Tại sao người vô thần cần người chính thống?

15 Tháng Bảy 20122:00 CH(Xem: 3924)

Trước đây tôi đã viết về sự cộng sinh (symbiosis) hiện hữu giữa thuyết vô thần đấu tranh (militant atheism) và trào lưu chính thống tôn giáo (religious fundamentalism) – cách mà Richard Dawkins luôn hăm hở cho rằng nhân vật biếm họa như Pat Robertson biểu hiện dạng thật nhất về đức tin Kitô giáo, và bất cứ tín hữu nào không đồng ý với lời tuyên bố chính thức của Robertson ở Haiti hoặc bão mạnh Katrina là hiển nhiên không hiểu tôn giáo của mình.

blank
 

Về một ví dụ mới đây về khuynh hướng này, hãy cân nhắc sự trao đổi hấp dẫn giữa blogger Công giáo Mark Shea và Jerry Coyne, tác giả cuốn “Tại sao tiến hóa là thật” (Why Evolution Is True) và bài phê bình theo kiểu Dawkins về sự sùng bái Kinh thánh (biblical religion). Chủ đề là nguồn gốc con người, và đặc biệt là cuộc tranh luận về cách hiểu Tội nguyên tổ của Kitô giáo Tây phương – như kết quả của sự bất tuân nguyên thủy (primal disobedience) của nhân loại – tương thích với sự đồng lòng về khoa học gia tăng theo chiều hướng đa gen (polygenism – nghĩa là giả thuyết cho rằng loài người ngày nay thừa kế từ một dân số đông hơn hai vợ chồng).

Tác giả Shea phác họa cuộc xung đột bằng cách tranh luận rằng không có nguồn gốc riêng, ít là từ viễn cảnh của Truyền thống Công giáo, về cách hiểu những cuốn sách đầu của Khởi nguyên là một “ẩn dụ” về sự kiện nguyên thủy hơn là thuật chép sử theo nghĩa đen (literal historiography) cho rằng hai và chỉ hai con người hiện diện khi loài người trao đổi tính ngây thơ nguyên thủy đối với sự bất tuân và điều ô nhục.

Đối với Coyne, tư tưởng này rất xúc phạm: Trong một bài viết, ông đã kết án Shea cố gắng bảo vệ “sự nói dối chắc chắn của Kinh thánh” với nhiều tán đồng về phúng dụ (allegory, nói bóng), chủ nghĩa tượng trưng (symbolism) và hoang đường (myth), khi ai đó có thể hiểu rằng các tác giả sách Sáng thế chỉ bịa đặt. Coyne cho đó là “vô lý”, cho rằng Cựu ước chỉ tương thích với sự tiến hóa con người và sự đa gen vì lý do nào đó: Những điều bạn phải làm là đọc chính cuốn sách Sáng thế, sách này không bao giờ nói “Adam và Eve là cái gì đó chứ không là tổ tiên của nhân loại”. Để tranh luận – để “bịa đặt một dân số đông đảo, không trực tiếp liên quan Adam và Eve mà sống cùng thời” – đó chỉ là “cố gắng tránh sự hư cấu hiển nhiên của truyện Sáng thế bằng cách quả quyết rằng sách này không nói điều hình như đã nói”.

Đó là một quang cảnh kỳ lạ: Một người vô thần tấn công một tín hữu theo truyền thống vì không đọc sách Sáng thế. Coyne khá đúng cho rằng một số chi tiết của truyện trong sách Sáng thế có vẻ trái ngược những gì khoa học và khoa khảo cổ nói về nguồn gốc con người. Chẳng hạn, cho rằng Adam được tạo dựng từ bụi cát và Eve từ xương sườn của Adam, không tiến hóa theo thời gian, cho rằng họ sống trong một khu vườn gần Tigris và Euphrates, không từ cộng đồng săn thú ở Phi châu. Nhưng rồi một số chi tiết trong truyện Sáng thế có vẻ cũng trái ngược lẫn nhau, theo những cách nên truyền cảm hứng dù chỉ một độc giả không biết về những cuộc tranh luận xoay quanh sự tiến hóa để nghi ngờ rằng điều người đó đang đọc không có ý định là lịch sử tự nhiên về nhân loại theo nghĩa đen và hoàn toàn.

