Trung Quốc : Không thay đổi bản chất chế độ độc đảng, khó thực hiện cải cách pháp luật

21 Tháng Mười 201411:08 CH(Xem: 930)

Trung Quốc : Không thay đổi bản chất chế độ độc đảng, khó thực hiện cải cách pháp luật

mediaLãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, trong cuộc họp báo tại Bucarest, Rumani, 19/10/2009Reuters

Trong bốn ngày, từ 20 đến 23/10/2014, đảng Cộng sản Trung Quốc họp Hội nghị toàn thể Ban Chấp hành Trung ương lần thứ tư với chủ đề chính thức được nêu ra « Y pháp trị quốc », lãnh đạo đất nước bằng pháp luật, đề cao tinh thần thượng tôn luật pháp.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, trong chế độ độc đảng lãnh đạo, rất khó thực hiện các cải cách pháp luật thực sự, bởi vì Đảng luôn đứng trên mọi luật pháp. RFI phỏng vấn chuyên gia Valerie Niquet, phụ trách Ban Châu Á, Quỹ Nghiên cứu Chiến lược, Pháp.

RFI Chào bà Valerie Niquet, chủ đề chính của Hội nghị Trung ương 4 đảng Cộng sản Trung Quốc là Thượng tôn pháp luật. Điều này có nghĩa là gì thưa bà ?

Trước tiên, đây không phải là điều mới. Kể từ đầu cuộc cải cách, Trung Quốc, đã có một cuộc thảo luận lớn là làm thế nào thiết lập được một hệ thống dựa trên luật pháp, trên những quy định được mọi người đều thừa nhận, một dạng hệ thống pháp lý, có mục đích tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh, đầu tư, hệ thống hợp đồng, bảo hiểm. Nhưng ngược lại, chính quyền không hề muốn thấy việc cải cách này dẫn đến sự hình thành một chế độ pháp quyền thực sự, như người ta vẫn thường quan niệm tại phương Tây, có nghĩa là có một sự tách bạch thực sự giữa chính trị và pháp luật, một sự độc lập thực sự giữa hành pháp và tư pháp. Đây là một giới hạn rất khó phân biệt.

Cho đến nay, bất chấp những lời kêu gọi liên tiếp, các cải cách này vẫn không mang lại kết quả gì cả. Liên quan đến việc áp dụng luật pháp, chúng ta thấy rõ, chừng nào bản chất của chế độ không thay đổi, tức là đảng Cộng sản không đứng trên pháp luật, thì rất khó thực hiện các cải cách. Hậu quả là điều này gây ra một số vấn đề trong đời sống chính trị và cả trong lĩnh vực kinh tế.

RFI : Phải chăng đảng Cộng sản Trung Quốc muốn kiểm soát các định chế chặt chẽ hơn ?

- Người ta thấy rõ là kể từ khi lên nắm quyền, Tập Cận Bình thể hiện ý muốn nắm lại quyền kiểm soát. Điều này thể hiện rõ qua chiến dịch chống tham nhũng. Thế nhưng, chiến dịch này lại không nằm trong một khuôn khổ pháp lý độc lập, do vậy, có một số vấn đề nẩy sinh, như cuộc chiến chống tham nhũng cũng được sử dụng để gạt bỏ các phe phái, đối thủ kình địch.

Ý muốn nắm lại quyền kiểm soát còn được thấy rõ qua việc tăng cường kiểm soát internet, áp đặt các nội dung tư tưởng trong giáo dục, như người ta thấy ở Hồng Kông. Có thể nói, chính quyền Trung Quốc đang đối mặt với những đòi hỏi rõ rệt về tự do, dân chủ, nhưng Bắc Kinh không muốn đáp ứng.

RFI Theo bà, đảng Cộng sản Trung Quốc có lo ngại các cuộc biểu tình ở Hồng Kông hiện nay hay không ?

- Chính quyền gắn những gì đang xẩy ra ở Hồng Kông, ở mọi nơi tại Trung Quốc, đặc biệt là ở Tứ Xuyên, nơi đang có những căng thẳng, với cái gọi là bàn tay thế lực bên ngoài. Bắc Kinh coi những động thái này đe dọa trực tiếp đến sự sống còn của đảng Cộng sản. Cái sợ lớn nhất là xẩy ra việc thay đổi chế độ theo mô hình Mùa Xuân Ả Rập, hoặc theo mô hình năm 1989, tại Liên Xô, dẫn đến sự sụp đổ của chế độ cộng sản.

