Bình Giã Thuở Ấy Với Trò Chơi Dân Gian - Lắc Bầu Cua

24 Tháng Giêng 20151:15 CH(Xem: 8073)

 Bình Giã Thuở Ấy Với Trò Chơi Dân Gian - Lắc Bầu Cua

Một trong những trò chơi dân gian lâu đời thường được chơi nhiều vào dịp tết, đó là "Lắc Bầu Cua". Không biết nó được chơi từ bao giờ trong dân gian, nhưng trò chơi này có nguồn gốc từ Trung Hoa. Trên thế giới cũng có nhiều trò chơi tương tự, được biến cải đi ít nhiều, như tại Việt Nam thì gồm sáu con vật: "Bầu, Cua, Tôm, Cá, Gà, Nai". Chẳng hiểu sao người ta lại chọn những con vật đó nữa.

baucua02Một bộ đồ chơi bầu cua đơn giản chẳng mất bao nhiêu tiền, nhưng có thể đem lại nhiều thích thú cho người chơi! Quả là "đánh bạc" thì luôn luôn hấp dẫn mọi người. "Bàn bầu cua" bao gồm một tấm giấy mỏng dày tuỳ theo nhà in ấn sản xuất, nhưng đa số thì cũng mỏng dính, có người mua về gắn lên bao xi-măng cho dày, chắc hơn chút nữa. Trên tấm giấy hình chữ nhật in hình sáu con vật "bầu cua tôm cá gà nai". Ngoài tấm giấy đó còn có ba khối vuông nhỏ bằng nhau, mỗi phía in hình một con vật. Ba khối vuông in hình giống hệt nhau và có nhiều cỡ to nhỏ khác nhau, tuỳ kích cỡ từng từng bộ. Cần phải có một cái đĩa khá lớn và một cái tô lớn hoặc một cái thau nhựa nhỏ để úp lên khi lắc, mấy vật dụng này lớn nhỏ tuỳ thuộc vào mấy "con bầu cua".

Nói là "bàn bầu cua" chứ thực ra chẳng bàn ghế gì hết, hầu hết được chơi ở bất cứ "mặt bằng" nào như thềm nhà, trên nền đất dưới bóng cây...Cứ trải bệt tấm giấy in hình "bầu cua tôm cá gà nai" ra, vừa xóc cái đĩa vừa rao "bầu cua đây! bầu cua đây!" là chỉ mấy phút sau đám nhóc tụ lại ngay. Không chỉ đám con nít, ai ai cũng bị hấp dẫn cái không khí "bầu cua cá", nó vừa vui vui vừa lôi cuốn mình thò tay vào túi rút tiền ra đặt nữa.  

Trò chơi thật đơn giản, dễ hiểu ai cũng tham gia được, chẳng cần phải học hỏi gì cả. Một người làm "cái" chính là người chủ của cái bàn bầu cua, những người khác tham gia trò chơi thì đặt tiền vào một trong sáu hình con vật được in tròn trên tấm giấy, nhiều ít tuỳ nhà "cái" ra giới hạn. Khi mọi người đặt tiền vào các con vật mình chọn xong, thì nhà "cái" cầm cái đĩa trong đó có ba khối vuông đã úp lên bằng cái tô rồi lắc mấy cái. Khi giở cái tô lên thì mặt trên của ba khối vuông có hình con gì thì người đặt tiền vào những ô có con vật đó sẽ thắng. Thường thì nhà "cái" trả bằng số tiền người chơi đặt, nếu như ba khối vuông có hai, hay ba hình giống nhau thì nhà "cái" phải trả gấp hai, hay gấp ba lần. Mỗi lần lắc xong mở ra chỉ có ba con vật, những người đặt không đúng các con vật đó sẽ mất tiền cho nhà "cái". Cũng có lúc hứng chí khách chơi ra điều lệ cho họ: một ăn hai, ba...và chỉ áp dụng cho khách chơi đó mà thôi, có khi nhà cái đồng ý, cũng có lúc từ chối.

Trò chơi cứ tiếp tục lặp đi lặp lại cùng với tiếng reo hò thích thú cho đến khi hoặc là người chơi thua hết tiền chẳng ai chơi nữa hoặc là nhà "cái" lỗ cháy túi, dẹp bàn cuốn gói "chạy làng"(bỏ đi)!