Chẳng hạn trong sách Sáng thế 1-2, chúng ta không có một mà hai cuộc sáng tạo, khác nhau trong những cách quan trọng. Trong Sáng thế 1, Thiên Chúa sáng tạo “con người” là nam và nữ vào ngày thứ 6, trước khi Ngài nghỉ ngơi. Nhưng trong Sáng thế 2, Ngài chỉ tạo dựng Adam, cho Adam đặt tên các thú vật và rong chơi trong Vườn Địa Đàng một thời gian dài đủ để biết mình cô đơn, và lúc đó Ngài tạo dựng Eve bằng xương sườn của Adam. Or again, trong Sáng thế 1 chúng ta có Thiên Chúa nói rằng “Hãy sinh sôi nảy nở thật nhiều, cho đầy mặt đất, tùy theo giống” trong 7 ngày trước khi tạo dựng con người. Nhưng trong Sáng thế 2 chúng ta biết rằng lúc Thiên Chúa dựng nên Adam từ bụi đất, “không cây cối nảy sinh trên đất”. Và tương tự những điều như vậy.

Kiểu tương tự có trong các sách tiếp theo. Như Coyne nói, áp dụng trường hợp Vườn Địa Đàng và sự sa ngã ám chỉ rằng Adam và Eve là những con người duy nhất trên thế gian, và truyện về Cain và Abel không nói đến cuộc sáng tạo nào khác xảy ra ở nơi khác. Nhưng chúng ta có điều này:

Cain nói với Thiên Chúa: “Hình phạt của con lớn hơn con đáng chịu. Hôm nay xin hãy đuổi con ra khỏi nơi này, và con sẽ lẩn tránh mặt Ngài. Con sẽ là kẻ chạy trốn và lang thang trên trái đất, bất kỳ ai thấy con sẽ giết con”. Thiên Chúa nói với Cain: “Không phải vậy! Nếu ai giết Cain, sự báo thù sẽ đổ trên người đó gấp 7 lần”. Thiên Chúa đã làm dấu trên Cain, vì sợ ai đó thấy anh ta sẽ tấn công anh ta. Sau đó Cain lẩn tránh khỏi mặt Chúa và đến ở vùng đất Nod, phía Đông Vườn Địa Đàng. Cain biết vợ mình, bà mang thai và sinh Enoch. Khi ông xây dựng thành phố, ông đặt tên thành phố theo tên con trai mình là Enoch.

Nhưng những người vợ và những thành phố này đến từ đâu, nếu việc sáng thế được coi là một trong những sự kiện sáng tạo thế giới? Vì thế, ai là những người (không phải một hoặc hai, nhưng rất nhiều) mà Cain lo ngại sẽ thấy anh ta và giết anh ta vì tội của anh ta? Coyne cho rằng Kinh thánh “không có chứng cớ về Adam và Eve là cái gì đó chứ không là tổ tiên loài người”, chỉ thật là nếu người ta liên quan việc hiểu nghĩa đen Sáng thế 1-2 và dừng lại ở đó. Nếu bạn tiếp tục tới Sáng thế 4 (chỉ vài trang sau!), văn bản cho thấy rõ rằng những con người khác sống cùng thời với gia đình đầu tiên, và loài người có thể không chỉ đến từ Adam và Eve mà thôi.

Có thể có hai kết luận từ những điều rắc rối này. Một là các tác giả và những người soạn thảo sách Sáng thế không chỉ là những kẻ dối trá; họ thực sự là những kẻ nói dối ngu xuẩn, không áy náy khi làm công việc cơ bản cần thiết để bịa đặt khéo léo và mạch lạc. Hai là sách Sáng thế không bao giờ có ý để người ta đọc như lịch sử chi tiết (blow-by-blow history) về vài tháng đầu tiên của lịch sử con người, và cách mà tội lỗi len vào thế giới đều là các yếu tố ngụ ý và tượng trưng – như nhiều truyện khác trong Kinh thánh, từ sách Gióp tới sách Khải huyền – để tạo quan điểm thần học và luân lý.

Người ta có thể dùng quan điểm thứ hai và vẫn tranh luận rằng sự tiến hóa do sự lựa chọn tự nhiên đã tạo ra những thử thách cho thần học Kitô giáo (dù ít người nghĩ là thần học Do Thái giáo, tôi nghĩ vậy) để hiểu truyện Sáng thế theo truyền thống. Nhưng như vậy rất khó tranh luận rằng hoặc sự sáng thế hoặc sinh học tiến hóa phải là “lời nói dối hiển nhiên” và ngụ ý ai đó chấp nhận thuyết tiến hóa của Darwin phải loại bỏ cuốn thứ nhất của Cựu ước vì tương đương Nhật ký của Hitler (Hitler Diaries). Dĩ nhiên đây là quan điểm của nhiều người theo trào lưu chính thống. Nhưng là cực đoan khi nói rằng một người vô thần như Coyne vẫn khăng khăng như thế.

