rồi, Hà Nội nói cây mẫu trồng là cây vàng tâm, nhưng các nhà khoa học chụp ảnh rồi lấy mẫu rồi phân tích đó không phải cây vàng tâm theo đúng nghĩa là gỗ quí mà đó chỉ là cây gỗ mỡ, tên của địa phương nào đó thì gọi là mỡ vàng tâm và giá trị của nó thì không đáng kể. Về mặt khả năng sinh sống tồn tại của nó thường nó phải được trồng ở vùng cao chứ còn trồng ở thành phố không thích hợp. Đấy là chưa kể về mặt tán, lá vân vân… Quản trị quốc gia một cách thông minh thì phải biết dựa vào ý kiến của các nhà khoa học thì mới đưa ra quyết sách đúng đắn và như vậy nhân dân càng tin hơn vào chính quyền.

Thanh Trúc: Về lãnh vực pháp lý trong vụ này, nhất là khi ông nói đã có dấu hiệu vi phạm Khoản 2 Điều 14 Luật Thủ Đô và Khoản 1 Điều 14 Nghị Định 64 của chính phủ về quản lý cây xanh đô thị, theo ông có nên truy cứu trách nhiệm hình sự không và truy cứu những ai?

PGS Hoàng Ngọc Giao: Rất mừng là trước việc làm sai trái từ quyết định chặt cây như vậy thì phản ứng xã hội mạnh mẽ buộc Hà Nội phải dừng quyết định triển khai kế hoạch này. Đó là hiện tượng đáng phấn khởi.

Hiện tượng thứ hai là không dừng ở đó mà chính phủ cũng đã chỉ đạo yêu cầu Thanh Tra Chính Phủ phải vào việc. Như vậy nó thể hiện cái tính trách nhiệm của chính phủ cũng như của Hà Nội.

Tuy nhiên về mặt pháp luật thì vi phạm Luật Thủ Đô là rõ rồi nhưng tôi nghĩ chưa đủ. Chuyện anh vi phạm và trách nhiệm đến đâu. Trách nhiệm chính trị là anh phải chịu trách nhiệm trước các cơ quan liên quan. Ví dụ trách nhiệm về đảng, tại sao lại để một quyết định như vậy được ban hành. Trách nhiệm thứ hai, với tư cách cơ quan quản lý hành chính tại sao có quyết định gây hậu quả như vậy mà hình thành được. Quan trọng hơn nữa là có nên đặt trách nhiệm hình sự đối với những cá nhân ra quyết định và những cá nhân thực hiện quyết định không. Bộ Luật Hình Sự của Việt Nam có điều khoản một về tội danh thiếu trách nhiệm, gây thiệt hại tài sản của nhà nước, vậy có nên đặt vấn đề cần phải khởi tố một vụ án hình sự để điều tra không. Chặt một cây mà tính 30 triệu thì liệu đằng sau có chuyện tham nhũng không, ai hưởng lợi trong chuyện này.

Tôi nghĩ để truy cứu trách nhiệm thì phải xác định rõ ràng như vậy, có lẽ lúc đó mới thể hiện rõ quyết tâm của nhà nước trong việc tăng cường quản trị quốc gia và tính giải trình trước nhân dân.

Thanh Trúc: Xin cảm ơn phó giáo sư tiến sĩ Hoàng Ngọc Giao về bài phỏng vấn này.

