Sau 3 thập niên, Trung Quốc lại đặt trọng tâm vào Hiến pháp

31 Tháng Mười 20143:33 CH(Xem: 1161)

Hơn 3 thập niên đã trôi qua kể từ khi đảng Cộng sản Trung Quốc ban hành hiến pháp hiện hành, nhưng nay văn kiện này lại được chú ý trở lại dưới quyền lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cận Bình. Tại một cuộc họp cấp cao vừa kết thúc, tập trung vào việc xây dựng nhà nước pháp quyền ở Trung Quốc, Đảng Cộng Sản Trung Quốc loan báo một ngày lễ hiến pháp sẽ được tổ chức mỗi năm và các giới chức sẽ tuyên thệ trung thành với hiến pháp khi lên nhậm chức. Thông tín viên VOA Bill Ide tường trình từ Bắc Kinh.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Hiến pháp Trung Quốc được ban hành năm 1982, khi Đảng Cộng sản mở cửa kinh tế và tìm cách phục hồi sau cuộc Cách mạng Văn hóa gây nhiều chết chóc và chia rẽ xã hội.

Nay Trung Quốc lại đứng trước ngã ba mới. Những năm tăng trưởng vượt bực đã trôi qua và nay đất nước đang chật vật với sự thay đổi to lớn mà thập niên vừa qua đã mang lại, kể cả những hậu quả tai hại như tham nhũng tràn lan và môi trường xuống cấp, vào lúc cố vươn tới một mô hình tăng trưởng kinh tế mới.

“Chúng ta đang ở trong một tình trạng mà ở đây chúng ta gọi là ‘kinh tế đu dây.’ Nghĩa là, chế độ phải buông thả một mô hình tăng trưởng với lòng tin tưởng rằng mô hình tăng trưởng kế tiếp sẽ ở đúng chỗ của nó.”

Nhà phân tích David Kelly của công ty nghiên cứu Chính sách Trung Quốc ở Bắc Kinh nói xây dựng pháp trị là điều quan trọng bởi vì các nhà đầu tư cần phải có những bảo đảm pháp lý cho những cơ hội ở Trung Quốc.

“Tất cả các cơ chế của một nền kinh tế thị trường được thực sự cần đến hơn bao giờ hết. Chúng được cần đến vào năm 1982, và đó là lý do có những thay đổi vào năm 1982.”

Trung Quốc không phải là một nền kinh tế do thị trường thúc đẩy. Đó là một nền kinh tế trong đó các công ty quốc doanh hưởng các lợi thế so với khu vực tư nhân.

Quan hệ với quan chức trong chính quyền là yếu tố then chốt để thành công và dân chúng tranh nhau để có được công ăn việc làm tại các doanh nghiệp nhà nước, và đó là điều mà chính phủ không muốn, theo ý ông Kelly.

“Họ muốn có các công ty toàn cầu như Google hay Apple, nhưng điều đó không xảy ra mà không có sự bảo đảm là nguời dân có thể thành công bên ngoài khu vực nhà nước.”

Đảng cũng đang tìm cách thay đổi tình cảm công chúng qua việc tập trung vào các quyền của công dân. Trong một bản phác thảo dài dòng về các cải cách pháp lý được công bố hôm thứ ba, Đảng Cộng sản nói về sự cần thiết phải cũng cố các quyền cơ bản của công dân như quyền tư hữu, cơ hội công bằng, luật lệ công bằng và quyền chính trị.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói đến năm 2020, Trung Quốc nhắm mục tiêu hoàn tất cuộc chuyển đổi qua một nước trong đó pháp trị là nguyên tắc và nơi sự tin tưởng vào hệ thống tư pháp liên tục gia tăng. Ông nói các nhân quyền cơ bản sẽ được tôn trọng và bảo đảm.

Ông William Nee, một chuyên gia phân tích của Hội Ân xá Quốc tế ở Hồng Kông, nói có sự khao khát sâu xa trong cộng đồng pháp lý và công dân Trung Quốc về việc thể hiện tinh thần trách nhiệm nhiều hơn và một thể chế pháp trị có tính chất khả đoán và theo đúng hiến pháp.