 Tác giả ROSS DOUTHAT
Trầm Thiên Thu
 (Chuyển ngữ từ Douthat.blogs.nytimes.com)

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Xin gửi bài này đặc biệt đến các Bà Mẹ trong Hội các Bà Mẹ Công Giáo mà Thánh Nữ Monica là Thánh Bổn Mạng, nhất là các Bà Mẹ đang đau khổ trong nước mắt để cầu nguyện cho chồng và cho con.../25 Tháng Tám 2012(Xem: 8569) Lm. Anphong Trần Đức Phương - Tinmungnet /
Phan Tấn Thành Dẫn nhập Trong các tín biểu, lời tuyên xưng về Giáo hội (Ecclesia) thường được kèm theo vài tính từ, với con số thay đổi. Tín biểu Epistula Apostolorum (khoảng năm 170) chỉ gồm năm mệnh đề, và mệnh đề thứ bốn là: “et in sanctam Ecclesiam” (Denz-Sch 1). “Thánh thiện” là đặc điểm cổ nhất, nói lên sự thuộc về Thiên Chúa. Trong “Tín biểu các thánh tông đồ”, ngoài “sancta” khi thêm “catholica” (sanctam Ecclesiam catholicam); bên Đông phương, tín biểu của Cyrillô Giêrusalem (khoảng năm 348) viết «una santa Chiesa catholica» (Denz-Sch 41) và của Epiphaniô năm 374 “una sola sancta Ecclesia catholica et apostolica” (Denz-Sch 42), đưa đến công thức của công đồng Constantinopolis năm 381 « unam sanctam catholicam et apostolicam Ecclesiam». Trong lịch sử thần học, đã có những quan niệm khác nhau về bản chất của bốn đặc tính này cũng như công dụng của chúng.
Nhiều sách về Đức Mẹ đã được các học giả Tin lành viết, nhiều cuốn cổ vũ người Tin lành nhìn sát hơn vào Đức Mẹ. Nhiều câu chuyện về các Phật tử và những người ngoài Công giáo đã đến viếng Đền Đức Mẹ Lộ Đức. Mặt khác, các tín đồ Hồi giáo cũng rất tôn trọng Đức Mẹ. Thật vậy, Đức Mẹ được nói đến nhiều lần trong kinh Koran, sách thánh của Hồi giáo, nhiều hơn cả trong Kinh thánh!/17 Tháng Bảy 2014 (Xem: 4787) /
NHỮNG SAI PHẠM CỦA SỨ ĐIỆP TỪ TRỜI 5. Các vấn đề liên hệ đến Hội Thánh. ▶5.1. Chối bỏ Huấn quyền của Hội Thánh. *SỨ ĐIỆP 06-04-2011. "...không một ai trong các con xứng đáng để phán xét hoặc tra xét về người khác. Không ai có quyền hạn hoặc hiểu biết thiêng liêng để đưa ra bất cứ sự đánh giá nào về đạo đức nơi người khác" NHẬN ĐỊNH. Nói như thế bà Maria Divine Mercy rõ ràng đã phủ nhận Huấn quyền của Hội Thánh. ▶5.2. Phủ nhận vai trò của Chúa Thánh Thần trong Hội Thánh. *SỨ ĐIỆP 12-04-2012. "Cơ mật viện Hồng Y bầu Giáo hoàng mới là những người theo bè Tam điểm, là tổ chức độc ác của Satan." NHẬN ĐỊNH. Rõ ràng bà Maria Divine Mercy không tin rằng Thánh Thần của Đức Kitô vẫn đang hiện diện và hoạt động trong Hội Thánh, không ngừng hướng dẫn Hội Thánh đạt đến chân lý toàn vẹn của Đức Kitô.
Nguồn gốc của mọi thiên chức linh mục Chủ đề linh mục là đề tài rất được quan tâm và mang tính thời sự trong thế kỷ qua. Công Đồng Vaticanô II đã dành trọn một tài liệu cho chủ đề này với sắc lệnh Presbyterorum Ordinis; năm 1992, thánh Gioan Phaolô II đã gửi tới toàn thể Hội Thánh tông huấn hậu thượng hội đồng Pastores Dabo Vobis, về việc huấn luyện các linh mục trong bối cảnh hiện nay; tiếp đến, khi công bố năm thánh linh mục 2009-2010, Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI đã phác thảo cách vắn gọn nhưng rất sâu sắc dung mạo linh mục dưới ánh sáng cuộc đời của Cha Sở xứ Ars. Cùng với đó là vô số những suy tư của nhiều tác giả trên thế giới được thực hiện và nhiều cuốn sách viết về chân dung và sứ vụ của linh mục qua dòng thời gian, trong đó rất nhiều tác phẩm có giá trị.