Chính vì quá dễ tham gia mà đám nhóc khoái trò chơi này nhất! Dịp tết sau khi đi mừng tuổi ông bà, cô bác, cậu mự...có được một ít tiền "lì xì" trong túi thì nhào vô bầu cua để ăn thua coi có được thêm đồng nào nữa không!
bau cua01

Cũng vì ham tiền ăn thua mà nhiều nhà cái hay khách chơi đã ăn gian trong cách chơi để hốt tiền thiên hạ. Có nhà "cái" chuẩn bị cho mình hai bộ "con bầu cua", bộ thứ hai phòng hờ khi thấy một con "linh vật" nào đó ra hoài thì nhà cái tìm cách thay thế để xả xui! Tuy vậy người chơi cũng có khi không chịu và xảy ra cãi vả dẫn đến phải dùng cả tay chân nói chuyện! (các ảnh minh hoạ lấy từ Google Image)

Mánh lới gian lận của bầu cua thì chỉ đơn giản trong mấy cục "xúc xắc" mà thôi! Nghe nói có người chơi đã giả bộ xem xét một cục rồi nhẹ nhàng bẹt một chút keo vào con xúc xắc sau đó ấn xuống đĩa trả lại, cú thứ nhất anh ta thử xem có "dính chấu" không, thấy đúng rồi anh ta chơi thêm cú thứ hai rất đậm...thế là trúng lớn và hốt tiền đi thẳng! Mánh này trúng là nhờ cục xúc xắc hầu hết làm bằng giấy nên nhẹ, dính vào đĩa dễ dàng, nhưng chỉ sau vài ván thì hết linh nghiệm! Cũng có người kể chuyện, thấy đám bầu cua đông đảo, anh ta xem rõ kích cỡ con xúc xắc bầu cua, rồi mua một bộ tương tự, về nhà tỉ mỉ gỡ lớp giấy bọc ngoài, gắn vào một phía bên trong cục xúc xắc chút gì đó đủ nặng, để bất cứ lúc nào nó cũng "nằm dưới", thế là anh ta ra nhập cuộc, thừa lúc đông người xô đẩy đánh tráo một con, tất nhiên là "trúng độc đắc" với mánh này!

Khi nhà cái thắng thế gom sạch tiền của người chơi xóm này thì xếp bàn lại xách qua một chỗ khác, cũng có lúc nhắm chừng không đủ tiền chung cho người chơi, bèn "hầm hầm" chửi đổng rồi cuốn bàn bỏ đi, mặc cho người chơi đang trúng tiếc rẻ!

Ăn thua chơi bầu cua cũng có nhiều "kích cỡ"! Lớp đàn anh thì mở bàn có thể đặt nhiều hơn với tiền chẵn, lớp nhóc thì mở bàn với bạc lẻ! Có khi trong một sân nhà có đến hai, ba bàn bầu cua, khách chơi có thể lựa chọn được đặt nhiều hay ít tuỳ theo túi tiền của mình, thua chỗ này ghé qua chỗ khác, chạy vòng vòng hết tiền mới chịu đứng nhìn người khác chơi.

Lắc bầu cua thường chỉ chơi mấy ngày tết mà thôi, xem ra một trò chơi vui có vẻ không hại gì mấy, vì tiền đặt có thể không nhiều, tuy vậy cái gì chứ "máu đỏ đen" nó lây nhiễm nhanh lắm! Từ chỗ bàn bầu cua của đám con nít có anh đã ghé qua bàn "đại sự" của mấy bậc "đàn anh, đàn cha" kín đáo trong mấy căn nhà khuất phía sau làng, thế là có bao nhiêu tiền mất toi!

Mùa Xuân là mùa vui cho mọi người, nhưng cũng mùa này có nhiều bà phải khóc thầm vì ông chồng cờ bạc, nhiều gia đình gượng vui mấy ngày xuân! Suốt năm làm lụng cực nhọc dành dụm có khi ông chồng đem ném vào chiếu bạc. Chẳng những chỉ các ông mà thôi, cũng có các bà mê bài bạc nữa.