Ý kiến bạn đọc
02 Tháng Tư 20154:46 CH
Khách
Đảng cs đang trong cơn "hấp hối"....nên mạnh ai nấy "chém"..."sống chết mặc bây tiền thầy bỏ túi", sau đó cuốn gói chạy ra nước ngoài...nhân dân thì...mặc kệ!
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trước khi Michael Phương Minh Nguyễn, công dân Mỹ gốc Việt, phải ra tòa tại Thành phố HCM vào ngày 24/6 với cáo buộc “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền”, gia đình ông ở California và những người quan tâm, trong đó có những dân biểu Mỹ, đã hy vọng rằng ông sẽ được trục xuất về Mỹ để đoàn tụ với gia đình ngay sau phiên tòa. Nhưng mọi hy vọng đã bị dập tắt ngay sau phiên tòa khi Michael Phương Minh Nguyễn bị tòa tuyên 12 năm tù và chỉ bị trục xuất sau khi đã thi hành án. Ngay sau phiên tòa, Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Việt Nam đã lên tiếng bày tỏ sự thất vọng và cho biết
“Một ngàn năm đô hộ giặc Tàu” mà người Việt không bị đồng hóa, nhưng chỉ có 70 năm mà đảng CSVN có khả năng diệt chủng dân tộc Việt Nam. “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chỉ là khẩu hiệu lừa bịp nhân dân mà thôi. Các trí thức, văn nghệ sĩ và nhân dân đừng hy vọng được bọn thái thú địa phương lắng nghe và thực hiện theo ý dân.
Nhiều nhân vật bất đồng chính kiến, nhiều nhà hoạt động nhân quyền đã bị đưa ra xét xử trong những phiên tòa chóng vánh, kết án nặng nề mà luật sư bào chữa chỉ ra những sai phạm trong tiến trình tố tụng…......Trong một số vụ án hình sự xét xử đối với những tội danh về xâm phạm an ninh quốc gia mà tôi có dịp tham gia bào chữa với tư cách là luật sư, thì hồ sơ truy tố không có chứng cứ hoặc chứng cứ không thuyết phục. Nhưng tất cả đều dễ dàng được tòa án chấp nhận là chứng cứ hợp pháp để kết tội và tuyên hình phạt rất nặng.
Tính cách vua quan của những người cộng sản Việt Nam hiện nay đã lộ rõ ngay từ năm 1945-1946 kia chứ không phải đến bây giờ nhưng vì lúc ấy chưa cầm quyền, chưa giàu sang, dân cũng chưa có của ăn của để cho nên nó không bộc lộ. - Có những quan chức xây biệt phủ lộng lẫy, chi xài xa hoa, con cái đi học nước ngoài, vợ thì không có việc làm hoặc cũng chỉ là công chức trong bộ máy. Những trường hợp như vậy thì dân không bức xúc, không hoài nghi mới là lạ.
Thân nhân của tù nhân chính trị Trương Minh Đức công khai thư kêu cứu về tình trạng của những người đang phải tuyệt thực tại Trại Giam Số 6 Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Thư kêu cứu đề ngày 23 tháng 6 do Bà Nguyễn Thị Kim Thanh, vợ tù nhân chính trị Trương Minh Đức ký tên và gửi đến Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Nghệ An và Bộ trưởng Công an Tô Lâm. Nội dung thư nói rõ việc Phân trại K2, Trại Giam Số 6 đang bức hại, đàn áp tù nhân chính trị.
CÒN QUY HOẠCH CÁN BỘ THÌ KHÔNG THỂ CHỐNG CHẠY CHỨC CHẠY QUYỀN Nói đến Quy hoạch cán bộ thì hiểu ngay là có người được quyền Quy hoạch và có người được Quy hoạch. Được Quy hoạch là có cơ hội thăng tiến – nên cán bộ phải cố lên. Bởi vậy, còn Quy hoạch thì sẽ có chạy Quy hoạch. Ai chạy Quy hoạch? Người bị Quy hoạch sẽ chạy Quy hoạch. Chạy ai? Chạy người có quyền Quy hoạch.
Tôi nghĩ những ông như Nông Đức Mạnh, Nguyễn Phú Trọng thì sách của ông ấy chỉ có đảng của ông ấy đọc, chứ chẳng ai đọc, có khi những đảng viên của ông ấy cũng chẳng đọc luôn, Bởi vì tôi cho rằng những kiến thức mà các ông viết ra không có ý nghĩa thực tế, nếu những kiến thức ấy có ý nghĩa thực tế thì đất nước Việt Nam đã phồn vinh rồi.”.- Lã Việt Dũng.....Do đó, việc xuất bản những quyển sách này chỉ làm tốn tiền dân, tốn giấy, mà không ai đọc.
Việt Nam từng ra báo từ rất lâu. Tuy nhiên theo nhận định ngay dưới thời bị Pháp đô hộ, báo chí lúc đó còn được những quyền tối thiểu mà nhiều cơ quan báo chí trong nước hiện nay không có được. Gia Định báo được cho là tờ báo tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam được xuất bản vào ngày 15/4/1865.
Giáo sư Trần Phương:: “Thế bây giờ Chủ nghĩa xã hội của ông là cái gì đây? Thật ra mà nói, chúng ta nói và chúng ta biết là chúng ta bịp người khác. Đến tôi bây giờ, tôi cũng không biết cái Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta sẽ đi là cái Chủ nghĩa xã hội gì đây?”./ Đại tá Phạm Đình Trọng: “Đảng CSVN đã đưa dân tộc Việt Nam vào cuộc thí nghiệm xây dựng Xã hội chủ nghĩa suốt gần nửa thế kỷ và nhân dân Việt Nam phải trả giá quá đắt.
“Trung Quốc có tình cảm với bất cứ ai đi chăng nữa nhưng lợi ích của họ không thay đổi. Việt Nam cũng phải hiểu điều đó. Hồi năm 2011 khi ông Nguyễn Phú Trọng mới đắc cử chức Tổng Bí thư thì ông sang Trung Quốc ký thỏa thuận chung về các nguyên tắc giải quyết tranh chấp trên biển. Năm 2011 xảy ra vụ (Trung Quốc) cắt cáp, năm 2012 cũng cắt cáp, rồi đến năm 2014 Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng thềm lục địa của Việt Nam chẳng hạn thì đường dây nóng giải quyết tranh chấp giữa hai bên theo nguyên tắc coi như là số 0.”
Bảo Trợ