“Đúng là đảng dường như muốn có một hình thức nhân quyền cơ bản nào đó để thực thi và họ muốn điều đó được ngành tư pháp thực hiện. Đồng thời, dường như họ lại muốn nắm độc quyền tiến trình đó để chính đảng là người bảo đảm nhân quyền, chứ không phải là đặt các cơ chế hay hạn chế lên quyền chính trị, nhất là quyền của đảng.”

Trước đây Chủ tịch Tập Cận Bình đã phát biểu về tầm quan trọng của hiến pháp, nhưng ông cũng đã mạnh tay đàn áp giới bất đồng và bịt miệng những người chỉ trích chính quyền.

Trung Quốc đã bắt giữ ít nhất 60 người về tội ủng hộ các cuộc biểu tình đang tiếp diễn ở Hong Kong, và tuần tới tại Bắc Kinh một nhà làm phim, bị đưa ra toà vì một bộ phim tài liệu về 100 năm cai trị theo hiến pháp ở Trung Quốc.

Luật sư nhân quyền Trương Bảo Quân cho biết ông không tin giới hữu trách có thể tiến hành các biện pháp bảo đảm quyền công dân.

“Nhiều bảo đảm pháp lý như thế này vốn đã có sẵn rồi, nhưng điều chúng ta thấy là những quyền công dân liên tục bị hạn chế nhân danh pháp trị.”