Trải qua lịch sử, Chúa nhật sau lễ Phục sinh đã được gọi bằng nhiều danh xưng khác nhau: Chúa nhật tám ngày sau lễ Phục sinh, Chúa nhật “Áo trắng” (in Albis), bởi vì các tân tòng cởi chiếc áo trắng mà họ đã lãnh nhận khi lãnh các bí tích khai tâm vào đêm Vọng Phục sinh, đánh dấu việc kết thúc giai đoạn huấn giáo khai tâm. Tại vài Giáo hội bên Ấn độ (tục truyền do thánh Tôma tông đồ thành lập), Chúa nhật sau lễ Phục sinh được gọi là chúa nhật thánh Tôma, bởi vì bài Phúc âm thuật lại cuộc gặp gỡ của Người với Chúa Kitô. Gần đây, Đức Gioan Phaolô II muốn thêm một danh xưng nữa, đó là “Chúa nhật kính Lòng Chúa Thương Xót”. Trong Năm Thánh 2000, Đức Gioan Phaolô II đã ấn định rằng trong toàn thể Hội thánh, Chúa nhật sau lễ Phục sinh, ngoài danh hiệu Chúa Nhật Áo trắng, sẽ còn được đặt tên là Chúa nhật kính Lòng Chúa Thương Xót.
Hôm thứ Sáu 12 tháng Hai, 2021, Mùng Một Tết Tân Sửu, Phòng Báo Chí Tòa Thánh đã công bố Sứ điệp Mùa Chay Thánh 2021 của Đức Thánh Cha Phanxicô. Nguyên bản tiếng Ý và các ngôn ngữ khác có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ. Sứ điệp Mùa Chay 2021 của Đức Thánh Cha Phanxicô “Nào chúng ta lên Giêrusalem” (Mt 20:18) Mùa Chay: Thời gian canh tân Niềm tin, Hy vọng và Tình yêu Anh chị em thân mến, Chúa Giêsu đã mặc khải cho các môn đệ ý nghĩa sâu sắc nhất trong sứ vụ của Người khi loan báo cho họ cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Người để hoàn thành Thánh ý Chúa Cha. Sau đó, Ngài mời gọi họ chia sẻ sứ mạng này để cứu độ thế giới.
WHĐ (15.2.2021) – Nhân kỷ niệm 60 năm thành lập hàng Giáo phẩm Việt Nam (1961 – 2021), chúng tôi xin được đăng bản dịch chính thức của Hội đồng Giám mục Việt Nam về Tông thư thành lập hàng Giáo phẩm Việt Nam – “Jam In Pontificatus” của Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII gửi hàng Giáo phẩm Việt Nam ngày 14.1.1961. * * *
Thứ Tư Lễ Tro năm nay sẽ rơi vào ngày 17 tháng Hai. Hôm thứ Ba, Vatican đã đưa ra hướng dẫn về cách các linh mục có thể xức tro vào Thứ Tư Lễ Tro trong bối cảnh đại dịch coronavirus. Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích đã công bố một chỉ dẫn vào ngày 12 tháng Giêng, hướng dẫn các linh mục đọc công thức xức tro một lần cho tất cả mọi người có mặt, thay vì cho từng người. Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ. Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích Công văn số 17/21 Chỉ dẫn cho ngày Thứ Tư Lễ Tro Việc xức tro trong thời gian xảy ra đại dịch Vị Linh mục đọc lời nguyện làm phép tro. Ngài rảy nước thánh lên tro, không nói gì cả. Sau đó, ngài nói với tất cả những người hiện diện chỉ một lần duy nhất công thức như được ghi trong Sách Lễ Rôma, áp dụng công thức ấy cho tất cả mọi người nói chung:
Ngày 1 tháng 10 năm 2010, Hội đồng Giáo hoàng về Công lý và Hòa bình đã ra thông báo về án phong chân phước cho ĐHY Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận. Thông báo viết: “Ngày 22 tháng 10 tới, tức 3 năm sau khi loan báo việc mở Án phong chân phước, sẽ có phiên họp trọng thể mở cuộc điều tra ở cấp giáo phận về đời sống, các nhân đức và đời sống thánh thiện của Đấng Đáng Kính, ĐHY Việt Nam Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, người đã là Phó Chủ Tịch Hội đồng Giáo hoàng về Công lý và Hòa bình từ năm 1994 và là Chủ tịch Ủy Ban này từ ngày 24 tháng 6 năm 1998 đến ngày 16 tháng 9 năm 2002”. Theo thông báo của Tòa Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Tp. Hồ Chí Minh về việc điều tra án phong chân phước và phong thánh cho Đức Cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, do Đức Hồng Y GB Phạm Minh Mẫn ký ngày 1 tháng 1 năm 2012, chúng ta cùng tìm hiểu đôi nét về cuộc đời của Đấng Đáng Kính, Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận.
Bảo Trợ