Có thể "lắc bầu cua" là bài học vỡ lòng cho lớp nhỏ bắt đầu vào trò chơi đỏ đen nguy hại. Có người "nguỵ biện" chỉ vui ba ngày tết, nhưng thật ra chữ "máu đỏ đen" đã nói lên cái chứng cờ bạc mau ghiền tiêm nhiễm lúc nào không hay. Ông bà ngày xửa ngày xưa đã dặn con cháu: "cờ bạc là bác thằng bần", và điều đó không sai chút nào!
bau-cua03

Ngày nay hội vui xuân được tổ chức khắp nơi có rất nhiều trò vui chơi giải trí, và không ít nơi đã loại trừ trò "Lắc Bầu Cua" ra khỏi khu vực hội vui xuân. Chắc chắn hành động đó được nhiều phụ huynh hưởng ứng với châm ngôn: "phòng bệnh hơn chữa bệnh"! Máu đỏ đen rất dễ lây mà lại khó chữa trị, đó là một kinh nghiệm đau thương cho những gia đình có người ghiền cờ bạc.

Mừng xuân mới với ý nghĩa nghỉ ngơi, vui hưởng không khí mùa xuân, thăm hỏi chúc nhau được an bình hạnh phúc, cũng là dịp tưởng nhớ ông bà tổ tiên, gia đình dòng họ sum họp, vui hội làng...thì chắc chắn chuyện cờ bạc không thể có chỗ trong tâm trí những người hiểu biết và đặt trọng tâm vào việc giáo dục, nhất là xã hội có nhiều vấn đề như hiện nay.