Đối với chính quyền Trung Quốc hiện nay, mối lo ngại lớn nhất là sự thay đổi chế độ. Theo phân tích của Bắc Kinh, đó là một cuộc tấn công của các cường quốc phương Tây, đứng đầu là Hoa Kỳ, thúc đẩy người dân nổi dậy, như biểu tình của sinh viên ở Hồng Kông, các phản kháng của người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, hay thậm chí cả các phản ứng của các nhà dân chủ ở Đài Loan.

RFI :Theo thông tin báo chí, Hội nghị Trung ương 4 sẽ quyết định số phận của Chu Vĩnh Khang, cựu Bộ trưởng Công an. Vậy người ta có thể hy vọng gì ở Hội nghị này ?

- Chắc chắn ông ta sẽ bị lên án. Điều khó nhất là người ta không biết các tiết lộ về nhân vật này sẽ đi tới đâu, việc lên án tới mức độ nào. Người ta nói có hàng chục, thậm chí hàng trăm người đã bị bắt trong khuôn khổ cuộc điều tra của Ban Kỷ luật và Thanh tra Đảng, trong khuôn khổ chiến dịch tái kiểm soát quyền lực thông qua việc chống tham nhũng.

Cần nhắc lại là Chu Vĩnh Khang vốn là lãnh đạo cao nhất trong hệ thống an ninh nội bộ Trung Quốc, cho đến khi ông ta bị hạ bệ. Đây cũng là một nhân vật thân cận với Bạc Hy Lai, người vừa bị hạ bệ cách nay ít lâu, trước khi Tập Cận Bình lên nắm quyền. Chu Vĩnh Khang cũng có nhiều người ủng hộ. Vấn đề hiện nay là cuộc chiến chống tham nhũng sẽ đi tới đâu. Đương nhiên, cuộc chiến này có được sự ủng hộ của người dân, cho dù họ không ảo tưởng vào tác động thực sự của chiến dịch này.

Tuy nhiên, điều này cũng có thể gây bất lợi cho ổn định chính trị, cho vị thế của ông Tập Cận Bình, bởi vì hiện nay, ông ta đang tạo ra nhiều kẻ thù trong trong Đảng.

Người ta nói là có khoảng 30% số thí sinh đăng ký tuyển chọn công chức, làm việc cho Nhà nước, cho Đảng, đã bỏ cuộc, bởi vì họ lo ngại sẽ không làm giàu được như trước khi có chiến dịch chống tham nhũng. Đối với họ, trong hoàn cảnh hiện nay, tranh thủ tham nhũng trở nên nguy hiểm hơn. Các cán bộ của Đảng cảm thấy lo ngại hơn so với trước đây. Tất cả những động thái này cho thấy Tập Cận Bình có một vị thế rất mạnh. Thậm chí, có tin nói rằng ông ta muốn xem xét lại chế độ lãnh đạo tập thể, vẫn được áp dụng cho đến hiện nay. Mặt khác, ông ta cũng tạo ra nhiều kẻ thù.