Hiến pháp của Trung Quốc bảo đảm quyền tự do ngôn luận, quyền ứng cử và bầu cử, cũng như quyền tự do tôn giáo và quyền tụ họp nơi công cộng.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Indonesia Joko Widodo thống nhất sẽ thúc đẩy các đàm phán về phân định ranh giới vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) chồng lấn giữa hai nước ở Biển Đông. The Jakarta Post hôm 24/6 cho biết lãnh đạo hai nước vừa có cuộc gặp bên lề Thượng đỉnh ASEAN ở Bangkok, Thái Lan, hồi cuối tuần qua để thảo luận về vấn đề này. The Jakarta Post trích lời bà Retno Marsudi, Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia hôm 22/6 cho biết thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo đã diễn ra rất lâu và cả hai bên tuyên bố rằng những nỗ lực để giải quyết đàm phán nên được đẩy nhanh, nếu không hai bên sẽ gặp phải những vụ việc như đã xảy ra.
LHQ kêu gọi Trung Quốc không trục xuất người đào thoát Triều Tiên về nước.../ Hoa Kỳ đưa thêm 5 công ty công nghệ Trung Quốc vào danh sách cấm, chỉ vài ngày trước cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Thủ lĩnh sinh viên tái xuất, dẫn dắt người Hồng Kông bao vây trụ sở cảnh sát..../ Hoàng Chi Phong kêu gọi G20 chất vấn ông Tập về biểu tình ở Hồng Kông.../ Đài truyền hình Mỹ CNN hôm nay 21/06/2019 dựa trên các hình ảnh vệ tinh cho biết Trung Quốc đã đưa ít nhất bốn chiến đấu cơ J-10 đến đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa cưỡng chiếm của Việt Nam. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017 có bằng chứng loại máy bay tiêm kích này được triển khai tại Biển Đông.
Thông tấn xã Reuters trong bản tin ngày thứ Ba 18 tháng Sáu cho biết bài thánh ca “Sing Hallelujah to the Lord” – “Hát lên mừng Chúa” của các Kitô hữu đã bất ngờ nổi lên thành một bài hát chính thức trong các cuộc biểu tình ở Hương Cảng thu hút hàng triệu người trên đường phố nhằm chống lại một dự luật dẫn độ.
Quân đội Đài Loan tuyên bố họ có thông tin chính xác về các động thái và vị trí hiện tại của tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc khi nhóm tàu đi vào Biển Đông, theo SCMP. Bộ Quốc phòng Đài Loan đưa ra tuyên bố này hôm nay, thứ Năm (20/6) nhưng không nêu rõ vị trí hay tuyến đường đi của tàu sân bay Trung Quốc, cũng không tiết lộ thông tin về các tàu hộ tống và máy bay đi kèm. - Điểm tin thế giới 20/6: Chiến dịch tái tranh cử của ông Trump phá kỷ lục với 25 triệu đô la ủng hộ trong ngày đầu tiên; tàu Trung Quốc đi vào Biển Đông
22 người sống sót kêu gọi Liên Hợp Quốc điều tra vụ Thảm sát Thiên An Môn 1989.../ Hôm qua, 18/06/2019, lãnh đạo Hồng Kông, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đã công khai xin lỗi người dân đặc khu này vì đã để xảy ra cuộc khủng hoảng về dự luật dẫn độ gây tranh cãi. Nhưng những người biểu tình chống dự luật dẫn độ không chấp nhận lời xin lỗi của bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga, nhất là vì bà không chịu rút lại văn bản này, cũng như không từ chức.
Vào lúc giới chức quân sự và công luận Philippines đang ngày càng phẫn nộ trước vụ một tàu cá Trung Quốc đâm vào một ngư thuyền Philippines rồi bỏ chạy, đại sứ Mỹ tại Manila hôm 14/06/2019 vừa qua đã lên tiếng nhắc nhở rằng những hành vi tấn công vào lực lượng Philippines, kể cả khi đến từ các nhóm dân quân biển Trung Quốc, có thể dẫn đến việc Mỹ can thiệp trong khuôn khổ Hiệp Định Phòng Thủ Hỗ Tương Hoa Kỳ-Philippines.
18/6-Thế giới đêm qua: Tòa án độc lập kêu gọi điều tra nạn cướp tạng ở Trung Quốc- Trung Quốc giết các thành viên Pháp Luân Công và thu hoạch nội tạng của họ để dùng trong việc ghép các bộ phận của cơ thể, một ủy ban các luật sư và chuyên gia cho biết hôm thứ Hai 17/6 giữa lúc họ kêu gọi điều tra thêm nữa về việc diệt chủng. Các thành viên ủy ban nói họ nghe được những bằng chứng rõ ràng về việc cưỡng bức thu hoạch nội tạng ít nhất trong vòng 20 năm qua trong phán quyết cuối cùng của China Tribunal, một ủy ban độc lập được thành lập bởi một tổ chức vận động để cứu xét vấn đề này.
Liên quan đến vụ đánh chìm thuyền đánh cá ở Bãi Cỏ Rong (Recto Bank) vào đêm 9/6, 22 ngư dân Philippines đã được giải cứu và đoàn tụ với gia đình của họ ở San Jose, Occidental Mindoro vào hôm thứ Sáu. Họ khẳng định tàu Trung Quốc là thủ phạm, theo Inquirer.
Một thắng lợi khác rất lớn của nhân dân Hong Kong trong đợt biểu tình lần này là đòi được thủ lĩnh đảng Demosisto Hoàng Chi Phong, người được mệnh danh là “thần đồng chính trị” ra tù sớm. Hoang Chi Phong hay Joshua Wong (黃之鋒), sinh ngày 13 tháng 10 năm 1996, sáng lập “Học dân tư triều” lúc mới 14 tuổi, cũng là một trong những người đứng đầu cuộc biểu tình tại Hồng Kông 2014, còn được gọi là "Cách mạng dù". Nhóm “Học dân tư triều” với mục tiêu giúp học sinh sinh viên có tiếng nói chính trị. Nhóm này tổ chức phản đối môn học mới tên là "Giáo dục luân lý và Quốc gia" mà cơ quan hành chính Hồng Kông dự định thêm vào (có lẽ giống như môn Marx-Lenin của Việt Nam chăng?). Phong lúc đó nói: "Chúng tôi không để bị nhồi sọ." Cùng với anh là 120.000 người đã xuống đường biểu tình. Cơ quan hành chính sau cùng đã phải hủy bỏ môn này.
Bảo Trợ