Đặng Xuân Hường

Ý kiến bạn đọc
19 Tháng Hai 201511:26 CH
Khách
hahahaha... nghe cũng tức cười thật đó...
26 Tháng Giêng 201511:54 CH
Khách
Hoài niệm tuổi thơ chút nhé.Nhớ lúc nhỏ nghe người ta hát: Có cô gái Đồ Long lắc bầu cua, lắc một cái ra 3 con gà mái, thua hết tiền, vô Chí Hòa !
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh ("Tây tiến", thơ Quang Dũng) Xa nhìn thấp thoáng trong mây muôn bóng quân Nam chập chùng... (1) Câu hát ấy, từ bao năm nay vẫn cứ theo tôi, theo tôi mãi. Câu chuyện bắt đầu tư những ngày xa xưa, thuở tôi còn là cậu học trò nhỏ vừa bước vào năm học đầu tiên của một trường trung học ở thành phố cao nguyên có cái biệt danh nghe buồn buồn là "Buồn-muôn-thuở". Cậu học trò ấy, vào mỗi sáng thứ Hai, cùng chúng bạn đứng xếp hàng ngay ngắn trước sân cờ nao nức chờ đợi phút giây được tham dự vào nghi thức thượng kỳ đầu tuần trong bầu không khí thật trang nghiêm giữa sân trường thuở ấy.
“Thế là cậu đã nhẹ nhàng ra đi, rời xa cái thế giới mà cậu đã để lại rất nhiều sau hơn 80 năm góp mặt và đã sống tràn đầy từng phút từng giây. Trước hết, là một nhạc sĩ, cậu đã để lại hơn 200 nhạc phẩm, đã làm phong phú đời sống tinh thần và tình cảm của hàng triệu người nghe, và sẽ còn làm rung động tâm hồn hàng triệu người yêu nhạc nữa trong những thế hệ mai sau. Là một nghệ sĩ tài danh, cậu không kiêu căng lập dị. Trái lại, cậu đã luôn luôn cư xử khiêm tốn, nhún nhường, tôn trọng người khác như tác phong của con người có văn hóa, một đức tính đã khiến cậu được nhiều người mến mộ và noi gương. Là một nghệ sĩ chân chính, cậu đã không để đồng tiền làm vẩn đục tâm hồn. Cậu không đòi hỏi những ca sĩ trình diễn nhạc phẩm của mình phải trả tiền tác quyền mà chỉ nhận tiền của những ban nhạc lớn nhưng hầu hết số tiền thu được cậu đã đem tặng cho các hội từ thiện.
Thầy Cô thân mến, (Nếu được sự đồng ý của các bạn đồng lớp) Ngày mùng ba tết Năm Tân Sửu, con và các bạn học cùng lớp mừng tuổi Thầy Cô. Chúng con không có rượu, không có bánh tét, không có cặp trứng để mừng tuổi Thầy Cô, chỉ có mấy hàng chữ mà Thầy đã dạy chúng con học viết trong những năm tại trường Tấn Đức và lòng tôn trong với một người Thầy Giáo khả kính, hiền lành.
1. Nếu chịu khó đọc đủ nhiều và nghiên cứu sách tỉ mỉ, bạn sẽ không cần và không thích nghe bất cứ diễn giả nào chia sẻ. Nói cách khác, tất cả những gì một diễn giả, một nhà đào tạo nói với bạn đều có sẵn trong sách. 2. Diễn giả, nhà đào tạo ở ta là những kẻ nói lại sách của người khác để trục lợi. Có thể họ nói hùng hồn và dễ hiểu hơn nhưng phần lớn không sâu sắc và không đủ ý. Kiến thức mà thiếu ý là thứ kiến thức nguy hại. Giống như thầy lang đọc sách đau bụng uống nhân sâm. 3. Diễn giả đẳng cấp là kẻ phải ham đọc và ham viết. Họ thường là tác giả có tầm cỡ. Đương nhiên, diễn giả rởm cũng tỏ ra vẻ như mình đọc nhiều sách và khoe mình hay đọc sách. Chết là ở đó. Nhưng tinh ý, bạn sẽ biết họ đọc nhiều thật hay đang nói dối. Ngồi cạnh người đọc sách nhiều và đúng cách, bạn sẽ học được ít nhiều chỉ sau 5 phút. Kẻ đọc sách nhiều không đay nghiến và kì thị ai quá đáng. Họ ghét ai cũng là cái ghét từ bi. Yêu ai cũng không vồ vập.
Thật khó hình dung được thời gian qua nhanh, đã hơn mấy chục năm sống cuộc đời lưu vong tại Calgary, Alberta, miền Tây Canada. Dẫu muốn hay không cũng phải chấp nhận nơi đây là quê hương thứ hai, nơi đã mang và nuôi dưỡng chúng tôi hơn nửa đời người. Tạ ơn Chúa và Canada. Sự kiện đặc biệt đang xảy ra tại vùng này là trong suốt mấy chục năm qua chưa từng có một mùa Đông có nhiều ngày nắng và ấm như thế. Vào những ngày này của tháng giêng, mặt trời chiếu tỏa từ sáng tới chiều và nhiệt độ ấm lên từ 5c-6c vào khoảng một giờ chiều và đã kéo dài hơn hai tuần nay. Toàn tỉnh đang bị lockdown vì covid-19 mà có những ngày đẹp trời cũng tạo cho tâm lý bà con vui vẻ hơn; người người bước ra ngoài để hớp những không khí trong lành của thiên nhiên. Trẻ em thì háo hức chơi đủ trò trên tuyết – người lớn thì đi bộ dọc hai bên đường cùng với những chú chó bị nhốt lâu ngày trong nhà nay có dịp ra ngoài.