Phỏng vấn - Valérie Niquet - 21/10/201421/10/2014Nghe

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Dư luận Philippines đang phẫn nộ về vụ một chiếc tàu Trung Quốc đâm chìm một tàu đánh cá Philippines tại khu vực Bãi Cỏ Rong phía đông bắc Biển Đông hôm 09/06/2019, rồi bỏ chạy. Trong một bài phân tích đăng ngày 21/06 trên trang mạng của Quỹ Nghiên Cứu ORF (Observer Research Foundation) của Ấn Độ, chuyên gia Pratnashree Basu đã trở lại với sự cố đó để nêu bật thưc tế là tình trạng bất ổn định đã trở thành thường xuyên tại Biển Đông mà kẻ gây rối chính là Trung Quốc. Điểm đáng ngại, theo chuyên gia này, là vai trò ngày càng hung hăng của lực lượng dân quân biển Trung Quốc.
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Indonesia Joko Widodo thống nhất sẽ thúc đẩy các đàm phán về phân định ranh giới vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) chồng lấn giữa hai nước ở Biển Đông. The Jakarta Post hôm 24/6 cho biết lãnh đạo hai nước vừa có cuộc gặp bên lề Thượng đỉnh ASEAN ở Bangkok, Thái Lan, hồi cuối tuần qua để thảo luận về vấn đề này. The Jakarta Post trích lời bà Retno Marsudi, Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia hôm 22/6 cho biết thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo đã diễn ra rất lâu và cả hai bên tuyên bố rằng những nỗ lực để giải quyết đàm phán nên được đẩy nhanh, nếu không hai bên sẽ gặp phải những vụ việc như đã xảy ra.
LHQ kêu gọi Trung Quốc không trục xuất người đào thoát Triều Tiên về nước.../ Hoa Kỳ đưa thêm 5 công ty công nghệ Trung Quốc vào danh sách cấm, chỉ vài ngày trước cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Thủ lĩnh sinh viên tái xuất, dẫn dắt người Hồng Kông bao vây trụ sở cảnh sát..../ Hoàng Chi Phong kêu gọi G20 chất vấn ông Tập về biểu tình ở Hồng Kông.../ Đài truyền hình Mỹ CNN hôm nay 21/06/2019 dựa trên các hình ảnh vệ tinh cho biết Trung Quốc đã đưa ít nhất bốn chiến đấu cơ J-10 đến đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa cưỡng chiếm của Việt Nam. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017 có bằng chứng loại máy bay tiêm kích này được triển khai tại Biển Đông.
Thông tấn xã Reuters trong bản tin ngày thứ Ba 18 tháng Sáu cho biết bài thánh ca “Sing Hallelujah to the Lord” – “Hát lên mừng Chúa” của các Kitô hữu đã bất ngờ nổi lên thành một bài hát chính thức trong các cuộc biểu tình ở Hương Cảng thu hút hàng triệu người trên đường phố nhằm chống lại một dự luật dẫn độ.
Quân đội Đài Loan tuyên bố họ có thông tin chính xác về các động thái và vị trí hiện tại của tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc khi nhóm tàu đi vào Biển Đông, theo SCMP. Bộ Quốc phòng Đài Loan đưa ra tuyên bố này hôm nay, thứ Năm (20/6) nhưng không nêu rõ vị trí hay tuyến đường đi của tàu sân bay Trung Quốc, cũng không tiết lộ thông tin về các tàu hộ tống và máy bay đi kèm. - Điểm tin thế giới 20/6: Chiến dịch tái tranh cử của ông Trump phá kỷ lục với 25 triệu đô la ủng hộ trong ngày đầu tiên; tàu Trung Quốc đi vào Biển Đông
22 người sống sót kêu gọi Liên Hợp Quốc điều tra vụ Thảm sát Thiên An Môn 1989.../ Hôm qua, 18/06/2019, lãnh đạo Hồng Kông, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đã công khai xin lỗi người dân đặc khu này vì đã để xảy ra cuộc khủng hoảng về dự luật dẫn độ gây tranh cãi. Nhưng những người biểu tình chống dự luật dẫn độ không chấp nhận lời xin lỗi của bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga, nhất là vì bà không chịu rút lại văn bản này, cũng như không từ chức.
Vào lúc giới chức quân sự và công luận Philippines đang ngày càng phẫn nộ trước vụ một tàu cá Trung Quốc đâm vào một ngư thuyền Philippines rồi bỏ chạy, đại sứ Mỹ tại Manila hôm 14/06/2019 vừa qua đã lên tiếng nhắc nhở rằng những hành vi tấn công vào lực lượng Philippines, kể cả khi đến từ các nhóm dân quân biển Trung Quốc, có thể dẫn đến việc Mỹ can thiệp trong khuôn khổ Hiệp Định Phòng Thủ Hỗ Tương Hoa Kỳ-Philippines.
18/6-Thế giới đêm qua: Tòa án độc lập kêu gọi điều tra nạn cướp tạng ở Trung Quốc- Trung Quốc giết các thành viên Pháp Luân Công và thu hoạch nội tạng của họ để dùng trong việc ghép các bộ phận của cơ thể, một ủy ban các luật sư và chuyên gia cho biết hôm thứ Hai 17/6 giữa lúc họ kêu gọi điều tra thêm nữa về việc diệt chủng. Các thành viên ủy ban nói họ nghe được những bằng chứng rõ ràng về việc cưỡng bức thu hoạch nội tạng ít nhất trong vòng 20 năm qua trong phán quyết cuối cùng của China Tribunal, một ủy ban độc lập được thành lập bởi một tổ chức vận động để cứu xét vấn đề này.
Liên quan đến vụ đánh chìm thuyền đánh cá ở Bãi Cỏ Rong (Recto Bank) vào đêm 9/6, 22 ngư dân Philippines đã được giải cứu và đoàn tụ với gia đình của họ ở San Jose, Occidental Mindoro vào hôm thứ Sáu. Họ khẳng định tàu Trung Quốc là thủ phạm, theo Inquirer.
Bảo Trợ