Tên nàng là Nhung Nữ. Dân làng đặt tên nàng là Nhung Nữ vì nàng có mái tóc dài, gợn sóng, nhung huyền, gần chấm đất những khi nàng cong tấm lưng thon, biểu diễn điệu múa quyến rũ, mỗi lần làng họp chợ. Nàng là một kỳ công tuyệt diệu của tạo hóa, với sóng mắt xếch như mang theo sự huyền bí của miền Đông Á. Da nàng là màu nắng mặt trời. Tóc nàng, nhung đen như đêm Ba Tư thần thoại, một suối nhung huyền trên tấm lưng thanh nhã, lượn sóng trên bờ eo nhỏ mỗi khi nàng dạo bước trên bãi biển. Môi nàng lúc nào cũng như tiềm ẩn một nụ cười, chờ đợi một chuỗi cười hồn nhiên, và viền môi cong như đón mời một nụ hôn nồng nàn làm tiêu tan nghị lực. Khuôn mặt nàng ẩn giấu nét rộn rã của đứa trẻ nhỏ, nhưng đồng thời chung quanh khóe mắt đẹp và hơi buồn đã thấp thoáng những nét nhăn như chứng tích của sự trưởng thành. Nàng là đàn bà trẻ thơ.
Sài Gòn vẫn rất dễ thương Cái tên dù lạ con đường vẫn quen Tôi hay “viện dẫn” hai câu thơ của mình mỗi khi phải hồi âm một cánh thư xa nào đó, thường là câu hỏi “Sài Gòn bây giờ ra sao?” Thật ra trong cảm nhận của tôi, Sài Gòn vẫn thế. Bởi dù trải qua nhiêu bao biến cố thăng trầm, thì Sài Gòn, Hòn Ngọc Viễn Đông, thủ đô trong những trái tim miền Nam ngày nào vẫn không bao giờ thay đổi. Sài Gòn của một thời tôi mới lớn, những “con đường tình ta đi” Duy Tân, Trần Quý Cáp, Tú Xương, Công Lý. Những chiều bát phố Lê Lợi, Tự Do. Những rạp cine. Món bánh tôm hẻm Casino (Sài Gòn). Những xe bò viên Nguyễn Thiện Thuật. Bánh mì thịt trước chợ Trương Minh Giảng, gỏi đu đủ – khô bò – nước mía Viễn Đông (góc Lê Lợi – Pasteur)…
...chỉ với Mùa Xuân chín, Hàn Mặc Tử đã luôn là một nỗi nhớ khôn nguôi của người yêu thơ, yêu cái đẹp khi xuân về. Trong làn nắng ửng: khói mơ tan, Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng. Sột soạt gió trêu tà áo biếc, Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang. Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời Bao cô thôn nữ hát trên đồi; Ngày mai trong đám xuân xanh ấy, Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi… Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây, Thầm thì với ai ngồi dưới trúc, Nghe ra ý vị và thơ ngây… Khách xa gặp lúc mùa xuân chín, Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng: “Chị ấy, năm nay còn gánh thóc Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?” Có một chàng thi sĩ tài hoa nhưng bạc mệnh sống vào khoảng nửa đầu thế kỷ 20 ở Nam Trung Bộ. 16 tuổi, chàng đã làm bài thơ đầu tiên. Chàng đã sống, đã đi, đã yêu tha thiết và đã đau đớn cùng cực.
Truyện Kiều là một tuyệt tác trong văn học sử Việt Nam, điều này ai cũng công nhận. Theo Phạm Quỳnh, “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; tiếng ta còn, nước ta còn”, nhưng ông và nhiều học giả khác không phân tích rõ Truyện Kiều hay như thế nào và tại sao tác phẩm này đặc biệt. Dù sao thì Truyện Kiều cũng có ảnh hưởng rất rộng với đại chúng, đa số người Việt biết thưởng thức thơ hay và ít quan tâm đến những phân tích phê bình của những nhà nghiên cứu. Lãng Nhân có nhận xét về một điểm vô lý trong Truyện Kiều: Khi mấy chị em đi chơi lễ Thanh Minh và thấy một nấm mồ hoang, em trai Thúy Kiều là Vương Quan chỉ là một cậu bé học trò 14-15 tuổi, vậy mà kể rành rẽ tiểu sử người kỹ nữ quá cố giống như một tay ăn chơi lão luyện: Vương Quan mới dẫn gần xa, Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi Nổi danh tài sắc một thì, Xôn xao ngoài cửa thiếu gì yến anh. Phận hồng nhan có mong manh, Nửa chừng xuân, thoắt gẫy cành thiên hương!
- Chúng ta đa số đều biết rằng các nhà văn trong Tự Lực Văn Đoàn từ 1934 - 1940 có gốc gác khởi xuất từ miền Bắc, viết văn, viết sách, thơ, truyện, thường họ chỉ dùng (GI) cho "giòng sông, giòng nước". Thí dụ như: a) Nhất Linh: "Giòng Sông Thanh Thủy". b) Tú Mỡ: "Giòng Nước Ngược". c) Thạch Lam: "Theo Giòng". - Còn các nhà văn, trí thức lớp sau, thường có xuất thân tại miền Nam, trước khi xảy ra biến cố 1975, họ hầu hết sử dụng (D) cho "dòng sông, dòng nước". Thí dụ như: a) Doãn Quốc Sỹ: "Dòng Sông Định Mệnh (1959). b) Nhật Tiến: "Tặng Phẩm Của Dòng Sông (1972). c) Đằng Phương Nguyễn Ngọc Huy: "Dòng Nước Sông Hồng" (viết 1945, in lại vào thi tập năm 1985). - Và sau hơn nữa đó là: a) Ngô Thế Vinh: "Mekong, Dòng Sông Nghẽn Mạch (2007).
Bảo Trợ